26. sadyōvranapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana sadyovraNapratiShedhAdhyAyaH,sadyovraNAnAM kAraNam (2-1) · Śloka 1

அதாதஃ ஸத்யோவ்ரணப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) ஸத்யோவ்ரணா யே ஸஹஸா ஸம்பவந்த்யபிகாததஃ| அநந்தைரபி தைரங்கமுச்யதே ஜுஷ்டமஷ்டதா||௧||

Adhikarana sadyo aShTau bhedA dhRuShTAdayaH (2) · Śloka 2

தாநேவாஷ்டௌ ப்ரகாராநாஹ கஷ்டாவகத்தவிச்சிந்நப்ரவிலம்பிதபாதிதம்| வித்தஂ பிந்நஂ விதலிதஂ|௨|

Adhikarana 1 dhRuShTasya lakShaNam 2 avakRuttasya lakShaNam 3 vicchinnasya lakShaNam 4 pravilambitasya lakShaNam 5 pAtitasya lakShaNam 6 viddhasya lakShaNam 7 bhinnasya lakShaNam 8 vidalitasya lakShaNam (2-5) · Śloka 5

அதைஷாமேவ லக்ஷணாந்யாஹ | தத்ர கஷ்டஂ லஸீகயா||௨|| ரக்தலேஶேந வா யுக்தஂ ஸப்லோஷஂ சேதநாத் ஸ்ரவேத்| அவகாடஂ ததஃ கத்தஂ, விச்சிந்நஂ ஸ்யாத்ததோऽபி ச||௩|| ப்ரவிலம்பி ஸஶேஷேऽஸ்த்நி, பதிதஂ பாதிதஂ தநோஃ| ஸூக்ஷ்மாஸ்யஶல்யவித்தஂ து வித்தஂ கோஷ்டவிவர்ஜிதம்||௪|| பிந்நமந்யத்விதலிதஂ மஜ்ஜரக்தபரிப்லுதம்| ப்ரஹாரபீடநோத்பேஷாத் ஸஹாஸ்த்நா பதுதாஂ கதம்||௫||

Adhikarana sadyovraNacikitsA sadyovraNe tIvramyahe yaShTIShTa tena secanam sadyo balAtailena vA punaH punaH secanam (6) · Śloka 6

ஸத்யஃ ஸத்யோவ்ரணஂ ஸிஞ்சேதத யஷ்ட்யாஹ்வஸர்பிஷா| தீவ்ரவ்யதஂ கவோஷ்ணேந பலாதைலேந வா புநஃ||௬||

Adhikarana sadyo kShatoShmaNaH shAntaye kaShAyAdayolepAdayaH (7) · Śloka 7

க்ஷதோஷ்மணோ நிக்ரஹார்தஂ தத்காலஂ விஸதஸ்ய ச| கஷாயஶீதமதுரஸ்நிக்தா லேபாதயோ ஹேதாஃ||௭||

Adhikarana sadyo Ayate sandhAnArthaM madhusarpiH,sadyo Ayate pittandhIshcha shItAH kriyAH (8) · Śloka 8

ஸத்யோவ்ரணேஷ்வாயதேஷு ஸந்தாநார்தஂ விஶேஷதஃ| மதுஸர்பிஶ்ச யுஞ்ஜீத பித்தக்நீஶ்ச ஹிமாஃ க்ரியாஃ||௮||

Adhikarana sadyo sasaMramme shodhanAdi dhRuShTe (9) · Śloka 9

ஸஸஂரம்பேஷு கர்தவ்யமூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதநம்| உபவாஸோ ஹிதஂ புக்தஂ ப்ரததஂ ரக்தமோக்ஷணம்||௯||

Adhikarana eSha vidhiH (10) · Śloka 10

கஷ்டே விதலிதே சைஷ ஸுதராமிஷ்யதே விதிஃ| தயோர்ஹ்யல்பஂ ஸ்ரவத்யஸ்ரஂ பாகஸ்தேநாஶு ஜாயதே||௧௦||

Adhikarana anyatra vikShate snehapAnAdi (11-12) · Śloka 12

அத்யர்தமஸ்ரஂ ஸ்ரவதி ப்ராயஶோऽந்யத்ர விக்ஷதே| ததோ ரக்தக்ஷயாத்வாயௌ குபிதேऽதிருஜாகரே||௧௧|| ஸ்நேஹபாநபரீஷேகஸ்வேதலேபோபநாஹநம்| ஸ்நேஹபஸ்திஂ ச குர்வீத வாதக்நௌஷதஸாதிதம்||௧௨||

Adhikarana sadyovraNe iti sAptAhikovidhiH ,sadyo anantaraM pUrvoktovidhiH (13) · Śloka 13

இதி ஸாப்தாஹிகஃ ப்ரோக்தஃ ஸத்யோவ்ரணஹிதோ விதிஃ| ஸப்தாஹாத்கதவேகே து பூர்வோக்தஂ விதிமாசரேத்||௧௩||

Adhikarana sadyo idaM sAmAnyakarmaM (14) · Śloka 14

ப்ராயஃ ஸாமாந்யகர்மேதஂ வக்ஷ்யதே து பதக்பதக்| |௧௪|

Adhikarana dhRuShTe vraNe cUrNAni (14) · Śloka 14

| கஷ்டே ருஜஂ நிகஹ்யாஶு வ்ரணே சூர்ணாநி யோஜயேத்||௧௪||

Adhikarana avakRutte vraNe kalkAdIni (15) · Śloka 15

கல்காதிந்யவகத்தே து| |௧௫|

Adhikarana vicchinne pravilambini casIvanaMbandhanaMpIDanaM ca (15) · Śloka 15

விச்சிந்நப்ரவிலம்பிநோஃ| ஸீவநஂ விதிநோக்தேந பந்தநஂ சாநு பீடநம்||௧௫||

Adhikarana sphuTitanetrasyAsAdhyatvam,asphuTitalambini netre yathA sthAnAniveshanAdi asphutisarvanetrAbhidhAtajit yaShTacAdivkamAjaM dhRutam (16-18) · Śloka 18

அஸாத்யஂ ஸ்புடிதஂ நேத்ரமதீர்ணஂ லம்பதே து யத்| ஸந்நிவேஶ்ய யதாஸ்தாநமவ்யாவித்தஸிரஂ பிஷக்||௧௬|| பீடயேத் பாணிநா பத்மபலாஶாந்தரிதேந தத்| ததோऽஸ்ய ஸேசநே நஸ்யே தர்பணே ச ஹிதஂ ஹவிஃ||௧௭|| விபக்வமாஜஂ யஷ்ட்யாஹ்வஜீவகர்ஷபகோத்பலைஃ| ஸபயஸ்கைஃ பரஂ தத்வி ஸர்வநேத்ராபிகாதஜித்||௧௮||

Adhikarana avasanne netre galapIDAdi,avasanne kShatanetrava~jja kriyA (19) · Śloka 19

கலபீடாऽவஸந்நேऽக்ஷ்ணி வமநோத்காஸநக்ஷவாஃ| ப்ராணாயமோऽதவா கார்யஃ க்ரியா ச க்ஷதநேத்ரவத்||௧௯||

Adhikarana karNe sthAnAccyute tailena pUraNam (20) · Śloka 20

கர்ணே ஸ்தாநாச்ச்யுதே ஸ்யூதே ஶ்ரோதஸ்தைலேந பூரயேத்| |௨௦|

Adhikarana kRukATiyAM chinnAyAM sIvanAdi,kRukA Ajena sarpiShA pariShekaHkRukA uShNAno~annAni bhu~jjItakRukA tuyantritaH svapyAt (20-22) · Śloka 22

| ககாடிகாயாஂ சிந்நாயாஂ நிர்கச்சத்யபி மாருதே||௨௦|| ஸமஂ நிவேஶ்ய பத்நீயாத் ஸ்யூத்வா ஶீக்ரஂ நிரந்தரம்| ஆஜேந ஸர்பிஷா சாத்ர பரிஷேகஃ ப்ரஶஸ்யதே||௨௧|| உத்தாநோऽந்நாநி புஞ்ஜீத, ஶயீத ச ஸுயந்த்ரிதஃ| |௨௨|

Adhikarana shAkAsu tiryaksthe dhAte sIvanAdi (22-23) · Śloka 23

| காதஂ ஶாகாஸு திர்யக்ஸ்தஂ காத்ரே ஸம்யங்நிவேஶிதே||௨௨|| ஸ்யூத்வா வேல்லிதபந்தேந பத்நீயாத்தநவாஸஸா| சர்மணா கோஷ்பணாபந்தஃ கார்யஶ்சாஸங்கதே வ்ரணே||௨௩||

Adhikarana vilambimuShkasya sIvanAdi (24-25) · Śloka 25

பாதௌ விலம்பிமுஷ்கஸ்ய ப்ரோக்ஷ்ய நேத்ரே ச வாரிணா| ப்ரவேஶ்ய வஷணௌ ஸீவ்யேத் ஸேவந்யா துந்நஸஂஜ்ஞயா||௨௪|| கார்யஶ்ச கோஷ்பணாபந்தஃ கட்யாமாவேஶ்ய பட்டகம்| ஸ்நேஹஸேகஂ ந குர்வீத தத்ர க்லித்யதி ஹி வ்ரணஃ||௨௫||

Adhikarana vilambi kAlAnusAryAditailenaropaNam (26) · Śloka 26

காலாநுஸார்யகுர்வேலாஜாதீசந்தநபர்படைஃ| ஶிலாதார்வ்யமதாதுத்தைஃ ஸித்தஂ தைலஂ ச ரோபணம்||௨௬||

Adhikarana niHsheShataH cchinnAyAM shAkhAyAM tailAna dgdhvA koshabandhanAdi (27) · Śloka 27

சிந்நாஂ நிஃஶேஷதஃ ஶாகாஂ தக்த்வா தைலேந யுக்திதஃ| பத்நீயாத் கோஶபந்தேந ததோ வ்ரணவதாசரேத்||௨௭||

Adhikarana viddhe shalyAhrate vraNavat kriyA (28) · Śloka 28

கார்யா ஶல்யாஹதே வித்தே பங்காத்விதலிதே க்ரியா| |௨௮|

Adhikarana vidalite shalye~apahrate vraNavat kriyA,vidalite bha~ggavat kriyA shirasaH shalye~aparate bAlavartipraveshanAdi (28-29) · Śloka 29

| ஶிரஸோऽபஹதே ஶல்யே வாலவர்திஂ ப்ரவேஶயேத்||௨௮|| மஸ்துலுங்கஸ்ருதேஃ க்ருத்தோ ஹந்யாதேநஂ சலோऽந்யதா| வ்ரணே ரோஹதி சைகைகஂ ஶநைரபநயேத்கசம்||௨௯||

Adhikarana mastulu~ggastrutou mastiShkabhakShaNam (30) · Śloka 30

ஆசரமோச்ச்வாஸாதாதுரஂ ஸமுபாசரேதிதி வசநாந்மஸ்துலுங்கஸ்ருதாவப்யுபக்ரமமாஹ மஸ்துலுங்கஸ்ருதௌ காதேந்மஸ்திஷ்காநந்யஜீவஜாந்| |௩௦|

Adhikarana hratashalye~a~gge snehavartiH (30) · Śloka 30

| ஶல்யே ஹதேऽங்காதந்யஸ்மாத்ஸ்நேஹவர்திஂ நிதாபயேத்||௩௦||

Adhikarana vraNe dUrAvagADhAdau cakratai lena secanam (31) · Śloka 31

தூராவகாடாஃ ஸூக்ஷ்மாஸ்யா யே வ்ரணாஃ ஸ்ருதஶோணிதாஃ| ஸேசயேச்சக்ரதைலேந ஸூக்ஷ்மநேத்ரார்பிதேந தாந்||௩௧||

Adhikarana bhinnakoShThasya raktapUrNasya lakShaNam (32-33) · Śloka 33

பிந்நே கோஷ்டேऽஸஜா பூர்ணே மூர்ச்சாஹத்பார்ஶ்வவேதநாஃ| ஜ்வரோ தாஹஸ்தடாத்மாநஂ பக்தஸ்யாநபிநந்தநம்||௩௨|| ஸங்கோ விண்மூத்ரமருதாஂ ஶ்வாஸஃ ஸ்வேதோऽக்ஷிரக்ததா| லோஹகந்தித்வமாஸ்யஸ்ய ஸ்யாத் காத்ரே ச விகந்ததா||௩௩||

Adhikarana bhinnakoShThasya AmAshayastharudhirasya (34) · Śloka 34

ஆமாஶயஸ்தே ருதிரே ருதிரஂ சர்தயத்யபி| ஆத்மாநேநாதிமாத்ரேண ஶூலேந ச விஶஸ்யதே||௩௪||

Adhikarana bhinnakoShThasya pakvAshayastha rudhirasya lakShaNam (35) · Śloka 35

பக்வாஶயஸ்தே ருதிரே ஸஶூலஂ கௌரவஂ பவேத்| நாபேரதஸ்தாச்சீதத்வஂ கேப்யோ ரக்தஸ்ய சாகமஃ||௩௫||

Adhikarana abhinnAshayasyApi raktena pUrNatvam (36) · Śloka 36

அபிந்நோऽப்யாஶயஃ ஸூக்ஷ்மைஃ ஸ்ரோதோபிரபிபூர்யதே| அஸஜா ஸ்யந்தமாநேந பார்ஶ்வே மூத்ரேண பஸ்திவத்||௩௬||

Adhikarana tatrAntarlohitAderasAdhyatvam (37) · Śloka 37

தத்ராந்தர்லோஹிதஂ ஶீதபாதோச்ச்வாஸகராநநம்| ரக்தாக்ஷஂ பாண்டுவதநமாநத்தஂ ச விவர்ஜயேத்||௩௭||

Adhikarana AmAshayasthe rakte vamanam,pavkAshayasthe rakte vireko nirUhashcha (38) · Śloka 38

அமாஶயஸ்தே வமநஂ ஹிதஂ, பக்வாஶயாஶ்ரிதே| விரேசநஂ நிரூஹஂ ச நிஃஸ்நேஹோஷ்ணைர்விஶோதநைஃ||௩௮||

Adhikarana pakvAshaya annabhakShaNaprakAraH (39) · Śloka 39

யவகோலகுலத்தாநாஂ ரஸைஃ ஸ்நேஹவிவர்ஜிதைஃ| புஞ்ஜீதாந்நஂ யவாகூஂ வா பிபேத்ஸைந்தவஸஂயுதாம்||௩௯||

Adhikarana atiniH strutarakte rudhirapAnam (40) · Śloka 40

அதிநிஃஸ்ருதரக்தஸ்து பிந்நகோஷ்டஃ பிபேதஸக்| |௪௦|

Adhikarana koShThabhedanasya dvaividhyam kliShTAntre mUrcchAdayo~alpAH chinnAntre mUrcchAatibAdhakAH kliShTacchinnAntrayoH saMshayAsAdhyatvam (40-41) · Śloka 41

| க்லிஷ்டச்சிந்நாந்த்ரபேதேந கோஷ்டபேதோ த்விதா ஸ்மதஃ||௪௦|| மூர்ச்சாதயோऽல்பாஃ ப்ரதமேத்விதீயே த்வதி பாதகாஃ| க்லிஷ்டாந்த்ரஃ ஸஂஶயீ தேஹீ சிந்நாந்த்ரோ நைவ ஜீவதி||௪௧||

Adhikarana bhinnakoShTasya sAdhyalakShaNam (42) · Śloka 42

யதாஸ்வஂ மார்கமாபந்நா யஸ்ய விண்மூத்ரமாருதாஃ| வ்யுபத்ரவஃ ஸ பிந்நேऽபி கோஷ்டே ஜீவத்யஸஂஶயம்||௪௨||

Adhikarana antrakoShThasya matadvayam (43-44) · Śloka 44

அபிந்நமந்த்ரஂ நிஷ்க்ராந்தஂ ப்ரவேஶ்யஂ ந த்வதோऽந்யதா| உத்பங்கிலஶிரோக்ரஸ்தஂ ததப்யேகே வதந்தி து||௪௩|| ப்ரக்ஷால்ய பயஸா திக்தஂ தணஶோணிதபாஂஸுபிஃ| ப்ரவேஶயேத்க்லப்தநகோ கதேநாக்தஂ ஶநைஃ ஶநைஃ||௪௪||

Adhikarana annapravEshavidhiH (45-46) · Śloka 46

க்ஷீரேணார்த்ரீகதஂ ஶுஷ்கஂ பூரிஸர்பிஃபரிப்லுதம்| அங்குல்யா ப்ரமஶேத்கண்டஂ ஜலேநோத்வேஜயேதபி||௪௫|| ததாऽந்த்ராணி விஶந்த்யந்தஸ்தத்காலஂ பீடயந்தி ச| |௪௬|

Adhikarana yathAsthAnaM syite~antre vraNaM sIvyet ,sthAnAcyute~antre maraNam kupite~antre paTTena veShTayetvA dhRutena paripecayet kupite tatashchitrAtailapayasA pAnam kupite vraNayantraNAM varShamanuvarteta (46-50) · Śloka 50

| வ்ரணஸௌக்ஷ்ம்யாத்பஹுத்வாத்வா கோஷ்டமந்த்ரமநாவிஶத்||௪௬|| தத்ப்ரமாணேந ஜடரஂ பாடயித்வா ப்ரவேஶயேத்| யதாஸ்தாநஂ ஸ்திதே ஸம்யகந்த்ரே ஸீவ்யேதநு வ்ரணம்||௪௭|| ஸ்தாநாதபேதமாதத்தே ஜீவிதஂ குபிதஂ ச தத்| வேஷ்டயித்வாऽநு பட்டேந கதேந பரிஷேசயேத்||௪௮|| பாயயேத ததஃ கோஷ்ணஂ சித்ராதைலயுதஂ பயஃ| மதுக்ரியார்தஂ ஶகதோ வாயோஶ்சாதஃப்ரவத்தயே||௪௯|| அநுவர்தேத வர்ஷஂ ச யதோக்தாஂ வ்ரணயந்த்ரணாம்| |௫௦|

Adhikarana udarAnmedovartinirgamane cikitsA (50-54) · Śloka 54

| உதராந்மேதஸோ வர்திஂ நிர்கதாஂ பஸ்மநா மதா||௫௦|| அவகீர்ய கஷாயைர்வா ஶ்லக்ஷ்ணைர்மூலைஸ்ததஃ ஸமம்| தடஂ பத்வா ச ஸூத்ரேண வர்த்தயேத்குஶலோ பிஷக்||௫௧|| தீக்ஷ்ணேநாக்நிப்ரதப்தேந ஶஸ்த்ரேண ஸகதேவ து| ஸ்யாந்தந்யதா ருகாடோபோ மத்யுர்வா சித்யமாநயா||௫௨|| ஸக்ஷௌத்ரே ச வ்ரணே பத்தே ஸுஜீர்ணேऽந்நே கதஂ பிபேத்| க்ஷீரஂ வா ஶர்கராசித்ராலாக்ஷாகோக்ஷுரகைஃ ஶதம்||௫௩|| ருக்தாஹஜித்ஸயஷ்ட்யாஹ்வைஃ பரஂ பூர்வோதிதோ விதிஃ| மேதோக்ரந்த்யுதிதஂ தத்ர தைலமப்யஞ்ஜநே ஹிதம்||௫௪||

Adhikarana sadyovraNeShu tAlIsAditailaM ropaNam (55-56) · Śloka 56

தாலீஸஂ பத்மகஂ மாஂஸீஹரேண்வகுருசந்தநம்| ஹரித்ரே பத்மபீஜாநி ஸோஶீரஂ மதுகஂ ச தைஃ||௫௫|| பக்வஂ ஸத்யோவ்ரணேஷூக்தஂ தைலஂ ரோபணமுத்தமம்| |௫௬|

Adhikarana gUDhaprahArAbhihatAdau vAtAstrajit karma (56-57) · Śloka 57

| கூடப்ரஹாராபிஹதே பதிதே விஷமோச்சகைஃ||௫௬|| கார்யஂ வாதாஸ்ரஜித் தப்திமர்தநாப்யஞ்ஜநாதிகம்| |௫௭|

Adhikarana vishliShTadehAdau tailadroNyAM vAsayet (26) · Śloka 26

| விஶ்லிஷ்டதேஹஂ மதிதஂ க்ஷீணஂ மர்மாஹதஂ ஹதம்||௫௭|| வாஸயேத்தைலபூர்ணாயாஂ த்ரோண்யாஂ மாஂஸரஸாஶிநம்| ௫௭ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநூஶ்ரீமத்வாக்படவிர- சிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தர- ஸ்தாநே ஸத்யோவ்ரணப்ரதிஷேதோ நாம ஷ- ட்விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௬||