Adhikarana rasAyanavidhiradhyAyaH ------- rasAyanasya phalam, rasAyanasya niruktiH (2) · Śloka 2
ಅಧುನಾ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಹೇತುಸಮ್ಬನ್ಧಂ ರಸಾಯನಾಧ್ಯಾಯಂ ಜಿಗದಿಷುರಾಹ ಅಥಾತೋ ರಸಾಯನವಿಧಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ|
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ|
(ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)||೨||
ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ ಸ್ಮೃತಿಂ ಮೇಧಾಮಾರೋಗ್ಯಂ ತರುಣಂ ವಯಃ|
ಪ್ರಭಾವರ್ಣಸ್ವರೌದಾರ್ಯಂ ದೇಹೇನ್ದ್ರಿಯಬಲೋದಯಮ್||೧||
ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿಂ ವೃಷತಾಂ ಕಾನ್ತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ರಸಾಯನಾತ್|
ಲಾಭೋಪಾಯೋ ಹಿ ಶಸ್ತಾನಾಂ ರಸಾದೀನಾಂ ರಸಾಯನಮ್||೨||
View original
अधुना पूर्वोक्तहेतुसम्बन्धं रसायनाध्यायं जिगदिषुराह अथातो रसायनविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
(गद्यसूत्रे)||२||
दीर्घमायुः स्मृतिं मेधामारोग्यं तरुणं वयः|
प्रभावर्णस्वरौदार्यं देहेन्द्रियबलोदयम्||१||
वाक्सिद्धिं वृषतां कान्तिमवाप्नोति रसायनात्|
लाभोपायो हि शस्तानां रसादीनां रसायनम्||२||
Adhikarana rasAyanasya prayogakAlAdiH (3) · Śloka 3
ಪೂರ್ವೇ ವಯಸಿ ಮಧ್ಯೇ ವಾ ತತ್ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಜಿತಾತ್ಮನಃ|
ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ಯ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ಸರ್ವಥಾ||೩||
View original
पूर्वे वयसि मध्ये वा तत्प्रयोज्यं जितात्मनः|
स्निग्धस्य स्रुतरक्तस्य विशुद्धस्य च सर्वथा||३||
Adhikarana rasAyanasya niShphalatvam (4) · Śloka 4
ಅವಿಶುದ್ಧೇ ಶರೀರೇ ಹಿ ಯುಕ್ತೋ ರಾಸಾಯನೋ ವಿಧಿಃ|
ವಾಜೀಕರೋ ವಾ ಮಲಿನೇ ವಸ್ತ್ರೇ ರಙ್ಗ ಇವಾಫಲಃ||೪||
View original
अविशुद्धे शरीरे हि युक्तो रासायनो विधिः|
वाजीकरो वा मलिने वस्त्रे रङ्ग इवाफलः||४||
Adhikarana rasAyanasya dvividhatvam (5) · Śloka 5
ರಸಾಯನಾನಾಂ ದ್ವಿವಿಧಂ ಪ್ರಯೋಗಮೃಷಯೋ ವಿದುಃ|
ಕುಟೀಪ್ರಾವೇಶಿಕಂ ಮುಖ್ಯಂ ವಾತಾತಪಿಕಮನ್ಯಥಾ||೫||
View original
रसायनानां द्विविधं प्रयोगमृषयो विदुः|
कुटीप्रावेशिकं मुख्यं वातातपिकमन्यथा||५||
Adhikarana rasAyanArthaM kuTI (6-7) · Śloka 7
ಪುರೇ ಪ್ರಾಪ್ಯೋಪಕರಣೇ ಹರ್ಮ್ಯನಿರ್ವಾತನಿರ್ಭಯೇ|
ದಿಶ್ಯುದೀಚ್ಯಾಂ ಶುಭೇ ದೇಶೇ ತ್ರಿಗರ್ಭಾಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಲೋಚನಾಮ್||೬||
ಧೂಮಾತಪರಜೋವ್ಯಾಲಸ್ತ್ರೀಮೂರ್ಖಾದ್ಯವಿಲಙ್ಘಿತಾಮ್|
ಸಜ್ಜವೈದ್ಯೋಪಕರಣಾಂ ಸುಮೃಷ್ಟಾಂ ಕಾರಯೇತ್ಕುಟೀಮ್||೭||
View original
पुरे प्राप्योपकरणे हर्म्यनिर्वातनिर्भये|
दिश्युदीच्यां शुभे देशे त्रिगर्भां सूक्ष्मलोचनाम्||६||
धूमातपरजोव्यालस्त्रीमूर्खाद्यविलङ्घिताम्|
सज्जवैद्योपकरणां सुमृष्टां कारयेत्कुटीम्||७||
Adhikarana puNye~ahni kuTIpraveshaH, rasAyanasevanakarturniyamAH (8-10) · Śloka 10
ಅಥ ಪುಣ್ಯೇಽಹ್ನಿ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಪೂಜ್ಯಾಂಸ್ತಾಂ ಪ್ರವಿಶೇಚ್ಛುಚಿಃ|
ತತ್ರ ಸಂಶೋಧನೈಃ ಶುದ್ಧಃ ಸುಖೀ ಜಾತಬಲಃ ಪುನಃ||೮||
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಧೃತಿಯುತಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನೋ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ|
ದಾನಶೀಲದಯಾಸತ್ಯವ್ರತಧರ್ಮಪರಾಯಣಃ||೯||
ದೇವತಾನುಸ್ಮೃತೌ ಯುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಸ್ವಪ್ನಪ್ರಜಾಗರಃ|
ಪ್ರಿಯೌಷಧಃ ಪೇಶಲವಾಗಾರಭೇತ ರಸಾಯನಮ್||೧೦||
View original
अथ पुण्येऽह्नि सम्पूज्य पूज्यांस्तां प्रविशेच्छुचिः|
तत्र संशोधनैः शुद्धः सुखी जातबलः पुनः||८||
ब्रह्मचारी धृतियुतः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः|
दानशीलदयासत्यव्रतधर्मपरायणः||९||
देवतानुस्मृतौ युक्तो युक्तस्वप्नप्रजागरः|
प्रियौषधः पेशलवागारभेत रसायनम्||१०||
Adhikarana rasAyane pUrvaM harItakyAdivirecanam (11-12) · Śloka 12
ಹರೀತಕೀಮಾಮಲಕಂ ಸೈನ್ಧವಂ ನಾಗರಂ ವಚಾಮ್|
ಹರಿದ್ರಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ವೇಲ್ಲಂ ಗುಡಂ ಚೋಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಬೇತ್||೧೧||
ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೋ ನರಃ ಪೂರ್ವಂ, ತೇನ ಸಾಧು ವಿರಿಚ್ಯತೇ|
|೧೨|
View original
हरीतकीमामलकं सैन्धवं नागरं वचाम्|
हरिद्रां पिप्पलीं वेल्लं गुडं चोष्णाम्बुना पिबेत्||११||
स्निग्धस्विन्नो नरः पूर्वं, तेन साधु विरिच्यते|
|१२|
Adhikarana tataH shuddhasharIrAya ghRutAnvitaM yAvakaM deyam (12-13) · Śloka 13
|
ತತಃ ಶುದ್ಧಶರೀರಾಯ ಕೃತಸಂಸರ್ಜನಾಯ ಚ||೧೨||
ತ್ರಿರಾತ್ರಂ ಪಞ್ಚರಾತ್ರಂ ವಾ ಸಪ್ತಾಹಂ ವಾ ಘೃತಾನ್ವಿತಮ್|
ದದ್ಯಾದ್ಯಾವಕಮಾಶುದ್ಧೇಃ ಪುರಾಣಶಕೃತೋಽಥವಾ||೧೩||
View original
|
ततः शुद्धशरीराय कृतसंसर्जनाय च||१२||
त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सप्ताहं वा घृतान्वितम्|
दद्याद्यावकमाशुद्धेः पुराणशकृतोऽथवा||१३||
Adhikarana itthaM saMskRutakoShThasya yaugikaM rasAyanaM deyam (14) · Śloka 14
ಇತ್ಥಂ ಸಂಸ್ಕೃತಕೋಷ್ಠಸ್ಯ ರಸಾಯನಮುಪಾಹರೇತ್|
ಯಸ್ಯ ಯದ್ಯೌಗಿಕಂ ಪಶ್ಯೇತ್ಸರ್ವಮಾಲೋಚ್ಯ ಸಾತ್ಮ್ಯವಿತ್||೧೪||
View original
इत्थं संस्कृतकोष्ठस्य रसायनमुपाहरेत्|
यस्य यद्यौगिकं पश्येत्सर्वमालोच्य सात्म्यवित्||१४||
Adhikarana brAhmaM rasAyanam (15-23) · Śloka 23
ಪಥ್ಯಾಸಹಸ್ರಂ ತ್ರಿಗುಣಧಾತ್ರೀಫಲಸಮನ್ವಿತಮ್|
ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಾನಾಂ ಸಾರ್ಧಂ ಪಲಶತದ್ವಯಮ್||೧೫||
ಜಲೇ ದಶಗುಣೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ದಶಭಾಗಸ್ಥಿತೇ ರಸೇ|
ಆಪೋಥ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ವ್ಯಸ್ಥೀನಿ ವಿಜಯಾಮಲಕಾನ್ಯಥಾ||೧೬||
ವಿನೀಯ ತಸ್ಮಿನ್ನಿರ್ಯೂಹೇ ಯೋಜಯೇತ್ಕುಡವಾಂಶಕಮ್|
ತ್ವಗೇಲಾಮುಸ್ತರಜನೀಪಿಪ್ಪಲ್ಯಗುರುಚನ್ದನಮ್||೧೭||
ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀಕನಕಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀವಚಾಪ್ಲವಮ್|
ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಂ ವಿಡಙ್ಗಂ ಚ ಚೂರ್ಣಿತಂ ತುಲಯಾಽಧಿಕಮ್||೧೮||
ಸಿತೋಪಲಾರ್ಧಭಾರಂ ಚ ಪಾತ್ರಾಣಿ ತ್ರೀಣಿ ಸರ್ಪಿಷಃ|
ದ್ವೇ ಚ ತೈಲಾತ್ ಪಚೇತ್ಸರ್ವಂ ತದಗ್ನೌ ಲೇಹತಾಂ ಗತಮ್||೧೯||
ಅವತೀರ್ಣಂ ಹಿಮಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ವಿಂಶೈಃ ಕ್ಷೌದ್ರಶತೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ|
ತತಃ ಖಜೇನ ಮಥಿತಂ ನಿದಧ್ಯಾದ್ ಘೃತಭಾಜನೇ||೨೦||
ಯಾ ನೋಪರುನ್ಧ್ಯಾದಾಹಾರಮೇಕಂ ಮಾತ್ರಾಽಸ್ಯ ಸಾ ಸ್ಮೃತಾ|
ಷಷ್ಟಿಕಃ ಪಯಸ ಚಾತ್ರ ಜೀರ್ಣೇ ಭೋಜನಮಿಷ್ಯತೇ||೨೧||
ವೈಖಾನಸಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಚಾನ್ಯೇ ತಪೋಧನಾಃ|
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಹಿತಂ ಧನ್ಯಮಿದಂ ಪ್ರಶ್ಯ ರಸಾಯನಮ್||೨೨||
ತನ್ದ್ರಾಶ್ರಮಾಕ್ಲಮವಲೀಪಲಿತಾಮಯವರ್ಜಿತಾಃ|
ಮೇಘಾಸ್ಮೃತಿಬಲೋಪೇತಾ ಬಭೂವುರಮಿತಾಯುಷಃ||೨೩||
View original
पथ्यासहस्रं त्रिगुणधात्रीफलसमन्वितम्|
पञ्चानां पञ्चमूलानां सार्धं पलशतद्वयम्||१५||
जले दशगुणे पक्त्वा दशभागस्थिते रसे|
आपोथ्य कृत्वा व्यस्थीनि विजयामलकान्यथा||१६||
विनीय तस्मिन्निर्यूहे योजयेत्कुडवांशकम्|
त्वगेलामुस्तरजनीपिप्पल्यगुरुचन्दनम्||१७||
मण्डूकपर्णीकनकशङ्खपुष्पीवचाप्लवम्|
यष्ट्याह्वयं विडङ्गं च चूर्णितं तुलयाऽधिकम्||१८||
सितोपलार्धभारं च पात्राणि त्रीणि सर्पिषः|
द्वे च तैलात् पचेत्सर्वं तदग्नौ लेहतां गतम्||१९||
अवतीर्णं हिमं युञ्ज्याद्विंशैः क्षौद्रशतैस्त्रिभिः|
ततः खजेन मथितं निदध्याद् घृतभाजने||२०||
या नोपरुन्ध्यादाहारमेकं मात्राऽस्य सा स्मृता|
षष्टिकः पयस चात्र जीर्णे भोजनमिष्यते||२१||
वैखानसा वालखिल्यास्तथा चान्ये तपोधनाः|
ब्रह्मणा विहितं धन्यमिदं प्रश्य रसायनम्||२२||
तन्द्राश्रमाक्लमवलीपलितामयवर्जिताः|
मेघास्मृतिबलोपेता बभूवुरमितायुषः||२३||
Adhikarana abhayAmalakaM rasAyanam (24-27) · Śloka 27
ಅಭಯಾಮಲಕಸಹಸ್ರಂ ನಿರಾಮಯಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಸಹಸ್ರಯುತಮ್|
ತರುಣಪಲಾಶಕ್ಷರದ್ರವೀಕೃತಂ ಸ್ಥಾಪಯೇದ್ಭಾಣ್ಡೇ||೨೪||
ಉಪಯುಕ್ತೇ ಚ ಕ್ಷಾರೇ ಛಾಯಾಸಂಶುಷ್ಕಚೂರ್ಣಿತಂ ಯೋಜ್ಯಮ್|
ಪಾದಾಂಶೇನ ಸಿತಾಯಾಶ್ಚತುರ್ಗುಣಾಭ್ಯಾಂ ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಮ್||೨೫||
ತದ್ಘೃತಕುಮ್ಭೇ ಭೂಮೌ ನಿಧಾಯ ಷಣ್ಮಾಸಸಂಸ್ಥಮುದ್ಧೃತ್ಯ|
ಪ್ರಾಹ್ಣೇ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಯಥಾನಲಮುಚಿತಾಹಾರೋ ಭವೇತ್ಸತತಮ್||೨೬||
ಇತ್ಯುಪಯುಞ್ಜ್ಯಾಶೇಷಂ ವರ್ಷಶತಮನಾಮಯೋ ಜರಾರಹಿತಃ|
ಜೀವತಿ ಬಲಪುಷ್ಟಿವಪುಃಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾದ್ಯನ್ವಿತೋ ವಿಶೇಷೇಣ||೨೭||
View original
अभयामलकसहस्रं निरामयं पिप्पलीसहस्रयुतम्|
तरुणपलाशक्षरद्रवीकृतं स्थापयेद्भाण्डे||२४||
उपयुक्ते च क्षारे छायासंशुष्कचूर्णितं योज्यम्|
पादांशेन सितायाश्चतुर्गुणाभ्यां मधुघृताभ्याम्||२५||
तद्घृतकुम्भे भूमौ निधाय षण्माससंस्थमुद्धृत्य|
प्राह्णे प्राश्य यथानलमुचिताहारो भवेत्सततम्||२६||
इत्युपयुञ्ज्याशेषं वर्षशतमनामयो जरारहितः|
जीवति बलपुष्टिवपुःस्मृतिमेधाद्यन्वितो विशेषेण||२७||
Adhikarana AmalakaM rasAyanam (28-32) · Śloka 32
ನೀರುಜಾರ್ದ್ರಪಲಾಶಸ್ಯ ಛಿನ್ನೇ ಶಿರಸಿ ತತ್ಕ್ಷತಮ್|
ಅನ್ತರ್ದ್ವಿಹಸ್ತಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ಪೂರ್ಯಮಾಮಲಕೈರ್ನವೈಃ||೨೮||
ಆಮೂಲಂ ವೇಷ್ಟಿತಂ ದರ್ಭೈಃ ಪದ್ಮಿನೀಪಙ್ಕಲೇಪಿತಮ್|
ಆದೀಪ್ಯ ಗೋಮಯೈರ್ವನ್ಯೈರ್ನಿರ್ವಾತೇ ಸ್ವೇದಯೇತ್ತತಃ||೨೯||
ಸ್ವಿನ್ನಾನಿ ತಾನ್ಯಾಮಲಕಾನಿ ತೃಪ್ತ್ಯಾ ಖದೇನ್ನರಃ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾನ್ವಿತಾನಿ|
ಕ್ಷೀರಂ ಶೃತಂ ಚಾನು ಪಿಬೇತ್ಪ್ರಕಾಮಂ ತೇನೈವ ವರ್ತೇತ ಚ ಮಾಸಮೇಕಮ್||೩೦||
ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಚ ತತ್ರ ಯತ್ನಾತ್ ಸ್ಪೃಶ್ಯಂ ಚ ಶೀತಾಮ್ಬು ನ ಪಾಣಿನಾಽಪಿ|
ಏಕಾದಶಾಹೇಽಸ್ಯ ತತೋ ವ್ಯತೀತೇ ಪತನ್ತಿ ಕೇಶಾ ದಶನಾ ನಖಾಶ್ಚ||೩೧||
ಅಥಾಲ್ಪಕೈರೇವ ದಿನೈಃ ಸುರೂಪಃ ಸ್ತ್ರೀಷ್ವಕ್ಷಯಃ ಕುಞ್ಜರತುಲ್ಯವೀರ್ಯಃ|
ವಿಶಿಷ್ಟಮೇಧಾಬಲಬುದ್ಧಿಸತ್ತ್ವೋ ಭವತ್ಯಸೌ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಜೀವೀ||೩೨||
View original
नीरुजार्द्रपलाशस्य छिन्ने शिरसि तत्क्षतम्|
अन्तर्द्विहस्तं गम्भीरं पूर्यमामलकैर्नवैः||२८||
आमूलं वेष्टितं दर्भैः पद्मिनीपङ्कलेपितम्|
आदीप्य गोमयैर्वन्यैर्निर्वाते स्वेदयेत्ततः||२९||
स्विन्नानि तान्यामलकानि तृप्त्या खदेन्नरः क्षौद्रघृतान्वितानि|
क्षीरं शृतं चानु पिबेत्प्रकामं तेनैव वर्तेत च मासमेकम्||३०||
वर्ज्यानि वर्ज्यानि च तत्र यत्नात् स्पृश्यं च शीताम्बु न पाणिनाऽपि|
एकादशाहेऽस्य ततो व्यतीते पतन्ति केशा दशना नखाश्च||३१||
अथाल्पकैरेव दिनैः सुरूपः स्त्रीष्वक्षयः कुञ्जरतुल्यवीर्यः|
विशिष्टमेधाबलबुद्धिसत्त्वो भवत्यसौ वर्षसहस्रजीवी||३२||
Adhikarana cyavanaprAsho rasAyanam (33-41) · Śloka 41
ದಶಮೂಲಬಲಾಮುಸ್ತಜೀವಕರ್ಷಭಕೋತ್ಪಲಮ್|
ಪರ್ಣಿನ್ಯೌ ಪಿಪ್ಪಲೀ ಶೃಙ್ಗೀ ಮೇದಾ ತಾಮಲಕೀ ತ್ರುಟಿಃ||೩೩||
ಜೀವನ್ತೀ ಜೋಙ್ಗಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಪೌಷ್ಕರಂ ಚನ್ದನಂ ಶಠೀ|
ಪುನರ್ನವರ್ದ್ಧಿಕಾಕೋಲೀಕಾಕನಾಸಾಮೃತಾದ್ವಯಮ್||೩೪||
ವಿದಾರೀ ವೃಷಮೂಲಂ ಚ ತದೈಕಧ್ಯಂ ಪಲೋನ್ಮಿತಮ್|
ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ಪಞ್ಚ ಧಾತ್ರೀಫಲಶತಾನಿ ಚ||೩೫||
ಪಾದಶೇಷಂ ರಸಂ ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಸ್ಥೀನ್ಯಾಮಲಕಾನಿ ಚ|
ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭರ್ಜಯೇತ್ತೈಲಘೃತಾದ್ ದ್ವಾದಶಭಿಃ ಪಲೈಃ||೩೬||
ಮತ್ಸ್ಯಣ್ಡಿಕಾತುಲಾರ್ಧೇನ ಯುಕ್ತಂ ತಲ್ಲೇಹವತ್ ಪಚೇತ್|
ಸ್ನೇಹಾರ್ಧಂ ಮಧು ಸಿದ್ಧೇ ತು ತವಕ್ಷೀರ್ಯಾಶ್ಚತುಷ್ಪಲಮ್||೩೭||
ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ದ್ವಿಪಲಂ ದದ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ಜಾತಂ ಕಣಾರ್ಧಿತಮ್|
ಅತೋಽವಲೇಹಯೇನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಕುಟೀಸ್ಥಃ ಪಥ್ಯಭೋಜನಃ||೩೮||
ಇತ್ಯೇಷ ಚ್ಯವನಪ್ರಾಶೋ ಯಂ ಪ್ರಾಶ್ಯ ಚ್ಯವನೋ ಮುನಿಃ|
ಜರಾಜರ್ಜರಿತೋಽಪ್ಯಾಸೀನ್ನಾರೀನಯನನ್ದನಃ||೩೯||
ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಜ್ವರಂ ಶೋಷಂ ಹೃದ್ರೋಗಂ ವಾತಶೋಣಿತಮ್|
ಮೂತ್ರಶುಕ್ರಾಶ್ರಯಾನ್ ದೋಷಾನ್ ವೈಸ್ವರ್ಯಂ ಚ ವ್ಯಪೋಹತಿ||೪೦||
ಬಾಲವೃದ್ಧಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಕೃಶಾನಾಮಙ್ಗವರ್ಧನಃ|
ಮೇಧಾಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಕಾನ್ತಿಮನಾಮತ್ವ- ಮಾಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಂ ಪವನಾನುಲೋಮ್ಯಮ್|
ಸ್ತ್ರೀಷು ಪ್ರಹರ್ಷಂ ಬಲಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾ- ಮಗ್ನೇಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಧಿನೋಪಯುಕ್ತಃ||೪೧||
View original
दशमूलबलामुस्तजीवकर्षभकोत्पलम्|
पर्णिन्यौ पिप्पली शृङ्गी मेदा तामलकी त्रुटिः||३३||
जीवन्ती जोङ्गकं द्राक्षा पौष्करं चन्दनं शठी|
पुनर्नवर्द्धिकाकोलीकाकनासामृताद्वयम्||३४||
विदारी वृषमूलं च तदैकध्यं पलोन्मितम्|
जलद्रोणे पचेत्पञ्च धात्रीफलशतानि च||३५||
पादशेषं रसं तस्माद्व्यस्थीन्यामलकानि च|
गृहीत्वा भर्जयेत्तैलघृताद् द्वादशभिः पलैः||३६||
मत्स्यण्डिकातुलार्धेन युक्तं तल्लेहवत् पचेत्|
स्नेहार्धं मधु सिद्धे तु तवक्षीर्याश्चतुष्पलम्||३७||
पिप्पल्या द्विपलं दद्याच्चतुर्जातं कणार्धितम्|
अतोऽवलेहयेन्मात्रां कुटीस्थः पथ्यभोजनः||३८||
इत्येष च्यवनप्राशो यं प्राश्य च्यवनो मुनिः|
जराजर्जरितोऽप्यासीन्नारीनयनन्दनः||३९||
कासं श्वासं ज्वरं शोषं हृद्रोगं वातशोणितम्|
मूत्रशुक्राश्रयान् दोषान् वैस्वर्यं च व्यपोहति||४०||
बालवृद्धक्षतक्षीणकृशानामङ्गवर्धनः|
मेधां स्मृतिं कान्तिमनामत्व- मायुःप्रकर्षं पवनानुलोम्यम्|
स्त्रीषु प्रहर्षं बलमिन्द्रियाणा- मग्नेश्च कुर्याद्विधिनोपयुक्तः||४१||
Adhikarana triPalA rasAyanam (42-43) · Śloka 43
ಮಧುಕೇನ ತವಕ್ಷೀರ್ಯಾ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾ ಸಿನ್ಧುಜನ್ಮನಾ|
ಪೃಥಗ್ಲೋಹೈಃ ಸುವರ್ಣೇನ ವಚಯಾ ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ||೪೨||
ಸಿತಯಾ ವಾ ಸಮಾ ಯುಕ್ತಾ ಸಮಾಯುಕ್ತಾ ರಸಾಯನಮ್|
ತ್ರಿಫಲಾ ಸರ್ವರೋಗಘ್ನೀ ಮೇಧಾಯುಃಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧಿದಾ||೪೩||
View original
मधुकेन तवक्षीर्या पिप्पल्या सिन्धुजन्मना|
पृथग्लोहैः सुवर्णेन वचया मधुसर्पिषा||४२||
सितया वा समा युक्ता समायुक्ता रसायनम्|
त्रिफला सर्वरोगघ्नी मेधायुःस्मृतिबुद्धिदा||४३||
Adhikarana maNDUkaparNyAdIni rasAyanam (44-45) · Śloka 45
ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಂ ಯಥಾಗ್ನಿ ಕ್ಷೀರೇಣ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಸ್ಯ ಚೂರ್ಣಮ್|
ರಸಂ ಗುಡೂಚ್ಯಾಃ ಸಹಮೂಲಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ ಕಲ್ಕಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಚ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ||೪೪||
ಅಯುಷ್ಪ್ರದಾನ್ಯಾಮಯನಾಶನಾನಿ ಬಲಾಗ್ನಿವರ್ಣಸ್ವರವರ್ಧನಾನಿ|
ಮೇಧ್ಯಾನಿ ಚೈತಾನಿ ರಸಾಯನಾನಿ ಮೇಧ್ಯಾ ವಿಶೇಷೇಣ ತು ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ||೪೫||
View original
मण्डूकपर्ण्याः स्वरसं यथाग्नि क्षीरेण यष्टीमधुकस्य चूर्णम्|
रसं गुडूच्याः सहमूलपुष्प्याः कल्कं प्रयुञ्जीत च शङ्खपुष्प्याः||४४||
अयुष्प्रदान्यामयनाशनानि बलाग्निवर्णस्वरवर्धनानि|
मेध्यानि चैतानि रसायनानि मेध्या विशेषेण तु शङ्खपुष्पी||४५||
Adhikarana naladAdi ; vAgmitvAdi karam (46-47) · Śloka 47
ನಲದಂ ಕಟುರೋಹಿಣೀ ಪಯಸ್ಯಾ ಮಧುಕಂ ಚನ್ದನಸಾರಿವೋಗ್ರಗನ್ಧಾಃ|
ತ್ರಿಫಲಾ ಕಟುಕತ್ರಯಂ ಹರಿದ್ರೇ ಸಪಟೋಲಂ ಲವಣಂ ಚ ತೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಃ||೪೬||
ತ್ರಿಗುಣೇನ ರಸೇನ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪ್ಯಾಃ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಘೃತನಲ್ವಣಂ ವಿಪಕ್ವಮ್|
ಉಪಯುಜ್ಯ ಭವೇಜ್ಜಡೋಽಪಿ ವಾಗ್ಮೀ ಶ್ರುತಧಾರೀ ಪ್ರತಿಭಾನವಾನರೋಗಃ||೪೭||
View original
नलदं कटुरोहिणी पयस्या मधुकं चन्दनसारिवोग्रगन्धाः|
त्रिफला कटुकत्रयं हरिद्रे सपटोलं लवणं च तैः सुपिष्टैः||४६||
त्रिगुणेन रसेन शङ्खपुष्प्याः सपयस्कं घृतनल्वणं विपक्वम्|
उपयुज्य भवेज्जडोऽपि वाग्मी श्रुतधारी प्रतिभानवानरोगः||४७||
Adhikarana pa~jcAravindaM rasAyanam pauruShAdikaram (48) · Śloka 48
ಪೈಷ್ಯೈರ್ಮೃಣಾಲಬಿಸಕೇಸರಪತ್ರಬೀಜೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸಹೇಮಶಕಲಂ ಪಯಸಾ ಚ ಸರ್ಪಿಃ|
ಪಞ್ಚಾರವಿನ್ದಮಿತಿ ತತ್ಪ್ರಥಿತಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪ್ರಭ್ರಷ್ಟಪೌರುಷಬಲಪ್ರತಿಭೈರ್ನಿಷೇವ್ಯಮ್||೪೮||
View original
पैष्यैर्मृणालबिसकेसरपत्रबीजैः सिद्धं सहेमशकलं पयसा च सर्पिः|
पञ्चारविन्दमिति तत्प्रथितं पृथिव्यां प्रभ्रष्टपौरुषबलप्रतिभैर्निषेव्यम्||४८||
Adhikarana catuShkuvalayaM rasAyanam medhyam (49) · Śloka 49
ಯನ್ನಾಲಕನ್ದದಲಕೇಸರವದ್ವಿಪಕ್ವಂ ನೀಲೋತ್ಪಲಸ್ಯ ತದಪಿ ಪ್ರಥಿತಂ ದ್ವಿತೀಯಮ್|
ಸರ್ಪಿಶ್ಚತುಷ್ಕುವಲಯಂ ಸಹರಿಣ್ಯಪತ್ರಂ ಮೇಧ್ಯಂ ಗವಾಮಪಿ ಭವೇತ್ ಕಿಮು ಮಾನುಷಾಣಾಮ್||೪೯||
View original
यन्नालकन्ददलकेसरवद्विपक्वं नीलोत्पलस्य तदपि प्रथितं द्वितीयम्|
सर्पिश्चतुष्कुवलयं सहरिण्यपत्रं मेध्यं गवामपि भवेत् किमु मानुषाणाम्||४९||
Adhikarana brAhmyAdi rasAyanamkuShThAdinGnam (50-53) · Śloka 53
ಬ್ರಾಹ್ಮೀವಚಾಸೈನ್ಧವಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀ- ಮತ್ಸ್ಯಾಕ್ಷಕಬ್ರಹ್ಮಸುವರ್ಚಲೈನ್ದ್ರ್ಯಃ|
ವೈದೇಹಿಕಾ ಚ ತ್ರಿಯವಾಃ ಪೃಥಕ್ಸ್ಯು- ರ್ಯವೌ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ತಿಲೋ ವಿಷಸ್ಯ||೫೦||
ಸರ್ಪಿಷಶ್ಚ ಪಲಮೇಕತ ಏತ- ದ್ಯೋಜಯೇತ್ಪರಿಣತೇ ಚ ಘೃತಾಢ್ಯಮ್|
ಭೋಜನಂ ಸಮಧು ವತ್ಸರಮೇವಂ ಶೀಲಯನ್ನಧಿಕಧೀಸ್ಮೃತಿಮೇಧಃ||೫೧||
ಅತಿಕ್ರಾನ್ತಜರಾವ್ಯಾಧಿತನ್ದ್ರಾಲಸ್ಯಶ್ರಮಕ್ಲಮಃ|
ಜೀವತ್ಯಬ್ದಶತಂ ಪೂರ್ಣಂ ಶ್ರೀತೇಜಃಕಾನ್ತಿದೀಪ್ತಿಮಾನ್||೫೨||
ವಿಶೇಷತಃ ಕುಷ್ಠಕಿಲಾಸಗುಲ್ಮ ವಿಷಜವರೋನ್ಮಾದಗರೋದರಾಣಿ|
ಅಥರ್ವಮನ್ತ್ರಾದಿಕೃತಾಶ್ಚ ಕೃತ್ಯಾಃ ಶಾಮ್ಯನ್ತ್ಯನೇನಾತಿಬಲಾಶ್ಚ ವಾತಾಃ||೫೩||
View original
ब्राह्मीवचासैन्धवशङ्खपुष्पी- मत्स्याक्षकब्रह्मसुवर्चलैन्द्र्यः|
वैदेहिका च त्रियवाः पृथक्स्यु- र्यवौ सुवर्णस्य तिलो विषस्य||५०||
सर्पिषश्च पलमेकत एत- द्योजयेत्परिणते च घृताढ्यम्|
भोजनं समधु वत्सरमेवं शीलयन्नधिकधीस्मृतिमेधः||५१||
अतिक्रान्तजराव्याधितन्द्रालस्यश्रमक्लमः|
जीवत्यब्दशतं पूर्णं श्रीतेजःकान्तिदीप्तिमान्||५२||
विशेषतः कुष्ठकिलासगुल्म विषजवरोन्मादगरोदराणि|
अथर्वमन्त्रादिकृताश्च कृत्याः शाम्यन्त्यनेनातिबलाश्च वाताः||५३||
Adhikarana nAdabalArasAyanam (54-55) · Śloka 55
ಶರನ್ಮುಖೇ ನಾಗಬಲಾಂ ಪುಷ್ಯಯೋಗೇ ಸಮುದ್ಧರೇತ್|
ಅಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ತತೋ ಮೂಲಾಚ್ಚೂರ್ಣಿತಾತ್ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್||೫೪||
ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಧುಘೃತಾಭ್ಯಾಂ ವ ಕ್ಷೀರವೃತ್ತಿರನನ್ನಭುಕ್|
ಏವಂ ವರ್ಷಪ್ರಯೋಗೇಣ ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತಂ ಬಲೀ||೫೫||
View original
शरन्मुखे नागबलां पुष्ययोगे समुद्धरेत्|
अक्षमात्रं ततो मूलाच्चूर्णितात्पयसा पिबेत्||५४||
लिह्यान्मधुघृताभ्यां व क्षीरवृत्तिरनन्नभुक्|
एवं वर्षप्रयोगेण जीवेद्वर्षशतं बली||५५||
Adhikarana gokShurakarasAyanam (56-57) · Śloka 57
ಫಲೋನ್ಮುಖೋ ಗೋಕ್ಷುರಕಃ ಸಮೂಲ- ಶ್ಛಾಯಾವಿಶುಷ್ಕಃ ಸುವಿಚೂರ್ಣಿತಾಙ್ಗಃ|
ಸುಭವಿತಃ ಸ್ವೇನ ರಸೇನ ತಸ್ಮಾ- ನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಪರಾಂ ಪ್ರಾಸೃತಿಕೀಂ ಪಿವೇದ್ಯಃ||೫೬||
ಕ್ಷೀರೇಣ ತೇನೈವ ಚ ಶಾಲಿಮಶ್ನನ್ ಜೀರ್ಣೇ ಭವೇತ್ಸ ದ್ವಿತುಲೋಪಯೋಗಾತ್|
ಶಕ್ತಃ ಸುರೂಪಃ ಸುಭಗಃ ಶತಾಯುಃ ಕಾಮೀ ಕುಕುದ್ಮಾನಿವ ಗೋಕುಲಸ್ಥಃ||೫೭||
View original
फलोन्मुख़ो गोक्षुरकः समूल- श्छायाविशुष्कः सुविचूर्णिताङ्गः|
सुभवितः स्वेन रसेन तस्मा- न्मात्रां परां प्रासृतिकीं पिवेद्यः||५६||
क्षीरेण तेनैव च शालिमश्नन् जीर्णे भवेत्स द्वितुलोपयोगात्|
शक्तः सुरूपः सुभगः शतायुः कामी कुकुद्मानिव गोकुलस्थः||५७||
Adhikarana vArAhIkandarasAyanAni (58-59) · Śloka 59
ವಾರಾಹೀಕನ್ದಮಾಱ್ದ್ರಾದ್ರಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಕ್ಷೀರಪಃ ಪಿಬೇತ್|
ಮಾಸಂ ನಿರನ್ನೋ ಮಾಸಂ ಚ ಕ್ಷೀರಾನ್ನಾದೋ ಜರಾಂ ಜಯೇತ್||೫೮||
ತತ್ಕನ್ದಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಸ್ವರಸೇನ ಸುಭಾವಿತಮ್|
ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಪ್ಲುತಂ ಲಿಹ್ಯಾತ್ತತ್ಪಕ್ವಂ ವಾ ಘೃತಂ ಪಿಬೇತ್||೫೯||
View original
वाराहीकन्दमाऱ्द्राद्रं क्षीरेण क्षीरपः पिबेत्|
मासं निरन्नो मासं च क्षीरान्नादो जरां जयेत्||५८||
तत्कन्दश्लक्ष्णचूर्णं वा स्वरसेन सुभावितम्|
घृतक्षौद्रप्लुतं लिह्यात्तत्पक्वं वा घृतं पिबेत्||५९||
Adhikarana vidAryAdirasAyanAni (60-61) · Śloka 61
ತದ್ವದ್ವಿದಾರ್ಯತಿಬಲಾಬಲಾಮಧುಕವಾಯಸೀಃ|
ಶ್ರೇಯಸೀಶ್ರೇಯಸೀಯುಕ್ತಾಪಥ್ಯಾಧಾತ್ರೀಸ್ಥಿರಾಮೃತಾಃ||೬೦||
ಮಣ್ಡೂಕೀಶಙ್ಖಕುಸುಮಾವಾಜಿಗನ್ಧಾಶತಾವರೀಃ|
ಉಪಯುಞ್ಜೀತ ಮೇಧಾಧೀವಯಃ ಸ್ಥೈರ್ಯಬಲಪ್ರದಾಃ||೬೧||
View original
तद्वद्विदार्यतिबलाबलामधुकवायसीः|
श्रेयसीश्रेयसीयुक्तापथ्याधात्रीस्थिरामृताः||६०||
मण्डूकीशङ्खकुसुमावाजिगन्धाशतावरीः|
उपयुञ्जीत मेधाधीवयः स्थैर्यबलप्रदाः||६१||
Adhikarana citrakarasAyanam (62-65) · Śloka 65
ಯಥಾಸ್ವಂ ಚಿತ್ರಕಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಜ್ಞೇಯಃ ಪೀತಸಿತಾಸಿತೈಃ|
ಯಥೋತ್ತರಂ ಸ ಗುಣವಾನ್ ವಿಧಿನಾ ಚ ರಸಾಯನಮ್||೬೨||
ಛಾಯಾಶುಷ್ಕಂ ತತೋ ಮೂಲಂ ಮಾಸಂ ಚೂರ್ಣೀಕೃತಂ ಲಿಹನ್|
ಸರ್ಪಿಷಾ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಪಿಬನ್ ವಾ ಪಯಸಾ ಯತಿಃ||೬೩||
ಅಮ್ಭಸಾ ವಾ ಹಿತಾನ್ನಾಶೀ ಶತಂ ಜೀವತಿ ನೀರುಜಃ|
ಮೇಧಾವೀ ಬಲವಾನ್ ಕಾನ್ತೋ ವಪುಷ್ಮಾನ್ ದೀಪ್ತಪಾವಕಃ||೬೪||
ತೈಲೇನ ಲೀಢೋ ಮಾಸೇನ ವಾತಾನ್ ಹನ್ತಿ ಸುದುಸ್ತರಾನ್|
ಮೂತ್ರೇಣ ಶ್ವಿತ್ರಕುಷ್ಠಾನಿ ಪೀತಸ್ತಕ್ರೇಣ ಪಾಯುಜಾನ್||೬೫||
View original
यथास्वं चित्रकः पुष्पैर्ज्ञेयः पीतसितासितैः|
यथोत्तरं स गुणवान् विधिना च रसायनम्||६२||
छायाशुष्कं ततो मूलं मासं चूर्णीकृतं लिहन्|
सर्पिषा मधुसर्पिर्भ्यां पिबन् वा पयसा यतिः||६३||
अम्भसा वा हितान्नाशी शतं जीवति नीरुजः|
मेधावी बलवान् कान्तो वपुष्मान् दीप्तपावकः||६४||
तैलेन लीढो मासेन वातान् हन्ति सुदुस्तरान्|
मूत्रेण श्वित्रकुष्ठानि पीतस्तक्रेण पायुजान्||६५||
Adhikarana BallAtakasahasrarasAyanam (66-71) · Śloka 71
ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ಪುಷ್ಟಾನಿ ಧಾನ್ಯರಾಶೌ ನಿಧಾಪಯೇತ್|
ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಸಂಗೃಹ್ಯ ಹೇಮನ್ತೇ ಸ್ವಾದುಸ್ನಿಗ್ಧಹಿಮೈರ್ವಪುಃ||೬೬||
ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ತಾನ್ಯಷ್ಟಗುಣೇ ಸಲಿಲೇಽಷ್ಟೌ ವಿಪಾಚಯೇತ್|
ಅಷ್ಟಾಂಶಶಿಷ್ಟಂ ತತ್ಕ್ವಾಥಂ ಸಕ್ಷೀರಂ ಶೀತಲಂ ಪಿಬೇತ್||೬೭||
ವರ್ಧಯೇತ್ಪ್ರತ್ಯಹಂ ಚಾನು ತತ್ರೈಕೈಕಮರುಷ್ಕರಮ್|
ಸಪ್ತರಾತ್ರತ್ರಯಂ ಯಾವತ್ ತ್ರೀಣಿ ತ್ರೀಣಿ ತತಃ ಪರಮ್||೬೮||
ಆಚತ್ವಾರಿಂಶತಸ್ತಾನಿ ಹ್ರಾಸಯೇದ್ದ್ವೃದ್ಧಿವತ್ತತಃ|
ಸಹಸ್ರಮುಪಯುಞ್ಜೀತ ಸಪ್ತಾಹೈರಿತಿ ಸಪ್ತಭಿಃ||೬೯||
ಯನ್ತ್ರಿತಾತ್ಮಾ ಘೃತಕ್ಷೀರಶಾಲಿಷಷ್ಟೀಕಭೋಜನಃ|
ತದ್ವತ್ತ್ರಿಗುಣಿತಂ ಕಾಲಂ ಪ್ರಯೋಗಾನ್ತೇಽಪಿ ಚಾಚರೇತ್||೭೦||
ಆಶೇಷೋ ಲಭತೇಽಪೂರ್ವಾ ವಹ್ನೇರ್ದೀಪ್ತಿಂ ವಿಶೇಷತಃ|
ಪ್ರಮೇಹಕೃಮಿಕುಷ್ಠಾರ್ಶೋಮೇದೋದೋಷವಿವರ್ಜಿತಃ||೭೧||
View original
भल्लातकानि पुष्टानि धान्यराशौ निधापयेत्|
ग्रीष्मे संगृह्य हेमन्ते स्वादुस्निग्धहिमैर्वपुः||६६||
संस्कृत्य तान्यष्टगुणे सलिलेऽष्टौ विपाचयेत्|
अष्टांशशिष्टं तत्क्वाथं सक्षीरं शीतलं पिबेत्||६७||
वर्धयेत्प्रत्यहं चानु तत्रैकैकमरुष्करम्|
सप्तरात्रत्रयं यावत् त्रीणि त्रीणि ततः परम्||६८||
आचत्वारिंशतस्तानि ह्रासयेद्द्वृद्धिवत्ततः|
सहस्रमुपयुञ्जीत सप्ताहैरिति सप्तभिः||६९||
यन्त्रितात्मा ग़ृतक्षीरशालिषष्टीकभोजनः|
तद्वत्त्रिगुणितं कालं प्रयोगान्तेऽपि चाचरेत्||७०||
आशेषो लभतेऽपूर्वा वह्नेर्दीप्तिं विशेषतः|
प्रमेहकृमिकुष्ठार्शोमेदोदोषविवर्जितः||७१||
Adhikarana bhallAtakasvarasarasAyanam (72-74) · Śloka 74
ಪಿಷ್ಟಸ್ವೇದನಮರುಜೈಃ ಪೂರ್ಣಂ ಭಲ್ಲಾತಕೈರ್ವಿಜರ್ಜರಿತೈಃ|
ಭೂಮಿನಿಖಾತೇ ಕುಮ್ಭೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ ಕೃಷ್ಣಮೃಲ್ಲಿಪ್ತಮ್||೭೨||
ಪರಿವಾರಿತಂ ಸಮನ್ತಾತ್ಪಚೇತ್ತತೋ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿನಾ ಮೃದುನಾ|
ತತ್ಸ್ವರಸೋ ಯಶ್ಚ್ಯವತೇ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ತಂ ದಿನೇಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್||೭೩||
ಅಮುಮುಪಯುಜ್ಯ ಸ್ವರಸಂ ಮಧ್ವಷ್ಟಮಭಾಗಿಕಂ ದ್ವಿಗುಣಸರ್ಪಿಃ|
ಪೂರ್ವವಿಧಿಯನ್ತ್ರಿತಾತ್ಮಾ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಗುಣಾನ್ ಸ ತಾನೇವ||೭೪||
View original
पिष्टस्वेदनमरुजैः पूर्णं भल्लातकैर्विजर्जरितैः|
भूमिनिखाते कुम्भे प्रतिष्ठितं कृष्णमृल्लिप्तम्||७२||
परिवारितं समन्तात्पचेत्ततो गोमयाग्निना मृदुना|
तत्स्वरसो यश्च्यवते गृह्णीयात्तं दिनेऽन्यस्मिन्||७३||
अमुमुपयुज्य स्वरसं मध्वष्टमभागिकं द्विगुणसर्पिः|
पूर्वविधियन्त्रितात्मा प्राप्नोति गुणान् स तानेव||७४||
Adhikarana bhallAtakaghRutarasAyanam (75-78) · Śloka 78
ಪುಷ್ಟಾನಿ ಪಾಕೇನ ಪರಿಚ್ಯುತಾನಿ ಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯಾಢಕಸಮ್ಮಿತಾನಿ|
ಘೃಷ್ಟ್ವೇಷ್ಟಿಕಾಚೂರ್ಣಕಣೈರ್ಜಲೇನ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಸಂಶೋಷ್ಯ ಚ ಮಾರುತೇನ||೭೫||
ಜರ್ಜರಾಣಿ ವಿಪಚೇಜ್ಜಲಕುಮ್ಭೇ ಪಾದಶೇಷಧೃತಗಾಲಿತಶೀತಮ್|
ತದ್ರಸಂ ಪುನರಪಿ ಶ್ರಪಯೇತ ಕ್ಷೀರಕುಮ್ಭಸಹಿತಂ ಚರಣಸ್ಥೇ||೭೬||
ಸರ್ಪಿಃ ಪಕ್ವಂ ತತ್ರ ತುಲ್ಯಪ್ರಮಾಣಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ಸ್ವೇಚ್ಛಂ ಶರ್ಕರಾಯಾ ರಜೋಭಿಃ|
ಏಕೀಭೂತಂ ತತ್ಖಜಕ್ಷೋಭಣೇನ ಸ್ಥಾಪ್ಯಂ ಧಾನ್ಯೇ ಸಪ್ತರಾತ್ರಂ ಸುಗುಪ್ತಮ್||೭೭||
ತಮಮೃತರಸಪಾಕಂ ಯಃ ಪ್ರಗೇ ಪ್ರಾಶಮಶ್ನನ್ ಅನು ಪಿಬತಿ ಯಥೇಷ್ಟಂ ವಾರಿ ದುಗ್ಧಂ ರಸಂ ವಾ|
ಸ್ಮೃತಿಮತಿಬಲಮೇಧಾಸತ್ತ್ವಸಾರೈರುಪೇತಃ ಕನಕನಿಚಯಗೌರಃ ಸೋಽಶ್ನುತೇ ದೀರ್ಘಮಾಯುಃ||೭೮||
View original
पुष्टानि पाकेन परिच्युतानि भल्लातकान्याढकसम्मितानि|
घृष्ट्वेष्टिकाचूर्णकणैर्जलेन प्रक्षाल्य संशोष्य च मारुतेन||७५||
जर्जराणि विपचेज्जलकुम्भे पादशेषधृतगालितशीतम्|
तद्रसं पुनरपि श्रपयेत क्षीरकुम्भसहितं चरणस्थे||७६||
सर्पिः पक्वं तत्र तुल्यप्रमाणं युञ्ज्यात्स्वेच्छं शर्कराया रजोभिः|
एकीभूतं तत्खजक्षोभणेन स्थाप्यं धान्ये सप्तरात्रं सुगुप्तम्||७७||
तममृतरसपाकं यः प्रगे प्राशमश्नन् अनु पिबति यथेष्टं वारि दुग्धं रसं वा|
स्मृतिमतिबलमेधासत्त्वसारैरुपेतः कनकनिचयगौरः सोऽश्नुते दीर्घमायुः||७८||
Adhikarana bhallAtakasiddhatailaM kuShThaghnam (79) · Śloka 79
ದ್ರೋಣೇಽಂಭಸೋ ವ್ರಣಕೃತಾಂ ತ್ರಿಶತಾದ್ವಿಪಕ್ವಾತ್ ಕ್ವಾಥಾಢಕೇ ಪಲಸಮೈಸ್ತಿಲತೈಲಪಾತ್ರಮ್|
ತಿಕ್ತಾವಿಷಾದ್ವಯವರಾಗಿರಿಜನ್ಮತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪರಂ ನಿಖಿಲಕುಷ್ಠನಿಬರ್ಹಣಾಯ||೭೯||
View original
द्रोणेऽंभसो व्रणकृतां त्रिशताद्विपक्वात् क्वाथाढके पलसमैस्तिलतैलपात्रम्|
तिक्ताविषाद्वयवरागिरिजन्मतार्क्ष्यैः सिद्धं परं निखिलकुष्ठनिबर्हणाय||७९||
Adhikarana bhallAtako AmalakashuktyAdibhirAyuShkaraH (80) · Śloka 80
ಸಹಾಮಲಕಶುಕ್ತಿಭಿರ್ದಧಿಸರೇಣ ತೈಲೇನ ವಾ ಗುಡೇನ ಪಯಸಾ ಘೃತೇನ ಯವಸಕ್ತುಭಿರ್ವಾ ಸಹ|
ತಿಲೇನ ಸಹ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಪಲಲೇನ ಸೂಪೇನ ವಾ ವಪುಷ್ಕರಮರುಷ್ಕರಂ ಪರಮಮೇಧ್ಯಮಾಯುಷ್ಕರಮ್||೮೦||
View original
सहामलकशुक्तिभिर्दधिसरेण तैलेन वा गुडेन पयसा घृतेन यवसक्तुभिर्वा सह|
तिलेन सह माक्षिकेण पललेन सूपेन वा वपुष्करमरुष्करं परममेध्यमायुष्करम्||८०||
Adhikarana bhallAtako yathAvidhiprayukto~amRutakalpaH (81) · Śloka 81
ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಪಾಕೀನ್ಯಗ್ನಿಸಮಾನಿ ಚ|
ಭವನ್ತ್ಯಮೃತಕಲ್ಪಾನಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಯಥಾವಿಧಿ||೮೧||
View original
भल्लातकानि तीक्ष्णानि पाकीन्यग्निसमानि च|
भवन्त्यमृतकल्पानि प्रयुक्तानि यथाविधि||८१||
Adhikarana bhallAtakasya kaphajarogAdinAshatve prashaMsA (82) · Śloka 82
ಕಫಜೋ ನ ಸ ರೋಗೋಽಸ್ತಿ ನ ವಿಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ|
ಯಂ ನ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಹನ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಮಗ್ನಿಬಲಪ್ರದಮ್||೮೨||
View original
कफजो न स रोगोऽस्ति न विबन्धोऽस्ति कश्चन|
यं न भल्लातकं हन्याच्छीघ्रमग्निबलप्रदम्||८२||
Adhikarana BllAkasya vAtArapavidhAne~api kulatthAdi varjanam (83) · Śloka 83
ವಾತಾತಪವಿಧಾನೇಽಪಿ ವಿಶೇಷೇಣ ವಿವರ್ಜಯೇತ್|
ಕುಲತ್ಥದಧಿಶುಕ್ತಾನಿ ತೈಲಾಭ್ಯಙ್ಗಾಗ್ನಿಸೇವನಮ್||೮೩||
View original
वातातपविधानेऽपि विशेषेण विवर्जयेत्|
कुलत्थदधिशुक्तानि तैलाभ्यङ्गाग्निसेवनम्||८३||
Adhikarana tuvarakatailaM kuShThaghnam (84-91) · Śloka 91
ವೃಕ್ಷಾಸ್ತುವರಕಾ ನಾಮ ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಣವತೀರಜಾಃ|
ವೀಚೀತರಙ್ಗವಿಕ್ಷೋಭಮಾರುತೋದ್ಧೂತಪಲ್ಲವಾಃ||೮೪||
ತೇಭ್ಯಃ ಫಲಾನ್ಯಾದದೀತ ಸುಪಕ್ವಾನ್ಯಮ್ಬುದಾಗಮೇ|
ಮಜ್ಜ್ಞಃ ಫಲೇಭ್ಯಶ್ಚಾದಾಯ ಶೋಷಯಿತ್ವಾಽವಚೂರ್ಣ್ಯ ಚ||೮೫||
ತಿಲವತ್ ಪೀಡಯೇದ್ ದ್ರೋಣ್ಯಾಂ, ಕ್ವಾಥಯೇದ್ವಾ ಕುಸುಮ್ಭವತ್|
ತತ್ತೈಲಂ ಸಮ್ಭೃತಂ ಭೂಯಃ ಪಚೇದಾಸಲಿಲಕ್ಷಯಾತ್||೮೬||
ಅವತಾರ್ಯ ಕರೀಷೇ ಚ ಪಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ನಿಧಾಪಯೇತ್|
ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೋ ಹೃತಮಲಃ ಪಕ್ಷಾದುದ್ಧೃತ್ಯ ತತ್ತತಃ||೮೭||
ಚತುರ್ಥಭಕ್ತಾನ್ತರಿತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪಾಣಿತಲಂ ಪಿಬೇತ್|
ಮನ್ತ್ರೇಣಾನೇನ ಪೂತಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ದಿವಸೇ ಶುಭೇ||೮೮||
"ಮಜ್ಜಸಾರ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಸರ್ವಾನ್ ಧಾತೂನ್ ವಿಶೋಧಯ|
ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಪಾಣಿಸ್ತ್ವಾಮಾಜ್ಞಾಪಯತೇಽಚ್ಯುತಃ||೮೯||
ತೇನಾಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತಾಚ್ಚ ದೋಷಾ ಯಾನ್ತ್ಯಸಕೃತ್ತತಃ|
ಸಾಯಮಸ್ನೇಹಲವಣಾಂ ಯವಾಗೂಂ ಶೀತಲಾಂ ಪಿಬೇತ್||೯೦||
ಪಞ್ಚಾಹಾನಿ ಪಿಬೇತ್ತೈಲಮಿತ್ಥಂ ವರ್ಜ್ಯಾನ್ ವಿವರ್ಜಯನ್|
ಪಕ್ಷಂ ಮುದ್ಗರಸಾನ್ನಾಶೀ ಸರ್ವಕುಷ್ಠೈರ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ||೯೧||
View original
वृक्षास्तुवरका नाम पश्चिमार्णवतीरजाः|
वीचीतरङ्गविक्षोभमारुतोद्धूतपल्लवाः||८४||
तेभ्यः फलान्याददीत सुपक्वान्यम्बुदागमे|
मज्ज्ञः फलेभ्यश्चादाय शोषयित्वाऽवचूर्ण्य च||८५||
तिलवत् पीडयेद् द्रोण्यां, क्वाथयेद्वा कुसुम्भवत्|
तत्तैलं सम्भृतं भूयः पचेदासलिलक्षयात्||८६||
अवतार्य करीषे च पक्षमात्रं निधापयेत्|
स्निग्धस्विन्नो हृतमलः पक्षादुद्धृत्य तत्ततः||८७||
चतुर्थभक्तान्तरितः प्रातः पाणितलं पिबेत्|
मन्त्रेणानेन पूतस्य तैलस्य दिवसे शुभे||८८||
"मज्जसार महावीर्य सर्वान् धातून् विशोधय|
शङ्खचक्रगदापाणिस्त्वामाज्ञापयतेऽच्युतः||८९||
तेनास्योर्ध्वमधस्ताच्च दोषा यान्त्यसकृत्ततः|
सायमस्नेहलवणां यवागूं शीतलां पिबेत्||९०||
पञ्चाहानि पिबेत्तैलमित्थं वर्ज्यान् विवर्जयन्|
पक्षं मुद्गरसान्नाशी सर्वकुष्ठैर्विमुच्यते||९१||
Adhikarana tuvarakatailaM khadirakvAthasiddhaM kuShThaghnam (92-93) · Śloka 93
ತದೇವ ಖದಿರಕ್ವಾಥೇ ತ್ರಿಗುಣೇ ಸಾಧು ಸಾಧಿತಮ್|
ನಿಹಿತಂ ಪೂರ್ವವತ್ಪಕ್ಷಂ ಪಿಬೇನ್ಮಾಸಂ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ||೯೨||
ತೇನಾಭ್ಯಕ್ತಶರೀರಶ್ಚ ಕುರ್ವನ್ನಾಹಾರಮೀರಿತಮ್|
|
ಭಿನ್ನಸ್ವರಂ ರಕ್ತನೇತ್ರಂ ಶೀರ್ಣಾಙ್ಗಂ ಕೃಮಿಭಕ್ಷಿತಮ್|
] ಅನೇನಾಶು ಪ್ರಯೋಗೇಣ ಸಾಧಯೇತ್ಕುಷ್ಠಿನಂ ನರಮ್||೯೩||
View original
तदेव खदिरक्वाथे त्रिगुणे साधु साधितम्|
निहितं पूर्ववत्पक्षं पिबेन्मासं सुयन्त्रितः||९२||
तेनाभ्यक्तशरीरश्च कुर्वन्नाहारमीरितम्|
|
भिन्नस्वरं रक्तनेत्रं शीर्णाङ्गं कृमिभक्षितम्|
] अनेनाशु प्रयोगेण साधयेत्कुष्ठिनं नरम्||९३||
Adhikarana tuvarakatailaM sarpirmadhuyutaM dvishatAyuShkaram (94) · Śloka 94
ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಯುತಂ ಪೀತಂ ತದೇವ ಖದಿರಾದ್ವಿನಾ|
ಪಕ್ಷಂ ಮಾಂಸರಸಾಹಾರಂ ಕರೋತಿ ದ್ವಿಶತಾಯುಷಮ್||೯೪||
View original
सर्पिर्मधुयुतं पीतं तदेव खदिराद्विना|
पक्षं मांसरसाहारं करोति द्विशतायुषम्||९४||
Adhikarana tuvarakatailaM nasyopayojitaM trishatAyuShkaram (95) · Śloka 95
ತದೇವ ನಸ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಶದ್ದಿವಸಾನುಪಯೋಜಿತಮ್|
|
ವಲೀಪಲಿತನಿರ್ಮುಕ್ತಂ ಸ್ಥಿರಸ್ಮೃತಿಕಚದ್ವಿಜಮ್|
] ವಪುಷ್ಮತಂ ಶ್ರುತಧರಂ ಕರೋತಿ ತ್ರಿಶತಾಯುಷಮ್||೯೫||
View original
तदेव नस्ये पञ्चाशद्दिवसानुपयोजितम्|
|
वलीपलितनिर्मुक्तं स्थिरस्मृतिकचद्विजम्|
] वपुष्मतं श्रुतधरं करोति त्रिशतायुषम्||९५||
Adhikarana pippalIrasAyanam (96) · Śloka 96
ಪಞ್ಚಾಷ್ಟೌ ಸಪ್ತ ದಶ ವಾ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ|
ರಸಾಯನಗುಣಾನ್ವೇಷೀ ಸಮಾಮೇಕಾಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೯೬||
View original
पञ्चाष्टौ सप्त दश वा पिप्पलीर्मधुसर्पिषा|
रसायनगुणान्वेषी समामेकां प्रयोजयेत्||९६||
Adhikarana anyaM pippalI rasAyanam (97-98) · Śloka 98
ತಿಸ್ರಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತು ಪೂರ್ವಾಹ್ಣೇ ಭುಕ್ತ್ವಾಽಗ್ರೇ ಭೋಜನಸ್ಯ ಚ|
ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕಿಂಶುಕಕ್ಷಾರಭಾವಿತಾ ಘೃತಭರ್ಜಿತಾಃ||೯೭||
ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಮಧುಸಮ್ಮಿಶ್ರಾ ರಸಾಯನಗುಣೈಷಿಣಾ|
|೯೮|
View original
तिस्रस्तिस्रस्तु पूर्वाह्णे भुक्त्वाऽग्रे भोजनस्य च|
पिप्पल्यः किंशुकक्षारभाविता घृतभर्जिताः||९७||
प्रयोज्या मधुसम्मिश्रा रसायनगुणैषिणा|
|९८|
Adhikarana vardhamAnapippalIsahasram (98-1) · Śloka 1
|
ಕ್ರಮವೃದ್ಧ್ಯಾ ದಶಾಹಾನಿ ದಶಪೈಪ್ಪಲಿಕಂ ದಿನಮ್||೯೮||
ವರ್ಧಯೇತ್ಪಯಸಾ ಸಾರ್ಧಂ ತಥೈವಾಪನಯೇತ್ಪುನಃ|
ಜೀರ್ಣೌಷಧಶ್ಚ ಭುಞ್ಜೀತ ಷಷ್ಟಿಕಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷಾ||೯೯||
ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗೋಽಯಂ ರಸಾಯನಮ್|
ಪಿಷ್ಟಾಸ್ತಾ ಬಲಿಭಿಃ ಪೇಯಾಃ ಶೃತಾ ಮಧ್ಯಬಲೈರ್ನರೈಃ||೧೦೦||
|
ಶೀತೀಕೃತಾ ಹೀನಬಲೈರ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ದೋಷಾಮಯಾನ್ ಪ್ರತಿ|
]||೧||
View original
|
क्रमवृद्ध्या दशाहानि दशपैप्पलिकं दिनम्||९८||
वर्धयेत्पयसा सार्धं तथैवापनयेत्पुनः|
जीर्णौषधश्च भुञ्जीत षष्टिकं क्षीरसर्पिषा||९९||
पिप्पलीनां सहस्रस्य प्रयोगोऽयं रसायनम्|
पिष्टास्ता बलिभिः पेयाः शृता मध्यबलैर्नरैः||१००||
|
शीतीकृता हीनबलैर्वीक्ष्य दोषामयान् प्रति|
]||१||
Adhikarana vardhamAnapippalIsahasradvayam (101) · Śloka 101
ತದ್ವಚ್ಚ ಛಾಗದುಗ್ಧೇನ ದ್ವೇ ಸಹಸ್ರೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್|
|೧೦೧|
View original
तद्वच्च छागदुग्धेन द्वे सहस्रे प्रयोजयेत्|
|१०१|
Adhikarana eShAM pippalIprayogANAM phalam (101-102) · Śloka 102
|
ಏಭಿಃ ಪ್ರಯೋಗೈಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಃ ಕಾಸಶ್ವಾಸಗಲಗ್ರಹಾನ್||೧೦೧||
ಯಕ್ಷ್ಮಮೇಹಗ್ರಹಣ್ಯರ್ಶಃಪಾಣ್ಡುತ್ವವಿಷಮಜ್ವರಾನ್|
ಘ್ನನ್ತಿ ಶೋಫಂ ವಮಿಂ ಹಿಧ್ಮಾಂ ಪ್ಲೀಹಾನಂ ವಾತಶೋಣಿತಮ್||೧೦೨||
View original
|
एभिः प्रयोगैः पिप्पल्यः कासश्वासगलग्रहान्||१०१||
यक्ष्ममेहग्रहण्यर्शःपाण्डुत्वविषमज्वरान्|
घ्नन्ति शोफं वमिं हिध्मां प्लीहानं वातशोणितम्||१०२||
Adhikarana lohapAtralIptapippalI prayogaH (103) · Śloka 103
ಬಿಲ್ವಾರ್ಧಮಾತ್ರೇಣ ಚ ಪಿಪ್ಪಲೀನಾಂ ಪಾತ್ರಂ ಪ್ರಲಿಮ್ಪೇದಯಸೋ ನಿಶಾಯಾಮ್|
ಪ್ರಾತಃ ಪಿಬೇತ್ತತ್ಸಲಿಲಾಞ್ಜಲಿಭ್ಯಾಂ ವರ್ಷಂ ಯಥೇಷ್ಟಾಶನಪಾನಚೇಷ್ಟಃ||೧೦೩||
View original
बिल्वार्धमात्रेण च पिप्पलीनां पात्रं प्रलिम्पेदयसो निशायाम्|
प्रातः पिबेत्तत्सलिलाञ्जलिभ्यां वर्षं यथेष्टाशनपानचेष्टः||१०३||
Adhikarana lohapAtralIptanAM shuNThacAdInAM prayogaH (104-105) · Śloka 105
ಶುಣ್ಠೀವಿಡಙ್ಗತ್ರಿಫಲಾಗುಡೂಚೀ- ಯಷ್ಟೀಹರಿದ್ರಾತಿಬಲಾಬಲಾಶ್ಚ|
ಮುಸ್ತಾಸುರಾಹ್ವಾಗುರುಚಿತ್ರಕಾಶ್ಚ ಸೌಗನ್ಧಿಕಂ ಪಙ್ಕಜಮುತ್ಪಲಾನಿ||೧೦೪||
ಧವಾಶ್ವಕರ್ಣಾಸನಬಾಲಪತ್ರ- ಸಾರಾಸ್ತಥಾ ಪಿಪ್ಪಲಿವತ್ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ|
ಲೋಹೋಪಲಿಪ್ತಾಃ ಪೃಥಗೇವ ಜೀವೇ- ತ್ಸಮಾಃ ಶತಂ ವ್ಯಾಧಿಜರಾವಿಮುಕ್ತಃ||೧೦೫||
View original
शुण्ठीविडङ्गत्रिफलागुडूची- यष्टीहरिद्रातिबलाबलाश्च|
मुस्तासुराह्वागुरुचित्रकाश्च सौगन्धिकं पङ्कजमुत्पलानि||१०४||
धवाश्वकर्णासनबालपत्र- सारास्तथा पिप्पलिवत् प्रयोज्याः|
लोहोपलिप्ताः पृथगेव जीवे- त्समाः शतं व्याधिजराविमुक्तः||१०५||
Adhikarana eShAM rasAyanAnAM dviguNaprakarShakaraH prayogaH (106) · Śloka 106
ಕ್ಷೀರಾಞ್ಜಲಿಭ್ಯಾಂ ಚ ರಸಾಯನಾನಿ ಯುಕ್ತಾನ್ಯಮೂನ್ಯಾಯಸಲೇಪನಾನಿ|
ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಗುಣಪ್ರಕರ್ಷ- ಮಾಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ತತಶ್ಚ||೧೦೬||
View original
क्षीराञ्जलिभ्यां च रसायनानि युक्तान्यमून्यायसलेपनानि|
कुर्वन्ति पूर्वोक्तगुणप्रकर्ष- मायुःप्रकर्षं द्विगुणं ततश्च||१०६||
Adhikarana somarAjIrasAyanam (107) · Śloka 107
ಅಸನಖದಿರಯೂಷೈರ್ಭಾವಿತಾಂ ಸೋಮರಾಜೀಂ ಮಧುಘೃತಶಿಖಿಪಥ್ಯಾಲೋಹಚೂರ್ಣೈರುಪೇತಾಂ|
ಶರದಮವಲಿಹಾನಃ ಪಾರಿಣಾಮಾನ್ ವಿಕಾರಾಂ- ಸ್ತ್ಯಜತಿ ಮಿತಹಿತಾಶೀ ತದ್ವದಾಹಾರಜಾತಾನ್||೧೦೭||
View original
असनखदिरयूषैर्भावितां सोमराजीं मधुघृतशिखिपथ्यालोहचूर्णैरुपेतां|
शरदमवलिहानः पारिणामान् विकारां- स्त्यजति मितहिताशी तद्वदाहारजातान्||१०७||
Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (108) · Śloka 108
ತೀವ್ರೇಣ ಕುಷ್ಠೇನ ಪರೀತಮೂರ್ತಿ- ರ್ಯಃ ಸೋಮರಾಜೀಂ ನಿಯಮೇನ ಖಾದೇತ್|
ಸಂವತ್ಸರಂ ಕೃಷ್ಣತಿಲದ್ವಿತೀಯಾಂ ಸ ಸೋಮರಾಜೀಂ ವಪುಷಾಽತಿಶೇತೇ||೧೦೮||
View original
तीव्रेण कुष्ठेन परीतमूर्ति- र्यः सोमराजीं नियमेन खादेत्|
संवत्सरं कृष्णतिलद्वितीयां स सोमराजीं वपुषाऽतिशेते||१०८||
Adhikarana anyaM somarAjIrasAyanam kuShThaghnam (109-110) · Śloka 110
ಯೇ ಸೋಮರಾಜ್ಯಾ ವಿತುಷೀಕೃತಾಯಾ- ಶ್ಚೂರ್ಣೈರೂಪೇತಾತ್ ಪಯಸಃ ಸುಜಾತಾತ್|
ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಸಾರಂ ಮಧುನಾ ಲಿಹನ್ತಿ ತಕ್ರಂ ತದೇವಾನು ಪಿಬನ್ತಿ ಚಾನ್ತೇ||೧೦೯||
ಕುಷ್ಠಿನಃ ಶೀರ್ಯಮಾಣಾಙ್ಗಾಸ್ತೇ ಜಾತಾಙ್ಗುಲಿನಾಸಿಕಾಃ|
ಭಾನ್ತಿ ವೃಕ್ಷಾ ಇವ ಪುನಃ ಪ್ರರೂಢನವಪಲ್ಲವಾಃ||೧೧೦||
View original
ये सोमराज्या वितुषीकृताया- श्चूर्णैरूपेतात् पयसः सुजातात्|
उद्धृत्य सारं मधुना लिहन्ति तक्रं तदेवानु पिबन्ति चान्ते||१०९||
कुष्ठिनः शीर्यमाणाङ्गास्ते जाताङ्गुलिनासिकाः|
भान्ति वृक्षा इव पुनः प्ररूढनवपल्लवाः||११०||
Adhikarana rasonasyotpattiH (1-112) · Śloka 112
|
ಶೀತವಾತಹಿಮದಗ್ಧತನೂನಾಂ ಸ್ತಬ್ಧಭಗ್ನಕುಟಿಲವ್ಯಥಿತಾಸ್ಥ್ನಾಮ್|
ಭೇಷಜಸ್ಯ ಪವನೋಪಹತಾನಾಂ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ವಿಧಿರತೋ ಲಶುನಸ್ಯ||೧||
] ರಾಹೋರಮೃತಚೌರ್ಯೇಣ ಲೂನಾದ್ಯೇ ಪತಿತಾ ಗಲಾತ್|
ಅಮೃತಸ್ಯ ಕಣಾ ಭೂಮೌ ತೇ ರಸೋನತ್ವಮಾಗತಾಃ||೧೧೧||
ದ್ವಿಜಾ ನಾಶ್ನನ್ತಿ ತಮತೋ ದೈತ್ಯದೇಹಸಮುದ್ಭವಮ್|
ಸಾಕ್ಷಾದಮೃತಸಮ್ಭೂತೇರ್ಗ್ರಾಮಣೀಃ ಸ ರಸಾಯನಮ್||೧೧೨||
View original
|
शीतवातहिमदग्धतनूनां स्तब्धभग्नकुटिलव्यथितास्थ्नाम्|
भेषजस्य पवनोपहतानां वक्ष्यते विधिरतो लशुनस्य||१||
] राहोरमृतचौर्येण लूनाद्ये पतिता गलात्|
अमृतस्य कणा भूमौ ते रसोनत्वमागताः||१११||
द्विजा नाश्नन्ति तमतो दैत्यदेहसमुद्भवम्|
साक्षादमृतसम्भूतेर्ग्रामणीः स रसायनम्||११२||
Adhikarana doShovisheSheNa lashunashIlanakAlaH (113-114) · Śloka 114
ಶೀಲಯೇಲ್ಲಶುನಂ ಶೀತೇ, ವಸನ್ತೇಽಪಿ ಕಫೋಲ್ಬಣಃ|
ಘನೋದಯೇಽಪಿ ವಾರ್ತಾತಃ, ಸದಾ ವಾ ಗ್ರೀಷ್ಮಲೀಲಯಾ||೧೧೩||
ಸ್ನಿಗ್ಧಶುದ್ಧತನುಃ ಶೀತಮಧುರೋಪಸ್ಕೃತಾಶಯಃ|
ತದುತ್ತಂಸಾವತಂಸಾಭ್ಯಾಂ ಚರ್ಚಿತಾನುಚರಾಜಿತಃ||೧೧೪||
View original
शीलयेल्लशुनं शीते, वसन्तेऽपि कफोल्बणः|
घनोदयेऽपि वार्तातः, सदा वा ग्रीष्मलीलया||११३||
स्निग्धशुद्धतनुः शीतमधुरोपस्कृताशयः|
तदुत्तंसावतंसाभ्यां चर्चितानुचराजितः||११४||
Adhikarana lashunasvarasavidhiH kaNThanADIshuddhaye (115-119) · Śloka 119
ತಸ್ಯ ಕನ್ದಾನ್ ವಸನ್ತಾನ್ತೇ ಹಿಮವಚ್ಛಕದೇಶಜಾನ್|
ಅಪನೀತತ್ವಚೋ ರಾತ್ರೌ ತಿಮಯೇನ್ಮದಿರಾದಿಭಿಃ||೧೧೫||
ತತ್ಕಲ್ಕಸ್ವರಸಂ ಪ್ರಾತಃ ಶುಚಿತಾನ್ತವಪೀಡಿತಮ್|
ಮದಿರಾಯಾಃ ಸೂರೂಢಾಯಾಸ್ತ್ರಿಭಾಗೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್||೧೧೬||
ಮದ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ತಕ್ರಸ್ಯ ಮಸ್ತುನಃ ಕಾಞ್ಜಿಕಸ್ಯ ವಾ|
ತತ್ಕಾಲ ಏವ ವಾ ಯುಕ್ತಂ ಯುಕ್ತಮಾಲೋಚ್ಯ ಮಾತ್ರಯಾ||೧೧೭||
ತೈಲಸರ್ಪಿರ್ವಸಾಮಜ್ಜಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸೈಃ ಪೃಥಕ್|
ಕ್ವಾಥೇನ ವಾ ಯಥಾವ್ಯಾಧಿ ರಸಂ ಕೇವಲಮೇವ ವಾ||೧೧೮||
ಪಿಬೇದ್ಗಣ್ಡೂಷಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಾಕ್ ಕಣ್ಠನಾಡೀವಿಶುದ್ಧಯೇ|
|೧೧೯|
View original
तस्य कन्दान् वसन्तान्ते हिमवच्छकदेशजान्|
अपनीतत्वचो रात्रौ तिमयेन्मदिरादिभिः||११५||
तत्कल्कस्वरसं प्रातः शुचितान्तवपीडितम्|
मदिरायाः सूरूढायास्त्रिभागेन समन्वितम्||११६||
मद्यस्यान्यस्य तक्रस्य मस्तुनः काञ्जिकस्य वा|
तत्काल एव वा युक्तं युक्तमालोच्य मात्रया||११७||
तैलसर्पिर्वसामज्जक्षीरमांसरसैः पृथक्|
क्वाथेन वा यथाव्याधि रसं केवलमेव वा||११८||
पिबेद्गण्डूषमात्रं प्राक् कण्ठनाडीविशुद्धये|
|११९|
Adhikarana lashunarasasevane vamimUrcCAyayormukhe shItalajasekaH lashunarasasevane vedanAyAM svedanam (119-120) · Śloka 120
|
ಪ್ರತತಂ ಸ್ವೇದನಂ ಚಾನು ವೇದನಾಯಾಂ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೧೧೯||
ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಕಃ ಸಹಸಾ ವಮಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಯೋರ್ಮುಖೇ|
|೧೨೦|
View original
|
प्रततं स्वेदनं चानु वेदनायां प्रशस्यते||११९||
शीताम्बुसेकः सहसा वमिमूर्च्छाययोर्मुखे|
|१२०|
Adhikarana lashunarasasevane klamApAye sheSharasapAnam (120) · Śloka 120
|
ಶೇಷಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಲಮಾಪಾಯೇ ಸ್ಥಿರತಾಂ ಗತ ಓಜಸಿ||೧೨೦||
View original
|
शेषं पिबेत् क्लमापाये स्थिरतां गत ओजसि||१२०||
Adhikarana lashunarasasevane vidAhaparihArArthaM shItAnulepanAdi (121) · Śloka 121
ವಿದಾಹಪರಿಹಾರಾಯ ಪರಂ ಶೀತಾನುಲೇಪನಃ|
ಧಾರಯೇತ್ಸಾಮ್ಬುಕಣಿಕಾ ಮುಕ್ತಾಕರ್ಪೂರಮಾಲಿಕಾಃ||೧೨೧||
View original
विदाहपरिहाराय परं शीतानुलेपनः|
धारयेत्साम्बुकणिका मुक्ताकर्पूरमालिकाः||१२१||
Adhikarana lashunarasasevane parAmAtrAdi (122) · Śloka 122
ಕುಡವೋಽಸ್ಯ ಪರ ಮಾತ್ರಾ ತದರ್ಧಂ ಕೇವಲಸ್ಯ ತು|
ಪಲಂ ಪಿಷ್ಟಸ್ಯ ತನ್ಮಜ್ಜ್ಞಃ ಸಭಕ್ತಂ ಪ್ರಾಕ್ ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೧೨೨||
View original
कुडवोऽस्य पर मात्रा तदर्धं केवलस्य तु|
पलं पिष्टस्य तन्मज्ज्ञः सभक्तं प्राक् च शीलयेत्||१२२||
Adhikarana lashunarasasevane jIrNaSAlyodanaBojanAdi (123) · Śloka 123
ಜೀರ್ಣಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಜೀರ್ಣೇ ಶಙ್ಖಕುನ್ದೇನ್ದುಪಾಣ್ಡುರಮ್|
ಭುಞ್ಜೀತ ಯೂಷೈಃ ಪಯಸಾ ರಸೈರ್ವಾ ಧನ್ವಚಾರಿಣಾಮ್||೧೨೩||
View original
जीर्णशाल्योदनं जीर्णे शङ्खकुन्देन्दुपाण्डुरम्|
भुञ्जीत यूषैः पयसा रसैर्वा धन्वचारिणाम्||१२३||
Adhikarana lashunarasasevane madyAdipAnam (124) · Śloka 124
ಮದ್ಯಮೇಕಂ ಪಿಬೇತ್ತತ್ರ ತೃಟ್ಪ್ರಬನ್ಧೇ ಜಲಾನ್ವಿತಮ್|
ಅಮದ್ಯಪಸ್ತ್ವಾರನಾಲಂ ಫಲಾಮ್ಬು ಪರಿಸಿಕ್ಥಕಾಮ್||೧೨೪||
View original
मद्यमेकं पिबेत्तत्र तृट्प्रबन्धे जलान्वितम्|
अमद्यपस्त्वारनालं फलाम्बु परिसिक्थकाम्||१२४||
Adhikarana lashunakalkarasAyanam (125) · Śloka 125
ತತ್ಕಲ್ಕಂ ವಾ ಸಮಘೃತಂ ಘೃತಪಾತ್ರೇ ಖಜಾಹತಮ್|
ಸ್ಥಿತಂ ದಶಾಹಾದಶ್ನೀಯಾತ್ತದ್ವದ್ವಾ ವಸಯಾ ಸಮಮ್||೧೨೫||
View original
तत्कल्कं वा समघृतं घृतपात्रे खजाहतम्|
स्थितं दशाहादश्नीयात्तद्वद्वा वसया समम्||१२५||
Adhikarana lashunagarbhashUlyamAMsarasAyanam (126) · Śloka 126
ವಿಕಞ್ಚುಕಪ್ರಾಜ್ಯರಸೋನಗರ್ಭಾನ್ ಸಶೂಲ್ಯಮಾಂಸಾನ್ ವಿವಿಧೋಪದಂಶಾನ್|
ನಿಮರ್ದಕಾನ್ ವಾ ಘೃತಶುಕ್ತಯುಕ್ತಾನ್ ಪ್ರಕಾಮಮದ್ಯಾಲ್ಲಘು ತುಚ್ಛಮಶ್ನನ್||೧೨೬||
View original
विकञ्चुकप्राज्यरसोनगर्भान् सशूल्यमांसान् विविधोपदंशान्|
निमर्दकान् वा घृतशुक्तयुक्तान् प्रकाममद्याल्लघु तुच्छमश्नन्||१२६||
Adhikarana pittaraktavihInasamastAvaraNA vRuteshuddhe ca vAyau lashunAtparaM dravyaM na vidyates (127) · Śloka 127
ಪಿತ್ತರಕ್ತವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಸಮಸ್ತಾವರಣಾವೃತೇ|
ಶುದ್ಧೇ ವಾ ವಿದ್ಯತೇ ವಾಯೌ ನ ದ್ರವ್ಯಂ ಲಶುನಾತ್ಪರಮ್||೧೨೭||
View original
पित्तरक्तविनिर्मुक्तसमस्तावरणावृते|
शुद्धे वा विद्यते वायौ न द्रव्यं लशुनात्परम्||१२७||
Adhikarana priyAmbuguDadugdhAdernarasya rasono vyApattaye (128) · Śloka 128
ಪ್ರಿಯಾಮ್ಬುಗುಡದುಗ್ಧಸ್ಯ ಮಾಂಸಮದ್ಯಾಮ್ಲವಿದ್ವಿಷಃ|
ಅತಿತಿಕ್ಷೋರಜೀರ್ಣಂ ಚ ರಸೋನೋ ವ್ಯಾಪದೇ ಧ್ರುವಮ್||೧೨೮||
View original
प्रियाम्बुगुडदुग्धस्य मांसमद्याम्लविद्विषः|
अतितिक्षोरजीर्णं च रसोनो व्यापदे ध्रुवम्||१२८||
Adhikarana lashunaprayogAnte mRudu virecanam (129) · Śloka 129
ಪಿತ್ತಕೋಪಭಯಾದನ್ತೇ ಯುಞ್ಜ್ಯಾನ್ಮೃದು ವಿರೇಚನಮ್|
ರಸಾಯನಗುಣಾನೇವಂ ಪರಿಪೂರ್ಣಾನ್ ಸಮಶ್ರುತೇ||೧೨೯||
View original
पित्तकोपभयादन्ते युञ्ज्यान्मृदु विरेचनम्|
रसायनगुणानेवं परिपूर्णान् समश्रुते||१२९||
Adhikarana shilAjatuna utpattiH (130) · Śloka 130
ಅಧುನಾ ಶಿಲಾಜತುಕಲ್ಪಂ ಬ್ರೂತೇ ಗ್ರೀಷ್ಮೇಽರ್ಕತಪ್ತಾ ಗಿರಯೋ ಜತುತುಲ್ಯಂ ವಮನ್ತಿ ಯತ್|
ಹೇಮಾದಿಷಡ್ಧಾತುರಸಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತಚ್ಛಿಲಾಜತು||೧೩೦||
View original
अधुना शिलाजतुकल्पं ब्रूते ग्रीष्मेऽर्कतप्ता गिरयो जतुतुल्यं वमन्ति यत्|
हेमादिषड्धातुरसं प्रोच्यते तच्छिलाजतु||१३०||
Adhikarana shilAjatuna lakShaNam shilAjatuna prAshastyam (131) · Śloka 131
ಸರ್ವಂ ಚ ತಿಕ್ತಕಟುಕಂ ನಾತ್ಯುಷ್ಣಂ ಕಟು ಪಾಕತಃ|
ಛೇದನಂ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಲೌಹಂ ತತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೧೩೧||
View original
सर्वं च तिक्तकटुकं नात्युष्णं कटु पाकतः|
छेदनं च विशेषेण लौहं तत्र प्रशस्यते||१३१||
Adhikarana shreShThasya shilAjatuna lakShaNam (132) · Śloka 132
ಗೋಮೂತ್ರಗನ್ಧಿ ಕೃಷ್ಣಂ ಗುಗ್ಗುಲ್ವಾಭಂ ವಿಶರ್ಕರಂ ಮೃತ್ಸ್ನಮ್|
ಸ್ನಿಗ್ಧಮನಮ್ಲಕಷಾಯಂ ಮೃದು ಗುರು ಚ ಶಿಲಾಜತು ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್||೧೩೨||
View original
गोमूत्रगन्धि कृष्णं गुग्गुल्वाभं विशर्करं मृत्स्नम्|
स्निग्धमनम्लकषायं मृदु गुरु च शिलाजतु श्रेष्ठम्||१३२||
Adhikarana lohapAtre shilAjatuna bhAvanA prakAraH (133-135) · Śloka 135
ವ್ಯಾಧಿವ್ಯಾಧಿತಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಸಮನುಸ್ಮರನ್ ಭಾವಯೇದಯಃಪಾತ್ರೇ|
ಪ್ರಾಕ್ ಕೇವಲಜಲಧೌತಂ ಶುಷ್ಕಂ ಕ್ವಾಥೈಸ್ತತೋ ಭಾವ್ಯಮ್||೧೩೩||
ಸಮಗಿರಿಜಮಷ್ಟಗುಣಿತೇ ನಿಃಕ್ವಾಥ್ಯಂ ಭಾವನೌಷಧಂ ತೋಯೇ|
ತನ್ನಿರ್ಯೂಹೇಽಷ್ಟಾಂಶೇ ಪೂತೋಷ್ಣೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದ್ ಗಿರಿಜಮ್||೧೩೪||
ತತ್ಸಮರಸತಾಂ ಯಾತಂ ಸಂಶುಷ್ಕಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇದ್ರಸೇ ಭೂಯಃ|
ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈರೇವಂ ಕ್ವಾಥೈರ್ಭಾವ್ಯಂ ವಾರಾನ್ ಭವೇತ್ಸಪ್ತ||೧೩೫||
View original
व्याधिव्याधितसात्म्यं समनुस्मरन् भावयेदयःपात्रे|
प्राक् केवलजलधौतं शुष्कं क्वाथैस्ततो भाव्यम्||१३३||
समगिरिजमष्टगुणिते निःक्वाथ्यं भावनौषधं तोये|
तन्निर्यूहेऽष्टांशे पूतोष्णे प्रक्षिपेद् गिरिजम्||१३४||
तत्समरसतां यातं संशुष्कं प्रक्षिपेद्रसे भूयः|
स्वैः स्वैरेवं क्वाथैर्भाव्यं वारान् भवेत्सप्त||१३५||
Adhikarana shilAjatuna sevanavidhiH (136-138) · Śloka 138
ಅಥ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಘೃತಂ ತಿಕ್ತಕಸಾಧಿತಮ್|
ತ್ರ್ಯಹಂ ಯುಞ್ಜೀತ ಗಿರಿಜಮೇಕೈಕೇನ ತಥಾ ತ್ರ್ಯಹಮ್||೧೩೬||
ಫಲತ್ರಯಸ್ಯ ಯೂಷೇಣ ಪಟೋಲ್ಯಾ ಮಧುಕಸ್ಯ ಚ|
ಯೋಗಂ ಯೋಗ್ಯಂ ತತಸ್ತಸ್ಯ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೧೩೭||
ಶಿಲಾಜಮೇವಂ ದೇಹಸ್ಯ ಭವತ್ಯತ್ಯುಪಕಾರಮ್|
ಗುಣಾನ್ ಸಮಗ್ರಾನ್ ಕುರುತೇ ಸಹಸಾ ವ್ಯಾಪದಂ ನ ಚ||೧೩೮||
View original
अथ स्निग्धस्य शुद्धस्य घृतं तिक्तकसाधितम्|
त्र्यहं युञ्जीत गिरिजमेकैकेन तथा त्र्यहम्||१३६||
फलत्रयस्य यूषेण पटोल्या मधुकस्य च|
योगं योग्यं ततस्तस्य कालापेक्षं प्रयोजयेत्||१३७||
शिलाजमेवं देहस्य भवत्यत्युपकारम्|
गुणान् समग्रान् कुरुते सहसा व्यापदं न च||१३८||
Adhikarana shilAjatuna hInamadhyottamo yogaH (139) · Śloka 139
ಏಕತ್ರಿಸಪ್ತಸಪ್ತಾಹಂ ಕರ್ಷಮರ್ಧಪಲಂ ಪಲಮ್|
ಹೀನಮಧ್ಯೋತ್ತಮೋ ಯೋಗಃ ಶಿಲಾಜಸ್ಯ ಕ್ರಮಾನ್ಮತಃ||೧೩೯||
View original
एकत्रिसप्तसप्ताहं कर्षमर्धपलं पलम्|
हीनमध्योत्तमो योगः शिलाजस्य क्रमान्मतः||१३९||
Adhikarana rAsAyanaphalaH shilAjatuprayogaH (140-141) · Śloka 141
ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಸಂಸ್ಕೃತೇ ದೇಹೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಗಿರಿಜಾಹ್ವಯಮ್|
ಯುಕ್ತಂ ವ್ಯಸ್ತೈಃ ಸಮಸ್ತೈರ್ವಾ ತಾಮ್ರಾಯೋರೂಪ್ಯಹೇಮಭಿಃ||೧೪೦||
ಕ್ಷೀರೇಣಾಲೋಡಿತಂ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಂ ರಾಸಾಯನಂ ಫಲಮ್|
ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಕಾಕಮಾಚೀಂ ಚ ಕಪೋತಾಂಶ್ಚ ಸದಾತ್ಯಜೇತ್||೧೪೧||
View original
संस्कृतं संस्कृते देहे प्रयुक्तं गिरिजाह्वयम्|
युक्तं व्यस्तैः समस्तैर्वा ताम्रायोरूप्यहेमभिः||१४०||
क्षीरेणालोडितं कुर्याच्छीघ्रं रासायनं फलम्|
कुलत्थान् काकमाचीं च कपोतांश्च सदात्यजेत्||१४१||
Adhikarana sarvaroganAshane shilAjatusAmarthyam,guggulukalpaH (142) · Śloka 142
ನ ಸೋಽಸ್ತಿ ರೋಗೋ ಭುವಿ ಸಾಧ್ಯರೂಪೋ ಜತ್ವಶ್ಮಜಂ ಯಂ ನ ಜಯೇತ್ ಪ್ರಸಹ್ಯ|
ತತ್ ಕಾಲಯೋಗೈರ್ವಿಧಿವತ್ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯ ಚೋರ್ಜಾಂ ವಿಪುಲಾಂ ದಧಾತಿ||೧೪೨||
View original
न सोऽस्ति रोगो भुवि साध्यरूपो जत्वश्मजं यं न जयेत् प्रसह्य|
तत् कालयोगैर्विधिवत् प्रयुक्तं स्वस्थस्य चोर्जां विपुलां दधाति||१४२||
Adhikarana kuTIpraveshavidherviShayaH,sauryamArUtikavidherviShayaH (143) · Śloka 143
ಕುಟೀಪ್ರವೇಶಃ ಕ್ಷಣಿನಾಂ ಪರಿಚ್ಛದವತಾಂ ಹಿತಃ|
ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ತು ಯೇ ತೇಷಾಂ ಸೌರ್ಯಮಾರುತಿಕೋ ವಿಧಿಃ||೧೪೩||
View original
कुटीप्रवेशः क्षणिनां परिच्छदवतां हितः|
अतोऽन्यथा तु ये तेषां सौर्यमारुतिको विधिः||१४३||
Adhikarana ato vAtAtapasahA yogAH (144) · Śloka 144
ವಾತಾತಪಸಹಾ ಯೋಗಾ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇಽತೋ ವಿಶೇಷತಃ|
ಸುಖೋಪಚಾರಾ ಭ್ರಂಶೇಽಪಿ ಯೇ ನ ದೇಹಸ್ಯ ಬಾಧಕಾಃ||೧೪೪||
View original
वातातपसहा योगा वक्ष्यन्तेऽतो विशेषतः|
सुखोपचारा भ्रंशेऽपि ये न देहस्य बाधकाः||१४४||
Adhikarana vayaH sthApakAH shItodakAdiyogAH (145) · Śloka 145
ಶೀತೋದಕಂ ಪಯಃ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಘೃತಮೇಕೈಕಶೋ ದ್ವಿಶಃ|
ತ್ರಿಶಃ ಸಮಸ್ತಮಥವಾ ಪ್ರಾಕ್ ಪೀತಂ ಸ್ಥಾಪಯೇದ್ವಯಃ||೧೪೫||
View original
शीतोदकं पयः क्षौद्रं घृतमेकैकशो द्विशः|
त्रिशः समस्तमथवा प्राक् पीतं स्थापयेद्वयः||१४५||
Adhikarana varShashatajIvano harItakIyogaH (146) · Śloka 146
ಗುಡೇನ ಮಧುನಾ ಶುಣ್ಠ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣಯಾ ಲವಣೇನ ವಾ|
ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಖಾದನ್ ಸದಾ ಪಥ್ಯೇ ಜೀವೇದ್ವರ್ಷಶತಂ ಸುಖೀ||೧೪೬||
View original
गुडेन मधुना शुण्ठ्या कृष्णया लवणेन वा|
द्वे द्वे खादन् सदा पथ्ये जीवेद्वर्षशतं सुखी||१४६||
Adhikarana cirasthAyibalakaro kIyogAH (147) · Śloka 147
ಹರೀತಕೀಂ ಸರ್ಪಿಷಿ ಸಮ್ಪ್ರತಾಪ್ಯ ಸಮಶ್ನತಸ್ತತ್ ಪಿಬೇತೋ ಘೃತಂ ಚ|
ಭವೇಚ್ಚಿರಸ್ಥಾಯಿ ಬಲಂ ಶರೀರೇ ಸಕೃತ್ ಕೃತಂ ಸಾಧು ಯಥಾ ಕೃತಜ್ಞೇ||೧೪೭||
View original
हरीतकीं सर्पिषि सम्प्रताप्य समश्नतस्तत् पिबेतो घृतं च|
भवेच्चिरस्थायि बलं शरीरे सकृत् कृतं साधु यथा कृतज्ञे||१४७||