Adhikarana garBavyApadvidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2
garbhāvakrāntiśārīrādanantaraṁ garbhavyāpadaṁ śārīramārabhyatē| garbhasya vyāpatpratīkāravijñānārthamāha athātō garbhavyāpadaṁ śārīraṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ| gadyasūtrē|2|
गर्भावक्रान्तिशारीरादनन्तरं गर्भव्यापदं शारीरमारभ्यते| गर्भस्य व्यापत्प्रतीकारविज्ञानार्थमाह अथातो गर्भव्यापदं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBiNyAH puShpe dRuShTe kartavyam (1-2) · Śloka 2
garbhiṇyāḥ parihāryāṇāṁ sēvayā rōgatō'tha vā| puṣpēdr̥ṣṭē'thavā śūlē bāhyāntaḥ snigdhaśītalam||1|| sēvyāmbhōjahimakṣīrivalkakalkājyalēpitān| dhārayēdyōnibastibhyāmārdrārdrān picunaktakān||2||
गर्भिण्याः परिहार्याणां सेवया रोगतोऽथ वा| पुष्पेदृष्टेऽथवा शूले बाह्यान्तः स्निग्धशीतलम्||१|| सेव्याम्भोजहिमक्षीरिवल्ककल्काज्यलेपितान्| धारयेद्योनिबस्तिभ्यामार्द्रार्द्रान् पिचुनक्तकान्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatadhautaghRutAktastriyAH snAnAdi (3-6) · Śloka 6
śatadhautaghr̥tāktāṁ strīṁ tadambhasyavagāhayēt| sasitākṣaudrakumudakamalōtpalakēsaram||3|| lihyāt kṣīraghr̥taṁ khādēcchr̥ṅgāṭakakasērukam| pibētkāntābjaśālūkabālōdumbaravatpayaḥ||4|| śr̥tēna śālikākōlīdvibalāmadhukēkṣubhiḥ| payasā raktaśālyannamadyātsamadhuśarkaram||5|| rasairvā jāṅgalaiḥ| |6|
शतधौतघृताक्तां स्त्रीं तदम्भस्यवगाहयेत्| ससिताक्षौद्रकुमुदकमलोत्पलकेसरम्||३|| लिह्यात् क्षीरघृतं खादेच्छृङ्गाटककसेरुकम्| पिबेत्कान्ताब्जशालूकबालोदुम्बरवत्पयः||४|| शृतेन शालिकाकोलीद्विबलामधुकेक्षुभिः| पयसा रक्तशाल्यन्नमद्यात्समधुशर्करम्||५|| रसैर्वा जाङ्गलैः| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SuddhivarjamasroktAcaraNam (6) · Śloka 6
śuddhivarjaṁ cāsrōktamācarēt| |6|
शुद्धिवर्जं चास्रोक्तमाचरेत्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asaMpUrNatrimAsAyAH puShpadarSane kartavyam (6-7) · Śloka 7
| asampūrṇatrimāsāyāḥ pratyākhyāya prasādhayēt||6|| āmānvayē ca| |7|
| असम्पूर्णत्रिमासायाः प्रत्याख़्याय प्रसाधयेत्||६|| आमान्वये च| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmaraktayoraviruddhasyopadeSaH (7-9) · Śloka 9
ēvamapyāmaraktayōrdvayōryadaviruddhaṁ tadupadēṣṭumāha tatrēṣṭaṁ śītaṁ rūkṣōpasaṁhitam| upavāsō ghanōśīraguḍūcyaraludhānyakāḥ||7|| durālabhāparpaṭakacandanātiviṣābalāḥ| kvathitāḥ salilē pānaṁ tr̥ṇadhānyāni bhōjanam||8|| mudgādiyūṣairāmē tu jitē snigdhādi pūrvavat| |9|
एवमप्यामरक्तयोर्द्वयोर्यदविरुद्धं तदुपदेष्टुमाह तत्रेष्टं शीतं रूक्षोपसंहितम्| उपवासो घनोशीरगुडूच्यरलुधान्यकाः||७|| दुरालभापर्पटकचन्दनातिविषाबलाः| क्वथिताः सलिले पानं तृणधान्यानि भोजनम्||८|| मुद्गादियूषैरामे तु जिते स्निग्धादि पूर्ववत्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBenipatite tIkShNamadyapAnAdi (9-12) · Śloka 12
| garbhē nipatitē tīkṣṇaṁ madyaṁ sāmarthyataḥ pibēt||9|| garbhakōṣṭhaviśuddyarthamartivismaraṇāya ca| laghunā pañcamūlēna rūkṣāṁ pēyāṁ tataḥ pibēt||10|| pēyāmamadyapā kalkē sādhitāṁ pāñcakaulikē| bilvādipañcakakvāthē tilōddālakataṇḍulaiḥ||11|| māsatulyadinānyēvaṁ pēyādiḥ patitē kramaḥ| laghurasnēhalavaṇō dīpanīyayutō hitaḥ||12||
| गर्भे निपतिते तीक्ष्णं मद्यं सामर्थ्यतः पिबेत्||९|| गर्भकोष्ठविशुद्द्यर्थमर्तिविस्मरणाय च| लग़ुना पञ्चमूलेन रूक्षां पेयां ततः पिबेत्||१०|| पेयाममद्यपा कल्के साधितां पाञ्चकौलिके| बिल्वादिपञ्चकक्वाथे तिलोद्दालकतण्डुलैः||११|| मासतुल्यदिनान्येवं पेयादिः पतिते क्रमः| लग़ुरस्नेहलवणो दीपनीययुतो हितः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAdInAM kledaSoShArtho~ayaM vidhiH (13) · Śloka 13
kimartham ? dōṣadhātupariklēdaśōṣārthaṁ vidhirityayam| |13|
किमर्थम् ? दोषधातुपरिक्लेदशोषार्थं विधिरित्ययम्| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anantaraM snehAdayo hitAH (13) · Śloka 13
| snēhānnabastayaścōrdhvaṁ balyadīpanajīvanāḥ||13||
| स्नेहान्नबस्तयश्चोर्ध्वं बल्यदीपनजीवनाः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakagarBasya lakShaNAdi (14-15) · Śloka 15
idānīmupaviṣṭakanāgōdarayōrgarbhayōrhētuliṅgauṣadhāni vitānayitumāha sañjātasārē mahati garbhē yōniparisravāt| vr̥ddhimaprāprāpnuvan garbhaḥ kōṣṭhē tiṣṭhati sasphuraḥ||14|| upaviṣṭakamāhustaṁ, varddhatē tēna nōdaram| |15|
इदानीमुपविष्टकनागोदरयोर्गर्भयोर्हेतुलिङ्गौषधानि वितानयितुमाह सञ्जातसारे महति गर्भे योनिपरिस्रवात्| वृद्धिमप्राप्राप्नुवन् गर्भः कोष्ठे तिष्ठति सस्फुरः||१४|| उपविष्टकमाहुस्तं, वर्द्धते तेन नोदरम्| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgodarAKyasya lakShaNAdi (15-16) · Śloka 16
ēvamupaviṣṭakamuktvā nāgōdarākhyaṁ vaktumāha śōkōpavāsarūkṣādyairathavā yōnyatisravāt||15|| vātē kruddhē kr̥śaḥ śuṣyēdgarbhō nāgōdaraṁ tu tam| udaraṁ vr̥ddhamapyatra hīyatē sphuraṇaṁ cirāt||16||
एवमुपविष्टकमुक्त्वा नागोदराख्यं वक्तुमाह शोकोपवासरूक्षाद्यैरथवा योन्यतिस्रवात्||१५|| वाते क्रुद्धे कृशः शुष्येद्गर्भो नागोदरं तु तम्| उदरं वृद्धमप्यत्र हीयते स्फुरणं चिरात्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tayoScikitsA (17-18) · Śloka 18
tayōrbr̥ṁhaṇavātaghnamadhuradravyasaṁskr̥taiḥ| ghr̥takṣīrarasaistr̥ptirāmagarbhāṁśca khādayēt||17|| tairēva ca subhikṣāyāḥ kṣōbhaṇaṁ yānavāhanaiḥ| |18|
तयोर्बृंहणवातघ्नमधुरद्रव्यसंस्कृतैः| ग़ृतक्षीररसैस्तृप्तिरामगर्भांश्च ख़ादयेत्||१७|| तैरेव च सुभिक्षायाः क्षोभणं यानवाहनैः| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInAKyagarBasya cikitsA (18-20) · Śloka 20
atha līnākhyasya garbhasya cikitsāmāha | līnākhyē nisphurē śyēnagōmatsyōtkrōśabarhijāḥ||18|| rasā bahughr̥tā dēyā māṣamūlakajā api| bālabilvaṁtilānmāṣānsaktūṁśca payasā pibēt||19|| samēdyamāṁsaṁ madhu vā kaṭyabhyaṅgaṁ ca śīlayēt| |20|
अथ लीनाख्यस्य गर्भस्य चिकित्सामाह | लीनाख्ये निस्फुरे श्येनगोमत्स्योत्क्रोशबर्हिजाः||१८|| रसा बहुघृता देया माषमूलकजा अपि| बालबिल्वंतिलान्माषान्सक्तूंश्च पयसा पिबेत्||१९|| समेद्यमांसं मधु वा कट्यभ्यङ्गं च शीलयेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tasyA AnandakaraNAdi (20) · Śloka 20
| harṣayētsatataṁ caināmēvaṁ garbhaḥ pravarddhatē||20||
| हर्षयेत्सततं चैनामेवं गर्भः प्रवर्द्धते||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyathA vaiparItyam (21) · Śloka 21
puṣṭō'nyathā varṣagaṇaiḥ kr̥cchrājjāyēta, naiva vā| |21|
पुष्टोऽन्यथा वर्षगणैः कृच्छ्राज्जायेत, नैव वा| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBiNyA udAvartAKye vyAdhAvupAyAdi (21-22) · Śloka 22
| udāvartaṁ tu garbhīṇyāḥ snēhairāśutarāṁ jayēt||21|| yōgyaiśca bastibhirhanyātsagarbhāṁ sa hi garbhīṇīm| |22|
| उदावर्तं तु गर्भीण्याः स्नेहैराशुतरां जयेत्||२१|| योग्यैश्च बस्तिभिर्हन्यात्सगर्भां स हि गर्भीणीम्| |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udara eva garBe mRute lakShNAni (22-24) · Śloka 24
| garbhē'tidōṣōpacayādapathyairdaivatō'pi vā||22|| mr̥tē'ntarudaraṁ śītaṁ stabdhaṁ dhmātaṁ bhr̥śavyatham| garbhāspandō bhramatr̥ṣṇā kr̥cchrāducchvasanaṁ klamaḥ||23|| aratiḥ srastanētratvamāvīnāmasamudbhavaḥ| ||24||
| गर्भेऽतिदोषोपचयादपथ्यैर्दैवतोऽपि वा||२२|| मृतेऽन्तरुदरं शीतं स्तब्धं ध्मातं भृशव्यथम्| गर्भास्पन्दो भ्रमतृष्णा कृच्छ्रादुच्छ्वसनं क्लमः||२३|| अरतिः स्रस्तनेत्रत्वमावीनामसमुद्भवः| ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarmRutagarBAyAupacArAH (25-27) · Śloka 27
tasyāḥ kōṣṇāmbusiktāyāḥ piṣṭvā yōniṁ pralēpayēt| guḍaṁ kiṇvaṁ salavaṇaṁ tathāntaḥ pūrayēnmuhuḥ| ghr̥tēna kalkīkr̥tayā śālmalyatasipicchayā||25|| mantrairyōgairjarāyūktairmūḍhagarbhō na cētpatēt| athāpr̥cchayēśvaraṁ vaidyō yatnēnāśu tamāharēt||26|| hastamabhyajya yōniṁ ca sājyaśālmalipicchayā| hastēna śakyaṁ tēnaiva|27|
तस्याः कोष्णाम्बुसिक्तायाः पिष्ट्वा योनिं प्रलेपयेत्| गुडं किण्वं सलवणं तथान्तः पूरयेन्मुहुः| ग़ृतेन कल्कीकृतया शाल्मल्यतसिपिच्छया||२५|| मन्त्रैर्योगैर्जरायूक्तैर्मूढगर्भो न चेत्पतेत्| अथापृच्छयेश्वरं वैद्यो यत्नेनाशु तमाहरेत्||२६|| हस्तमभ्यज्य योनिं च साज्यशाल्मलिपिच्छया| हस्तेन शक्यं तेनैव|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarmRutagarBasyAkarShaNAdi (27-28) · Śloka 28
| gātraṁ ca viṣamaṁ sthitam||27|| āñchanōtpīḍasampīḍavikṣēpōtkṣēpaṇādibhiḥ| ānulōmya samākarṣēdyōniṁ pratyārjavāgatam||28||
| गात्रं च विषमं स्थितम्||२७|| आञ्छनोत्पीडसम्पीडविक्षेपोत्क्षेपणादिभिः| आनुलोम्य समाकर्षेद्योनिं प्रत्यार्जवागतम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SastropAyasAdhyA mUDhagarBacikitsA (29-30) · Śloka 30
idānīm śastrōpāyasādhyāṁ mūḍhagarbhacikitsāmāha hastapādaśirōbhiryō yōniṁ bhugnaḥ prapadyatē| pādēna yōnimēkēna bhugnō'nyēna gudaṁ ca yaḥ||29|| viṣkambhau nāma tau mūḍhau śastradāraṇamarhataḥ| |30|
इदानीम् शस्त्रोपायसाध्यां मूढगर्भचिकित्सामाह हस्तपादशिरोभिर्यो योनिं भुग्नः प्रपद्यते| पादेन योनिमेकेन भुग्नोऽन्येन गुदं च यः||२९|| विष्कम्भौ नाम तौ मूढौ शस्त्रदारणमर्हतः| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDalA~gguliSastrAByAM dAraNam (30) · Śloka 30
ata ēvāha | maṇḍalāṅguliśastrābhyāṁ tatra karma praśasyatē||30||
अत एवाह | मण्डलाङ्गुलिशस्त्राभ्यां तत्र कर्म प्रशस्यते||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhipatraSastrasya niShedhaH (31) · Śloka 31
vr̥ddhipatraṁ hi tīkṣṇāgraṁ na yōnāvavacārayēt| |31|
वृद्धिपत्रं हि तीक्ष्णाग्रं न योनाववचारयेत्| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUrvaM kapAladAraNAdi (31-33) · Śloka 33
daaraṇaṁ ca yathaa vidhēyaṁ tathaa ''ha | pūrvaṁ śiraḥkapālāni dārayitvā viśōdhayēt||31|| kakṣōrastālucibukapradēśē'nyatamē tataḥ| samālambya dr̥ḍhaṁ karṣētkuśalō garbhaśaṅkunā||32|| abhinnaśirasaṁ tvakṣikūṭayōrgaṇḍayōrapi| |33|
दारणं च यथा विधेयं तथा ऽऽह | पूर्वं शिरःकपालानि दारयित्वा विशोधयेत्||३१|| कक्षोरस्तालुचिबुकप्रदेशेऽन्यतमे ततः| समालम्ब्य दृढं कर्षेत्कुशलो गर्भशङ्कुना||३२|| अभिन्नशिरसं त्वक्षिकूटयोर्गण्डयोरपि| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhucCedanAdi (33-34) · Śloka 34
| bāhuṁ cchitvāṁ'sasaktasya vātādhmātōdarasya tu||33|| vidārya kōṣṭhamantrāṇi bahirvā sannirasya ca| |34|
| बाहुं च्छित्वांऽससक्तस्य वाताध्मातोदरस्य तु||३३|| विदार्य कोष्ठमन्त्राणि बहिर्वा सन्निरस्य च| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaTIsaktasya dAraNAdi (34) · Śloka 34
| kaṭīsaktasya tadvacca tatkapālāni dārayēt||34||
| कटीसक्तस्य तद्वच्च तत्कपालानि दारयेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyena mUDhagarBacikitsA (35) · Śloka 35
iti viśēṣēṇa garbhasyākarṣaṇamuktvā, sāmānyēna mūḍhagarbhacikitsāmāha yadyadvāyuvaśādaṅgaṁ sajjēdgarbhasya khaṇḍaśaḥ| tattacchittvā''harētsamyagrakṣēnnārīṁ ca yatnataḥ||35||
इति विशेषेण गर्भस्याकर्षणमुक्त्वा, सामान्येन मूढगर्भचिकित्सामाह यद्यद्वायुवशादङ्गं सज्जेद्गर्भस्य खण्डशः| तत्तच्छित्त्वाऽऽहरेत्सम्यग्रक्षेन्नारीं च यत्नतः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra BiShajA svamatyA yatnaH kAryaH (36) · Śloka 36
garbhasya hi gatiṁ citrāṁ karōti viguṇō'nilaḥ| tatrānalpamatistasmādavasthāpēkṣamācarēt||36||
गर्भस्य हि गतिं चित्रां करोति विगुणोऽनिलः| तत्रानल्पमतिस्तस्मादवस्थापेक्षमाचरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvato garbhasya chedananiShedhaadi (37) · Śloka 37
chindyādgarbhaṁ na jīvantaṁ mātaraṁ sa hi mārayēt| sahātmanā, na cōpēkṣyaḥ kṣaṇamapyastajīvitaḥ||37||
छिन्द्याद्गर्भं न जीवन्तं मातरं स हि मारयेत्| सहात्मना, न चोपेक्ष्यः क्षणमप्यस्तजीवितः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarBastriyA asAdhyatvam (38) · Śloka 38
idānīmupēkṣyāṁ mūḍhagarbhā striyamāha yōnisaṁvaraṇabhraṁśamakkallaśvāsapīḍitām| pūtyudgārāṁ himāṅgī ca mūḍhagarbhāṁ parityajēt||38||
इदानीमुपेक्ष्यां मूढगर्भा स्त्रियमाह योनिसंवरणभ्रंशमक्कल्लश्वासपीडिताम्| पूत्युद्गारां हिमाङ्गी च मूढगर्भां परित्यजेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparApAtanam (39-40) · Śloka 40
athāpatantīmaparāṁ pātayētpūrvavadbhiṣak| ēvaṁ nirhr̥taśalyāṁ tu siñcēduṣṇēna vāriṇā||39|| dadyādabhyaktadēhāyai yōnau snēhapicuṁ tataḥ| yōnirmr̥durbhavēttēna śūlaṁ cāsyāḥ praśāmyati||40||
अथापतन्तीमपरां पातयेत्पूर्ववद्भिषक्| एवं निर्हृतशल्यां तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा||३९|| दद्यादभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः| योनिर्मृदुर्भवेत्तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirhRutaSalyAyA upacAraH (41-46) · Śloka 46
dīpyakātiviṣārāsnāhiṅgvēlāpañcakōlakāt| cūrṇaṁ snēhēna kalkaṁ vā kvāthaṁ vā(tāṁ)pāyayēttataḥ||41|| kaṭukātiviṣāpāṭhāśākatvagghiṅgutējinīḥ| tadvacca dōṣasyandārthaṁ vēdanōpaśamāya ca||42|| trirātramēvaṁ, saptāhaṁ snēhamēva tataḥ pibēt| sāyaṁ pibēdariṣṭaṁ ca tathā sukr̥tamāsavam||43|| śirīṣakakubhakvāthapicūn yōnau vinikṣipēt| upadravāśca yē'nyē syustān yathāsvamupācarēt||44|| payō vātaharaiḥ siddhaṁ daśāhaṁ bhōjanē hitam| rasō daśāhaṁ ca paraṁ laghupathyālpabhōjanā||45|| svēdābhyaṅgaparā snēhān balātailādikān bhajēt| ūrdhvaṁ caturbhyō māsēbhyaḥ sā kramēṇa sukhāni ca||46||
दीप्यकातिविषारास्नाहिङ्ग्वेलापञ्चकोलकात्| चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा(तां)पाययेत्ततः||४१|| कटुकातिविषापाठाशाकत्वग्घिङ्गुतेजिनीः| तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च||४२|| त्रिरात्रमेवं, सप्ताहं स्नेहमेव ततः पिबेत्| सायं पिबेदरिष्टं च तथा सुकृतमासवम्||४३|| शिरीषककुभक्वाथपिचून् योनौ विनिक्षिपेत्| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान् यथास्वमुपाचरेत्||४४|| पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम्| रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना||४५|| स्वेदाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत्| ऊर्ध्वं चतुर्भ्यो मासेभ्यः सा क्रमेण सुखानि च||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAtailam (47-52) · Śloka 52
atha balātailaṁ nirūpayati balāmūlakaṣāyasya bhāgāḥ ṣaṭ payasastathā| yavakōlakulatthānāṁ daśamūlasya caikataḥ||47|| niṣkvāthabhāgō bhāgaśca tailasya tu caturdaśaḥ| dvimēdādārumañjiṣṭhākākōlīdvayacandanaiḥ||48|| sārivākuṣṭhatagarajīvakarṣabhasandhavaiḥ| kālānusāryāśailēyavacāgurupunarnavaiḥ||49|| aśvagandhāvarīkṣīraśuklāyaṣṭīvarārasaiḥ| śatāhvāśūrpaparṇyēlātvakpatraiḥ ślakṣṇakalkitaiḥ||50|| pakvaṁ mr̥dvagninā tailaṁ sarvavātavikārajit| sūtikābālamarmāsthihatakṣīṇēṣu pūjitam||51|| jvaragulmagrahōnmādamūtrāghātāntravr̥ddhijit| dhanvantarērabhimataṁ yōnirōgakṣayāpaham||52||
अथ बलातैलं निरूपयति बलामूलकषायस्य भागाः षट् पयसस्तथा| यवकोलकुलत्थानां दशमूलस्य चैकतः||४७|| निष्क्वाथभागो भागश्च तैलस्य तु चतुर्दशः| द्विमेदादारुमञ्जिष्ठाकाकोलीद्वयचन्दनैः||४८|| सारिवाकुष्ठतगरजीवकर्षभसन्धवैः| कालानुसार्याशैलेयवचागुरुपुनर्नवैः||४९|| अश्वगन्धावरीक्षीरशुक्लायष्टीवरारसैः| शताह्वाशूर्पपर्ण्येलात्वक्पत्रैः श्लक्ष्णकल्कितैः||५०|| पक्वं मृद्वग्निना तैलं सर्ववातविकारजित्| सूतिकाबालमर्मास्थिहतक्षीणेषु पूजितम्||५१|| ज्वरगुल्मग्रहोन्मादमूत्राघातान्त्रवृद्धिजित्| धन्वन्तरेरभिमतं योनिरोगक्षयापहम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarBiNyA jIvadgarBaniShkAsanAdi (53) · Śloka 53
bastidvārē vipannāyāḥ kukṣiḥ praspandatē yadi| janmakālē tataḥ śīghraṁ pāṭayitvōddharēcchiśum||53||
बस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि| जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBe sravati saptasu mAseShu saptayogAH (54-58) · Śloka 58
madhukaṁ śākabījaṁ ca payasyā suradāru ca| aśmantakaḥ kr̥ṣṇatilāstāmravallī śatāvarī||54|| vr̥kṣādanī payasyā ca latā sōtpalasārivā| anantā sārivā rāsnā padmā ca madhuyaṣṭikā||55|| br̥hatīdvayakāśmaryakṣīriśuṅgatvacā ghr̥tam| pr̥śniparṇī balā śigruḥ śvadaṁṣṭrā madhuparṇikā||56|| śr̥ṅgāṭakaṁ bisaṁ drākṣā kasēru madhukaṁ sitā| saptaitān payasā yōgānarddhaślōkasamāpanān||57|| kramātsaptasu māsēṣu garbhē sravati yōjayēt| |58|
मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च| अश्मन्तकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी||५४|| वृक्षादनी पयस्या च लता सोत्पलसारिवा| अनन्ता सारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका||५५|| बृहतीद्वयकाश्मर्यक्षीरिशुङ्गत्वचा घृतम्| पृश्निपर्णी बला शिग्रुः श्वदंष्ट्रा मधुपर्णिका||५६|| शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कसेरु मधुकं सिता| सप्तैतान् पयसा योगानर्द्धश्लोकसमापनान्||५७|| क्रमात्सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत्| |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamanavamadaSamamAseShu yogAH (58-60) · Śloka 60
| kapitthabilvabr̥hatīpaṭōlēkṣunidigdhikāt||58|| mūlaiḥ śr̥taṁ prayuñjīta kṣīraṁ māsē tathā'ṣṭamē| navamē sārivānantāpayasyāmadhuyaṣṭibhiḥ||59|| yōjayēddaśamē māsi siddhaṁ kṣīraṁ payasyayā| athavā yaṣṭimadhukanāgarāmaradārubhiḥ||60||
| कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धिकात्||५८|| मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाऽष्टमे| नवमे सारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः||५९|| योजयेद्दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया| अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBaviShaye~aj~jAnAM mativiBramaH (2) · Śloka 2
avasthitaṁ lōhitamaṅganāyā vātēna garbhaṁ bruvatē'nabhijñāḥ| garbhākr̥titvātkaṭukōṣṇatīkṣṇaiḥ srutē punaḥ kēvala ēva raktē||61|| garbhaṁ jaḍā bhūtahr̥taṁ vadanti mūrtēna dr̥ṣṭaṁ haraṇaṁ yatastaiḥ| ōjōśanatvādathavā'vyavasthai- rbhūtairupēkṣyēta na garbhamātā||62|| iti śrīvaidyapatisiṁhaguptasūnuśrīmadvāgbhaṭaviracitā- yāmaṣṭāṅgahr̥dayasaṁhitāyāṁ dvitīyē śārīrasthānē garbhavyāpannāma dvitīyō'dhyāyaḥ||2||
अवस्थितं लोहितमङ्गनाया वातेन गर्भं ब्रुवतेऽनभिज्ञाः| गर्भाकृतित्वात्कटुकोष्णतीक्ष्णैः स्रुते पुनः केवल एव रक्ते||६१|| गर्भं जडा भूतहृतं वदन्ति मूर्तेन दृष्टं हरणं यतस्तैः| ओजोशनत्वादथवाऽव्यवस्थै- र्भूतैरुपेक्ष्येत न गर्भमाता||६२|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां द्वितीये शारीरस्थाने गर्भव्यापन्नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon