Adhikarana bAlopacaraNIyAdhyAyaH (2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋ ಬಾಲೋಪಚರಣೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨|
अथातो बालोपचरणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya ulbAdviSodhanam bAlasya balAtailena secanam bAlasya karNamUle~aSmanorvdanam (1-2) · Śloka 2
ಜಾತಮಾತ್ರಂ ವಿಶೋಧ್ಯೋಲ್ಬಾದ್ಬಾಲಂ ಸೈನ್ಧವಸರ್ಪಿಷಾ| ಪ್ರಸೂತಿಕ್ಲೇಶಿತಂ ಚಾನು ಬಲಾತೈಲೇನ ಸೇಚಯೇತ್||೧|| ಅಶ್ಮನೋರ್ವಾದನಂ ಚಾಸ್ಯ ಕರ್ಣಮೂಲೇ ಸಮಾಚರೇತ್| ಅಥಾಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಕರ್ಣೇ ಮನ್ತ್ರಮುಚ್ಚಾರಯೇದಿಮಮ್||೨||
जातमात्रं विशोध्योल्बाद्बालं सैन्धवसर्पिषा| प्रसूतिक्लेशितं चानु बलातैलेन सेचयेत्||१|| अश्मनोर्वादनं चास्य कर्णमूले समाचरेत्| अथास्य दक्षिणे कर्णे मन्त्रमुच्चारयेदिमम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya dakShiNe karNe mantroccAraNam (3-4) · Śloka 4
ತಮೇವ ಮನ್ತ್ರಮಾಹ "ಅಙ್ಗಾದಙ್ಗಾತ್ಸಮ್ಭವಸಿ ಹೃದಯಾದಭಿಜಾಯಸೇ| ಆತ್ಮಾ ವೈ ಪುತ್ರನಾಮಾಸಿ ಸಞ್ಜೀವ ಶರದಾಂ ಶತಮ್||೩|| ಶತಾಯುಃ ಶತವರ್ಷೋಽಸಿ ದೀರ್ಘಮಾಯುರವಾಪ್ನುಹಿ| ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ದಿಶೋ ರಾತ್ರಿರಹಶ್ಚ ತ್ವಾಽಭಿರಕ್ಷತು"||೪||
तमेव मन्त्रमाह "अङ्गादङ्गात्सम्भवसि हृदयादभिजायसे| आत्मा वै पुत्रनामासि सञ्जीव शरदां शतम्||३|| शतायुः शतवर्षोऽसि दीर्घमायुरवाप्नुहि| नक्षत्राणि दिशो रात्रिरहश्च त्वाऽभिरक्षतु"||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya nAbhyaa bandhanaM cCedanaM grIvAvasa~jjanaM kuShThatailasecanaM ca bAlasya kShIrivRukShakaShAyaadinA snApanam (5-7) · Śloka 7
ಸ್ವಸ್ಥೀಭೂತಸ್ಯ ನಾಭಿಂ ಚ ಸೂತ್ರೇಣ ಚತುರಙ್ಗುಲಾತ್| ಬಧ್ದ್ವೋರ್ಧ್ವಂ ವರ್ಧಯಿತ್ವಾ ಚ ಗ್ರೀವಾಯಾಮವಸಞ್ಜಯೇತ್||೫|| ನಾಭಿಂ ಚ ಕುಷ್ಟತೈಲೇನ ಸೇಚಯೇತ್ಸ್ನಾಪಯೇದನು| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಕಷಾಯೇಣ ಸರ್ವಗನ್ಧೋದಕೇನ ವಾ||೬|| ಕೋಷ್ಣೇನ ತಪ್ತರಜತತಪನೀಯನಿಮಜ್ಜನೈಃ| |೭|
स्वस्थीभूतस्य नाभिं च सूत्रेण चतुरङ्गुलात्| बध्द्वोर्ध्वं वर्धयित्वा च ग्रीवायामवसञ्जयेत्||५|| नाभिं च कुष्टतैलेन सेचयेत्स्नापयेदनु| क्षीरिवृक्षकषायेण सर्वगन्धोदकेन वा||६|| कोष्णेन तप्तरजततपनीयनिमज्जनैः| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya tAlUnnamanAdi bAlasya lehaprASanam (7-9) · Śloka 9
