Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1
|௧|
View original
|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1
|௧|
|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikAlarkaviShapratiShedhAdhyAyaH ------- mUShikANAM aShTAdashatvam (2) · Śloka 2
அதாதோ மூஷிகாலர்கவிஷப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) லாலநஶ்சபலஃ புத்ரோ ஹஸிரஶ்சிக்கிரோऽஜிரஃ| கஷாயதந்தஃ குலகஃ கோகிலஃ கபிலோऽஸிதஃ||௧|| அருணஃ ஶபலஃ ஶ்வேதஃ கபோதஃ பலிதோந்துரஃ| சுச்சுந்தரோ ரஸாலாக்யோ தஶாஷ்டௌ சேதி மூஷிகாஃ||௨||
अथातो मूषिकालर्कविषप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| ) लालनश्चपलः पुत्रो हसिरश्चिक्किरोऽजिरः| कषायदन्तः कुलकः कोकिलः कपिलोऽसितः||१|| अरुणः शबलः श्वेतः कपोतः पलितोन्दुरः| छुच्छुन्दरो रसालाख्यो दशाष्टौ चेति मूषिकाः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikANAM shukraviShatvam, mUShikaviShasya sAmAnyaM lakShaNam (3-5) · Śloka 5
ஶுக்ரஂ பததி யத்ரைஷாஂ ஶுக்ரதிக்தைஃ ஸ்பஶந்தி வா| யதங்கமங்கைஸ்தத்ராஸ்ரே தூஷிதே பாண்டுதாஂ கதே||௩|| க்ரந்தயஃ ஶ்வயதுஃ கோடோ மண்டலாநி ப்ரமோऽருசிஃ| ஶீதஜ்வரோऽதிருக்ஸாதோ வேபதுஃ பர்வபேதநம்||௪|| ரோமஹர்ஷஃ ஸ்ருதிர்மூர்ச்சா தீர்ககாலாநுபந்தநம்| ஶ்லேஷ்மாநுபத்தபஹ்வாகுபோதகச்சர்தநஂ ஸதட்||௫||
शुक्रं पतति यत्रैषां शुक्रदिग्धैः स्पृशन्ति वा| यदङ्गमङ्गैस्तत्रास्रे दूषिते पाण्डुतां गते||३|| ग्रन्थयः श्वयथुः कोठो मण्डलानि भ्रमोऽरुचिः| शीतज्वरोऽतिरुक्सादो वेपथुः पर्वभेदनम्||४|| रोमहर्षः स्रुतिर्मूर्च्छा दीर्घकालानुबन्धनम्| श्लेष्मानुबद्धबह्वाखुपोतकच्छर्दनं सतृट्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikaviShasya kRuccrasAdhyalakShaNam (6) · Śloka 6
வ்யவாய்யாகுவிஷஂ கச்ச்ரஂ பூயோ பூயஶ்ச குப்யதி| |௬|
व्यवाय्याखुविषं कृच्छ्रं भूयो भूयश्च कुप्यति| |६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikaviShasya asAdhyalakShaNam (6-7) · Śloka 7
| மூர்ச்சாங்கஶோபவைவர்ண்யக்லேதஶப்தாஶ்ருதிஜ்வராஃ||௬|| ஶிரோகுருத்வஂ லாலாஸக்சர்திஶ்சாஸாத்யலக்ஷணம்| |௭|
| मूर्च्छाङ्गशोफवैवर्ण्यक्लेदशब्दाश्रुतिज्वराः||६|| शिरोगुरुत्वं लालासृक्छर्दिश्चासाध्यलक्षणम्| |७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikaviShasya varjyalakShaNam (7-8) · Śloka 8
| ஶூநபஸ்திஂ விவர்ணௌஷ்டமாக்வாபைர்க்ரந்திபிஶ்சிதம்||௭|| சுச்சுந்தரஸகந்தஂ ச வர்ஜயேதாகுதூஷிதம்| |௮|
| शूनबस्तिं विवर्णौष्ठमाख्वाभैर्ग्रन्थिभिश्चितम्||७|| छुच्छुन्दरसगन्धं च वर्जयेदाखुदूषितम्| |८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShayuktasya shuno lakShaNam (8-10) · Śloka 10
| ஶுநஃ ஶ்லேஷ்மோல்பணாஂ தோஷாஃ ஸஂஜ்ஞாஂ ஸஂஜ்ஞாவஹாஶ்ரிதாஃ||௮|| முஷ்ணந்தஃ குர்வதே க்ஷோபஂ தாதூநாமதிதாருணம்| லாலாவாநந்தபதிரஃ ஸர்வதஃ ஸோऽபிதாவதி||௯|| ஸ்ருஸ்தபுச்சஹநுஸ்கந்தஃ ஶிரோதுஃகீ நதாநநஃ| |௧௦|
| शुनः श्लेष्मोल्बणां दोषाः संज्ञां संज्ञावहाश्रिताः||८|| मुष्णन्तः कुर्वते क्षोभं धातूनामतिदारुणम्| लालावानन्धबधिरः सर्वतः सोऽभिधावति||९|| स्रुस्तपुच्छहनुस्कन्धः शिरोदुःखी नताननः| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShayuktasya daMshasya lakShaNam (10-11) · Śloka 11
| தஂஶஸ்தேந விதஷ்டஸ்ய ஸுப்தஃ கஷ்ணஂ க்ஷரத்யஸக்||௧௦|| ஹச்சிரோருக்ஜ்வரஸ்தம்பதஷ்ணாமூர்ச்சாத்பவோऽநு ச| |௧௧|
| दंशस्तेन विदष्टस्य सुप्तः कृष्णं क्षरत्यसृक्||१०|| हृच्छिरोरुग्ज्वरस्तम्भतृष्णामूर्च्छाद्भवोऽनु च| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana evaM shRugAlAdayo vedyAH (11-12) · Śloka 12
| அநேநாந்யேऽபி போத்தவ்யா வ்யாலா தஂஷ்ட்ராப்ரஹாரிணஃ||௧௧|| ஶகாலாஶ்வதராஶ்வர்க்ஷத்வீபிவ்யாக்ரவகாதயஃ| |௧௨|
| अनेनान्येऽपि बोद्धव्या व्याला दंष्ट्राप्रहारिणः||११|| शृगालाश्वतराश्वर्क्षद्वीपिव्याघ्रवृकादयः| |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShadaMshasya lakShaNam,nirviShadaMshasya lakShaNam (12-14) · Śloka 14
| கண்டூநிஸ்தோதவைவர்ண்யஸுப்திக்லேதஜ்வரப்ரமாஃ||௧௨|| விடஹராகருக்பாகஶோபக்ரந்திவிகுஞ்சநம்| தஂஶாவதரணஂ ஸ்போடாஃ கர்ணிகா மண்டலாநி ச||௧௩|| ஸர்வத்ர ஸவிஷே லிங்கஂ, விபரீதஂ து நிர்விஷே| |௧௪|
| कण्डूनिस्तोदवैवर्ण्यसुप्तिक्लेदज्वरभ्रमाः||१२|| विडहरागरुक्पाकशोफग्रन्थिविकुञ्चनम्| दंशावदरणं स्फोटाः कर्णिका मण्डलानि च||१३|| सर्वत्र सविषे लिङ्गं, विपरीतं तु निर्विषे| |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana daShTasyAsAdhyalakShaNam (14-15) · Śloka 15
| தஷ்டோ யேந து தச்சேஷ்டாருதஂ குர்வந் விநஶ்யதி||௧௪|| பஶ்யஂஸ்தமேவ சாகஸ்மாதாதர்ஶஸலிலாதிஷு| |௧௫|
| दष्टो येन तु तच्चेष्टारुतं कुर्वन् विनश्यति||१४|| पश्यंस्तमेव चाकस्मादादर्शसलिलादिषु| |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalasaMtrAsasya lakShaNam (15-16) · Śloka 16
| யோऽத்ப்யஸ்த்ரஸ்யேததஷ்டோऽபி ஶப்தஸஂஸ்பர்ஶதர்ஶநைஃ||௧௫|| ஜலஸந்த்ராஸநாமாநஂ தஷ்டஂ தமபி வர்ஜயேத்| |௧௬|
| योऽद्भ्यस्त्रस्येददष्टोऽपि शब्दसंस्पर्शदर्शनैः||१५|| जलसन्त्रासनामानं दष्टं तमपि वर्जयेत्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhunA daShTamAtrasya daMshadAhaH (16-17) · Śloka 17
| ஆகுநா தஷ்டமாத்ரஸ்ய தஂஶஂ காண்டேந தாஹயேத்||௧௬|| தர்பணோநாதவா, தீவ்ரருஜா ஸ்யாத்கர்ணிகாऽந்யதா| |௧௭|
| आखुना दष्टमात्रस्य दंशं काण्डेन दाहयेत्||१६|| दर्पणोनाथवा, तीव्ररुजा स्यात्कर्णिकाऽन्यथा| |१७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dagdhadaMshasya vistrAvaH shirIShabIjAdiBiH pralepaSca (17-18) · Śloka 18
| தக்தஂ விஸ்ராவயேத்தஂஶஂ ப்ரச்சிதஂ ச ப்ரலேபயேத்||௧௭|| ஶிரீஷரஜநீவக்ரகுங்குமாமதவல்லிபிஃ| |௧௮|
| दग्धं विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत्||१७|| शिरीषरजनीवक्रकुङ्कुमामृतवल्लिभिः| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH karNikApAtanashcAgAradhUmAdilepaH (18-19) · Śloka 19
| அகாரதூமமஞ்ஜிஷ்டாரஜநீலவணோத்தமைஃ||௧௮|| லேபோ ஜயத்யாகுவிஷஂ கர்ணிகாயாஶ்ச பாதநஃ| |௧௯|
| अगारधूममञ्जिष्ठारजनीलवणोत्तमैः||१८|| लेपो जयत्याखुविषं कर्णिकायाश्च पातनः| |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH tato~amlaiH kShAlanAdi, sirAmokSho vA (19-20) · Śloka 20
| ததோऽம்லைஃ க்ஷாலயித்வாऽநு தோயைரநு ச லேபயேத்||௧௯|| பாலிந்தீஶ்வேதகடபீபில்வமூலகுடூசிபிஃ| அந்யைஶ்ச விஷஶோபக்நைஃ ஸிராஂ வா மோக்ஷயேத்த்ருதம்||௨௦||
| ततोऽम्लैः क्षालयित्वाऽनु तोयैरनु च लेपयेत्||१९|| पालिन्दीश्वेतकटभीबिल्वमूलगुडूचिभिः| अन्यैश्च विषशोफघ्नैः सिरां वा मोक्षयेद्द्रुतम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH nIlinyAdikvAthaiH cchardanam (21) · Śloka 21
சர்தநஂ நீலிநீக்வாதைஃ ஶுகாக்யாங்கோல்லயோரபி| |௨௧|
छर्दनं नीलिनीक्वाथैः शुकाख्याङ्कोल्लयोरपि| |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH koshAtakyAdicUrNena cchardanam (21-22) · Śloka 22
| கோஶாதக்யாஃ ஶுகாக்யாயாஃ பலஂ ஜீமூதகஸ்ய ச||௨௧|| மதநஸ்ய ச ஸஞ்சூர்ண்ய தத்நா பீத்வா விஷஂ வமேத்| |௨௨|
| कोशातक्याः शुकाख्यायाः फलं जीमूतकस्य च||२१|| मदनस्य च सञ्चूर्ण्य दध्ना पीत्वा विषं वमेत्| |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH vacAdinA pAnam, trivRudAdinA virecanam (22-23) · Śloka 23
| வசாமதநஜீமூதகுஷ்டஂ வ மூத்ரபேஷிதம்||௨௨|| பூர்வகல்பேந பாதவ்யஂ ஸர்வோந்துரவிஷாபஹம்| விரேசநஂ த்ரிவந்நீலீத்ரிபலாகல்க இஷ்யதே||௨௩||
| वचामदनजीमूतकुष्ठं व मूत्रपेषितम्||२२|| पूर्वकल्पेन पातव्यं सर्वोन्दुरविषापहम्| विरेचनं त्रिवृन्नीलीत्रिफलाकल्क इष्यते||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH shirIShasArAdinA shirovirecanam (24) · Śloka 24
ஶிரோவிரேசநே ஸாரஃ ஶிரீஷஸ்ய பலாநி ச| |௨௪|
शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH gomayarasenA~jjanam (24) · Śloka 24
| அஞ்ஜநஂ கோமயரஸோ வ்யோஷஸூக்ஷ்மரஜோந்விதஃ||௨௪||
| अञ्जनं गोमयरसो व्योषसूक्ष्मरजोन्वितः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH kapitthAdirasenAvalehaH (25) · Śloka 25
கபித்ததோமயரஸோ மதுமாநவலேஹநம்| |௨௫|
कपित्थतोमयरसो मधुमानवलेहनम्| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH tandulIyakamUlAdisiddhAni ghRutAni (25-26) · Śloka 26
| தந்துலீயகமூலேந ஸித்தஂ பாநே ஹிதஂ கதம்||௨௫|| த்விநிஶாகடபீரக்தாயஷ்ட்யாஹ்வைர்வாऽமதாந்விதைஃ| ஆஸ்போதமூலஸித்தஂ வா பஞ்சகாபித்தமேவ வா||௨௬||
| तन्दुलीयकमूलेन सिद्धं पाने हितं घृतम्||२५|| द्विनिशाकटभीरक्तायष्ट्याह्वैर्वाऽमृतान्वितैः| आस्फोतमूलसिद्धं वा पञ्चकापित्थमेव वा||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH sinduvArAdikvAthaH (27-28) · Śloka 28
ஸிந்துவாரஂ நதஂ ஶிக்ருபில்வமூலஂ புநர்நவா| வசாஶ்வதஂஷ்ட்ராஜீமூதமேஷாஂ க்வாதஂ ஸமாக்ஷிகம்||௨௭|| பிபேச்சால்யோதநஂ தத்நா புஞ்ஜாநோ மூஷிகார்திதஃ| |௨௮|
सिन्दुवारं नतं शिग्रुबिल्वमूलं पुनर्नवा| वचाश्वदंष्ट्राजीमूतमेषां क्वाथं समाक्षिकम्||२७|| पिबेच्छाल्योदनं दध्ना भुञ्जानो मूषिकार्दितः| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH sharapu~gkhAbIjacUrNam (28) · Śloka 28
| தக்ரேண ஶரபுங்காயா பீஜஂ ஸஞ்சூர்ண்ய வா பிபேத்||௨௮||
| तक्रेण शरपुङ्खाया बीजं सञ्चूर्ण्य वा पिबेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH a~gkolamUlakalkaH (29) · Śloka 29
அங்கோல்லமூலகல்கோ வா பஸ்தமூத்ரேண கல்கிதஃ| பாநாலேபநயோர்யுக்தஃ ஸர்வாகுவிஷநாஶநஃ||௨௯||
अङ्कोल्लमूलकल्को वा बस्तमूत्रेण कल्कितः| पानालेपनयोर्युक्तः सर्वाखुविषनाशनः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH kapitthamadhyAdikam, tilakama~jjarI (30) · Śloka 30
கபித்தமத்யதிலகதிலாங்கோல்லஜடாஃ பிபேத்| கவாஂ மூத்ரேண, பயஸா மஞ்ஜரீஂ திலகஸ்ய வா||௩௦||
कपित्थमध्यतिलकतिलाङ्कोल्लजटाः पिबेत्| गवां मूत्रेण, पयसा मञ्जरीं तिलकस्य वा||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH sairyakamUlam (31) · Śloka 31
அதவா ஸைர்யகாந்மூலஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ தந்துலாம்புநா| |௩௧|
अथवा सैर्यकान्मूलं सक्षौद्रं तन्दुलाम्बुना| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH kaTukAlAbuvinyastaM jalam (31) · Śloka 31
| கடுகாலாபுவிந்யஸ்தஂ பீதஂ வாऽம்பு நிஶோஷிதம்||௩௧||
| कटुकालाबुविन्यस्तं पीतं वाऽम्बु निशोषितम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AkhuviShaghnaH sinduvAramUlAdyagadaH (32) · Śloka 32
ஸிந்துவாரஸ்ய மூலாநி பிடாலாஸ்தி விஷஂ நதம்| ஜலபிஷ்டோऽகதோ ஹந்தி நஸ்யாத்யைராகுஜஂ விஷம்||௩௨||
सिन्दुवारस्य मूलानि बिडालास्थि विषं नतम्| जलपिष्टोऽगदो हन्ति नस्याद्यैराखुजं विषम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sasheShamUShikaviShasyAbhradarshanAdau prakopaH (33) · Śloka 33
ஸஶேஷஂ மூஷிகவிஷஂ ப்ரகுப்யத்யப்ரதர்ஶநே| யதாயதஂ வா காலேஷு தோஷாணாஂ வத்திஹேதுஷு||௩௩||
सशेषं मूषिकविषं प्रकुप्यत्यभ्रदर्शने| यथायथं वा कालेषु दोषाणां वृद्धिहेतुषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra yathAvasthamupakramAH,tatra dUShIviShApahAshcopakramAH (34) · Śloka 34
தத்ர ஸர்வே யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜ்யாஃ ஸ்யுருபக்ரமாஃ| யதாஸ்வஂ யே ச நிர்திஷ்டாஸ்ததா தூஷீவிஷாபஹாஃ||௩௪||
तत्र सर्वे यथावस्थं प्रयोज्याः स्युरुपक्रमाः| यथास्वं ये च निर्दिष्टास्तथा दूषीविषापहाः||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshe dAho lepaH purANaghRutapAnaM ca (35) · Śloka 35
தஂஶஂ த்வலர்கதஷ்டஸ்ய தக்தமுஷ்ணேந ஸர்பிஷா| ப்ரதிஹ்யாதகதைஸ்தைஸ்தைஃ புராணஂ ச கதஂ பிபேத்||௩௫||
दंशं त्वलर्कदष्टस्य दग्धमुष्णेन सर्पिषा| प्रदिह्यादगदैस्तैस्तैः पुराणं च घृतं पिबेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshe arkakShIrayutaM virecanam (36) · Śloka 36
அர்கக்ஷீரயுதஂ சாஸ்ய யோஜ்யமாஶு விரேசநம்| |௩௬|
अर्कक्षीरयुतं चास्य योज्यमाशु विरेचनम्| |३६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshe a~gkollottaramUlajalam, shvetapunarnavA (36-37) · Śloka 37
| அங்கோல்லோத்தரமூலாம்பு த்ரிபலஂ ஸஹவிஃபலம்||௩௬|| பிபேத்ஸதத்தூரபலாஂ ஶ்வேதாஂ வாऽபி புநர்நவாம்| |௩௭|
| अङ्कोल्लोत्तरमूलाम्बु त्रिपलं सहविःपलम्||३६|| पिबेत्सधत्तूरफलां श्वेतां वाऽपि पुनर्नवाम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshe palalatailAdi (37-38) · Śloka 38
| ஐகத்யஂ பலலஂ தைலஂ ரூபிகாயாஃ பயோ குடஃ||௩௭|| பிநத்தி விஷமாலர்கஂ கநவந்தமிவாநிலஃ| |௩௮|
| ऐकध्यं पललं तैलं रूपिकायाः पयो गुडः||३७|| भिनत्ति विषमालर्कं घनवृन्दमिवानिलः| |३८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alarkadaMshe samantrauShadhIratnaM snapanam (38) · Śloka 38
| ஸமந்த்ரஂ ஸௌஷதீரத்நஂ ஸ்நபநஂ ச ப்ரயோஜயேத்||௩௮||
| समन्त्रं सौषधीरत्नं स्नपनं च प्रयोजयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana catuShpAdAdinakhadantaparikShatasya lakShaNam (39) · Śloka 39
சதுஷ்பாத்பிர்த்விபாத்பிர்வா நகதந்தபரிக்ஷதம்| ஶூயதே பச்யதே ராகஜ்வரஸ்ராவருஜாந்விதம்||௩௯||
चतुष्पाद्भिर्द्विपाद्भिर्वा नखदन्तपरिक्षतम्| शूयते पच्यते रागज्वरस्रावरुजान्वितम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nakhadantaviShaghnaH somavalkAdilepaH (40-38) · Śloka 38
ஸோமவல்கோऽஶ்வகர்ணஶ்ச கோஜிஹ்வா ஹஂஸபாதிகா| ரஜந்யௌ கைரிகஂ லேபோ நகதந்தவிஷாபஹஃ||௪௦|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாஙஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்டே உத்தரஸ்தாநே மூஷிகாலர்கவிஷப்ரதிஷேதோ நாமாஷ்டத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௮||
सोमवल्कोऽश्वकर्णश्च गोजिह्वा हंसपादिका| रजन्यौ गैरिकं लेपो नखदन्तविषापहः||४०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने मूषिकालर्कविषप्रतिषेधो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon