Adhikarana garBavyApadvidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2
গর্ভাবক্রান্তিশারীরাদনন্তরং গর্ভব্যাপদং শারীরমারভ্যতে| গর্ভস্য ব্যাপত্প্রতীকারবিজ্ঞানার্থমাহ অথাতো গর্ভব্যাপদং শারীরং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| গদ্যসূত্রে|২|
गर्भावक्रान्तिशारीरादनन्तरं गर्भव्यापदं शारीरमारभ्यते| गर्भस्य व्यापत्प्रतीकारविज्ञानार्थमाह अथातो गर्भव्यापदं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBiNyAH puShpe dRuShTe kartavyam (1-2) · Śloka 2
গর্ভিণ্যাঃ পরিহার্যাণাং সেবযা রোগতোঽথ বা| পুষ্পেদৃষ্টেঽথবা শূলে বাহ্যান্তঃ স্নিগ্ধশীতলম্||১|| সেব্যাম্ভোজহিমক্ষীরিবল্ককল্কাজ্যলেপিতান্| ধারযেদ্যোনিবস্তিভ্যামার্দ্রার্দ্রান্ পিচুনক্তকান্||২||
गर्भिण्याः परिहार्याणां सेवया रोगतोऽथ वा| पुष्पेदृष्टेऽथवा शूले बाह्यान्तः स्निग्धशीतलम्||१|| सेव्याम्भोजहिमक्षीरिवल्ककल्काज्यलेपितान्| धारयेद्योनिबस्तिभ्यामार्द्रार्द्रान् पिचुनक्तकान्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatadhautaghRutAktastriyAH snAnAdi (3-6) · Śloka 6
শতধৌতঘৃতাক্তাং স্ত্রীং তদম্ভস্যবগাহযেত্| সসিতাক্ষৌদ্রকুমুদকমলোত্পলকেসরম্||৩|| লিহ্যাত্ ক্ষীরঘৃতং খাদেচ্ছৃঙ্গাটককসেরুকম্| পিবেত্কান্তাব্জশালূকবালোদুম্বরবত্পযঃ||৪|| শৃতেন শালিকাকোলীদ্বিবলামধুকেক্ষুভিঃ| পযসা রক্তশাল্যন্নমদ্যাত্সমধুশর্করম্||৫|| রসৈর্বা জাঙ্গলৈঃ| |৬|
शतधौतघृताक्तां स्त्रीं तदम्भस्यवगाहयेत्| ससिताक्षौद्रकुमुदकमलोत्पलकेसरम्||३|| लिह्यात् क्षीरघृतं खादेच्छृङ्गाटककसेरुकम्| पिबेत्कान्ताब्जशालूकबालोदुम्बरवत्पयः||४|| शृतेन शालिकाकोलीद्विबलामधुकेक्षुभिः| पयसा रक्तशाल्यन्नमद्यात्समधुशर्करम्||५|| रसैर्वा जाङ्गलैः| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SuddhivarjamasroktAcaraNam (6) · Śloka 6
শুদ্ধিবর্জং চাস্রোক্তমাচরেত্| |৬|
शुद्धिवर्जं चास्रोक्तमाचरेत्| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asaMpUrNatrimAsAyAH puShpadarSane kartavyam (6-7) · Śloka 7
| অসম্পূর্ণত্রিমাসাযাঃ প্রত্যাখ্যায প্রসাধযেত্||৬|| আমান্বযে চ| |৭|
| असम्पूर्णत्रिमासायाः प्रत्याख़्याय प्रसाधयेत्||६|| आमान्वये च| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmaraktayoraviruddhasyopadeSaH (7-9) · Śloka 9
এবমপ্যামরক্তযোর্দ্বযোর্যদবিরুদ্ধং তদুপদেষ্টুমাহ তত্রেষ্টং শীতং রূক্ষোপসংহিতম্| উপবাসো ঘনোশীরগুডূচ্যরলুধান্যকাঃ||৭|| দুরালভাপর্পটকচন্দনাতিবিষাবলাঃ| ক্বথিতাঃ সলিলে পানং তৃণধান্যানি ভোজনম্||৮|| মুদ্গাদিযূষৈরামে তু জিতে স্নিগ্ধাদি পূর্ববত্| |৯|
