37. kīṭālūtādiviṣapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1

|੧|

Adhikarana kITalUtAdiviShapratShedhAdhyAyaH ------ kITAH sarpANAM viNmutrAdijAH kITAnAM caturvidhatvam (2-1) · Śloka 1

ਅਥਾਤਃ ਕੀਟਲੂਤਾਦਿਵਿਸਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਸਰ੍ਪਾਣਾਮੇਵ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਾਣ੍ਡਸ਼ਵਕੋਥਜਾਃ| ਦੋਸੈਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕੀਟਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ||੧||

Adhikarana vAyavyakITadaShTasya lakShaNam (2) · Śloka 2

ਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਕੀਟੈਰ੍ਵਾਯਵ੍ਯੈਰ੍ਦਂਸ਼ਸ੍ਤੋਦਰੁਜੋਲ੍ਬਣਃ| |੨|

Adhikarana AgneyakITadaShTasya lakShaNam (2-3) · Śloka 3

| ਆਗ੍ਨੇਯੈਰਲ੍ਪਸਂਸ੍ਰਾਵੋ ਦਾਹਰਾਗਵਿਸਰ੍ਪਵਾਨ੍||੨|| ਪਕ੍ਵਪੀਲੁਫਲਪ੍ਰਖ੍ਯਃ ਖਰ੍ਜੂਰਸਦਸ਼ੋਥਵਾ| |੩|

Adhikarana kaphAdhikakITadaShTasya lakShaNam (3) · Śloka 3

| ਕਫਾਧਿਕਰਿਮਨ੍ਦਰੁਜਃ ਪਕ੍ਵੋਦੁਮ੍ਬਰਸਨ੍ਨਿਭਃ||੩||

Adhikarana sAnnipAtikakITadaShTasya lakShaNam (4) · Śloka 4

ਸ੍ਰਾਵਾਢ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲਿਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਵਿਵਰ੍ਜ੍ਯਃ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕੈਃ| |੪|

Adhikarana kITeShu sarpavat vegAH shophAdishca (4-5) · Śloka 5

| ਵੇਗਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਵਚ੍ਛੋਫੋ ਵਰ੍ਧਿਸ੍ਣੁਰ੍ਵਿਸ੍ਰਰਕ੍ਤਤਾ||੪|| ਸ਼ਿਰੋਕ੍ਸਿਗੌਰਵਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਭ੍ਰਮਃ ਸ਼੍ਵਾਸੋਤਿਵੇਦਨਾ| |੫|

Adhikarana sarvakITakadaShTAnAM sAmAnyalakShaNam (5) · Śloka 5

| ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਕਰ੍ਣਿਕਾ ਸ਼ੋਫੋ ਜ੍ਵਰਃ ਕਣ੍ਡੂਰਰੋਚਕਃ||੫||

Adhikarana vRushcikadaShTasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7

ਵਸ਼੍ਚਿਕਸ੍ਯ ਵਿਸਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਾਦੌ ਦਹਤਿ ਵਹ੍ਨਿਵਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਰੋਹਤਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਦਂਸ਼ੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੁ ਤਿਸ੍ਠਤਿ||੬|| ਦਂਸ਼ਃ ਸਦ੍ਯੋਤਿਰੁਕ੍ ਸ਼੍ਯਾਵਸ੍ਤੁਦ੍ਯਤੇ ਸ੍ਫੁਟਤੀਵ ਚ| |੭|

Adhikarana vRushcikAstriprakArAH (7-8) · Śloka 8

| ਤੇ ਗਵਾਦਿਸ਼ਕਤ੍ਕੋਥਾਦ੍ਦਿਗ੍ਧਦਸ੍ਟਾਦਿਕੋਥਤਃ||੭|| ਸਰ੍ਪਕੋਥਾਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਮਨ੍ਦਮਧ੍ਯਮਹਾਵਿਸਾਃ| |੮|

Adhikarana mandaviShavRushcikAnAM lakShaNam (8-9) · Śloka 9

| ਮਨ੍ਦਾਃ ਪੀਤਾਃ ਸਿਤਾਃ ਸ਼੍ਯਾਵਾਃ ਰੂਕ੍ਸਾਃ ਕਰ੍ਬੁਰਮੇਚਕਾਃ||੮|| ਰੋਮਸ਼ਾ ਬਹੁਪਰ੍ਵਾਣੋ ਲੋਹਿਤਾਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਦਰਾਃ| |੯|

Adhikarana madhyaviShavRushcikAnAM lakShaNam (9-10) · Śloka 10

| ਧੂਮ੍ਰੋਦਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਪਰ੍ਵਾਣੋ ਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕਪਿਲਾਰੁਣਾਃ||੯|| ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਾਃ ਸ਼ਬਲਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਭਾ| |੧੦|

Adhikarana mahAviShavRushcikAnAM lakShaNam (10) · Śloka 10

ਮਹਾਵਿਸਾਃ| ਅਗ੍ਨ੍ਯਾਭਾ-ਦ੍ਵ੍ਯੇਕਪਰ੍ਵਾਣੋ ਰਕ੍ਤਾਸਿਤਸਿਤੋਦਰਾਃ||੧੦||

Adhikarana mahAviShavRushcikadaShTasya lakShaNam (11-12) · Śloka 12

ਤੈਰ੍ਦਸ੍ਟਃ ਸ਼ੂਨਰਸਨਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਗਾਤ੍ਰੋ ਜ੍ਵਰਾਰ੍ਦਿਤਃ| ਖੈਰ੍ਵਮਨ੍ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਕਸ੍ਣਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨਸਂਵਿਦਨ੍||੧੧|| ਸ੍ਵਿਦ੍ਯਨ੍ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨ੍ ਵਿਸ਼ੁਸ੍ਕਾਸ੍ਯੋ ਵਿਹ੍ਵਲੋ ਵੇਦਨਾਤੁਰਃ| ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਮਾਂਸਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਵਿਜਹਾਤ੍ਯਸੂਨ੍||੧੨||

Adhikarana uShTradhUmasya lakShaNam (13-14) · Śloka 14

ਉਚ੍ਚਿਟਿਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਸ਼ਤ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਵ੍ਯਥਃ| ਸਾਧ੍ਯਤੋ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਤ੍ ਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਸ਼ੇਫਸੋ ਹਸ੍ਟਰੋਮਤਾਮ੍||੧੩|| ਕਰੋਤਿ ਸੇਕਮਙ੍ਗਾਨਾਂ ਦਂਸ਼ਃ ਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਨੇਵ ਚ| ਉਸ੍ਟ੍ਰਧੂਮਃ ਸ ਏਵੋਕ੍ਤੋ ਰਾਤ੍ਰਿਚਾਰਾਚ੍ਚ ਰਾਤ੍ਰਿਕਃ||੧੪||

Adhikarana kITAdInAM doShAdhikatvam (15) · Śloka 15

ਵਾਤਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਾਃ ਕੀਟਾਃ, ਸ਼੍ਲੈਸ਼੍ਮਿਕਾਃ ਕਣਭੋਨ੍ਦੁਰਾਃ| ਪ੍ਰਾਯੋ ਵਾਤੋਲ੍ਬਣਵਿਸਾ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਃ ਸੋਸ੍ਟ੍ਰਧੂਮਕਾਃ||੧੫||

Adhikarana yathAdoShodayaM kriyA (16) · Śloka 16

ਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੈਵ ਦੋਸਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਾਧਿਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਰ੍ਕਯੇਤ੍| ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੌਸਧੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪਰੀਤਗੁਣੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍||੧੬||

Adhikarana vAtikaviShasya lakShaNam (17) · Śloka 17

ਹਤ੍ਪੀਡੋਰ੍ਧ੍ਵਾਨਿਲਸ੍ਤਮ੍ਭਃ ਸ਼ਿਰਾਯਾਮੋਸ੍ਥਿਪਰ੍ਵਰੁਕ੍| ਘੂਰ੍ਣਨੋਦ੍ਵੇਸ੍ਟਨਂ ਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ਯਾਵਤਾ ਵਾਤਿਕੇ ਵਿਸੇ||੧੭||

Adhikarana paittikaviShasya lakShaNam (18) · Śloka 18

ਸਂਜ੍ਞਾਨਾਸ਼ੋਸ੍ਣਨਿਸ਼੍ਵਾਸੌ ਹਦ੍ਦਾਹਃ ਕਟੁਕਾਸ੍ਯਤਾ| ਮਾਂਸਾਵਦਰਣਂ ਸ਼ੋਫੋ ਰਕ੍ਤਪੀਤਸ਼੍ਚ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ||੧੮||

Adhikarana shlaiShmikaviShasya lakShaNam (19) · Śloka 19

ਛਰ੍ਦ੍ਯਰੋਚਕਹਲ੍ਲਾਸਪ੍ਰਸੇਕੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਪੀਨਸੈਃ| ਸਸ਼ੈਤ੍ਯਮੁਖਮਾਧੁਰ੍ਯੈਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਲੇਸ੍ਮਾਧਿਕਂ ਵਿਸਮ੍||੧੯||

Adhikarana vAtikaviShe piNyAkalepAdi (20) · Śloka 20

ਪਿਣ੍ਯਾਕੇਨ ਵ੍ਰਣਾਲੇਪਸ੍ਤੈਲਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਾਤਿਕੇ| ਸ੍ਵੇਦੋ ਨਾਡੀਪੁਲਾਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਬਂਹਣਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਰ੍ਹਿਤਃ||੨੦||

Adhikarana paittikaviShe shItalasekAdi (21) · Śloka 21

ਪੈਤ੍ਤਿਕਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਯੇਤ੍ਸੇਕੈਃ ਪ੍ਰਦੇਹੈਸ਼੍ਚਾਤਿਸ਼ੀਤਲੈਃ| |੨੧|

Adhikarana shlaiShmikaviShe lekhanAdi (21) · Śloka 21

| ਲੇਖਨਚ੍ਛੇਦਨਸ੍ਵੇਦਵਮਨੈਃ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਂ ਜਯੇਤ੍||੨੧||

Adhikarana trividhAnAM kITAnAM yathAdoShaM cikitsA, svedAlepanasekAH prAyaH koShNAH kAryAH (22-23) · Śloka 23

ਕੀਟਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰਾਣਾਂ ਤ੍ਰੈਵਿਧ੍ਯੇਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਹਿਤਾ| ਸ੍ਵੇਦਾਲੇਪਨਸੇਕਾਂਸ੍ਤੁ ਕੋਸ੍ਣਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਯੋਵਚਾਰਯੇਤ੍||੨੨|| ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਦ੍ਦਂਸ਼ਪਾਕਤਃ ਕੋਥਤੋਥਵਾ| |੨੩|

Adhikarana sarvasya viShadaMshasya nRukeshAdayo dhUpanam (23-24) · Śloka 24

| ਨਕੇਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਸਪਾਃ ਪੀਤਾ ਗੁਡੋ ਜੀਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਧੂਪਨਮ੍||੨੩|| ਵਿਸਦਂਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਪਃ ਪਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍| |੨੪|

Adhikarana sarvasya sarvo viShaghno vidhiH saMshodhanAni ca (24) · Śloka 24

| ਵਿਸਘ੍ਨਂ ਚ ਵਿਧਿਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਨਿ ਚ||੨੪||

Adhikarana viShograkITavRushcikadaShTeShu sarpavat sAdhanam (25) · Śloka 25

ਸਾਧਯੇਤ੍ਸਰ੍ਪਵਦ੍ਦਸ੍ਟਾਨ੍ ਵਿਸੋਗ੍ਰੈਃ ਕੀਟਵਸ਼੍ਚਿਕੈਃ| |੨੫|

Adhikarana kITaviSheShu tandulIyalAdipAnam (25-26) · Śloka 26

| ਤਨ੍ਦੁਲੀਯਕਤੁਲ੍ਯਾਂਸ਼ਾਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੨੫|| ਯਾਤਿ ਕੀਟਵਿਸੈਃ ਕਮ੍ਪਂ ਨ ਕੈਲਾਸ ਇਵਾਨਿਲੈਃ| |੨੬|

Adhikarana kITavisheShu shuddhe kShIrivRukShatvagAlepaH (26) · Śloka 26

| ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਤ੍ਵਗਾਲੇਪਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਕੀਟਵਿਸਾਪਹਃ||੨੬||

Adhikarana kITavisheShu muktAlepaH shophAdighnaH (27) · Śloka 27

ਮੁਕ੍ਤਾਲੇਪੋ ਵਰਃ ਸ਼ੋਫਤੋਦਦਾਹਜ੍ਵਰਪ੍ਰਣੁਤ੍| |੨੭|

Adhikarana kITavisheShu dashA~ggAgadapAnam (27-28) · Śloka 28

| ਵਚਾ ਹਿਙ੍ਗੁ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਗਜਪਿਪ੍ਪਲੀ||੨੭|| ਪਾਠਾ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾ ਵ੍ਯੋਸਂ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍| ਦਸ਼ਾਙ੍ਗਮਗਦਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਕੀਟਵਿਸਂ ਜਯੇਤ੍||੨੮||

Adhikarana vRushcikadaMshe cakratailAdinA secanam (29-30) · Śloka 30

ਸਦ੍ਯੋ ਵਸ਼੍ਚਿਕਜਂ ਦਂਸ਼ਂ ਚਕ੍ਰਤੈਲੇਨ ਸੇਚਯੇਤ੍| ਵਿਦਾਰਿਗਨ੍ਧਾਸਿਦ੍ਧੇਨ ਕਵੋਸ੍ਣੇਨੇਤਰੇਣ ਵਾ||੨੯|| ਲਵਣੋਤ੍ਤਮਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ| ਸਿਞ੍ਚੇਤ੍ਕੋਸ੍ਣਾਰਨਾਲੇਨ ਸਕ੍ਸੀਰਲਵਣੇਨ ਵਾ||੩੦||

Adhikarana vRushcikadaMshe ajAjIkalkenopanAhaH (31) · Śloka 31

ਉਪਨਾਹੋ ਘਤੇ ਭਸ੍ਟਃ ਕਲ੍ਕੋਜਾਜ੍ਯਾਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵਃ| |੩੧|

Adhikarana vRushcikadaMshe svedaH pracchAnaM rajanyAdi cUrNaiH pratisAraNaM ca (31-32) · Śloka 32

| ਆਦਂਸ਼ਂ ਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਚੂਰ੍ਣੈਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਯ ਪ੍ਰਤਿਸਾਰਯੇਤ੍||੩੧|| ਰਜਨੀਸੈਨ੍ਧਵਵ੍ਯੋਸਸ਼ਿਰੀਸਫਲਪੁਸ੍ਪਜੈਃ| |੩੨|

Adhikarana vRushcikadaMshe surasApuShpAdilepAH (32-33) · Śloka 33

| ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਮ੍ਲਗੋਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟਂ ਚ ਸੁਰਸਾਗ੍ਰਜਮ੍||੩੨|| ਲੇਪਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣਸ਼੍ਚ ਹਿਤਃ ਪਿਣ੍ਯਾਕੋ ਗੋਮਯੋਪਿ ਵਾ| |੩੩|

Adhikarana vRushcikadaMshe ghRutAdipAnam (33) · Śloka 33

| ਪਾਨੇ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਧੁਯੁਤਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਵਾ ਭੂਰਿਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੩੩||

Adhikarana vRuScikadaMshe pArApatashakRutAdyagadaH (34) · Śloka 34

ਪਾਰਾਪਤਸ਼ਕਤ੍ ਪਥ੍ਯਾ ਤਗਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸਜਮ੍| ਬੀਜਪੂਰਰਸੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਃ ਪਰਮੋ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਗਦਃ||੩੪||

Adhikarana vRushcikadaMshe uShTradaMShTrAdi (35) · Śloka 35

ਸਸ਼ੈਵਲੋਸ੍ਟ੍ਰਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾ ਚ ਹਨ੍ਤਿ ਵਸ਼੍ਚਿਕਜਂ ਵਿਸਮ੍| |੩੫|

Adhikarana vRushcikadaMshe hiMgvAdiguTikA (35-36) · Śloka 36

| ਹਿਙ੍ਗੁਨਾ ਹਰਿਤਾਲੇਨ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸੇਨ ਚ||੩੫|| ਲੇਪਾਞ੍ਜਨਾਭ੍ਯਾਂ ਗੁਟਿਕਾ ਪਰਮਂ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਪਹਾ| |੩੬|

Adhikarana vRushcikadaMshe kara~jjAdipuShpalepaH (36-37) · Śloka 37

| ਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਸ਼ੇਲੂਨਾਂ ਕਟਭ੍ਯਾਃ ਕੁਟਜਸ੍ਯ ਚ||੩੬|| ਸ਼ਿਰੀਸਸ੍ਯ ਚ ਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਮਸ੍ਤੁਨਾ ਦਂਸ਼ਲੇਪਨਮ੍| |੩੭|

Adhikarana vRushcikadaMshe mohAdiyukte pathyAdilepaH (37-38) · Śloka 38

| ਯੋ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਵਸਿਤਿ ਪ੍ਰਲਪਤ੍ਯੁਗ੍ਰਵੇਦਨਃ||੩੭|| ਤਸ੍ਯ ਪਥ੍ਯਾਨਿਸ਼ਾਕਸ੍ਣਾਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਤਿਵਿਸੋਸਣਮ੍| ਸਾਲਾਬੁਵਨ੍ਤਂ ਵਾਰ੍ਤਾਕਰਸਪਿਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਲੇਪਨਮ੍||੩੮||

Adhikarana vRushcikadaMshe sudAruNe dadhisarpiShpAnAdikam (39) · Śloka 39

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚੋਗ੍ਰਾਲਿਵਿਸੇ ਪਾਯਯੇਦ੍ਦਧਿਸਰ੍ਪਿਸੀ| ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ਸਿਰਾਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਮਨਾਞ੍ਜਨਨਾਵਨਮ੍| ਉਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਮਧੁਰਂ ਭੋਜਨਂ ਚਾਨਿਲਾਪਹਮ੍||੩੯||

Adhikarana vRushcikadaMshe nAgarAdyagadaH (40) · Śloka 40

ਨਾਗਰਂ ਗਹਕਪੋਤਪੁਰੀਸਂ ਬੀਜਪੂਰਕਰਸੋ ਹਰਿਤਾਲਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਚ ਵਿਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯਗਦੋਯਂ ਲੇਪਤੋਲਿਕੁਲਜਂ ਵਿਸਮਾਸ਼ੁ||੪੦||

Adhikarana vRushcikadaMshe samudIrNe viShe viShalepaH (41) · Śloka 41

ਅਨ੍ਤੇ ਵਸ਼੍ਚਿਕਦਸ੍ਟਾਨਾਂ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣੇ ਭਸਂ ਵਿਸੇ| ਵਿਸੇਣਾਲੇਪਯੇਦ੍ਦਂਸ਼ਮੁਚ੍ਚਿਟਿਙ੍ਗੇਪ੍ਯਯਂ ਵਿਧਿਃ||੪੧||

Adhikarana vRushcikadaMshe nAgapurIShacchatrAdiguTikA (42) · Śloka 42

ਨਾਗਪੁਰੀਸਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਰੋਹਿਸਮੂਲਂ ਚ ਸ਼ੇਲੁਤੋਯੇਨ| ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਗੁਟਿਕਾਂ ਲੇਪਾਦਿਯਮਲਿਵਿਸਨਾਸ਼ਨੀ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ||੪੨||

Adhikarana vRushcikadaMshe shirIShabIjAdyagadaH kITAdiviShaghnaH (43) · Śloka 43

ਅਰ੍ਕਸ੍ਯ ਦੁਗ੍ਧੇਨ ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਂ ਤ੍ਰਿਰ੍ਭਾਵਿਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਚੂਰ੍ਣਮਿਸ਼੍ਰਮ੍| ਏਸੋਗਦੋ ਹਨ੍ਤਿ ਵਿਸਾਣਿ ਕੀਟਭੁਜਙ੍ਗਲੂਤੋਨ੍ਦੁਰਵਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਮ੍||੪੩||

Adhikarana vRushcikadaMshe shirIShabIjAdyagado rAtrikavRushcikaviShaghnaH (44) · Śloka 44

ਸ਼ਿਰੀਸਪੁਸ੍ਪਂ ਸਕਰਞ੍ਜਬੀਜਂ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਜਂ ਕੁਸ੍ਠਮਨਃਸ਼ਿਲੇ ਚ| ਏਸੋਗਦੋ ਰਾਤ੍ਰਿਕਵਸ਼੍ਚਿਕਾਨਾਂ ਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਕਾਰੀ ਕਥਿਤੋ ਜਿਨੇਨ||੪੪||

Adhikarana lUtAnAM sa~gkhyAviShaye matAni tatra hetushca (45-46) · Śloka 46

ਕੀਟੇਭ੍ਯੋ ਦਾਰੁਣ੍ਤਰਾ ਲੂਤਾਃ ਸੋਡਸ਼ ਤਾ ਜਗੁਃ| ਅਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰਿਤ੍ਯੇਕੇ ਤਤੋਪ੍ਯਨ੍ਯੇ ਤੁ ਭੂਯਸੀਃ||੪੫|| ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮ੍ਯਨੁਚਰਾ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ| ਬਹੂਪਦ੍ਰਵਰੁਪਾ ਤੁ ਲੂਤੈਕੈਵ ਵਿਸਾਤ੍ਮਿਕਾ||੪੬||

Adhikarana lUtAnAM doShato nirupaNam (47) · Śloka 47

ਰੂਪਾਣਿ ਨਾਮਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾਨ੍ਯਤਿਸਙ੍ਕਰਾਤ੍| ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਥਾਨਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਚ ਦੋਸਤੋਤਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸਤੇ||੪੭||

Adhikarana lUtAnAM sAdhyAsAdhyatvam (48) · Śloka 48

ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧ੍ਯਾ ਪਥਗ੍ਦੋਸੈਰਸਾਧ੍ਯਾ ਨਿਚਯੇਨ ਸਾ| |੪੮|

Adhikarana paittikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (48-49) · Śloka 49

| ਤਦ੍ਦਂਸ਼ਃ ਪੈਤ੍ਤਿਕੋ ਦਾਹਤਟ੍ਸ੍ਫੋਟਜ੍ਵਰਮੋਹਵਾਨ੍||੪੮|| ਭਸ਼ੋਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਤਪੀਤਾਭਃ ਕ੍ਲੇਦੀ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਫਲੋਪਮਃ| |੪੯|

Adhikarana shlaiShmikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (49-50) · Śloka 50

| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਃ ਕਠਿਨਃ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਪਰੂਸਕਫਲਾਕਤਿਃ||੪੯|| ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਸ਼ੀਤਜ੍ਵਰਂ ਕਾਸਂ ਕਣ੍ਡੂਂ ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਭਸ਼ਮ੍| |੫੦|

Adhikarana vAtikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (50) · Śloka 50

| ਵਾਤਿਕਃ ਪਰੁਸਃ ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਪਰ੍ਵਭੇਦਜ੍ਵਰਪ੍ਰਦਃ||੫੦||

Adhikarana doShali~ggairyathAsvaM tadvibhAgaH (51) · Śloka 51

ਤਦ੍ਵਿਭਾਗਂ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਦੋਸਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍| |੫੧|

Adhikarana asAdhyalUtAyAH lakShaNam (51-54) · Śloka 54

| ਅਸਾਧ੍ਯਾਯਾਂ ਤੁ ਹਨ੍ਮੋਹਸ਼੍ਵਾਸਹਿਧ੍ਮਾਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰਹਾਃ||੫੧|| ਸ਼੍ਵੇਤਪੀਤਾਸਿਤਾਰਕ੍ਤਾਃ ਪਿਟਿਕਾਃ ਸ਼੍ਵਯਥੂਦ੍ਭਵਃ| ਵੇਪਥੁਰ੍ਵਮਥੁਰ੍ਦਾਹਸ੍ਤਡਾਨ੍ਧ੍ਯਂ ਵਕ੍ਰਨਾਸਤਾ||੫੨|| ਸ਼੍ਯਾਵੌਸ੍ਠਵਕ੍ਤ੍ਰਦਨ੍ਤਤ੍ਵਂ ਪਸ੍ਠਗ੍ਰੀਵਾਵਭਞ੍ਜਨਮ੍| ਪਕ੍ਵਜਮ੍ਬੂਸਵਰ੍ਣਂ ਚ ਦਂਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਰਵਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍||੫੩|| ਸਰ੍ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਜਾ ਪ੍ਰਾਯੋ ਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਭੂਯਸਾ| |੫੪|

Adhikarana lUtAyAstriprakAratvam (54-55) · Śloka 55

| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਧ੍ਯਾਵਰਤ੍ਵੇਨ ਸਾ ਤ੍ਰਿਧਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਪੇਕ੍ਸਿਤਾ||੫੪|| ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਦਸ਼ਾਹੇਨ ਪਕ੍ਸੇਣ ਚ ਪਰਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍| |੫੫|

Adhikarana sarvasya lUtAdaMshasya lakShaNam (55-58) · Śloka 58

| ਲੂਤਾਦਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੋਪਿ ਦਦ੍ਰੁਮਣ੍ਡਲਸਨ੍ਨਿਭਃ||੫੫|| ਸਿਤੋਸਿਤੋਰੁਣਃ ਪੀਤਃ ਸ਼੍ਯਾਵੋ ਵਾ ਮਦੁਰੁਨ੍ਨਤਃ| ਮਧ੍ਯੇ ਕਸ੍ਣੋਥਵਾ ਸ਼੍ਯਾਵਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਾਲਕਾਵਤਃ||੫੬|| ਵਿਸਰ੍ਪਵਾਂਸ੍ਛੋਫਯੁਤਸ੍ਤਪ੍ਯਤੇ ਬਹੁਵੇਦਨਃ| ਜ੍ਵਰਾਸ਼ੁਪਾਕਵਿਕ੍ਲੇਦਕੋਥਾਵਦਰਣਾਨ੍ਵਿਤਃ||੫੭|| ਕ੍ਲੇਦੇਨ ਯਤ੍ਸ੍ਪਸ਼ਤ੍ਯਙ੍ਗਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਕੁਰੁਤੇ ਵ੍ਰਣਮ੍| |੫੮|

Adhikarana lUtAyAH shvAsAdibhirviShodvamanam (58-59) · Śloka 59

| ਸ਼੍ਵਾਸਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਰਲਾਲਾਨਖਾਰ੍ਤਵੈਃ||੫੮|| ਅਸ੍ਟਾਭਿਰੁਦ੍ਵਮਤ੍ਯੇਸਾ ਵਿਸਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| |੫੯|

Adhikarana lUtAyAH kITAnAM ca daMsha sthAnam (59-60) · Śloka 60

| ਲੂਤਾ ਨਾਭੇਰ੍ਦਸ਼ਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਾਧਸ਼੍ਚ ਕੀਟਕਾਃ||੫੯|| ਤਦ੍ਦੂਸਿਤਂ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਦੇਹੇ ਪਕ੍ਤਂ ਵਿਕਾਰਕਤ੍| |੬੦|

Adhikarana prathame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (60-61) · Śloka 61

| ਦਿਨਾਰ੍ਧਂ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਦਂਸ਼ੋ ਲੂਤਾਵਿਸੋਦ੍ਭਵਃ||੬੦|| ਸੂਚੀਵ੍ਯਧਵਦਾਭਾਤਿ ਤਤੋਸੌ ਪ੍ਰਥਮੇਹਨਿ| ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਚਲਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਣ੍ਡੂਰੁਜਾਨ੍ਵਿਤਃ||੬੧||

Adhikarana dvitIye~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (62) · Śloka 62

ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤੋਨ੍ਤੇਸੁ ਪਿਟਿਕੈਰਿਵ ਵਾਚਿਤਃ| ਵ੍ਯਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋ ਨਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਕਣ੍ਡੂਮਾਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸਨ੍ਨਿਭਃ||੬੨||

Adhikarana tRutIye~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (63) · Śloka 63

ਤਤੀਯੇ ਸਜ੍ਵਰੋ ਰੋਮਹਰ੍ਸਕਦ੍ਰਕ੍ਤਮਣ੍ਡਲਃ| ਸ਼ਰਾਵਰੂਪਸ੍ਤੋਦਾਢ੍ਯੋ ਰੋਮਕੂਪੇਸੁ ਸਾਸ੍ਰਵਃ||੬੩||

Adhikarana caturthe~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (64) · Śloka 64

ਮਹਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਵਯਥੁਸ੍ਤਾਪਸ਼੍ਵਾਸਭ੍ਰਮਪ੍ਰਦਃ| |੬੪|

Adhikarana pa~jcame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (64) · Śloka 64

| ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਕੁਰੁਤੇ ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਸਕੋਪਜਾਨ੍||੬੪||

Adhikarana ShaShThe~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (65) · Śloka 65

ਸਸ੍ਠੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਰ੍ਮਾਣਿ| |੬੫|

Adhikarana saptame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (65) · Śloka 65

ਸਪ੍ਤਮੇ ਹਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍| |੬੫|

Adhikarana iti tIkShNaviShasvarUpam madhyaM hInaM cAto viBajet (65) · Śloka 65

| ਇਤਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵਿਸਂ, ਮਧ੍ਯਂ ਹੀਨਂ ਚ ਵਿਭਜੇਦਤਃ||੬੫||

Adhikarana ekaviMshatirAtreNa sarvathA viShashamaH (66) · Śloka 66

ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਸਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਥਾ| |੬੬|

Adhikarana lUtAdaMshasyoddharaNaM dAhaSca (66-67) · Śloka 67

| ਅਥਾਸ਼ੁ ਲੂਤਾਦਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਦਂਸ਼ਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍||੬੬|| ਦਹੇਚ੍ਚ ਜਾਮ੍ਬਵੌਸ੍ਠਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰਂ ਦਹੇਤ੍| |੬੭|

Adhikarana karkashAdidaMshasya chedadAha niShedhaH (67-68) · Śloka 68

| ਕਰ੍ਕਸ਼ਂ ਭਿਨ੍ਨਰੋਮਾਣਂ ਮਰ੍ਮਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੬੭|| ਪ੍ਰਸਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਂਸ਼ਂ ਨ ਛਿਨ੍ਦੀਤ ਦਹੇਨ੍ਨ ਚ| |੬੮|

Adhikarana dagdhadaMshasyAgadairlepaH kShIrivRukShakaShAyaiH sekashca (68-69) · Śloka 69

| ਲੇਪਯੇਦ੍ਦਗ੍ਧਮਗਦੈਰ੍ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤੈਃ||੬੮|| ਸੁਸ਼ੀਤੈਃ ਸੇਚਯੇਚ੍ਚਾਨੁ ਕਸਾਯੈਃ ਕ੍ਸੀਰਿਵਕ੍ਸਜੈਃ| |੬੯|

Adhikarana lUtAdaMshasya sarvato raktApaharaNaM, tataH shItAH sekalepAH (69-70) · Śloka 70

| ਸਰ੍ਵਤੋਪਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ ਸ਼ਙ੍ਗਾਦ੍ਯੈਃ ਸਿਰਯਾਪਿ ਵਾ||੬੯|| ਸੇਕਲੇਪਾਸ੍ਤਤਃ ਸ਼ੀਤਾ ਬੋਧਿਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਾਕ੍ਸਕੈਃ| |੭੦|

Adhikarana sarvalUtAkITeShu padmako~agadaH (70-71) · Śloka 71

| ਫਲਿਨੀਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਃ ਪਦ੍ਮਕਾਹ੍ਵਯਃ||੭੦|| ਅਸ਼ੇਸਲੂਤਾਕੀਟਾਨਾਮਗਦਃ ਸਾਰ੍ਵਕਾਰ੍ਮਿਕਃ| |੭੧|