| ತತೋ ದಕ್ಷಿಣತರ್ಜನ್ಯಾ ತಾಲೂನ್ನಮ್ಯಾವಗುಣ್ಠಯೇತ್||೭|| ಶಿರಸಿ ಸ್ನೇಹಪಿಚುನಾ, ಪ್ರಾಶ್ಯಂ ಚಾಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಹರೇಣುಮಾತ್ರಂ ಮೇಧಾಯುರ್ಬಲಾರ್ಥಮಭಿಮನ್ತ್ರಿತಮ್||೮|| ಐನ್ದ್ರೀಬ್ರಾಹ್ಮೀವಚಾಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಕಲ್ಕಂ ಘೃತಂ ಮಧು| |೯|
| ततो दक्षिणतर्जन्या तालून्नम्यावगुण्ठयेत्||७|| शिरसि स्नेहपिचुना, प्राश्यं चास्य प्रयोजयेत्| हरेणुमात्रं मेधायुर्बलार्थमभिमन्त्रितम्||८|| ऐन्द्रीब्राह्मीवचाशङ्खपुष्पीकल्कं घृतं मधु| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya cAmIkarAdi lehAntaram (9-10) · Śloka 10
| ಚಾಮೀಕರವಚಾಬ್ರಾಹ್ಮೀತಾಪ್ಯಪಥ್ಯಾ ರಜೀಕೃತಾಃ||೯|| ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುಘೃತೋಪೇತಾ ಹೇಮಧಾತ್ರೀರಜೋಽಥವಾ| |೧೦|
| चामीकरवचाब्राह्मीताप्यपथ्या रजीकृताः||९|| लिह्यान्मधुघृतोपेता हेमधात्रीरजोऽथवा| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya garbhAmbhovamanam (10) · Śloka 10
| ಗರ್ಭಾಮ್ಭಃ ಸೈನ್ಧವವತಾ ಸರ್ಪಿಷಾ ವಾಮಯೇತ್ತತಃ||೧೦||
| गर्भाम्भः सैन्धववता सर्पिषा वामयेत्ततः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya jAtakarmANi (11) · Śloka 11
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಜಾತಕರ್ಮಾಣಿ ಕಾರಯೇತ್| |೧೧|
प्राजापत्येन विधिना जातकर्माणि कारयेत्| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana strINAM stanyapravartanadivasaH (11-12) · Śloka 12
ಸ್ತನ್ಯಪ್ರವರ್ತನಹೇತುಮಾಹ | ಸಿರಾಣಾಂ ಹೃದಯಸ್ಥಾನಾಂ ವಿವೃತತ್ವಾತ್ ಪ್ರಸೂತಿತಃ||೧೧|| ತೃತೀಯೇಽಹ್ನಿ ಚತುರ್ಥೇ ವಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ| |೧೨|
स्तन्यप्रवर्तनहेतुमाह | सिराणां हृदयस्थानां विवृतत्वात् प्रसूतितः||११|| तृतीयेऽह्नि चतुर्थे वा स्त्रीणां स्तन्यं प्रवर्तते| |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya prathame divase madhusarpiHprASanam (12-13) · Śloka 13
| ಪ್ರಥಮೇ ದಿವಸೇ ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಿಕಾಲಂ ಮಧುಸರ್ಪಿಷೀ||೧೨|| ಅನನ್ತಾಮಿಶ್ರಿತೇ ಮನ್ತ್ರಪಾವಿತೇ ಪ್ರಾಶಯೇಚ್ಛಿಶುಮ್| |೧೩|
| प्रथमे दिवसे तस्मात्त्रिकालं मधुसर्पिषी||१२|| अनन्तामिश्रिते मन्त्रपाविते प्राशयेच्छिशुम्| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya dvitIyAdidivase ghRutAdiprASanam (13-14) · Śloka 14
| ದ್ವಿತೀಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಸಿದ್ಧಂ ತೃತೀಯೇ ಚ ಘೃತಂ, ತತಃ||೧೩|| ಪ್ರಾಙ್ನಿಷಿದ್ಧಸ್ತನಸ್ಯಾಸ್ಯ ತತ್ಪಾಣಿತಲಸಮ್ಮಿತಮ್| ಸ್ತನ್ಯಾನುಪಾನಂ ದ್ವೌ ಕಾಲೌ ನವನೀತಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೧೪||
| द्वितीये लक्ष्मणासिद्धं तृतीये च घृतं, ततः||१३|| प्राङ्निषिद्धस्तनस्यास्य तत्पाणितलसम्मितम्| स्तन्यानुपानं द्वौ कालौ नवनीतं प्रयोजयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya mAtureva stanyaM varam mAtRustanyAbhAve vatsalAdiguNayukte dve stanyadhAtryau (15-17) · Śloka 17
ಮಾತುರೇವ ಪಿಬೇತ್ಸ್ತನ್ಯಂ ತಧ್ದ್ಯಲಂ ದೇಹವೃದ್ಧಯೇ| ಸ್ತನ್ಯಧಾತ್ರ್ಯಾವುಭೇ ಕಾರ್ಯೇ ತದಸಮ್ಪದಿ ವತ್ಸಲೇ||೧೫|| ಅವ್ಯಙ್ಗೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣ್ಯೌ ವರ್ಣಪ್ರಕೃತಿತಃ ಸಮೇ| ನೀರುಜೇ ಮಧ್ಯವಯಸೌ ಜೀವದ್ವತ್ಸೇ ನ ಲೋಲುಪೇ||೧೬|| ಹಿತಾಹಾರವಿಹಾರೇಣ ಯತ್ನಾದುಪಚರೇಚ್ಚ ತೇ| |೧೭|
मातुरेव पिबेत्स्तन्यं तध्द्यलं देहवृद्धये| स्तन्यधात्र्यावुभे कार्ये तदसम्पदि वत्सले||१५|| अव्यङ्गे ब्रह्मचारिण्यौ वर्णप्रकृतितः समे| नीरुजे मध्यवयसौ जीवद्वत्से न लोलुपे||१६|| हिताहारविहारेण यत्नादुपचरेच्च ते| |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyanASahetavaH stanyavardhanahetavaH (17-18) · Śloka 18
| ಶುಕ್ಕ್ರೋಧಲಙ್ಘನಾಯಾಸಾಃ ಸ್ತನ್ಯನಾಶಸ್ಯ ಹೇತವಃ||೧೭|| ಸ್ತನ್ಯಸ್ಯ ಸೀಧುವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಮದ್ಯಾನ್ಯಾನೂಪಜಾ ರಸಾಃ| ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರಿಣ್ಯ ಓಷಧ್ಯಃ ಶೋಕಾದೇಶ್ಚ ವಿಪರ್ಯಯಃ||೧೮||
| शुक्क्रोधलङ्घनायासाः स्तन्यनाशस्य हेतवः||१७|| स्तन्यस्य सीधुवर्ज्यानि मद्यान्यानूपजा रसाः| क्षीरं क्षीरिण्य ओषध्यः शोकादेश्च विपर्ययः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rogakaraM stanyam (19) · Śloka 19
ವಿರುದ್ಧಾಹಾರಭುಕ್ತಾಯಾಃ ಕ್ಷುಧಿತಾಯಾ ವಿಚೇತಸಃ| ಪ್ರದುಷ್ಟಧಾತೋರ್ಗರ್ಭಿಣ್ಯಾಃ ಸ್ತನ್ಯಂ ರೋಗಕರಂ ಶಿಶೋಃ||೧೯||
विरुद्धाहारभुक्तायाः क्षुधिताया विचेतसः| प्रदुष्टधातोर्गर्भिण्याः स्तन्यं रोगकरं शिशोः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanyAbhAve CAgAdipayaH (20) · Śloka 20
ಸ್ತನ್ಯಾಭಾವೇ ಪಯಶ್ಛಾಗಂ ಗವ್ಯಂ ವಾ ತದ್ಗುಣಂ ಪಿಬೇತ್| ಹ್ರಸ್ವೇನ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಸ್ಥಿರಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಸಿತಾಯುತಮ್||೨೦||
स्तन्याभावे पयश्छागं गव्यं वा तद्गुणं पिबेत्| ह्रस्वेन पञ्चमूलेन स्थिराभ्यां वा सितायुतम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThyAM rAtrau jAgarAdividhiH (21) · Śloka 21
ಷಷ್ಠೀಂ ನಿಶಾಂ ವಿಶೇಷೇಣ ಕೃತರಕ್ಷಾಬಲಿಕ್ರಿಯಾಃ| ಜಾಗೃಯುರ್ಬಾನ್ಧವಾಸ್ತಸ್ಯ ದಧತಃ ಪರಮಾಂ ಮುದಮ್||೨೧||
षष्ठीं निशां विशेषेण कृतरक्षाबलिक्रियाः| जागृयुर्बान्धवास्तस्य दधतः परमां मुदम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ekAdaSe divase sUtikotthAnam bAlasya nAmakaraNam (22-23) · Śloka 23
ದಶಮೇ ದಿವಸೇ ಪೂರ್ಣೇ ವಿಧಿಭಿಃ ಸ್ವಕುಲೋಚಿತೈಃ| ಕಾರಯೇತ್ಸೂತಿಕೋತ್ಥಾನಂ ನಾಮ ಬಾಲಸ್ಯ ಚಾರ್ಚಿತಮ್||೨೨|| ಬಿಭ್ರತೋಽಙ್ಗೈರ್ಮನೋಹ್ಲಾಲರೋಚನಾಗುರುಚನ್ದನಮ್| ನಕ್ಷತ್ರದೇವತಾಯುಕ್ತಂ ಬಾನ್ಧವಂ ವಾ ಸಮಾಕ್ಷರಮ್||೨೩||
दशमे दिवसे पूर्णे विधिभिः स्वकुलोचितैः| कारयेत्सूतिकोत्थानं नाम बालस्य चार्चितम्||२२|| बिभ्रतोऽङ्गैर्मनोह्लालरोचनागुरुचन्दनम्| नक्षत्रदेवतायुक्तं बान्धवं वा समाक्षरम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya AyuHparIkShaNam bAlasya SayyAstaraNavAsAMsi (24-25) · Śloka 25
ತತಃ ಪ್ರಕೃತಿಭೇದೋಕ್ತರೂಪೈರಾಯುಃಪರೀಕ್ಷಣಮ್| ಪ್ರಾಗುದಕ್ಶಿರಸಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಬಾಲಸ್ಯ ಜ್ಞಾನವಾನ್ ಭಿಷಕ್||೨೪|| ಶುಚಿಧೌತೋಪಧಾನಾನಿ ನಿರ್ವಲೀನಿ ಮೃದೂನಿ ಚ| ಶಯ್ಯಾಸ್ತರಣವಾಸಾಂಸಿ ರಕ್ಷೋಘ್ನೈರ್ಧೂಪಿತಾನಿ ಚ||೨೫||
ततः प्रकृतिभेदोक्तरूपैरायुःपरीक्षणम्| प्रागुदक्शिरसः कुर्यात् बालस्य ज्ञानवान् भिषक्||२४|| शुचिधौतोपधानानि निर्वलीनि मृदूनि च| शय्यास्तरणवासांसि रक्षोघ्नैर्धूपितानि च||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya vastrAdidhUpane kAkaH SastaH (26) · Śloka 26
ಕಾಕೋ ವಿಶಸ್ತಃ ಶಸ್ತಶ್ಚ ಧೂಪನೇ ತ್ರಿವೃತಾನ್ವಿತಃ| |೨೬|
काको विशस्तः शस्तश्च धूपने त्रिवृतान्वितः| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya maNyauShadhyAdidhAraNam (26-28) · Śloka 28
| ಜೀವತ್ಖಙ್ಗಾದಿಶೃಙ್ಗೋತ್ಥಾನ್ ಸದಾ ಬಾಲಃ ಶುಭಾನ್ ಮಣೀನ್||೨೬|| ಧಾರಯೇದೌಷಧೀಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಯೈನ್ದ್ರೀಜೀವಕಾದಿಕಾಃ| ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಗ್ರೀವಯಾ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ವಿಶೇಷಾತ್ಸತತಂ ವಚಾಮ್||೨೭|| ಆಯುರ್ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕರೀಂ ರಕ್ಷೋಭಿರಕ್ಷಿಣೀಮ್| |೨೮|
| जीवत्खङ्गादिशृङ्गोत्थान् सदा बालः शुभान् मणीन्||२६|| धारयेदौषधीः श्रेष्ठा ब्राह्मयैन्द्रीजीवकादिकाः| हस्ताभ्यां ग्रीवया मूर्ध्ना विशेषात्सततं वचाम्||२७|| आयुर्मेधास्मृतिस्वास्थ्यकरीं रक्षोभिरक्षिणीम्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya karNavedhanamAsAH (28-29) · Śloka 29
| ಷಟ್ಸಪ್ತಾಷ್ಟಮಮಾಸೇಷು ನೀರುಜಸ್ಯ ಶುಭೇಽಹನಿ||೨೮|| ಕರ್ಣೌ ಹಿಮಾಗಮೇ ವಿಧ್ಯೇದ್ಧಾತ್ರ್ಯಙ್ಕಸ್ಥಸ್ಯ ಸಾನ್ತ್ವಯನ್| |೨೯|
| षट्सप्ताष्टममासेषु नीरुजस्य शुभेऽहनि||२८|| कर्णौ हिमागमे विध्येद्धात्र्यङ्कस्थस्य सान्त्वयन्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya karNavedhanavidhiH (29-32) · Śloka 32
ಕುತ ಇತ್ಯಾಹ | ಪ್ರಾಗ್ದಕ್ಷಿಣಂ ಕುಮಾರಸ್ಯ ಭಿಷಗ್ವಾಮಂ ತು ಯೋಷಿತಃ||೨೯|| ದಕ್ಷಿಣೇನ ದಧತ್ಸೂಚೀಂ ಪಾಲಿಮನ್ಯೇನ ಪಾಣಿನಾ| ಮಧ್ಯತಃ ಕರ್ಣಪೀಠಸ್ಯ ಕಿಞ್ಚಿದ್ಗಣ್ಡಾಶ್ರಯಂ ಪ್ರತಿ||೩೦|| ಜರಾಯುಮಾತ್ರಪ್ರಚ್ಛನ್ನೇ ರವಿರಶ್ಮ್ಯವಭಾಸಿತೇ| ಧೃತಸ್ಯ ನಿಶ್ಚಲಂ ಸಮ್ಯಗಲಕ್ತಕರಸಾಙ್ಕಿತೇ||೩೧|| ವಿಧ್ಯೇದ್ದೈವಕೃತೇ ಛಿದ್ರೇ ಸಕೃದೇವರ್ಜು ಲಾಘವಾತ್| ನೋರ್ಧ್ವಂ ನ ಪಾರ್ಶ್ವತೋ ನಾಧಃ|೩೨|
कुत इत्याह | प्राग्दक्षिणं कुमारस्य भिषग्वामं तु योषितः||२९|| दक्षिणेन दधत्सूचीं पालिमन्येन पाणिना| मध्यतः कर्णपीठस्य किञ्चिद्गण्डाश्रयं प्रति||३०|| जरायुमात्रप्रच्छन्ने रविरश्म्यवभासिते| धृतस्य निश्चलं सम्यगलक्तकरसाङ्किते||३१|| विध्येद्दैवकृते छिद्रे सकृदेवर्जु लाघवात्| नोर्ध्वं न पार्श्वतो नाधः|३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya karNasirAvyadhAdrAgAdayaH (32-33) · Śloka 33
| ಶಿರಾಸ್ತತ್ರ ಹಿ ಸಂಶ್ರಿತಾಃ||೩೨|| ಕಾಲಿಕಾಮರ್ಮರೀರಕ್ತಾಃ ತದ್ವ್ಯಧಾದ್ರಾಗರುಗ್ಜ್ವರಾಃ| ಸಶೋಫದಾಹಸಂರಮ್ಭಮನ್ಯಾಸ್ತಮ್ಭಾಪತಾನಕಾಃ||೩೩||
| शिरास्तत्र हि संश्रिताः||३२|| कालिकामर्मरीरक्ताः तद्व्यधाद्रागरुग्ज्वराः| सशोफदाहसंरम्भमन्यास्तम्भापतानकाः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya rAgAdInAM cikitsitam (34) · Śloka 34
ತೇಷಾಂ ಯಥಾಮಯಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಭಜ್ಯಾಶು ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| |೩೪|
तेषां यथामयं कुर्याद्विभज्याशु चिकित्सितम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya uktasthAnavyadhe phalam (34) · Śloka 34
| ಸ್ಥಾನೇ ವ್ಯಧಾನ್ನ ರುಧಿರಂ ನ ರುಗ್ರಾಗಾದಿಸಮ್ಭವಃ||೩೪||
| स्थाने व्यधान्न रुधिरं न रुग्रागादिसम्भवः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya karNacCidre sUtrasthApanAdi (35-36) · Śloka 36
ಸ್ನೇಹಾಕ್ತಂ ಸೂಚ್ಯನುಸ್ಯೂತಂ ಸೂತ್ರಂ ಚಾನು ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಆಮತೈಲೇನ ಸಿಞ್ಚೇಚ್ಚ ಬಹಲಾಂ ತದ್ವದಾರಯಾ||೩೫|| ವಿಧ್ಯೇತ್ಪಾಲೀಂ ಹಿತಭುಜಃ ಸಞ್ಚಾರ್ಯಾಽಥ ಸ್ಥವೀಯಸೀ| ವರ್ತಿಸ್ತ್ರ್ಯಹಾತ್ತತೋ ರೂಢಂ ವರ್ಧಯೇತ ಶನೈಃ ಶನೈಃ||೩೬||
स्नेहाक्तं सूच्यनुस्यूतं सूत्रं चानु निधापयेत्| आमतैलेन सिञ्चेच्च बहलां तद्वदारया||३५|| विध्येत्पालीं हितभुजः सञ्चार्याऽथ स्थवीयसी| वर्तिस्त्र्यहात्ततो रूढं वर्धयेत शनैः शनैः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya jAtadantasya stanAdapasAraNam bAlasya annam (37) · Śloka 37
ಅಥೈನಂ ಜಾತದಶನಂ ಕ್ರಮೇಣಾಪನಯೇತ್ಸ್ತನಾತ್| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ಯೋಜಯೇತ್ಕ್ಷೀರಮನ್ನಂ ಚ ಲಘು ಬೃಂಹಣಮ್||೩೭||
अथैनं जातदशनं क्रमेणापनयेत्स्तनात्| पूर्वोक्तं योजयेत्क्षीरमन्नं च लग़ु बृंहणम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya apastanasya prINano modakaH (38-39) · Śloka 39
ಪ್ರಿಯಾಲಮಜ್ಜಮಧುಕಮಧುಲಾಜಸಿತೋಪಲೈಃ| ಅಪಸ್ತನಸ್ಯ ಸಂಯೋಜ್ಯಃ ಪ್ರೀಣನೋ ಮೋದಕಃ ಶಿಶೋಃ||೩೮|| ದೀಪನೋ ಬಾಲಬಿಲ್ವೈಲಾಶರ್ಕರಾಲಾಜಸಕ್ತುಭಿಃ| ಸಙ್ಗ್ರಾಹೀ ಧಾತುಕೀಪುಷ್ಪಶರ್ಕರಾಲಾಜತರ್ಪಣೈಃ||೩೯||
प्रियालमज्जमधुकमधुलाजसितोपलैः| अपस्तनस्य संयोज्यः प्रीणनो मोदकः शिशोः||३८|| दीपनो बालबिल्वैलाशर्करालाजसक्तुभिः| सङ्ग्राही धातुकीपुष्पशर्करालाजतर्पणैः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasya rogajayArthaM saumyauShadhopacAra (40) · Śloka 40
ರೋಗಾಂಶ್ಚಾಸ್ಯ ಜಯೇತ್ಸೋಮ್ಯೈರ್ಭೇಷಜೈರವಿಷಾದಕೈಃ| ಅನ್ಯತ್ರಾತ್ಯಯಿಕಾದ್ವ್ಯಾಘೇರ್ವಿರೇಕಂ ಸುತರಾಂ ತ್ಯಜೇತ್||೪೦||
रोगांश्चास्य जयेत्सोम्यैर्भेषजैरविषादकैः| अन्यत्रात्ययिकाद्व्याघेर्विरेकं सुतरां त्यजेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlaM na trAsayet (41) · Śloka 41
ತ್ರಾಸಯೇನ್ನಾವಿಧೇಯಂ ತಂ ತ್ರಸ್ತಂ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಹಿ ಗ್ರಹಾಃ| |೪೧|
त्रासयेन्नाविधेयं तं त्रस्तं गृह्णन्ति हि ग्रहाः| |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlaM vastravAtAdibhyo rakShet (41) · Śloka 41
| ವಸ್ತ್ರವಾತಾತ್ ಪರಸ್ಪರ್ಶಾತ್ ಪಾಲಯೇಲ್ಲಙ್ಘನಾಚ್ಚ ತಮ್||೪೧||
| वस्त्रवातात् परस्पर्शात् पालयेल्लङ्घनाच्च तम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhyAdi ghRutam (42-43) · Śloka 43
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕವಚಾಸಾರಿವಾಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವೈಃ| ಸಕಣೈಃ ಸಾಧಿತಂ ಪೀತಂ ವಾಙ್ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಕೃದ್ ಘೃತಮ್||೪೨|| ಆಯುಷ್ಯಂ ಪಾಪ್ಮರಕ್ಷೋಘ್ನಂ ಭೂತೋನ್ಮಾದನಿಬರ್ಹಣಮ್| |೪೩|
ब्राह्मीसिद्धार्थकवचासारिवाकुष्ठसैन्धवैः| सकणैः साधितं पीतं वाङ्मेधास्मृतिकृद् घृतम्||४२|| आयुष्यं पाप्मरक्षोघ्नं भूतोन्मादनिबर्हणम्| |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTA~ggaM ghRutam (43-45) · Śloka 45
| ವಚೇನ್ದುಲೇಖಾಮಣ್ಡೂಕೀಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಶತಾವರೀಃ||೪೩|| ಬ್ರಹ್ಮಸೋಮಾಮೃತಾಬ್ರಾಹ್ಮೀಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯ ಪಲಾಂಶಿಕಾಃ| ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಂ ವಿಪಚೇತ್ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್||೪೪|| ತತ್ಪೀತಂ ಧನ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ವಾಙ್ಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧಿಕೃತ್| |೪೫|
| वचेन्दुलेखामण्डूकीशङ्खपुष्पीशतावरीः||४३|| ब्रह्मसोमामृताब्राह्मीः कल्कीकृत्य पलांशिकाः| अष्टाङ्गं विपचेत्सर्पिः प्रस्थं क्षीरचतुर्गुणम्||४४|| तत्पीतं धन्यमायुष्यं वाङ्मेधास्मृतिबुद्धिकृत्| |४५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArasvataM ghRutam (45-46) · Śloka 46
| ಅಜಾಕ್ಷೀರಾಭಯಾವ್ಯೋಷಪಾಠೋಗ್ರಾಶಿಗ್ರುಸೈನ್ಧವೈಃ||೪೫|| ಸಿದ್ಧಂ ಸಾರಸ್ವತಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಾಙ್ಮೋಧಾಸ್ಮೃತಿವಹ್ನಿಕೃತ್| |೪೬|
| अजाक्षीराभयाव्योषपाठोग्राशिग्रुसैन्धवैः||४५|| सिद्धं सारस्वतं सर्पिर्वाङ्मोधास्मृतिवह्निकृत्| |४६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAdighRutam (46-47) · Śloka 47
| ವಚಾಮೃತಾಶಠೀಪಥ್ಯಾಶಙ್ಖಿನೀವೇಲ್ಲನಾಗರೈಃ||೪೬|| ಅಪಾಮಾರ್ಗೇಣ ಚ ಘ್ರುತಂ ಸಾಧಿತಂ ಪೂರ್ವವದ್ಗುಣೈಃ| |೪೭|
| वचामृताशठीपथ्याशङ्खिनीवेल्लनागरैः||४६|| अपामार्गेण च घ्रुतं साधितं पूर्ववद्गुणैः| |४७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hemAdayaScatvAraH prASAH (47-49) · Śloka 49
| ಹೇಮ ಶ್ವೇತವಚಾ ಕುಷ್ಠಮರ್ಕಪುಷ್ಪೀ ಸಕಾಞ್ಚನಾ||೪೭|| ಹೇಮ ಮತ್ಸ್ಯಾಕ್ಷಕಃ ಶಙ್ಖಃ ಕೈಡರ್ಯಃ ಕನಕಂ ವಚಾ| ಚತ್ವಾರ ಏತೇ ಪಾದೋಕ್ತಾಃ ಪ್ರಾಶಾ ಮಧುಘೃತಪ್ಲುತಾಃ||೪೮|| ವರ್ಷಂ ಲೀಢಾ ವಪುರ್ಮೇಧಾಬಲವರ್ಣಕರಾಃ ಶುಭಾಃ| |೪೯|
| हेम श्वेतवचा कुष्ठमर्कपुष्पी सकाञ्चना||४७|| हेम मत्स्याक्षकः शङ्खः कैडर्यः कनकं वचा| चत्वार एते पादोक्ताः प्राशा मधुघृतप्लुताः||४८|| वर्षं लीढा वपुर्मेधाबलवर्णकराः शुभाः| |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vacAdicUrNaM vAkSuddhikaram (1) · Śloka 1
| ವಚಾಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸಿನ್ಧೂತ್ಥಪಥ್ಯಾನಾಗರದೀಪ್ಯಕೈಃ||೪೯|| ಶುಧ್ದ್ಯತೇ ವಾಗ್ಘವಿರ್ಲೀಢೈಃ ಸಕುಷ್ಠಕಣಜೀರಕೈಃ| ೪೯ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾ- ಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಬಾಲೋ- ಪಚರಣೀಯೋ ನಾಮ ಪ್ರಥಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧||
| वचायष्ट्याह्वसिन्धूत्थपथ्यानागरदीप्यकैः||४९|| शुध्द्यते वाग्घविर्लीढैः सकुष्ठकणजीरकैः| ४९ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने बालो- पचरणीयो नाम प्रथमोऽध्यायः||१||
🔊 Audio coming soon