एवमप्यामरक्तयोर्द्वयोर्यदविरुद्धं तदुपदेष्टुमाह तत्रेष्टं शीतं रूक्षोपसंहितम्| उपवासो घनोशीरगुडूच्यरलुधान्यकाः||७|| दुरालभापर्पटकचन्दनातिविषाबलाः| क्वथिताः सलिले पानं तृणधान्यानि भोजनम्||८|| मुद्गादियूषैरामे तु जिते स्निग्धादि पूर्ववत्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBenipatite tIkShNamadyapAnAdi (9-12) · Śloka 12
| গর্ভে নিপতিতে তীক্ষ্ণং মদ্যং সামর্থ্যতঃ পিবেত্||৯|| গর্ভকোষ্ঠবিশুদ্দ্যর্থমর্তিবিস্মরণায চ| লঘুনা পঞ্চমূলেন রূক্ষাং পেযাং ততঃ পিবেত্||১০|| পেযামমদ্যপা কল্কে সাধিতাং পাঞ্চকৌলিকে| বিল্বাদিপঞ্চকক্বাথে তিলোদ্দালকতণ্ডুলৈঃ||১১|| মাসতুল্যদিনান্যেবং পেযাদিঃ পতিতে ক্রমঃ| লঘুরস্নেহলবণো দীপনীযযুতো হিতঃ||১২||
| गर्भे निपतिते तीक्ष्णं मद्यं सामर्थ्यतः पिबेत्||९|| गर्भकोष्ठविशुद्द्यर्थमर्तिविस्मरणाय च| लग़ुना पञ्चमूलेन रूक्षां पेयां ततः पिबेत्||१०|| पेयाममद्यपा कल्के साधितां पाञ्चकौलिके| बिल्वादिपञ्चकक्वाथे तिलोद्दालकतण्डुलैः||११|| मासतुल्यदिनान्येवं पेयादिः पतिते क्रमः| लग़ुरस्नेहलवणो दीपनीययुतो हितः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAdInAM kledaSoShArtho~ayaM vidhiH (13) · Śloka 13
কিমর্থম্ ? দোষধাতুপরিক্লেদশোষার্থং বিধিরিত্যযম্| |১৩|
किमर्थम् ? दोषधातुपरिक्लेदशोषार्थं विधिरित्ययम्| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anantaraM snehAdayo hitAH (13) · Śloka 13
| স্নেহান্নবস্তযশ্চোর্ধ্বং বল্যদীপনজীবনাঃ||১৩||
| स्नेहान्नबस्तयश्चोर्ध्वं बल्यदीपनजीवनाः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakagarBasya lakShaNAdi (14-15) · Śloka 15
ইদানীমুপবিষ্টকনাগোদরযোর্গর্ভযোর্হেতুলিঙ্গৌষধানি বিতানযিতুমাহ সঞ্জাতসারে মহতি গর্ভে যোনিপরিস্রবাত্| বৃদ্ধিমপ্রাপ্রাপ্নুবন্ গর্ভঃ কোষ্ঠে তিষ্ঠতি সস্ফুরঃ||১৪|| উপবিষ্টকমাহুস্তং, বর্দ্ধতে তেন নোদরম্| |১৫|
इदानीमुपविष्टकनागोदरयोर्गर्भयोर्हेतुलिङ्गौषधानि वितानयितुमाह सञ्जातसारे महति गर्भे योनिपरिस्रवात्| वृद्धिमप्राप्राप्नुवन् गर्भः कोष्ठे तिष्ठति सस्फुरः||१४|| उपविष्टकमाहुस्तं, वर्द्धते तेन नोदरम्| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAgodarAKyasya lakShaNAdi (15-16) · Śloka 16
এবমুপবিষ্টকমুক্ত্বা নাগোদরাখ্যং বক্তুমাহ শোকোপবাসরূক্ষাদ্যৈরথবা যোন্যতিস্রবাত্||১৫|| বাতে ক্রুদ্ধে কৃশঃ শুষ্যেদ্গর্ভো নাগোদরং তু তম্| উদরং বৃদ্ধমপ্যত্র হীযতে স্ফুরণং চিরাত্||১৬||
एवमुपविष्टकमुक्त्वा नागोदराख्यं वक्तुमाह शोकोपवासरूक्षाद्यैरथवा योन्यतिस्रवात्||१५|| वाते क्रुद्धे कृशः शुष्येद्गर्भो नागोदरं तु तम्| उदरं वृद्धमप्यत्र हीयते स्फुरणं चिरात्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tayoScikitsA (17-18) · Śloka 18
তযোর্বৃংহণবাতঘ্নমধুরদ্রব্যসংস্কৃতৈঃ| ঘৃতক্ষীররসৈস্তৃপ্তিরামগর্ভাংশ্চ খাদযেত্||১৭|| তৈরেব চ সুভিক্ষাযাঃ ক্ষোভণং যানবাহনৈঃ| |১৮|
तयोर्बृंहणवातघ्नमधुरद्रव्यसंस्कृतैः| ग़ृतक्षीररसैस्तृप्तिरामगर्भांश्च ख़ादयेत्||१७|| तैरेव च सुभिक्षायाः क्षोभणं यानवाहनैः| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInAKyagarBasya cikitsA (18-20) · Śloka 20
অথ লীনাখ্যস্য গর্ভস্য চিকিত্সামাহ | লীনাখ্যে নিস্ফুরে শ্যেনগোমত্স্যোত্ক্রোশবর্হিজাঃ||১৮|| রসা বহুঘৃতা দেযা মাষমূলকজা অপি| বালবিল্বংতিলান্মাষান্সক্তূংশ্চ পযসা পিবেত্||১৯|| সমেদ্যমাংসং মধু বা কট্যভ্যঙ্গং চ শীলযেত্| |২০|
अथ लीनाख्यस्य गर्भस्य चिकित्सामाह | लीनाख्ये निस्फुरे श्येनगोमत्स्योत्क्रोशबर्हिजाः||१८|| रसा बहुघृता देया माषमूलकजा अपि| बालबिल्वंतिलान्माषान्सक्तूंश्च पयसा पिबेत्||१९|| समेद्यमांसं मधु वा कट्यभ्यङ्गं च शीलयेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tasyA AnandakaraNAdi (20) · Śloka 20
| হর্ষযেত্সততং চৈনামেবং গর্ভঃ প্রবর্দ্ধতে||২০||
| हर्षयेत्सततं चैनामेवं गर्भः प्रवर्द्धते||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyathA vaiparItyam (21) · Śloka 21
পুষ্টোঽন্যথা বর্ষগণৈঃ কৃচ্ছ্রাজ্জাযেত, নৈব বা| |২১|
पुष्टोऽन्यथा वर्षगणैः कृच्छ्राज्जायेत, नैव वा| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBiNyA udAvartAKye vyAdhAvupAyAdi (21-22) · Śloka 22
| উদাবর্তং তু গর্ভীণ্যাঃ স্নেহৈরাশুতরাং জযেত্||২১|| যোগ্যৈশ্চ বস্তিভির্হন্যাত্সগর্ভাং স হি গর্ভীণীম্| |২২|
| उदावर्तं तु गर्भीण्याः स्नेहैराशुतरां जयेत्||२१|| योग्यैश्च बस्तिभिर्हन्यात्सगर्भां स हि गर्भीणीम्| |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udara eva garBe mRute lakShNAni (22-24) · Śloka 24
| গর্ভেঽতিদোষোপচযাদপথ্যৈর্দৈবতোঽপি বা||২২|| মৃতেঽন্তরুদরং শীতং স্তব্ধং ধ্মাতং ভৃশব্যথম্| গর্ভাস্পন্দো ভ্রমতৃষ্ণা কৃচ্ছ্রাদুচ্ছ্বসনং ক্লমঃ||২৩|| অরতিঃ স্রস্তনেত্রত্বমাবীনামসমুদ্ভবঃ| ||২৪||
| गर्भेऽतिदोषोपचयादपथ्यैर्दैवतोऽपि वा||२२|| मृतेऽन्तरुदरं शीतं स्तब्धं ध्मातं भृशव्यथम्| गर्भास्पन्दो भ्रमतृष्णा कृच्छ्रादुच्छ्वसनं क्लमः||२३|| अरतिः स्रस्तनेत्रत्वमावीनामसमुद्भवः| ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarmRutagarBAyAupacArAH (25-27) · Śloka 27
তস্যাঃ কোষ্ণাম্বুসিক্তাযাঃ পিষ্ট্বা যোনিং প্রলেপযেত্| গুডং কিণ্বং সলবণং তথান্তঃ পূরযেন্মুহুঃ| ঘৃতেন কল্কীকৃতযা শাল্মল্যতসিপিচ্ছযা||২৫|| মন্ত্রৈর্যোগৈর্জরাযূক্তৈর্মূঢগর্ভো ন চেত্পতেত্| অথাপৃচ্ছযেশ্বরং বৈদ্যো যত্নেনাশু তমাহরেত্||২৬|| হস্তমভ্যজ্য যোনিং চ সাজ্যশাল্মলিপিচ্ছযা| হস্তেন শক্যং তেনৈব|২৭|
तस्याः कोष्णाम्बुसिक्तायाः पिष्ट्वा योनिं प्रलेपयेत्| गुडं किण्वं सलवणं तथान्तः पूरयेन्मुहुः| ग़ृतेन कल्कीकृतया शाल्मल्यतसिपिच्छया||२५|| मन्त्रैर्योगैर्जरायूक्तैर्मूढगर्भो न चेत्पतेत्| अथापृच्छयेश्वरं वैद्यो यत्नेनाशु तमाहरेत्||२६|| हस्तमभ्यज्य योनिं च साज्यशाल्मलिपिच्छया| हस्तेन शक्यं तेनैव|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarmRutagarBasyAkarShaNAdi (27-28) · Śloka 28
| গাত্রং চ বিষমং স্থিতম্||২৭|| আঞ্ছনোত্পীডসম্পীডবিক্ষেপোত্ক্ষেপণাদিভিঃ| আনুলোম্য সমাকর্ষেদ্যোনিং প্রত্যার্জবাগতম্||২৮||
| गात्रं च विषमं स्थितम्||२७|| आञ्छनोत्पीडसम्पीडविक्षेपोत्क्षेपणादिभिः| आनुलोम्य समाकर्षेद्योनिं प्रत्यार्जवागतम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SastropAyasAdhyA mUDhagarBacikitsA (29-30) · Śloka 30
ইদানীম্ শস্ত্রোপাযসাধ্যাং মূঢগর্ভচিকিত্সামাহ হস্তপাদশিরোভির্যো যোনিং ভুগ্নঃ প্রপদ্যতে| পাদেন যোনিমেকেন ভুগ্নোঽন্যেন গুদং চ যঃ||২৯|| বিষ্কম্ভৌ নাম তৌ মূঢৌ শস্ত্রদারণমর্হতঃ| |৩০|
इदानीम् शस्त्रोपायसाध्यां मूढगर्भचिकित्सामाह हस्तपादशिरोभिर्यो योनिं भुग्नः प्रपद्यते| पादेन योनिमेकेन भुग्नोऽन्येन गुदं च यः||२९|| विष्कम्भौ नाम तौ मूढौ शस्त्रदारणमर्हतः| |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDalA~gguliSastrAByAM dAraNam (30) · Śloka 30
অত এবাহ | মণ্ডলাঙ্গুলিশস্ত্রাভ্যাং তত্র কর্ম প্রশস্যতে||৩০||
अत एवाह | मण्डलाङ्गुलिशस्त्राभ्यां तत्र कर्म प्रशस्यते||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuddhipatraSastrasya niShedhaH (31) · Śloka 31
বৃদ্ধিপত্রং হি তীক্ষ্ণাগ্রং ন যোনাববচারযেত্| |৩১|
वृद्धिपत्रं हि तीक्ष्णाग्रं न योनाववचारयेत्| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUrvaM kapAladAraNAdi (31-33) · Śloka 33
দারণং চ যথা বিধেযং তথা ঽঽহ | পূর্বং শিরঃকপালানি দারযিত্বা বিশোধযেত্||৩১|| কক্ষোরস্তালুচিবুকপ্রদেশেঽন্যতমে ততঃ| সমালম্ব্য দৃঢং কর্ষেত্কুশলো গর্ভশঙ্কুনা||৩২|| অভিন্নশিরসং ত্বক্ষিকূটযোর্গণ্ডযোরপি| |৩৩|
दारणं च यथा विधेयं तथा ऽऽह | पूर्वं शिरःकपालानि दारयित्वा विशोधयेत्||३१|| कक्षोरस्तालुचिबुकप्रदेशेऽन्यतमे ततः| समालम्ब्य दृढं कर्षेत्कुशलो गर्भशङ्कुना||३२|| अभिन्नशिरसं त्वक्षिकूटयोर्गण्डयोरपि| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhucCedanAdi (33-34) · Śloka 34
| বাহুং চ্ছিত্বাংঽসসক্তস্য বাতাধ্মাতোদরস্য তু||৩৩|| বিদার্য কোষ্ঠমন্ত্রাণি বহির্বা সন্নিরস্য চ| |৩৪|
| बाहुं च्छित्वांऽससक्तस्य वाताध्मातोदरस्य तु||३३|| विदार्य कोष्ठमन्त्राणि बहिर्वा सन्निरस्य च| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaTIsaktasya dAraNAdi (34) · Śloka 34
| কটীসক্তস্য তদ্বচ্চ তত্কপালানি দারযেত্||৩৪||
| कटीसक्तस्य तद्वच्च तत्कपालानि दारयेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyena mUDhagarBacikitsA (35) · Śloka 35
ইতি বিশেষেণ গর্ভস্যাকর্ষণমুক্ত্বা, সামান্যেন মূঢগর্ভচিকিত্সামাহ যদ্যদ্বাযুবশাদঙ্গং সজ্জেদ্গর্ভস্য খণ্ডশঃ| তত্তচ্ছিত্ত্বাঽঽহরেত্সম্যগ্রক্ষেন্নারীং চ যত্নতঃ||৩৫||
इति विशेषेण गर्भस्याकर्षणमुक्त्वा, सामान्येन मूढगर्भचिकित्सामाह यद्यद्वायुवशादङ्गं सज्जेद्गर्भस्य खण्डशः| तत्तच्छित्त्वाऽऽहरेत्सम्यग्रक्षेन्नारीं च यत्नतः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra BiShajA svamatyA yatnaH kAryaH (36) · Śloka 36
গর্ভস্য হি গতিং চিত্রাং করোতি বিগুণোঽনিলঃ| তত্রানল্পমতিস্তস্মাদবস্থাপেক্ষমাচরেত্||৩৬||
गर्भस्य हि गतिं चित्रां करोति विगुणोऽनिलः| तत्रानल्पमतिस्तस्मादवस्थापेक्षमाचरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jIvato garbhasya chedananiShedhaadi (37) · Śloka 37
ছিন্দ্যাদ্গর্ভং ন জীবন্তং মাতরং স হি মারযেত্| সহাত্মনা, ন চোপেক্ষ্যঃ ক্ষণমপ্যস্তজীবিতঃ||৩৭||
छिन्द्याद्गर्भं न जीवन्तं मातरं स हि मारयेत्| सहात्मना, न चोपेक्ष्यः क्षणमप्यस्तजीवितः||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarBastriyA asAdhyatvam (38) · Śloka 38
ইদানীমুপেক্ষ্যাং মূঢগর্ভা স্ত্রিযমাহ যোনিসংবরণভ্রংশমক্কল্লশ্বাসপীডিতাম্| পূত্যুদ্গারাং হিমাঙ্গী চ মূঢগর্ভাং পরিত্যজেত্||৩৮||
इदानीमुपेक्ष्यां मूढगर्भा स्त्रियमाह योनिसंवरणभ्रंशमक्कल्लश्वासपीडिताम्| पूत्युद्गारां हिमाङ्गी च मूढगर्भां परित्यजेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparApAtanam (39-40) · Śloka 40
অথাপতন্তীমপরাং পাতযেত্পূর্ববদ্ভিষক্| এবং নির্হৃতশল্যাং তু সিঞ্চেদুষ্ণেন বারিণা||৩৯|| দদ্যাদভ্যক্তদেহাযৈ যোনৌ স্নেহপিচুং ততঃ| যোনির্মৃদুর্ভবেত্তেন শূলং চাস্যাঃ প্রশাম্যতি||৪০||
अथापतन्तीमपरां पातयेत्पूर्ववद्भिषक्| एवं निर्हृतशल्यां तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा||३९|| दद्यादभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः| योनिर्मृदुर्भवेत्तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirhRutaSalyAyA upacAraH (41-46) · Śloka 46
দীপ্যকাতিবিষারাস্নাহিঙ্গ্বেলাপঞ্চকোলকাত্| চূর্ণং স্নেহেন কল্কং বা ক্বাথং বা(তাং)পাযযেত্ততঃ||৪১|| কটুকাতিবিষাপাঠাশাকত্বগ্ঘিঙ্গুতেজিনীঃ| তদ্বচ্চ দোষস্যন্দার্থং বেদনোপশমায চ||৪২|| ত্রিরাত্রমেবং, সপ্তাহং স্নেহমেব ততঃ পিবেত্| সাযং পিবেদরিষ্টং চ তথা সুকৃতমাসবম্||৪৩|| শিরীষককুভক্বাথপিচূন্ যোনৌ বিনিক্ষিপেত্| উপদ্রবাশ্চ যেঽন্যে স্যুস্তান্ যথাস্বমুপাচরেত্||৪৪|| পযো বাতহরৈঃ সিদ্ধং দশাহং ভোজনে হিতম্| রসো দশাহং চ পরং লঘুপথ্যাল্পভোজনা||৪৫|| স্বেদাভ্যঙ্গপরা স্নেহান্ বলাতৈলাদিকান্ ভজেত্| ঊর্ধ্বং চতুর্ভ্যো মাসেভ্যঃ সা ক্রমেণ সুখানি চ||৪৬||
दीप्यकातिविषारास्नाहिङ्ग्वेलापञ्चकोलकात्| चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा(तां)पाययेत्ततः||४१|| कटुकातिविषापाठाशाकत्वग्घिङ्गुतेजिनीः| तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च||४२|| त्रिरात्रमेवं, सप्ताहं स्नेहमेव ततः पिबेत्| सायं पिबेदरिष्टं च तथा सुकृतमासवम्||४३|| शिरीषककुभक्वाथपिचून् योनौ विनिक्षिपेत्| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान् यथास्वमुपाचरेत्||४४|| पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम्| रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना||४५|| स्वेदाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत्| ऊर्ध्वं चतुर्भ्यो मासेभ्यः सा क्रमेण सुखानि च||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAtailam (47-52) · Śloka 52
অথ বলাতৈলং নিরূপযতি বলামূলকষাযস্য ভাগাঃ ষট্ পযসস্তথা| যবকোলকুলত্থানাং দশমূলস্য চৈকতঃ||৪৭|| নিষ্ক্বাথভাগো ভাগশ্চ তৈলস্য তু চতুর্দশঃ| দ্বিমেদাদারুমঞ্জিষ্ঠাকাকোলীদ্বযচন্দনৈঃ||৪৮|| সারিবাকুষ্ঠতগরজীবকর্ষভসন্ধবৈঃ| কালানুসার্যাশৈলেযবচাগুরুপুনর্নবৈঃ||৪৯|| অশ্বগন্ধাবরীক্ষীরশুক্লাযষ্টীবরারসৈঃ| শতাহ্বাশূর্পপর্ণ্যেলাত্বক্পত্রৈঃ শ্লক্ষ্ণকল্কিতৈঃ||৫০|| পক্বং মৃদ্বগ্নিনা তৈলং সর্ববাতবিকারজিত্| সূতিকাবালমর্মাস্থিহতক্ষীণেষু পূজিতম্||৫১|| জ্বরগুল্মগ্রহোন্মাদমূত্রাঘাতান্ত্রবৃদ্ধিজিত্| ধন্বন্তরেরভিমতং যোনিরোগক্ষযাপহম্||৫২||
अथ बलातैलं निरूपयति बलामूलकषायस्य भागाः षट् पयसस्तथा| यवकोलकुलत्थानां दशमूलस्य चैकतः||४७|| निष्क्वाथभागो भागश्च तैलस्य तु चतुर्दशः| द्विमेदादारुमञ्जिष्ठाकाकोलीद्वयचन्दनैः||४८|| सारिवाकुष्ठतगरजीवकर्षभसन्धवैः| कालानुसार्याशैलेयवचागुरुपुनर्नवैः||४९|| अश्वगन्धावरीक्षीरशुक्लायष्टीवरारसैः| शताह्वाशूर्पपर्ण्येलात्वक्पत्रैः श्लक्ष्णकल्कितैः||५०|| पक्वं मृद्वग्निना तैलं सर्ववातविकारजित्| सूतिकाबालमर्मास्थिहतक्षीणेषु पूजितम्||५१|| ज्वरगुल्मग्रहोन्मादमूत्राघातान्त्रवृद्धिजित्| धन्वन्तरेरभिमतं योनिरोगक्षयापहम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarBiNyA jIvadgarBaniShkAsanAdi (53) · Śloka 53
বস্তিদ্বারে বিপন্নাযাঃ কুক্ষিঃ প্রস্পন্দতে যদি| জন্মকালে ততঃ শীঘ্রং পাটযিত্বোদ্ধরেচ্ছিশুম্||৫৩||
बस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि| जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBe sravati saptasu mAseShu saptayogAH (54-58) · Śloka 58
মধুকং শাকবীজং চ পযস্যা সুরদারু চ| অশ্মন্তকঃ কৃষ্ণতিলাস্তাম্রবল্লী শতাবরী||৫৪|| বৃক্ষাদনী পযস্যা চ লতা সোত্পলসারিবা| অনন্তা সারিবা রাস্না পদ্মা চ মধুযষ্টিকা||৫৫|| বৃহতীদ্বযকাশ্মর্যক্ষীরিশুঙ্গত্বচা ঘৃতম্| পৃশ্নিপর্ণী বলা শিগ্রুঃ শ্বদংষ্ট্রা মধুপর্ণিকা||৫৬|| শৃঙ্গাটকং বিসং দ্রাক্ষা কসেরু মধুকং সিতা| সপ্তৈতান্ পযসা যোগানর্দ্ধশ্লোকসমাপনান্||৫৭|| ক্রমাত্সপ্তসু মাসেষু গর্ভে স্রবতি যোজযেত্| |৫৮|
मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च| अश्मन्तकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी||५४|| वृक्षादनी पयस्या च लता सोत्पलसारिवा| अनन्ता सारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका||५५|| बृहतीद्वयकाश्मर्यक्षीरिशुङ्गत्वचा घृतम्| पृश्निपर्णी बला शिग्रुः श्वदंष्ट्रा मधुपर्णिका||५६|| शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कसेरु मधुकं सिता| सप्तैतान् पयसा योगानर्द्धश्लोकसमापनान्||५७|| क्रमात्सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत्| |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamanavamadaSamamAseShu yogAH (58-60) · Śloka 60
| কপিত্থবিল্ববৃহতীপটোলেক্ষুনিদিগ্ধিকাত্||৫৮|| মূলৈঃ শৃতং প্রযুঞ্জীত ক্ষীরং মাসে তথাঽষ্টমে| নবমে সারিবানন্তাপযস্যামধুযষ্টিভিঃ||৫৯|| যোজযেদ্দশমে মাসি সিদ্ধং ক্ষীরং পযস্যযা| অথবা যষ্টিমধুকনাগরামরদারুভিঃ||৬০||
| कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धिकात्||५८|| मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाऽष्टमे| नवमे सारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः||५९|| योजयेद्दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया| अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garBaviShaye~aj~jAnAM mativiBramaH (2) · Śloka 2
অবস্থিতং লোহিতমঙ্গনাযা বাতেন গর্ভং ব্রুবতেঽনভিজ্ঞাঃ| গর্ভাকৃতিত্বাত্কটুকোষ্ণতীক্ষ্ণৈঃ স্রুতে পুনঃ কেবল এব রক্তে||৬১|| গর্ভং জডা ভূতহৃতং বদন্তি মূর্তেন দৃষ্টং হরণং যতস্তৈঃ| ওজোশনত্বাদথবাঽব্যবস্থৈ- র্ভূতৈরুপেক্ষ্যেত ন গর্ভমাতা||৬২|| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতা- যামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং দ্বিতীযে শারীরস্থানে গর্ভব্যাপন্নাম দ্বিতীযোঽধ্যাযঃ||২||
अवस्थितं लोहितमङ्गनाया वातेन गर्भं ब्रुवतेऽनभिज्ञाः| गर्भाकृतित्वात्कटुकोष्णतीक्ष्णैः स्रुते पुनः केवल एव रक्ते||६१|| गर्भं जडा भूतहृतं वदन्ति मूर्तेन दृष्टं हरणं यतस्तैः| ओजोशनत्वादथवाऽव्यवस्थै- र्भूतैरुपेक्ष्येत न गर्भमाता||६२|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां द्वितीये शारीरस्थाने गर्भव्यापन्नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon