Adhikarana bAlagrahapratiShedhAdhyAyaH||3|| (2) · Śloka 2
অথাতো বালগ্রহপ্রতিষেধং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| (গদ্যসূত্রে|২|
अथातो बालग्रहप्रतिषेधं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvAdaSagrahANAM nAmAni (1-3) · Śloka 3
পুরা গুহস্য রক্ষার্থং নির্মিতাঃ শূলপাণিনা| মনুষ্যবিগ্রহাঃ পঞ্চ সপ্ত স্ত্রীবিগ্রহা গ্রহাঃ||১|| স্কন্দো বিশাখো মেষাখ্যঃ শ্বগ্রহঃ পিতৃসংজ্ঞিতঃ| শকুনিঃ পূতনা শীতপূতনাঽদৃষ্টিপূতনা||২|| মুখমণ্ডিতিকা তদ্বদ্রেবতী শুষ্করেবতী| |৩|
पुरा गुहस्य रक्षार्थं निर्मिताः शूलपाणिना| मनुष्यविग्रहाः पञ्च सप्त स्त्रीविग्रहा ग्रहाः||१|| स्कन्दो विशाख़ो मेषाख़्यः श्वग्रहः पितृसंज्ञितः| शकुनिः पूतना शीतपूतनाऽदृष्टिपूतना||२|| मुख़मण्डितिका तद्वद्रेवती शुष्करेवती| |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvAdaSagrahANAM pUrvarUpam (3) · Śloka 3
| তেষাং গ্রহীষ্যতাং রূপং প্রততং রোদনং জ্বরঃ||৩||
| तेषां ग्रहीष्यतां रूपं प्रततं रोदनं ज्वरः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvAdaSagrahANAM sAmAnyaM rUpam (4-5) · Śloka 5
সামান্যং রূপমুত্ত্রাসজৃম্ভাভ্রূক্ষেপদীনতাঃ| ফেনস্রাবোর্ধ্বদৃষ্ট্যোষ্ঠদন্তদংশপ্রজাগরাঃ||৪|| রোদনং কূজনং স্তন্যবিদ্বেষঃ স্বরবৈকৃতম্| নখৈরকস্মাত্পরিতঃ স্বধাত্র্যঙ্গবিলেখনম্||৫||
सामान्यं रूपमुत्त्रासजृम्भाभ्रूक्षेपदीनताः| फेनस्रावोर्ध्वदृष्ट्योष्ठदन्तदंशप्रजागराः||४|| रोदनं कूजनं स्तन्यविद्वेषः स्वरवैकृतम्| नख़ैरकस्मात्परितः स्वधात्र्यङ्गविलेख़नम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 skandasya lakShaNam (6-9) · Śloka 9
তত্রৈকনযনস্রাবী শিরো বিক্ষিপতে মুহুঃ| হতৈকপক্ষঃ স্তব্ধাঙ্গঃ সস্বেদো নতকন্ধরঃ||৬|| দন্তখাদী স্তনদ্বেষী ত্রস্যন্ রোদিতি বিস্বরম্| বক্রবক্ত্রো বমন্ লালাং ভৃশমূর্ধ্বং নিরীক্ষতে||৭|| বসাসৃগ্গন্ধিরুদ্বিগ্নো বদ্ধমুষ্টিশকৃচ্ছিশুঃ| চলিতৈকাক্ষিগণ্ডভ্রূঃ সংরক্তোভযলোচনঃ||৮|| স্কন্দার্তস্তেন বৈকল্যং মরণং বা ভবেদ্ ধ্রুবম্| |৯|
तत्रैकनयनस्रावी शिरो विक्षिपते मुहुः| हतैकपक्षः स्तब्धाङ्गः सस्वेदो नतकन्धरः||६|| दन्तख़ादी स्तनद्वेषी त्रस्यन् रोदिति विस्वरम्| वक्रवक्त्रो वमन् लालां भृशमूर्ध्वं निरीक्षते||७|| वसासृग्गन्धिरुद्विग्नो बद्धमुष्टिशकृच्छिशुः| चलितैकाक्षिगण्डभ्रूः संरक्तोभयलोचनः||८|| स्कन्दार्तस्तेन वैकल्यं मरणं वा भवेद् ध्रुवम्| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2viSAkhasya lakShaNam (9-11) · Śloka 11
সম্প্রতি বিশাখস্য স্কন্দাপস্মারাপরসংজ্ঞস্য লক্ষণমাহ | সংজ্ঞানাশো মুহুঃ কেশলুঞ্চনং কন্ধরানতিঃ||৯|| বিনম্য জৃম্ভমাণস্য শকৃব্মূত্রপ্রবর্তনম্| ফেনোদ্বমনমূর্ধ্বেক্ষা হস্তভ্রূপাদনর্তনম্||১০|| স্তনস্বজিহ্বাসন্দংশসংরম্ভজ্বরজাগরাঃ| পূযশোণিতগন্ধশ্চ স্কন্দাপস্মারলক্ষণম্||১১||
सम्प्रति विशाखस्य स्कन्दापस्मारापरसंज्ञस्य लक्षणमाह | संज्ञानाशो मुहुः केशलुञ्चनं कन्धरानतिः||९|| विनम्य जृम्भमाणस्य शकृव्मूत्रप्रवर्तनम्| फेनोद्वमनमूर्ध्वेक्षा हस्तभ्रूपादनर्तनम्||१०|| स्तनस्वजिह्वासन्दंशसंरम्भज्वरजागराः| पूयशोणितगन्धश्च स्कन्दापस्मारलक्षणम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 meShAkhyasya lakShaNam (12-14) · Śloka 14
আধ্মানং পাণিপাদস্য স্পন্দনং ফেননির্বমঃ| তৃণ্মুষ্টিবন্ধাতীসারস্বরদৈন্যবিবর্ণতাঃ||১২|| কূজনং স্তননং ছর্দিঃ কাসহিধ্মাপ্রজাগরাঃ| ওষ্ঠদংশাঙ্গসঙ্কোচস্তম্ভবস্তাভগন্ধতাঃ||১৩|| ঊর্ধ্বং নিরীক্ষ্য হসনং, মধ্যে বিনমনং, জ্বরঃ| মূর্চ্ছৈকনেত্রশোফশ্চ নৈগমেষগ্রহাকৃতিঃ||১৪||
आध्मानं पाणिपादस्य स्पन्दनं फेननिर्वमः| तृण्मुष्टिबन्धातीसारस्वरदैन्यविवर्णताः||१२|| कूजनं स्तननं छर्दिः कासहिध्माप्रजागराः| ओष्ठदंशाङ्गसङ्कोचस्तम्भबस्ताभगन्धताः||१३|| ऊर्ध्वं निरीक्ष्य हसनं, मध्ये विनमनं, ज्वरः| मूर्च्छैकनेत्रशोफश्च नैगमेषग्रहाकृतिः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 shvagrahasya lakShaNam (15-16) · Śloka 16
কম্পো হৃষিতরোমত্বং স্বেদশ্চক্ষুর্নিমীলনম্| বহিরাযামনং জিহ্বাদংশোঽন্তঃকণ্ঠকূজনম্||১৫|| ধাবনং বিট্সগন্ধত্বং ক্রোশনং চ শ্ববচ্ছুনি| |১৬|
कम्पो हृषितरोमत्वं स्वेदश्चक्षुर्निमीलनम्| बहिरायामनं जिह्वादंशोऽन्तःकण्ठकूजनम्||१५|| धावनं विट्सगन्धत्वं क्रोशनं च श्ववच्छुनि| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 pitRugRuhasya lakShaNam (16-18) · Śloka 18
| রোমহর্ষো মুহুস্ত্রাসঃ সহসা রোদনং জ্বরঃ||১৬|| কাসাতিসারবমথুজৃম্ভাতৃট্শবগন্দতাঃ| অঙ্গেষ্বাক্ষেপবিক্ষেপশোষস্তম্ভবিবর্ণতাঃ||১৭|| মুষ্টিবন্ধঃ স্রুতিশ্চাক্ষ্ণোর্বালস্য স্যুঃ পিতৃগ্রহে| |১৮|
| रोमहर्षो मुहुस्त्रासः सहसा रोदनं ज्वरः||१६|| कासातिसारवमथुजृम्भातृट्शवगन्दताः| अङ्गेष्वाक्षेपविक्षेपशोषस्तम्भविवर्णताः||१७|| मुष्टिबन्धः स्रुतिश्चाक्ष्णोर्बालस्य स्युः पितृग्रहे| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 shakunigrahasya lakShaNam (18-20) · Śloka 20
| স্রস্তাঙ্গত্বমতীসারো জিহ্বাতালুগলে ব্রণাঃ||১৮|| স্ফোটাঃ সদাহরুক্পাকাঃ সন্ধিষু স্যুঃ পুনঃপুনঃ| নিশ্যহ্নি প্রবিলীযন্তে পাকো বক্ত্রে গুদেঽপি বা||১৯|| ভযং শকুনিগন্ধত্বং জ্বরশ্চ শকুনিগ্রহে| |২০|
| स्रस्ताङ्गत्वमतीसारो जिह्वातालुगले व्रणाः||१८|| स्फोटाः सदाहरुक्पाकाः सन्धिषु स्युः पुनःपुनः| निश्यह्नि प्रविलीयन्ते पाको वक्त्रे गुदेऽपि वा||१९|| भयं शकुनिगन्धत्वं ज्वरश्च शकुनिग्रहे| |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 pUtanAyAH lakShaNam (20-21) · Śloka 21
| পূতনাযাং বমিঃ কম্পস্তন্দ্রা রাত্রৌ প্রজাগরঃ||২০|| হিধ্মাঽঽধ্মানং শকৃদ্ভেদঃ পিপাসা মূত্রনিগ্রহঃ| স্রস্তহৃষ্টাঙ্গরোমত্বং কাকবত্পূতিগন্ধিতা||২১||
| पूतनायां वमिः कम्पस्तन्द्रा रात्रौ प्रजागरः||२०|| हिध्माऽऽध्मानं शकृद्भेदः पिपासा मूत्रनिग्रहः| स्रस्तहृष्टाङ्गरोमत्वं काकवत्पूतिगन्धिता||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8SItapUtanAyAH lakShaNam (22-23) · Śloka 23
শীতপূতনযা কম্পো রোদনং তির্যগীক্ষণম্| তৃষ্ণাঽন্ত্রকূজোঽতীসারো বসাবদ্বিস্রগন্ধতা||২২|| পার্শ্বস্যৈকস্য শীতত্বমুষ্ণত্বমপরস্য চ| |২৩|
शीतपूतनया कम्पो रोदनं तिर्यगीक्षणम्| तृष्णाऽन्त्रकूजोऽतीसारो वसावद्विस्रगन्धता||२२|| पार्श्वस्यैकस्य शीतत्वमुष्णत्वमपरस्य च| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 andhapUtanAyAH lakShaNam (23-25) · Śloka 25
| অন্ধপূতনযা ছর্দির্জ্বরঃ কাসোঽল্পনিদ্রতা||২৩|| বর্চসো ভেদবৈবর্ণ্যদৌর্গন্ধ্যান্যঙ্গশোষণম্| দৃষ্টেঃ সাদাতিরুক্কণ্ডূপোথকীজন্মশূনতাঃ||২৪|| হিধ্মোদ্বেগস্তনদ্বেষবৈবর্ণ্যস্বরতীক্ষ্ণতাঃ| বেপথুর্মত্স্যগন্ধত্বমথবা সাম্লগন্ধতা||২৫||
| अन्धपूतनया छर्दिर्ज्वरः कासोऽल्पनिद्रता||२३|| वर्चसो भेदवैवर्ण्यदौर्गन्ध्यान्यङ्गशोषणम्| दृष्टेः सादातिरुक्कण्डूपोथकीजन्मशूनताः||२४|| हिध्मोद्वेगस्तनद्वेषवैवर्ण्यस्वरतीक्ष्णताः| वेपथुर्मत्स्यगन्धत्वमथवा साम्लगन्धता||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 mukhamaNDitAyAH lakShaNam (26-27) · Śloka 27
মুখমণ্ডিতযা পাণিপাদাস্যরমণীযতা| সিরাভিরসিতাভাভিরাচিতোদরতা জ্বরঃ||২৬|| অরোচকোঽঙ্গগ্লপনং গোমূত্রসমগন্ধতা| |২৭|
मुखमण्डितया पाणिपादास्यरमणीयता| सिराभिरसिताभाभिराचितोदरता ज्वरः||२६|| अरोचकोऽङ्गग्लपनं गोमूत्रसमगन्धता| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 revatyAH lakShaNam (27-28) · Śloka 28
| রেবত্যাং শ্যাবনীলত্বং কর্ণনাসাক্ষিমর্দনম্||২৭|| কাসহিধ্মাক্ষিবিক্ষেপবক্রবক্ত্রত্বরক্ততাঃ| বস্তগন্ধো জ্বরঃ শোষঃ পুরীষং হরিতং দ্রবম্||২৮||
| रेवत्यां श्यावनीलत्वं कर्णनासाक्षिमर्दनम्||२७|| कासहिध्माक्षिविक्षेपवक्रवक्त्रत्वरक्तताः| बस्तगन्धो ज्वरः शोषः पुरीषं हरितं द्रवम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 shuShkarevatyAH lakShaNam (29) · Śloka 29
অধুনাঽসাধ্যলক্ষণং বক্তি জাযতে শুষ্করেবত্যাং ক্রমাত্সর্বাঙ্গসঙ্ক্ষযঃ| |২৯|
अधुनाऽसाध्यलक्षणं वक्ति जायते शुष्करेवत्यां क्रमात्सर्वाङ्गसङ्क्षयः| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahANAm asAdhyalakShaNam (29-31) · Śloka 31
| কেশশাতোঽন্নবিদ্বেষঃ স্বরদৈন্যং বিবর্ণতা||২৯|| রোদনং গৃধ্রগন্ধত্বং দীর্ঘকালানুবর্তনম্| উদরে গ্রন্থযো বৃত্তা যস্য নানাবিধং শকৃত্||৩০|| জিহ্বাযা নিম্নতা মধ্যে শ্যাবং তালু চ তং ত্যজেত্| |৩১|
| केशशातोऽन्नविद्वेषः स्वरदैन्यं विवर्णता||२९|| रोदनं गृध्रगन्धत्वं दीर्घकालानुवर्तनम्| उदरे ग्रन्थयो वृत्ता यस्य नानाविधं शकृत्||३०|| जिह्वाया निम्नता मध्ये श्यावं तालु च तं त्यजेत्| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkarevatyAH asAdhyalakShaNam (31-32) · Śloka 32
| ভুঞ্জানোঽন্নং বহুবিধং যো বালঃ পরিহীযতে||৩১|| তৃষ্ণাগৃহীতঃ ক্ষামাক্ষো হন্তি তং শুষ্করেবতী| |৩২|
| भुञ्जानोऽन्नं बहुविधं यो बालः परिहीयते||३१|| तृष्णागृहीतः क्षामाक्षो हन्ति तं शुष्करेवती| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana grahagrahaNe trINi kAraNAni (32) · Śloka 32
ত্রিভিঃ কারণৈর্গ্রহা গৃহ্ণন্তীত্যাহ | হিংসারত্যর্চনাকাঙ্ক্ষা গ্রহগ্রহণকারণম্||৩২||
त्रिभिः कारणैर्ग्रहा गृह्णन्तीत्याह | हिंसारत्यर्चनाकाङ्क्षा ग्रहग्रहणकारणम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hiMsAtmakagrahasya lakShaNam (33-37) · Śloka 37
তত্র হিংসাত্মকে বালো মহান্ বা স্রুতনাসিকঃ| ক্ষতজিহ্বঃ ক্বণেদ্বাঢমসুখী সাশ্রুলোচনঃ||৩৩|| দুর্বর্ণো হীনবচনঃ পূতিগন্ধিশ্চ জাযতে| ক্ষামো মূত্রপুরীষং স্বং মৃদ্গাতি ন জুগুপ্সতে||৩৪|| হস্তৌ চোদ্যম্য সংরব্ধো হন্ত্যাত্মানং তথা পরম্| তদ্বচ্চ শস্ত্রকাষ্ঠাদ্যৈরগ্নিং বা দীপ্তমাবিশেত্||৩৫|| অপ্সু মজ্জেত্পতেত্কূপে কুর্যাদন্যচ্চ তদ্বিধম্| তৃড্দাহমোহান্ পূযস্য ছর্দনং চ প্রবর্তযেত্||৩৬|| রক্তং চ সর্বমার্গেভ্যো রিষ্টোত্পত্তিং চ তং ত্যজেত্| |৩৭|
तत्र हिंसात्मके बालो महान् वा स्रुतनासिकः| क्षतजिह्वः क्वणेद्बाढमसुखी साश्रुलोचनः||३३|| दुर्वर्णो हीनवचनः पूतिगन्धिश्च जायते| क्षामो मूत्रपुरीषं स्वं मृद्गाति न जुगुप्सते||३४|| हस्तौ चोद्यम्य संरब्धो हन्त्यात्मानं तथा परम्| तद्वच्च शस्त्रकाष्ठाद्यैरग्निं वा दीप्तमाविशेत्||३५|| अप्सु मज्जेत्पतेत्कूपे कुर्यादन्यच्च तद्विधम्| तृड्दाहमोहान् पूयस्य छर्दनं च प्रवर्तयेत्||३६|| रक्तं च सर्वमार्गेभ्यो रिष्टोत्पत्तिं च तं त्यजेत्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ratikAmagrasya lakShaNam (37-38) · Śloka 38
সম্প্রত্যর্চনাকামং ব্রূতে | রহঃস্ত্রীরতিসংলাপগন্ধস্রগ্ভূষণপ্রিযঃ||৩৭|| হৃষ্টঃ শান্তশ্চ দুঃসাধ্যো রতিকামেন পীডিতঃ| |৩৮|
सम्प्रत्यर्चनाकामं ब्रूते | रहःस्त्रीरतिसंलापगन्धस्रग्भूषणप्रियः||३७|| हृष्टः शान्तश्च दुःसाध्यो रतिकामेन पीडितः| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arcanAkAmagrasya lakShaNam (38-40) · Śloka 40
অধুনৈষাং চিকিত্সিতমাহ | দীনঃ পরিমৃশন্ বক্ত্রং শুষ্কৌষ্ঠগলতালুকঃ||৩৮|| শঙ্কিতং বীক্ষতে রৌতি ধ্যাযত্যাযাতি দীনতাম্| অন্নমন্নাভিলাষেঽপি দত্তং নাতি বুভুক্ষতে||৩৯|| গৃহীতং বলিকামেন তং বিদ্যাত্সুখসাধনম্| |৪০|
अधुनैषां चिकित्सितमाह | दीनः परिमृशन् वक्त्रं शुष्कौष्ठगलतालुकः||३८|| शङ्कितं वीक्षते रौति ध्यायत्यायाति दीनताम्| अन्नमन्नाभिलाषेऽपि दत्तं नाति बुभुक्षते||३९|| गृहीतं बलिकामेन तं विद्यात्सुखसाधनम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana eShAM cikitsitaM lakShaNam (40-41) · Śloka 41
| হন্তুকামং জযেদ্ধোমৈঃ সিদ্ধমন্ত্রপ্রবর্তিতৈঃ||৪০|| ইতরৌ তু যথাকামং রতিবল্যাদিদানতঃ| |৪১|
| हन्तुकामं जयेद्धोमैः सिद्धमन्त्रप्रवर्तितैः||४०|| इतरौ तु यथाकामं रतिबल्यादिदानतः| |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAdhyagrahasya cikitsA (41-47) · Śloka 47
| অথ সাধ্যগ্রহং বালং বিবিক্তে শরণে স্থিতম্||৪১|| ত্রিরহ্নঃ সিক্তসংমৃষ্টে সদা সন্নিহিতানলে| বিকীর্ণভূতিকুসুমপত্রবীজান্নসর্ষপে||৪২|| রক্ষোঘ্নতৈলজ্বলিতপ্রদীপহতপাপ্মনি| ব্যবাযমদ্যপিশিতনিবৃত্তপরিচারকে||৪৩|| পুরাণসর্পিষাঽভ্যক্তং পরিষিক্তং সুখাম্বুনা| সাধিতেন বলানিম্ববৈজযন্তীনৃপদ্রুমৈঃ||৪৪|| পারিভদ্রককট্বঙ্গজম্বূবরুণকটূতৃণৈঃ| কপোতবঙ্কাপামার্গপাটলামধুশিগ্রুভিঃ||৪৫|| কাকজঙ্ঘামহাশ্বেতাকপিত্থক্ষীরিপাদপৈঃ| সকদম্বকরঞ্জৈশ্চ, ধূপং স্নাতস্য চাচরেত্||৪৬|| দ্বীপিব্যাঘ্রাহিসিংহর্ক্ষচর্মভির্ঘৃতমিশ্রিতৈঃ| |৪৭|
| अथ साध्यग्रहं बालं विविक्ते शरणे स्थितम्||४१|| त्रिरह्नः सिक्तसंमृष्टे सदा सन्निहितानले| विकीर्णभूतिकुसुमपत्रबीजान्नसर्षपे||४२|| रक्षोघ्नतैलज्वलितप्रदीपहतपाप्मनि| व्यवायमद्यपिशितनिवृत्तपरिचारके||४३|| पुराणसर्पिषाऽभ्यक्तं परिषिक्तं सुखाम्बुना| साधितेन बलानिम्बवैजयन्तीनृपद्रुमैः||४४|| पारिभद्रककट्वङ्गजम्बूवरुणकटूतृणैः| कपोतवङ्कापामार्गपाटलामधुशिग्रुभिः||४५|| काकजङ्घामहाश्वेताकपित्थक्षीरिपादपैः| सकदम्बकरञ्जैश्च, धूपं स्नातस्य चाचरेत्||४६|| द्वीपिव्याघ्राहिसिंहर्क्षचर्मभिर्घृतमिश्रितैः| |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH pUtyAdidhUpaH (47-48) · Śloka 48
| পূতীদশাঙ্গসিদ্ধার্থবচাভল্লাতদীপ্যকৈঃ||৪৭|| সকুষ্ঠৈঃ সঘৃতৈর্ধূপঃ সর্বগ্রহবিমোক্ষণঃ| |৪৮|
| पूतीदशाङ्गसिद्धार्थवचाभल्लातदीप्यकैः||४७|| सकुष्ठैः सघृतैर्धूपः सर्वग्रहविमोक्षणः| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH sarShapAdidhUpaH (48-49) · Śloka 49
| সর্ষপা নিম্বপত্রাণি মূলমশ্বখুরা বচা||৪৮|| ভূর্জপত্রং ঘৃতং ধূপঃ সর্বগ্রহনিবারণঃ| |৪৯|
| सर्षपा निम्बपत्राणि मूलमश्वखुरा वचा||४८|| भूर्जपत्रं घृतं धूपः सर्वग्रहनिवारणः| |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH anantAdighRutam (49-50) · Śloka 50
| অনন্তাম্রাস্থিতগরং মরিচং মধুরো গণঃ||৪৯|| শৃগালবিন্না মুস্তা চ কল্কিতৈস্তৈর্ঘৃতং পচেত্| দশমূলরসক্ষীরযুক্তং তদ্ গ্রহজিত্পরম্||৫০||
| अनन्ताम्रास्थितगरं मरिचं मधुरो गणः||४९|| शृगालविन्ना मुस्ता च कल्कितैस्तैर्घृतं पचेत्| दशमूलरसक्षीरयुक्तं तद् ग्रहजित्परम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH rAsnAdighRutam (51-53) · Śloka 53
রাস্নাহ্যংশুমতীবৃদ্ধপঞ্চমূলবলাঘনাত্| ক্বাথে সর্পিঃ পচেত্পিষ্টৈঃ সারিবাব্যোষচিত্রকৈঃ||৫১|| পাঠাবিডঙ্গমধুকপযস্যাহিঙ্গুদারুভিঃ| সগ্রন্থিকৈঃ সেন্দ্রযবৈঃ শিশোস্তত্সততং হিতম্||৫২|| সর্বরোগগ্রহহরং দীপনং বলবর্ণদম্| |৫৩|
रास्नाह्यंशुमतीवृद्धपञ्चमूलबलाघनात्| क्वाथे सर्पिः पचेत्पिष्टैः सारिवाव्योषचित्रकैः||५१|| पाठाविडङ्गमधुकपयस्याहिङ्गुदारुभिः| सग्रन्थिकैः सेन्द्रयवैः शिशोस्तत्सततं हितम्||५२|| सर्वरोगग्रहहरं दीपनं बलवर्णदम्| |५३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH sArivAdighRutam (53-54) · Śloka 54
| সারিবাসুরভিব্রাহ্মীশঙ্খিনীকুষ্ঠসর্ষপৈঃ||৫৩|| বচাশ্বগন্ধাসুরসযুক্তৈঃ সর্পির্বিপাচযেত্| তন্নাশযেদ্গ্রহান্ সর্বান্ পানেনাভ্যঞ্জনেন চ||৫৪||
| सारिवासुरभिब्राह्मीशङ्खिनीकुष्ठसर्षपैः||५३|| वचाश्वगन्धासुरसयुक्तैः सर्पिर्विपाचयेत्| तन्नाशयेद्ग्रहान् सर्वान् पानेनाभ्यञ्जनेन च||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH goshRu~ggAdidhUpanam (55-57) · Śloka 57
গোশৃঙ্গচর্মবালাহিনির্মোকং বৃষদংশবিট্| নিম্বপত্রাজ্যকটুকামদনং বৃহতীদ্বযম্||৫৫|| কার্পাসাস্থিযবচ্ছাগরোমদেবাহ্বসর্ষপম্| মযূরপত্রশ্রীবাসং তুষকেশং সরামঠম্||৫৬|| মৃদ্ভাণ্ডে বস্তমূত্রেণ ভাবিতং শ্লক্ষ্ণচূর্ণিতম্| ধূপনং চ হিতং সর্বভূতেষু বিষমজ্বরে||৫৭||
गोशृङ्गचर्मवालाहिनिर्मोकं वृषदंशविट्| निम्बपत्राज्यकटुकामदनं बृहतीद्वयम्||५५|| कार्पासास्थियवच्छागरोमदेवाह्वसर्षपम्| मयूरपत्रश्रीवासं तुषकेशं सरामठम्||५६|| मृद्भाण्डे बस्तमूत्रेण भावितं श्लक्ष्णचूर्णितम्| धूपनं च हितं सर्वभूतेषु विषमज्वरे||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvagrahamokShaNaH vakShyamANaM bhUtavidyoktaM ghRutAdi (58) · Śloka 58
ঘৃতানি ভূতবিদ্যাযাং বক্ষ্যন্তে যানি তানি চ| যুঞ্জ্যাত্তথা বলিং হোমং স্নপনং মন্ত্রতন্ত্রবিত্||৫৮||
घृतानि भूतविद्यायां वक्ष्यन्ते यानि तानि च| युञ्ज्यात्तथा बलिं होमं स्नपनं मन्त्रतन्त्रवित्||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtIkara~jjAdisnapanam (59-60) · Śloka 60
পূতীকরঞ্জ(ঞ্জাত্)ত্বক্পত্রং ক্ষীরিভ্যো বর্বরাদপি| তুম্বীবিশালারলুকশমীবিল্বকপিত্থতঃ||৫৯|| উত্ক্বাথ্য তোযং তদ্রাত্রৌ বালানাং স্নপনং শিবম্| |৬০|
पूतीकरञ्ज(ञ्जात्)त्वक्पत्रं क्षीरिभ्यो बर्बरादपि| तुम्बीविशालारलुकशमीबिल्वकपित्थतः||५९|| उत्क्वाथ्य तोयं तद्रात्रौ बालानां स्नपनं शिवम्| |६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upadravacikitsitam (60-3) · Śloka 3
| অনুবন্ধান্ যথাকৃচ্ছ্রং গ্রহাপাযেঽপ্যুপদ্রবান্||৬০|| বালামযনিষেধোক্তভেষজৈঃ সমুপাচরেত্| ৬০ ১/২| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবির চিতাযামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং ষষ্ঠে উত্তর- স্থানে বালগ্রহপ্রতিষেধো নাম তৃতীযোঽধ্যাযঃ||৩||
| अनुबन्धान् यथाकृच्छ्रं ग्रहापायेऽप्युपद्रवान्||६०|| बालामयनिषेधोक्तभेषजैः समुपाचरेत्| ६० १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने बालग्रहप्रतिषेधो नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon