Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1
|൧|
View original
|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1
|൧|
|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITalUtAdiviShapratShedhAdhyAyaH ------ kITAH sarpANAM viNmutrAdijAH kITAnAM caturvidhatvam (2-1) · Śloka 1
അഥാതഃ കീടലൂതാദിവിഷപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| (ഗദ്യസൂത്രേ|൨| ) സര്പാണാമേവ വിണ്മൂത്രശുക്രാണ്ഡശവകോഥജാഃ| ദോഷൈര്വ്യസ്തൈഃ സമസ്തൈശ്ച യുക്താഃ കീടാശ്ചതുര്വിധാഃ||൧||
अथातः कीटलूतादिविषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) सर्पाणामेव विण्मूत्रशुक्राण्डशवकोथजाः| दोषैर्व्यस्तैः समस्तैश्च युक्ताः कीटाश्चतुर्विधाः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAyavyakITadaShTasya lakShaNam (2) · Śloka 2
ദഷ്ടസ്യ കീടൈര്വായവ്യൈര്ദംശസ്തോദരുജോല്ബണഃ| |൨|
दष्टस्य कीटैर्वायव्यैर्दंशस्तोदरुजोल्बणः| |२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AgneyakITadaShTasya lakShaNam (2-3) · Śloka 3
| ആഗ്നേയൈരല്പസംസ്രാവോ ദാഹരാഗവിസര്പവാന്||൨|| പക്വപീലുഫലപ്രഖ്യഃ ഖര്ജൂരസദൃശോऽഥവാ| |൩|
| आग्नेयैरल्पसंस्रावो दाहरागविसर्पवान्||२|| पक्वपीलुफलप्रख्यः खर्जूरसदृशोऽथवा| |३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphAdhikakITadaShTasya lakShaNam (3) · Śloka 3
| കഫാധികരിമന്ദരുജഃ പക്വോദുമ്ബരസന്നിഭഃ||൩||
| कफाधिकरिमन्दरुजः पक्वोदुम्बरसन्निभः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikakITadaShTasya lakShaNam (4) · Śloka 4
സ്രാവാഢ്യഃ സര്വലിങ്ഗസ്തു വിവര്ജ്യഃ സാന്നിപാതികൈഃ| |൪|
स्रावाढ्यः सर्वलिङ्गस्तु विवर्ज्यः सान्निपातिकैः| |४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITeShu sarpavat vegAH shophAdishca (4-5) · Śloka 5
| വേഗാശ്ച സര്പവച്ഛോഫോ വര്ധിഷ്ണുര്വിസ്രരക്തതാ||൪|| ശിരോക്ഷിഗൌരവം മൂര്ച്ഛാ ഭ്രമഃ ശ്വാസോऽതിവേദനാ| |൫|
| वेगाश्च सर्पवच्छोफो वर्धिष्णुर्विस्ररक्तता||४|| शिरोक्षिगौरवं मूर्च्छा भ्रमः श्वासोऽतिवेदना| |५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvakITakadaShTAnAM sAmAnyalakShaNam (5) · Śloka 5
| സര്വേഷാം കര്ണികാ ശോഫോ ജ്വരഃ കണ്ഡൂരരോചകഃ||൫||
| सर्वेषां कर्णिका शोफो ज्वरः कण्डूररोचकः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaShTasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7
വൃശ്ചികസ്യ വിഷം തീക്ഷ്ണമാദൌ ദഹതി വഹ്നിവത്| ഊര്ധ്വമാരോഹതി ക്ഷിപ്രം ദംശേ പശ്ചാത്തു തിഷ്ഠതി||൬|| ദംശഃ സദ്യോऽതിരുക് ശ്യാവസ്തുദ്യതേ സ്ഫുടതീവ ച| |൭|
वृश्चिकस्य विषं तीक्ष्णमादौ दहति वह्निवत्| ऊर्ध्वमारोहति क्षिप्रं दंशे पश्चात्तु तिष्ठति||६|| दंशः सद्योऽतिरुक् श्यावस्तुद्यते स्फुटतीव च| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikAstriprakArAH (7-8) · Śloka 8
| തേ ഗവാദിശകൃത്കോഥാദ്ദിഗ്ധദഷ്ടാദികോഥതഃ||൭|| സര്പകോഥാച്ച സമ്ഭൂതാ മന്ദമധ്യമഹാവിഷാഃ| |൮|
| ते गवादिशकृत्कोथाद्दिग्धदष्टादिकोथतः||७|| सर्पकोथाच्च सम्भूता मन्दमध्यमहाविषाः| |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mandaviShavRushcikAnAM lakShaNam (8-9) · Śloka 9
| മന്ദാഃ പീതാഃ സിതാഃ ശ്യാവാഃ രൂക്ഷാഃ കര്ബുരമേചകാഃ||൮|| രോമശാ ബഹുപര്വാണോ ലോഹിതാഃ പാണ്ഡുരോദരാഃ| |൯|
| मन्दाः पीताः सिताः श्यावाः रूक्षाः कर्बुरमेचकाः||८|| रोमशा बहुपर्वाणो लोहिताः पाण्डुरोदराः| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madhyaviShavRushcikAnAM lakShaNam (9-10) · Śloka 10
| ധൂമ്രോദരാസ്ത്രിപര്വാണോ മധ്യാസ്തു കപിലാരുണാഃ||൯|| പിശങ്ഗാഃ ശബലാശ്ചിത്രാഃ ശോണിതാഭാ| |൧൦|
| धूम्रोदरास्त्रिपर्वाणो मध्यास्तु कपिलारुणाः||९|| पिशङ्गाः शबलाश्चित्राः शोणिताभा| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAviShavRushcikAnAM lakShaNam (10) · Śloka 10
മഹാവിഷാഃ| അഗ്ന്യാഭാ-ദ്വ്യേകപര്വാണോ രക്താസിതസിതോദരാഃ||൧൦||
महाविषाः| अग्न्याभा-द्व्येकपर्वाणो रक्तासितसितोदराः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAviShavRushcikadaShTasya lakShaNam (11-12) · Śloka 12
തൈര്ദഷ്ടഃ ശൂനരസനഃ സ്തബ്ധഗാത്രോ ജ്വരാര്ദിതഃ| ഖൈര്വമന് ശോണിതം കൃഷ്ണമിന്ദ്രിയാര്ഥാനസംവിദന്||൧൧|| സ്വിദ്യന് മൂര്ച്ഛന് വിശുഷ്കാസ്യോ വിഹ്വലോ വേദനാതുരഃ| വിശീര്യമാണമാംസശ്ച പ്രായശോ വിജഹാത്യസൂന്||൧൨||
तैर्दष्टः शूनरसनः स्तब्धगात्रो ज्वरार्दितः| खैर्वमन् शोणितं कृष्णमिन्द्रियार्थानसंविदन्||११|| स्विद्यन् मूर्च्छन् विशुष्कास्यो विह्वलो वेदनातुरः| विशीर्यमाणमांसश्च प्रायशो विजहात्यसून्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uShTradhUmasya lakShaNam (13-14) · Śloka 14
ഉച്ചിടിങ്ഗസ്തു വക്ത്രേണ ദശത്യഭ്യധികവ്യഥഃ| സാധ്യതോ വൃശ്ചികാത് സ്തമ്ഭം ശേഫസോ ഹൃഷ്ടരോമതാമ്||൧൩|| കരോതി സേകമങ്ഗാനാം ദംശഃ ശീതാമ്ബുനേവ ച| ഉഷ്ട്രധൂമഃ സ ഏവോക്തോ രാത്രിചാരാച്ച രാത്രികഃ||൧൪||
उच्चिटिङ्गस्तु वक्त्रेण दशत्यभ्यधिकव्यथः| साध्यतो वृश्चिकात् स्तम्भं शेफसो हृष्टरोमताम्||१३|| करोति सेकमङ्गानां दंशः शीताम्बुनेव च| उष्ट्रधूमः स एवोक्तो रात्रिचाराच्च रात्रिकः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITAdInAM doShAdhikatvam (15) · Śloka 15
വാതപിത്തോത്തരാഃ കീടാഃ, ശ്ലൈശ്മികാഃ കണഭോന്ദുരാഃ| പ്രായോ വാതോല്ബണവിഷാ വൃശ്ചികാഃ സോഷ്ട്രധൂമകാഃ||൧൫||
वातपित्तोत्तराः कीटाः, श्लैश्मिकाः कणभोन्दुराः| प्रायो वातोल्बणविषा वृश्चिकाः सोष्ट्रधूमकाः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yathAdoShodayaM kriyA (16) · Śloka 16
യസ്യ യസ്യൈവ ദോഷസ്യ ലിങ്ഗാധിക്യം പ്രതര്കയേത്| തസ്യ തസ്യൌഷധൈഃ കുര്യാദ്വിപരീതഗുണൈഃ ക്രിയാമ്||൧൬||
यस्य यस्यैव दोषस्य लिङ्गाधिक्यं प्रतर्कयेत्| तस्य तस्यौषधैः कुर्याद्विपरीतगुणैः क्रियाम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikaviShasya lakShaNam (17) · Śloka 17
ഹൃത്പീഡോര്ധ്വാനിലസ്തമ്ഭഃ ശിരായാമോऽസ്ഥിപര്വരുക്| ഘൂര്ണനോദ്വേഷ്ടനം ഗാത്രശ്യാവതാ വാതികേ വിഷേ||൧൭||
हृत्पीडोर्ध्वानिलस्तम्भः शिरायामोऽस्थिपर्वरुक्| घूर्णनोद्वेष्टनं गात्रश्यावता वातिके विषे||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikaviShasya lakShaNam (18) · Śloka 18
സംജ്ഞാനാശോഷ്ണനിശ്വാസൌ ഹൃദ്ദാഹഃ കടുകാസ്യതാ| മാംസാവദരണം ശോഫോ രക്തപീതശ്ച പൈത്തികേ||൧൮||
संज्ञानाशोष्णनिश्वासौ हृद्दाहः कटुकास्यता| मांसावदरणं शोफो रक्तपीतश्च पैत्तिके||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikaviShasya lakShaNam (19) · Śloka 19
ഛര്ദ്യരോചകഹൃല്ലാസപ്രസേകോത്ക്ലേശപീനസൈഃ| സശൈത്യമുഖമാധുര്യൈര്വിദ്യാച്ഛ്ലേഷ്മാധികം വിഷമ്||൧൯||
छर्द्यरोचकहृल्लासप्रसेकोत्क्लेशपीनसैः| सशैत्यमुखमाधुर्यैर्विद्याच्छ्लेष्माधिकं विषम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikaviShe piNyAkalepAdi (20) · Śloka 20
പിണ്യാകേന വ്രണാലേപസ്തൈലാഭ്യങ്ഗശ്ച വാതികേ| സ്വേദോ നാഡീപുലാകാദ്യൈര്ബൃംഹണശ്ച വിധിര്ഹിതഃ||൨൦||
पिण्याकेन व्रणालेपस्तैलाभ्यङ्गश्च वातिके| स्वेदो नाडीपुलाकाद्यैर्बृंहणश्च विधिर्हितः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikaviShe shItalasekAdi (21) · Śloka 21
പൈത്തികം സ്തമ്ഭയേത്സേകൈഃ പ്രദേഹൈശ്ചാതിശീതലൈഃ| |൨൧|
पैत्तिकं स्तम्भयेत्सेकैः प्रदेहैश्चातिशीतलैः| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikaviShe lekhanAdi (21) · Śloka 21
| ലേഖനച്ഛേദനസ്വേദവമനൈഃ ശ്ലൈഷ്മികം ജയേത്||൨൧||
| लेखनच्छेदनस्वेदवमनैः श्लैष्मिकं जयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trividhAnAM kITAnAM yathAdoShaM cikitsA, svedAlepanasekAH prAyaH koShNAH kAryAH (22-23) · Śloka 23
കീടാനാം ത്രിപ്രകാരാണാം ത്രൈവിധ്യേന ക്രിയാ ഹിതാ| സ്വേദാലേപനസേകാംസ്തു കോഷ്ണാന് പ്രായോऽവചാരയേത്||൨൨|| അന്യത്ര മൂര്ച്ഛിതാദ്ദംശപാകതഃ കോഥതോऽഥവാ| |൨൩|
कीटानां त्रिप्रकाराणां त्रैविध्येन क्रिया हिता| स्वेदालेपनसेकांस्तु कोष्णान् प्रायोऽवचारयेत्||२२|| अन्यत्र मूर्च्छिताद्दंशपाकतः कोथतोऽथवा| |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvasya viShadaMshasya nRukeshAdayo dhUpanam (23-24) · Śloka 24
| നൃകേശാഃ സര്ഷപാഃ പീതാ ഗുഡോ ജീര്ണശ്ച ധൂപനമ്||൨൩|| വിഷദംശസ്യ സര്വസ്യ കാശ്യപഃ പരമബ്രവീത്| |൨൪|
| नृकेशाः सर्षपाः पीता गुडो जीर्णश्च धूपनम्||२३|| विषदंशस्य सर्वस्य काश्यपः परमब्रवीत्| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvasya sarvo viShaghno vidhiH saMshodhanAni ca (24) · Śloka 24
| വിഷഘ്നം ച വിധിം സര്വം കുര്യാത്സംശോധനാനി ച||൨൪||
| विषघ्नं च विधिं सर्वं कुर्यात्संशोधनानि च||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShograkITavRushcikadaShTeShu sarpavat sAdhanam (25) · Śloka 25
സാധയേത്സര്പവദ്ദഷ്ടാന് വിഷോഗ്രൈഃ കീടവൃശ്ചികൈഃ| |൨൫|
साधयेत्सर्पवद्दष्टान् विषोग्रैः कीटवृश्चिकैः| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITaviSheShu tandulIyalAdipAnam (25-26) · Śloka 26
| തന്ദുലീയകതുല്യാംശാം ത്രിവൃതാം സര്പിഷാ പിബേത്||൨൫|| യാതി കീടവിഷൈഃ കമ്പം ന കൈലാസ ഇവാനിലൈഃ| |൨൬|
| तन्दुलीयकतुल्यांशां त्रिवृतां सर्पिषा पिबेत्||२५|| याति कीटविषैः कम्पं न कैलास इवानिलैः| |२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITavisheShu shuddhe kShIrivRukShatvagAlepaH (26) · Śloka 26
| ക്ഷീരിവൃക്ഷത്വഗാലേപഃ ശുദ്ധേ കീടവിഷാപഹഃ||൨൬||
| क्षीरिवृक्षत्वगालेपः शुद्धे कीटविषापहः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITavisheShu muktAlepaH shophAdighnaH (27) · Śloka 27
മുക്താലേപോ വരഃ ശോഫതോദദാഹജ്വരപ്രണുത്| |൨൭|
मुक्तालेपो वरः शोफतोददाहज्वरप्रणुत्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kITavisheShu dashA~ggAgadapAnam (27-28) · Śloka 28
| വചാ ഹിങ്ഗു വിഡങ്ഗാനി സൈന്ധവം ഗജപിപ്പലീ||൨൭|| പാഠാ പ്രതിവിഷാ വ്യോഷം കാശ്യപേന വിനിര്മിതമ്| ദശാങ്ഗമഗദം പീത്വാ സര്വകീടവിഷം ജയേത്||൨൮||
| वचा हिङ्गु विडङ्गानि सैन्धवं गजपिप्पली||२७|| पाठा प्रतिविषा व्योषं काश्यपेन विनिर्मितम्| दशाङ्गमगदं पीत्वा सर्वकीटविषं जयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe cakratailAdinA secanam (29-30) · Śloka 30
സദ്യോ വൃശ്ചികജം ദംശം ചക്രതൈലേന സേചയേത്| വിദാരിഗന്ധാസിദ്ധേന കവോഷ്ണേനേതരേണ വാ||൨൯|| ലവണോത്തമയുക്തേന സര്പിഷാ വാ പുനഃ പുനഃ| സിഞ്ചേത്കോഷ്ണാരനാലേന സക്ഷീരലവണേന വാ||൩൦||
सद्यो वृश्चिकजं दंशं चक्रतैलेन सेचयेत्| विदारिगन्धासिद्धेन कवोष्णेनेतरेण वा||२९|| लवणोत्तमयुक्तेन सर्पिषा वा पुनः पुनः| सिञ्चेत्कोष्णारनालेन सक्षीरलवणेन वा||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe ajAjIkalkenopanAhaH (31) · Śloka 31
ഉപനാഹോ ഘൃതേ ഭൃഷ്ടഃ കല്കോऽജാജ്യാഃ സസൈന്ധവഃ| |൩൧|
उपनाहो घृते भृष्टः कल्कोऽजाज्याः ससैन्धवः| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe svedaH pracchAnaM rajanyAdi cUrNaiH pratisAraNaM ca (31-32) · Śloka 32
| ആദംശം സ്വേദിതം ചൂര്ണൈഃ പ്രച്ഛായ പ്രതിസാരയേത്||൩൧|| രജനീസൈന്ധവവ്യോഷശിരീഷഫലപുഷ്പജൈഃ| |൩൨|
| आदंशं स्वेदितं चूर्णैः प्रच्छाय प्रतिसारयेत्||३१|| रजनीसैन्धवव्योषशिरीषफलपुष्पजैः| |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe surasApuShpAdilepAH (32-33) · Śloka 33
| മാതുലുങ്ഗാമ്ലഗോമൂത്രപിഷ്ടം ച സുരസാഗ്രജമ്||൩൨|| ലേപഃ സുഖോഷ്ണശ്ച ഹിതഃ പിണ്യാകോ ഗോമയോऽപി വാ| |൩൩|
| मातुलुङ्गाम्लगोमूत्रपिष्टं च सुरसाग्रजम्||३२|| लेपः सुखोष्णश्च हितः पिण्याको गोमयोऽपि वा| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe ghRutAdipAnam (33) · Śloka 33
| പാനേ സര്പിര്മധുയുതം ക്ഷീരം വാ ഭൂരിശര്കരമ്||൩൩||
| पाने सर्पिर्मधुयुतं क्षीरं वा भूरिशर्करम्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuScikadaMshe pArApatashakRutAdyagadaH (34) · Śloka 34
പാരാപതശകൃത് പഥ്യാ തഗരം വിശ്വഭേഷജമ്| ബീജപൂരരസോന്മിശ്രഃ പരമോ വൃശ്ചികാഗദഃ||൩൪||
पारापतशकृत् पथ्या तगरं विश्वभेषजम्| बीजपूररसोन्मिश्रः परमो वृश्चिकागदः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe uShTradaMShTrAdi (35) · Śloka 35
സശൈവലോഷ്ട്രദംഷ്ട്രാ ച ഹന്തി വൃശ്ചികജം വിഷമ്| |൩൫|
सशैवलोष्ट्रदंष्ट्रा च हन्ति वृश्चिकजं विषम्| |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe hiMgvAdiguTikA (35-36) · Śloka 36
| ഹിങ്ഗുനാ ഹരിതാലേന മാതുലുങ്ഗരസേന ച||൩൫|| ലേപാഞ്ജനാഭ്യാം ഗുടികാ പരമം വൃശ്ചികാപഹാ| |൩൬|
| हिङ्गुना हरितालेन मातुलुङ्गरसेन च||३५|| लेपाञ्जनाभ्यां गुटिका परमं वृश्चिकापहा| |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe kara~jjAdipuShpalepaH (36-37) · Śloka 37
| കരഞ്ജാര്ജുനശേലൂനാം കടഭ്യാഃ കുടജസ്യ ച||൩൬|| ശിരീഷസ്യ ച പുഷ്പാണി മസ്തുനാ ദംശലേപനമ്| |൩൭|
| करञ्जार्जुनशेलूनां कटभ्याः कुटजस्य च||३६|| शिरीषस्य च पुष्पाणि मस्तुना दंशलेपनम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe mohAdiyukte pathyAdilepaH (37-38) · Śloka 38
| യോ മുഹ്യതി പ്രശ്വസിതി പ്രലപത്യുഗ്രവേദനഃ||൩൭|| തസ്യ പഥ്യാനിശാകൃഷ്ണാമഞ്ജിഷ്ഠാതിവിഷോഷണമ്| സാലാബുവൃന്തം വാര്താകരസപിഷ്ടം പ്രലേപനമ്||൩൮||
| यो मुह्यति प्रश्वसिति प्रलपत्युग्रवेदनः||३७|| तस्य पथ्यानिशाकृष्णामञ्जिष्ठातिविषोषणम्| सालाबुवृन्तं वार्ताकरसपिष्टं प्रलेपनम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe sudAruNe dadhisarpiShpAnAdikam (39) · Śloka 39
സര്വത്ര ചോഗ്രാലിവിഷേ പായയേദ്ദധിസര്പിഷീ| വിധ്യേത്സിരാം വിദധ്യാച്ച വമനാഞ്ജനനാവനമ്| ഉഷ്ണസ്നിഗ്ധാമ്ലമധുരം ഭോജനം ചാനിലാപഹമ്||൩൯||
सर्वत्र चोग्रालिविषे पाययेद्दधिसर्पिषी| विध्येत्सिरां विदध्याच्च वमनाञ्जननावनम्| उष्णस्निग्धाम्लमधुरं भोजनं चानिलापहम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe nAgarAdyagadaH (40) · Śloka 40
നാഗരം ഗൃഹകപോതപുരീഷം ബീജപൂരകരസോ ഹരിതാലമ്| സൈന്ധവം ച വിനിഹന്ത്യഗദോऽയം ലേപതോऽലികുലജം വിഷമാശു||൪൦||
नागरं गृहकपोतपुरीषं बीजपूरकरसो हरितालम्| सैन्धवं च विनिहन्त्यगदोऽयं लेपतोऽलिकुलजं विषमाशु||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe samudIrNe viShe viShalepaH (41) · Śloka 41
അന്തേ വൃശ്ചികദഷ്ടാനാം സമുദീര്ണേ ഭൃഷം വിഷേ| വിഷേണാലേപയേദ്ദംശമുച്ചിടിങ്ഗേऽപ്യയം വിധിഃ||൪൧||
अन्ते वृश्चिकदष्टानां समुदीर्णे भृषं विषे| विषेणालेपयेद्दंशमुच्चिटिङ्गेऽप्ययं विधिः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe nAgapurIShacchatrAdiguTikA (42) · Śloka 42
നാഗപുരീഷച്ഛത്രം രോഹിഷമൂലം ച ശേലുതോയേന| കുര്യാദ്ഗുടികാം ലേപാദിയമലിവിഷനാശനീ ശ്രേഷ്ഠാ||൪൨||
नागपुरीषच्छत्रं रोहिषमूलं च शेलुतोयेन| कुर्याद्गुटिकां लेपादियमलिविषनाशनी श्रेष्ठा||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe shirIShabIjAdyagadaH kITAdiviShaghnaH (43) · Śloka 43
അര്കസ്യ ദുഗ്ധേന ശിരീഷബീജം ത്രിര്ഭാവിതം പിപ്പലീചൂര്ണമിശ്രമ്| ഏഷോऽഗദോ ഹന്തി വിഷാണി കീടഭുജങ്ഗലൂതോന്ദുരവൃശ്ചികാനാമ്||൪൩||
अर्कस्य दुग्धेन शिरीषबीजं त्रिर्भावितं पिप्पलीचूर्णमिश्रम्| एषोऽगदो हन्ति विषाणि कीटभुजङ्गलूतोन्दुरवृश्चिकानाम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRushcikadaMshe shirIShabIjAdyagado rAtrikavRushcikaviShaghnaH (44) · Śloka 44
ശിരീഷപുഷ്പം സകരഞ്ജബീജം കാശ്മീരജം കുഷ്ഠമനഃശിലേ ച| ഏഷോऽഗദോ രാത്രികവൃശ്ചികാനാം സംക്രാന്തികാരീ കഥിതോ ജിനേന||൪൪||
शिरीषपुष्पं सकरञ्जबीजं काश्मीरजं कुष्ठमनःशिले च| एषोऽगदो रात्रिकवृश्चिकानां संक्रान्तिकारी कथितो जिनेन||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAnAM sa~gkhyAviShaye matAni tatra hetushca (45-46) · Śloka 46
കീടേഭ്യോ ദാരുണ്തരാ ലൂതാഃ ഷോഡശ താ ജഗുഃ| അഷ്ടാവിംശതിരിത്യേകേ തതോऽപ്യന്യേ തു ഭൂയസീഃ||൪൫|| സഹസ്രരശ്മ്യനുചരാ വദന്ത്യന്യേ സഹസ്രശഃ| ബഹൂപദ്രവരുപാ തു ലൂതൈകൈവ വിഷാത്മികാ||൪൬||
कीटेभ्यो दारुण्तरा लूताः षोडश ता जगुः| अष्टाविंशतिरित्येके ततोऽप्यन्ये तु भूयसीः||४५|| सहस्ररश्म्यनुचरा वदन्त्यन्ये सहस्रशः| बहूपद्रवरुपा तु लूतैकैव विषात्मिका||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAnAM doShato nirupaNam (47) · Śloka 47
രൂപാണി നാമതസ്തസ്യാ ദുര്ജ്ഞേയാന്യതിസങ്കരാത്| നാസ്തി സ്ഥാനവ്യവസ്ഥാ ച ദോഷതോऽതഃ പ്രചക്ഷതേ||൪൭||
रूपाणि नामतस्तस्या दुर्ज्ञेयान्यतिसङ्करात्| नास्ति स्थानव्यवस्था च दोषतोऽतः प्रचक्षते||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAnAM sAdhyAsAdhyatvam (48) · Śloka 48
കൃച്ഛ്രസാധ്യാ പൃഥഗ്ദോഷൈരസാധ്യാ നിചയേന സാ| |൪൮|
कृच्छ्रसाध्या पृथग्दोषैरसाध्या निचयेन सा| |४८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (48-49) · Śloka 49
| തദ്ദംശഃ പൈത്തികോ ദാഹതൃട്സ്ഫോടജ്വരമോഹവാന്||൪൮|| ഭൃശോഷ്മാ രക്തപീതാഭഃ ക്ലേദീ ദ്രാക്ഷാഫലോപമഃ| |൪൯|
| तद्दंशः पैत्तिको दाहतृट्स्फोटज्वरमोहवान्||४८|| भृशोष्मा रक्तपीताभः क्लेदी द्राक्षाफलोपमः| |४९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (49-50) · Śloka 50
| ശ്ലൈഷ്മികഃ കഠിനഃ പാണ്ഡുഃ പരൂഷകഫലാകൃതിഃ||൪൯|| നിദ്രാം ശീതജ്വരം കാസം കണ്ഡൂം ച കുരുതേ ഭൃശമ്| |൫൦|
| श्लैष्मिकः कठिनः पाण्डुः परूषकफलाकृतिः||४९|| निद्रां शीतज्वरं कासं कण्डूं च कुरुते भृशम्| |५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikasya lUtAdaMshasya lakShaNam (50) · Śloka 50
| വാതികഃ പരുഷഃ ശ്യാവഃ പര്വഭേദജ്വരപ്രദഃ||൫൦||
| वातिकः परुषः श्यावः पर्वभेदज्वरप्रदः||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShali~ggairyathAsvaM tadvibhAgaH (51) · Śloka 51
തദ്വിഭാഗം യഥാസ്വം ച ദോഷലിങ്ഗൈര്വിഭാവയേത്| |൫൧|
तद्विभागं यथास्वं च दोषलिङ्गैर्विभावयेत्| |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyalUtAyAH lakShaNam (51-54) · Śloka 54
| അസാധ്യായാം തു ഹൃന്മോഹശ്വാസഹിധ്മാശിരോഗ്രഹാഃ||൫൧|| ശ്വേതപീതാസിതാരക്താഃ പിടികാഃ ശ്വയഥൂദ്ഭവഃ| വേപഥുര്വമഥുര്ദാഹസ്തൃഡാന്ധ്യം വക്രനാസതാ||൫൨|| ശ്യാവൌഷ്ഠവക്ത്രദന്തത്വം പൃഷ്ഠഗ്രീവാവഭഞ്ജനമ്| പക്വജമ്ബൂസവര്ണം ച ദംശാത്സ്രവതി ശോണിതമ്||൫൩|| സര്വാऽപി സര്വജാ പ്രായോ വ്യപദേശസ്തു ഭൂയസാ| |൫൪|
| असाध्यायां तु हृन्मोहश्वासहिध्माशिरोग्रहाः||५१|| श्वेतपीतासितारक्ताः पिटिकाः श्वयथूद्भवः| वेपथुर्वमथुर्दाहस्तृडान्ध्यं वक्रनासता||५२|| श्यावौष्ठवक्त्रदन्तत्वं पृष्ठग्रीवावभञ्जनम्| पक्वजम्बूसवर्णं च दंशात्स्रवति शोणितम्||५३|| सर्वाऽपि सर्वजा प्रायो व्यपदेशस्तु भूयसा| |५४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAyAstriprakAratvam (54-55) · Śloka 55
| തീക്ഷ്ണമധ്യാവരത്വേന സാ ത്രിധാ ഹന്ത്യുപേക്ഷിതാ||൫൪|| സപ്താഹേന ദശാഹേന പക്ഷേണ ച പരം ക്രമാത്| |൫൫|
| तीक्ष्णमध्यावरत्वेन सा त्रिधा हन्त्युपेक्षिता||५४|| सप्ताहेन दशाहेन पक्षेण च परं क्रमात्| |५५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvasya lUtAdaMshasya lakShaNam (55-58) · Śloka 58
| ലൂതാദംശശ്ച സര്വോऽപി ദദ്രുമണ്ഡലസന്നിഭഃ||൫൫|| സിതോऽസിതോऽരുണഃ പീതഃ ശ്യാവോ വാ മൃദുരുന്നതഃ| മധ്യേ കൃഷ്ണോऽഥവാ ശ്യാവഃ പര്യന്തേ ജാലകാവൃതഃ||൫൬|| വിസര്പവാംസ്ഛോഫയുതസ്തപ്യതേ ബഹുവേദനഃ| ജ്വരാശുപാകവിക്ലേദകോഥാവദരണാന്വിതഃ||൫൭|| ക്ലേദേന യത്സ്പൃശത്യങ്ഗം തത്രാപി കുരുതേ വ്രണമ്| |൫൮|
| लूतादंशश्च सर्वोऽपि दद्रुमण्डलसन्निभः||५५|| सितोऽसितोऽरुणः पीतः श्यावो वा मृदुरुन्नतः| मध्ये कृष्णोऽथवा श्यावः पर्यन्ते जालकावृतः||५६|| विसर्पवांस्छोफयुतस्तप्यते बहुवेदनः| ज्वराशुपाकविक्लेदकोथावदरणान्वितः||५७|| क्लेदेन यत्स्पृशत्यङ्गं तत्रापि कुरुते व्रणम्| |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAyAH shvAsAdibhirviShodvamanam (58-59) · Śloka 59
| ശ്വാസദംഷ്ട്രാശകൃന്മൂത്രശുക്രലാലാനഖാര്തവൈഃ||൫൮|| അഷ്ടാഭിരുദ്വമത്യേഷാ വിഷം വക്ത്രാദ്വിശേഷതഃ| |൫൯|
| श्वासदंष्ट्राशकृन्मूत्रशुक्रलालानखार्तवैः||५८|| अष्टाभिरुद्वमत्येषा विषं वक्त्राद्विशेषतः| |५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAyAH kITAnAM ca daMsha sthAnam (59-60) · Śloka 60
| ലൂതാ നാഭേര്ദശത്യൂര്ധ്വമൂര്ധ്വം ചാധശ്ച കീടകാഃ||൫൯|| തദ്ദൂഷിതം ച വസ്ത്രാദി ദേഹേ പൃക്തം വികാരകൃത്| |൬൦|
| लूता नाभेर्दशत्यूर्ध्वमूर्ध्वं चाधश्च कीटकाः||५९|| तद्दूषितं च वस्त्रादि देहे पृक्तं विकारकृत्| |६०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prathame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (60-61) · Śloka 61
| ദിനാര്ധം ലക്ഷ്യതേ നൈവ ദംശോ ലൂതാവിഷോദ്ഭവഃ||൬൦|| സൂചീവ്യധവദാഭാതി തതോऽസൌ പ്രഥമേऽഹനി| അവ്യക്തവര്ണഃ പ്രചലഃ കിഞ്ചിത്കണ്ഡൂരുജാന്വിതഃ||൬൧||
| दिनार्धं लक्ष्यते नैव दंशो लूताविषोद्भवः||६०|| सूचीव्यधवदाभाति ततोऽसौ प्रथमेऽहनि| अव्यक्तवर्णः प्रचलः किञ्चित्कण्डूरुजान्वितः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIye~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (62) · Śloka 62
ദ്വിതീയേऽഭ്യുന്നതോऽന്തേഷു പിടികൈരിവ വാऽऽചിതഃ| വ്യക്തവര്ണോ നതോ മധ്യേ കണ്ഡൂമാന് ഗ്രന്ഥിസന്നിഭഃ||൬൨||
द्वितीयेऽभ्युन्नतोऽन्तेषु पिटिकैरिव वाऽऽचितः| व्यक्तवर्णो नतो मध्ये कण्डूमान् ग्रन्थिसन्निभः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIye~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (63) · Śloka 63
തൃതീയേ സജ്വരോ രോമഹര്ഷകൃദ്രക്തമണ്ഡലഃ| ശരാവരൂപസ്തോദാഢ്യോ രോമകൂപേഷു സാസ്രവഃ||൬൩||
तृतीये सज्वरो रोमहर्षकृद्रक्तमण्डलः| शरावरूपस्तोदाढ्यो रोमकूपेषु सास्रवः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthe~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (64) · Śloka 64
മഹാംശ്ചതുര്ഥേ ശ്വയഥുസ്താപശ്വാസഭ്രമപ്രദഃ| |൬൪|
महांश्चतुर्थे श्वयथुस्तापश्वासभ्रमप्रदः| |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (64) · Śloka 64
| വികാരാന് കുരുതേ താംസ്താന് പഞ്ചമേ വിഷകോപജാന്||൬൪||
| विकारान् कुरुते तांस्तान् पञ्चमे विषकोपजान्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThe~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (65) · Śloka 65
ഷഷ്ഠേ വ്യാപ്നോതി മര്മാണി| |൬൫|
षष्ठे व्याप्नोति मर्माणि| |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptame~ahani lUtAdaMshasya lakShaNam (65) · Śloka 65
സപ്തമേ ഹന്തി ജീവിതമ്| |൬൫|
सप्तमे हन्ति जीवितम्| |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana iti tIkShNaviShasvarUpam madhyaM hInaM cAto viBajet (65) · Śloka 65
| ഇതി തീക്ഷ്ണം വിഷം, മധ്യം ഹീനം ച വിഭജേദതഃ||൬൫||
| इति तीक्ष्णं विषं, मध्यं हीनं च विभजेदतः||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ekaviMshatirAtreNa sarvathA viShashamaH (66) · Śloka 66
ഏകവിംശതിരാത്രേണ വിഷം ശാമ്യതി സര്വഥാ| |൬൬|
एकविंशतिरात्रेण विषं शाम्यति सर्वथा| |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAdaMshasyoddharaNaM dAhaSca (66-67) · Śloka 67
| അഥാശു ലൂതാദഷ്ടസ്യ ശസ്ത്രേണാദംശമുദ്ധരേത്||൬൬|| ദഹേച്ച ജാമ്ബവൌഷ്ഠാദ്യൈര്ന തു പിത്തോത്തരം ദഹേത്| |൬൭|
| अथाशु लूतादष्टस्य शस्त्रेणादंशमुद्धरेत्||६६|| दहेच्च जाम्बवौष्ठाद्यैर्न तु पित्तोत्तरं दहेत्| |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karkashAdidaMshasya chedadAha niShedhaH (67-68) · Śloka 68
| കര്കശം ഭിന്നരോമാണം മര്മസന്ധ്യാദിസംശ്രിതമ്||൬൭|| പ്രസൃതം സര്വതോ ദംശം ന ഛിന്ദീത ദഹേന്ന ച| |൬൮|
| कर्कशं भिन्नरोमाणं मर्मसन्ध्यादिसंश्रितम्||६७|| प्रसृतं सर्वतो दंशं न छिन्दीत दहेन्न च| |६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dagdhadaMshasyAgadairlepaH kShIrivRukShakaShAyaiH sekashca (68-69) · Śloka 69
| ലേപയേദ്ദഗ്ധമഗദൈര്മധുസൈന്ധവസംയുതൈഃ||൬൮|| സുശീതൈഃ സേചയേച്ചാനു കഷായൈഃ ക്ഷീരിവൃക്ഷജൈഃ| |൬൯|
| लेपयेद्दग्धमगदैर्मधुसैन्धवसंयुतैः||६८|| सुशीतैः सेचयेच्चानु कषायैः क्षीरिवृक्षजैः| |६९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lUtAdaMshasya sarvato raktApaharaNaM, tataH shItAH sekalepAH (69-70) · Śloka 70
| സര്വതോऽപഹരേദ്രക്തം ശൃങ്ഗാദ്യൈഃ സിരയാऽപി വാ||൬൯|| സേകലേപാസ്തതഃ ശീതാ ബോധിശ്ലേഷ്മാതകാക്ഷകൈഃ| |൭൦|
| सर्वतोऽपहरेद्रक्तं शृङ्गाद्यैः सिरयाऽपि वा||६९|| सेकलेपास्ततः शीता बोधिश्लेष्मातकाक्षकैः| |७०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvalUtAkITeShu padmako~agadaH (70-71) · Śloka 71
| ഫലിനീദ്വിനിശാക്ഷൌദ്രസര്പിര്ഭിഃ പദ്മകാഹ്വയഃ||൭൦|| അശേഷലൂതാകീടാനാമഗദഃ സാര്വകാര്മികഃ| |൭൧|
| फलिनीद्विनिशाक्षौद्रसर्पिर्भिः पद्मकाह्वयः||७०|| अशेषलूताकीटानामगदः सार्वकार्मिकः| |७१|
🔊 Audio coming soon