36. sarpaviṣapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana adhyAyopakramaH (1) · Śloka 1

|೧|

Adhikarana sarpaviShapratiShedhAdhyAyaH ---------- bhaumapannagAnAM trividhatvam (2) · Śloka 2

ಅಥಾತಃ ಸರ್ಪವಿಷಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ದರ್ವೀಕರಾ ಮಣ್ಡಲಿನೋ ರಾಜೀಮನ್ತಶ್ಚ ಪನ್ನಗಾಃ| ತ್ರಿಧಾ ಸಮಾಸತೋ ಭೌಮಾಃ, ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ತೇ ತ್ವನೇಕಧಾ||೧|| ವ್ಯಾಸತೋ ಯೋನಿಭೇದೇನ ನೋಚ್ಯನ್ತೇಽನುಪಯೋಗಿನಃ| |೨|

Adhikarana darvIkarAdInAM viShaM krameNa rUkShakaTukAdikaM vAtAdi kopanaM ca (2-3) · Śloka 3

| ವಿಶೇಷಾದ್ರೂಕ್ಷಕಟುಕಮಮ್ಲೋಷ್ಣಂ ಸ್ವಾದುಶೀತಲಮ್||೨|| ವಿಷಂ ದರ್ವೀಕರಾದೀನಾಂ ಕ್ರಮಾದ್ವಾತಾದಿಕೋಪನಮ್| |೩|

Adhikarana darvIkarAdInAM tAruNyAdiShu viSholbaNatvam (3-4) · Śloka 4

| ತರುಣ್ಯಮಧ್ಯವೃದ್ಧತ್ವೇ ವೃಷ್ಟಿಶೀತಾತಪೇಷು ಚ||೩|| ವಿಷೋಲ್ಬಣಾ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ವ್ಯನ್ತರಾ ಋತುಸನ್ಧಿಷು| |೪|

Adhikarana darvIkarANAM lakShaNam (4-5) · Śloka 5

| ರಥಾಙ್ಗಲಾಙ್ಗಲಚ್ಛತ್ರಸ್ವಸ್ತಿಕಾಙ್ಕುಶಧಾರಿಣಃ||೪|| ಫಣಿನಃ ಶೀಘ್ರಗತಯಃ ಸರ್ಪಾ ದರ್ವೀಕರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ| |೫|

Adhikarana maNDalinAM lakShaNam (5-6) · Śloka 6

| ಜ್ಞೇಯಾ ಮಣ್ಡಲಿನೋಽಭೋಗಾ ಮಣ್ಡಲೈರ್ವಿವಿಧೈಶ್ಚಿತಾಃ||೫|| ಪ್ರಾಂಶವೋ ಮನ್ದಗಮನಾಃ| |೬|

Adhikarana rAjImatAM lakShaNam (6) · Śloka 6

ರಾಜೀಮನ್ತಸ್ತು ರಾಜಿಭಿಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣಾಭಿಸ್ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಚಿತ್ರಿತಾಃ||೬||

Adhikarana gaudherasya lakShaNam (7) · Śloka 7

ವಿಜಾತಯೋಽಧುನೋಚ್ಯನ್ತೇ - ಗೋಧಾಸುತಸ್ತು ಗೌಧೇರೋ ವಿಷೇ ದರ್ವೀಕರೈಃ ಸಮಃ| ಚತುಷ್ಪಾದ್|೭|

Adhikarana eteShAmeva sa~gkarAt vyantarAj~jeyAH (7-8) · Śloka 8

| ವ್ಯನ್ತರಾನ್ ವಿದ್ಯಾದೇತೇಷಾಮೇವ ಸಙ್ಕರಾತ್||೭|| ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಲಕ್ಷಣಾಸ್ತೇ ಹಿ ಸನ್ನಿಪಾತಪ್ರಕೋಪನಾಃ| |೮|

Adhikarana sarpadashane AhArAdikAraNAni (8-9) · Śloka 9

| ಆಹಾರಾರ್ಥಂ ಭಯಾತ್ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶಾದತಿವಿಷಾತ್ ಕ್ರುಧಃ||೮|| ಪಾಪವೃತ್ತಿತಯಾ ವೈರಾದ್ದೇವರ್ಷಿಯಮಚೋದನಾತ್| ದಶನ್ತಿ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇಷೂಕ್ತಂ ವಿಷಾಧಿಕ್ಯಂ ಯಥೋತ್ತರಮ್||೯||

Adhikarana kAraNaM j~jAtvA yathAsvaM pratikriyA (10) · Śloka 10

ಆದಿಷ್ಟಾತ್ ಕಾರಣಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾಯಥಮ್| |೧೦|

Adhikarana vyantarasya mArgAshrayatvam (10) · Śloka 10

| ವ್ಯನ್ತರಃ ಪಾಪಶೀಲತ್ವಾನ್ಮಾರ್ಗಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ||೧೦||

Adhikarana tuNDAhatasya lakShaNam, vyAlIDhasya lakShaNam, vyAlutpasya lakShaNam dashTakasya lakShaNam dashTanipIDitasya lakShaNam, eShAM sAdhyAsAdhyatvam (11-14) · Śloka 14

ಯತ್ರ ಲಾಲಾಪರಿಕ್ಲೇದಮಾತ್ರಂ ಗಾತ್ರೇ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ| ನ ತು ದಂಷ್ಟ್ರಾಕೃತಂ ದಂಶಂ ತತ್ತುಣ್ಡಾಹತಮಾದಿಶೇತ್||೧೧|| ಏಕಂ ದಂಷ್ಟ್ರಾಪದಂ ದ್ವೇ ವಾ ವ್ಯಾಲೀಢಾಖ್ಯಮಶೋಣಿತಮ್| ದಂಷ್ಟ್ರಾಪದೇ ಸರಕ್ತೇ ದ್ವೇ ವ್ಯಾಲುಪ್ತಂ, ತ್ರೀಣಿ ತಾನಿ ತು||೧೨|| ಮಾಂಸಚ್ಛೇದಾದವಿಚ್ಛಿನ್ನರಕ್ತವಾಹೀನಿ ದಷ್ಟಕಮ್| ದಂಷ್ಟ್ರಾಪದಾನಿ ಚತ್ವಾರಿ ತದ್ವದ್ದಷ್ಟನಿಪೀಡಿತಮ್||೧೩|| ನಿರ್ವಿಷಂ ದ್ವಯಮತ್ರಾದ್ಯಮಸಾಧ್ಯಂ ಪಶ್ಚಿಮಂ ವದೇತ್| |೧೪|

Adhikarana sarpaviShasya raktaprAptyaiva vardhanam (14-15) · Śloka 15

| ವಿಷಂ ನಾಹೇಯಮಪ್ರಾಪ್ಯ ರಕ್ತಂ ದೂಷಯತೇ ವಪುಃ||೧೪|| ರಕ್ತಮಣ್ವಪಿ ತು ಪ್ರಾಪ್ತಂ ವರ್ಧತೇ ತೈಲಮಮ್ಬುವತ್| |೧೫|

Adhikarana sarpA~ggAbhihatasya lakShaNam (15-16) · Śloka 16

| ಭೀರೋಸ್ತು ಸರ್ಪಸಂಸ್ಪರ್ಶಾದ್ಭಯೇನ ಕುಪಿತೋಽನಿಲಃ||೧೫|| ಕದಾಚಿತ್ಕುರುತೇ ಶೋಫಂ ಸರ್ಪಾಙ್ಗಾಭಿಹತಂ ತು ತತ್| |೧೬|

Adhikarana sha~gkaviShasya lakShaNam (16-17) · Śloka 17

| ದುರ್ಗಾನ್ಧಕಾರೇ ವಿದ್ಧಸ್ಯ ಕೇನಚಿದ್ದಷ್ಟಶಙ್ಕಯಾ||೧೬|| ವಿಷೋದ್ವೇಗೋ ಜ್ವರಶ್ಚರ್ದಿರ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ದಾಹೋಽಪಿ ವಾ ಭವೇತ್| ಗ್ಲಾನಿರ್ಮೋಹೋಽತಿಸಾರೋ ವಾ ತಚ್ಛಙ್ಕಾವಿಷಮುಚ್ಯತೇ||೧೭||

Adhikarana saviShadaMshasya lakShaNam , nirviShadaMshasya lakShaNam (18) · Śloka 18

ತುದ್ಯತೇ ಸವಿಷೋ ದಂಶಃ ಕಣ್ಡೂಶೋಫರುಜನ್ವಿತಃ| ದಹ್ಯತೇ ಗ್ರಥಿತಃ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಪರೀತಸ್ತು ನಿರ್ವಿಷಃ||೧೮||

Adhikarana darvIkarANAM prathamavegasya lakShaNam, dvitIyavegasya lakShaNam, tRutIyavegasya lakShaNam, caturthavegasya lakShaNam, pa~jcamavegasya lakShaNam, ShaShThavegasya lakShaNam, saptamavegasya lakShaNam (19-22) · Śloka 22

ಪೂರ್ವೇ ದರ್ವೀಕೃತಾಂ ವೇಗೇ ದುಷ್ಟಂ ಶ್ಯಾವೀಭವತ್ಯಸೃಕ್| ಶ್ಯಾವತಾ ತೇನ ವಕ್ತ್ರಾದೌ ಸರ್ಪನ್ತೀವ ಚ ಕೀಟಕಾಃ||೧೯|| ದ್ವಿತೀಯೇ ಗ್ರನ್ಥಯೋ ವೇಗೇ, ತೃತೀಯೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಗೌರವಮ್| ದೃಗ್ರೋಧೋ ದಂಶವಿಕ್ಲೇದಶ್ಚತುರ್ಥೇ ಷ್ಠೀವನಂ ವಮಿಃ||೨೦|| ಸನ್ಧಿವಿಶ್ಲೇಷಣಂ ತನ್ದ್ರಾ ಪಞ್ಚಮೇ ಪರ್ವಭೇದನಮ್| ದಾಹೋ ಹಿಧ್ಮಾ ಚ, ಷಷ್ಠೇ ತು ಹೃತ್ಪೀಡಾ ಗಾತ್ರಗೌರವಮ್||೨೧|| ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ವಿಪಾಕೋಽತೀಸಾರಃ, ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶುಕ್ರಂ ತು ಸಪ್ತಮೇ| ಸ್ಕನ್ಧಪೃಷ್ಠಕಟೀಭಙ್ಗಃ ಸರ್ವಚೇಷ್ಟಾನಿವರ್ತನಮ್||೨೨||

Adhikarana maNDalidaShTasya prathamavegasya lakShaNam, dvitIyavegasya lakShaNam, trutIyaIvegasya lakShaNam, caturthavegasya lakShaNam, pa~jcamavegasya lakShaNam, ShaShThavegasya lakShaNam, saptamavegasya lakShaNam (23-24) · Śloka 24

ಅಥ ಮಣ್ಡಲಿದಷ್ಟಸ್ಯ ದುಷ್ಟಂ ಪೀತೀಭವತ್ಯಸೃಕ್| ತೇನ ಪೀತಾಙ್ಗತಾ ದಾಹೋ, ದ್ವಿತೀಯೇ ಶ್ವಯಥೂದ್ಭವಃ||೨೩|| ತೃತೀಯೇ ದಂಶವಿಕ್ಲೇದಃ ಸ್ವೇದಸ್ತೃಷ್ಣಾ ಚ ಜಾಯತೇ| ಚತುರ್ಥೇ ಜ್ವರ್ಯತೇ, ದಾಹಃ ಪಞ್ಚಮೇ ಸರ್ವಗಾತ್ರಗಃ||೨೪||

Adhikarana rAjImaddaShTasya prathamavegasya lakShaNam, dvitIyavegasya lakShaNam, tRUtIyavegasya lakShaNam, caturthavegasya lakShaNam, pa~jcamavegasya lakShaNam, ShaShThasaptamavegayoH lakShaNam (25-27) · Śloka 27

ದಷ್ಟಸ್ಯ ರಾಜಿಲೈರ್ದುಷ್ಟಂ ಪಾಣ್ಡುತಾಂ ಯಾತಿ ಶೋಣಿತಮ್| ಪಾಣ್ಡುತಾ ತೇನ ಗಾತ್ರಾಣಾಂ, ದ್ವಿತೀಯೇ ಗುರುತಾಽತಿ ಚ||೨೫|| ತೃತೀಯೇ ದಂಶವಿಕ್ಲೇದೋ ನಾಸಿಕಾಕ್ಷಿಮುಖಸ್ರವಾಃ| ಚತುರ್ಥೇ ಗರಿಮಾ ಮೂರ್ಧ್ನೋ ಮನ್ಯಾಸ್ತಮ್ಭಶ್ಚ, ಪಞ್ಚಮೇ||೨೬|| ಗಾತ್ರಭಙ್ಗೋ ಜ್ವರಃ ಶೀತಃ ಶೇಷಯೋಃ ಪೂರ್ವವದ್ವದೇತ್| |೨೭|

Adhikarana pa~jcasu vegeShu cikitsA kAryA ShaShThasaptamayorna kAryA (27) · Śloka 27

| ಕುರ್ಯಾತ್ಪಞ್ಚಸು ವೇಗೇಷು ಚಿಕಿತ್ಸಾಂ, ನ ತತಃ ಪರಮ್||೨೭||

Adhikarana alpaviShasarpANAM lakShaNam (28-30) · Śloka 30

ಜಲಾಪ್ಲುತಾ ರತಿಕ್ಷೀಣಾ ಭೀತಾ ನಕುಲನಿರ್ಜಿತಾಃ| ಶೀತವಾತಾತಪವ್ಯಾಧಿಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾಶ್ರಮಪೀಡಿತಾಃ||೨೮|| ತೂರ್ಣಂ ದೇಶಾನ್ತರಾಯಾತಾ ವಿಮುಕ್ತವಿಷಕಞ್ಚುಕಾಃ| ಕುಷೌಷಧೀಕಣ್ಟಕವದ್ಯೇ ಚರನ್ತಿ ಚ ಕಾನನಮ್||೨೯|| ದೇಶಂ ಚ ದಿವ್ಯಾಧ್ಯುಷಿತಂ ಸರ್ಪಾಸ್ತೇಽಲ್ಪವಿಷಾ ಮತಾಃ| |೩೦|

Adhikarana shmashAnAdiShu marmasu ca daShTasyAsAdhyatvam (30-32) · Śloka 32

| ಶ್ಮಶಾನಚಿತಿಚೈತ್ಯಾದೌ ಪಞ್ಚಮೀಪಕ್ಷಸನ್ಧಿಷು||೩೦|| ಅಷ್ಟಮೀನವಮೀಸನ್ಧ್ಯಾಮಧ್ಯರಾತ್ರಿದಿನೇಷು ಚ| ಯಾಮ್ಯಾಗ್ನೇಯಮಘಾಶ್ಲೇಷಾವಿಶಾಖಾಪೂರ್ವನೈಃಋತೇ||೩೧|| ನೈಃ-ಋತಾಖ್ಯೇ ಮುಹೂರ್ತೇ ಚ ದಷ್ಟಂ ಮರ್ಮಸು ಚ ತ್ಯಜೇತ್| |೩೨|

Adhikarana sarpadaShTo sitAsyAkShAdiyuto na jIvati (32-33) · Śloka 33

| ದಷ್ಟಮಾತ್ರಃ ಸಿತಾಸ್ಯಾಕ್ಷಃ ಶೀರ್ಯಮಾಣಶಿರೋರುಹಃ||೩೨|| ಸ್ತಬ್ಧಜಿಹ್ವೋ ಮುಹುರ್ಮೂರ್ಚ್ಛನ್ ಶೀತೋಚ್ಛ್ವಾಸೋ ನ ಜೀವತಿ| |೩೩|

Adhikarana sarpadaShTo yugapat hidhmAdiyuto na jIvati (33-34) · Śloka 34

| ಹಿಧ್ಮಾ ಶ್ವಾಸೋ ವಮಿಃ ಕಾಸೋ ದಷ್ಟಮಾತ್ರಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ||೩೩|| ಜಾಯನ್ತೇ ಯುಗಪದ್ಯಸ್ಯ ಸ ಹೃಚ್ಛೂಲೀ ನ ಜೀವತಿ| |೩೪|

Adhikarana sarpadaShTo viShapItAdishca phenavamanAdilakShaNayuto na jIvati (34-36) · Śloka 36

| ಫೇನಂ ವಮತಿ ನಿಃಸಂಜ್ಞಃ ಶ್ಯಾವಪಾದಕರಾನನಃ||೩೪|| ನಾಸಾವಸಾದೋ ಭಙ್ಗೋಽಙ್ಗೇ ವಿಡ್ಭೇದಃ ಶ್ಲಥಸನ್ಧಿತಾ| ವಿಷಪೀತಸ್ಯ ದಷ್ಟಸ್ಯ ದಿಗ್ಧೇನಾಭಿಹತಸ್ಯ ಚ||೩೫|| ಭವನ್ತ್ಯೇತಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಜೀವಿತಕ್ಷಯೇ| |೩೬|

Adhikarana sarpadaShTo tIkShNanasyaishcetanAbhAvAdirna jIvati (36-37) · Śloka 37

| ನ ನಸ್ಯೈಶ್ಚೇತನಾ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನ ಕ್ಷತಾತ್ ಕ್ಷತಜಾಗಮಃ||೩೬|| ದಣ್ಡಾಹತಸ್ಯ ನೋ ರಾಜಿಃ ಪ್ರಯಾತಸ್ಯ ಯಮಾನ್ತಿಕಮ್| |೩೭|

Adhikarana ato~anyathA viShamAshu shamaM nayet (37-38) · Śloka 38

| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ತು ತ್ವರಯಾ ಪ್ರದೀಪ್ತಾಗಾರವದ್ಭಿಷಕ್||೩೭|| ರಕ್ಷನ್ ಕಣ್ಠಗತಾನ್ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಿಷಮಾಶು ಶಮಂ ನಯೇತ್| |೩೮|

Adhikarana daShTasya viShaM mAtrAshatAddehaM prakramate (38-39) · Śloka 39

| ಮಾತ್ರಾಶತಂ ವಿಷಂ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ದಂಶೇ ದಷ್ಟಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ||೩೮|| ದೇಹಂ ಪ್ರಕ್ರಮತೇ ಧಾತೂನ್ ರುಧಿರಾದೀನ್ ಪ್ರದೂಷಯತ್| |೩೯|

Adhikarana etasminnantare daMshasyotkartanAdikaM kAryam (39-40) · Śloka 40

| ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಕರ್ಮ ದಂಶಸ್ಯೋತ್ಕರ್ತನಾದಿಕಮ್||೩೯|| ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಂ ಯಥಾ ದೇಹೇ ವಿಷವಲ್ಲೀ ನ ರೋಹತಿ| |೪೦|

Adhikarana daShTamAtrastameva sarpamAshu dashedityAdi (40-41) · Śloka 41

| ದಷ್ಟಮಾತ್ರೋ ದಶೇದಾಶು ತಮೇವ ಪವನಾಶಿನಮ್||೪೦|| ಲೋಷ್ಟಂ ಮಹೀಂ ವಾ ದಶನೈಸ್ಛಿತ್ತ್ವಾ ಚಾನು ಸಸಮ್ಭ್ರಮಮ್| ನಿಷ್ಠೀವೇನ ಸಮಾಲಿಮ್ಪೇದ್ದಂಶಂ ಕರ್ಣಮಲೇನ ವಾ||೪೧||

Adhikarana bandhanena viShastambhanaprakAraH (42-43) · Śloka 43

ದಂಶಸ್ಯೋಪರಿ ಬಧ್ನೀಯಾದರಿಷ್ಟಾಂ ಚತುರಙ್ಗುಲೇ| ಕ್ಷೌಮಾದಿಭಿರ್ವೇಣಿಕಯಾ ಸಿದ್ಧೈರ್ಮನ್ತ್ರೈಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರವಿತ್||೪೨|| ಅಮ್ಬುವತ್ ಸೇತುಬನ್ಧೇನ ಬನ್ಧೇನ ಸ್ತಭ್ಯತೇ ವಿಷಮ್| ನ ವಹನ್ತಿ ಸಿರಾಶ್ಚಾಸ್ಯ ವಿಷಂ ಬನ್ಧಾಭಿಪೀಡಿತಾಃ||೪೩||

Adhikarana anu niShpIDya daMshamuddharet (44) · Śloka 44

ನಿಷ್ಪೀಡ್ಯಾನೂದ್ಧೇರದ್ದಂಶಂ ಮರ್ಮಸನ್ಧ್ಯಗತಂ ತಥಾ| ನ ಜಾಯತೇ ವಿಷಾದ್ವೇಗೋ ಬೀಜನಾಶಾದಿವಾಙ್ಕುರಃ||೪೪||

Adhikarana maNDalItaradaMshasya prataptahemAdinA dahanam (45-46) · Śloka 46

ದಂಶಂ ಮಣ್ಡಲಿನಾಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಪಿತ್ತಲತ್ವಾದಥಾಪರಮ್| ಪ್ರತಪ್ತೈರ್ಹೇಮಲೋಹಾದ್ಯೈರ್ದಹೇದಾಶೂಲ್ಮುಕೇನ ವಾ||೪೫|| ಕರೋತಿ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಸದ್ಯೋ ವಹ್ನಿಃ ಕಿಂ ನಾಮ ತು ಕ್ಷತಮ್| |೪೬|

Adhikarana maNDalItaradaMshasya mRudAdipUrNavatkreNa vA~a~acUShaNam, agadairmuhura~ggalepaH, candanAdisalilena secanam (46-48) · Śloka 48

| ಆಚೂಷೇತ್ ಪೂರ್ಣವಕ್ತ್ರೋ ವಾ ಮೃದ್ಭಸ್ಮಾಗದಗೋಮಯೈಃ||೪೬|| ಪ್ರಚ್ಛಾಯಾನ್ತರರಿಷ್ಟಾಯಾಂ ಮಾಂಸಲಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ| ಅಙ್ಗಂ ಸಹೈವ ದಂಶೇನ ಲೇಪಯೇದಗದೈರ್ಮುಹುಃ||೪೭|| ಚನ್ದನೋಶೀರಯುಕ್ತೇನ ಸಲಿಲೇನ ಚ ಸೇಚಯೇತ್| |೪೮|

Adhikarana maNDalItaradaMshasya viShe pravisRute sirAvyadhaH (48-49) · Śloka 49

| ವಿಷೇ ಪ್ರವಿಸೃತೇ ವಿಧ್ಯೇತ್ಸಿರಾಂ ಸಾ ಪರಮಾ ಕ್ರಿಯಾ||೪೮|| ರಕ್ತೇ ನಿರ್ಹ್ರಿಯಮಾಣೇ ಹಿ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ನಿರ್ಹ್ರೀಯತೇ ವಿಷಮ್| |೪೯|

Adhikarana saviShaparaktasya lakShaNam (49-50) · Śloka 50

| ದುರ್ಗನ್ಧಂ ಸವಿಷಂ ರಕ್ತಮಗ್ನೌ ಚಟಚಟಾಯತೇ||೪೯|| ಯಥಾದೋಷಂ ವಿಶುದ್ಧಂ ಚ ಪೂರ್ವವಲ್ಲಕ್ಷಯೇದಸೃಕ್| |೫೦|

Adhikarana sirAsvadRushyamAnAsu shRu~ggAdinA raktamokShaNam (50) · Śloka 50

| ಸಿರಾಸ್ವದೃಷ್ಯಮಾನಾಸು ಯೋಜ್ಯಾಃ ಶೃಙ್ಗಜಲೌಕಸಃ||೫೦||

Adhikarana srutasheSharaktasya shItalepAdinA stambhanam (51) · Śloka 51

ಶೋಣಿತಂ ಸ್ರುತಶೇಷಂ ಚ ಪ್ರವಿಲೀನಂ ವಿಷೋಷ್ಮಣಾ| ಲೇಪಸೇಕೈಃ ಸುಬಹುಶಃ ಸ್ತಮ್ಭಯೇದ್ಭೃಶಶೀತಲೈಃ||೫೧||

Adhikarana askanne rakte mUrcchAdayaH, teShu shItopacArAdishca (52) · Śloka 52

ಅಸ್ಕನ್ನೇ ವಿಷವೇಗಾದ್ಧಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಯಮದಹೃದ್ದ್ರವಾಃ| ಭವನ್ತಿ ತಾನ್ ಜಯೇಚ್ಛೀತೈರ್ಬೀಜೇಚ್ಚಾರೋಮಹರ್ಷತಃ||೫೨||

Adhikarana skanne rakte viShavegashAntiH (53) · Śloka 53

ಸ್ಕನ್ನೇ ತು ರುಧಿರೇ ಸದ್ಯೋ ವಿಷವೇಗಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತಿ| |೫೩|

Adhikarana viShaM tIkShNatvAt hRudayakarShaNam, hRudayarakShaNAya ghRutAdi pAnam, hRudayAvaraNe hRudishleShmopacayaH (53-54) · Śloka 54

| ವಿಷಂ ಕರ್ಷತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣತ್ವಾದ್ ಹೃದಯಂ ತಸ್ಯ ಗುಪ್ತಯೇ||೫೩|| ಪಿಬೇದ್ಧೃತಂ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಮಗದಂ ವಾ ಘೃತಾಪ್ಲುತಮ್| ಹೃದಯಾವರಣೇ ಚಾಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಹೃದ್ಯುಪಚೀಯತೇ||೫೪||

Adhikarana tataH pravRuttagauravAdervamanam (55-56) · Śloka 56

ಪ್ರವೃತ್ತಗೌರವೋತ್ಕ್ಲೇಶಹೃಲ್ಲಾಸಂ ವಾಮಯೇತ್ತತಃ| ದ್ರವೈಃ ಕಾಞ್ಜಿಕಕೌಲತ್ಥತೈಲಮದ್ಯಾದಿವರ್ಜಿತೈಃ||೫೫|| ವಮನೈರ್ವಿಷಹೃದ್ಭಿಶ್ಚ ನೈವಂ ವ್ಯಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ವಪುಃ| |೫೬|

Adhikarana bhuja~ggadoShAdyavalokanapUrvaM vishiShTA kriyA (56-57) · Śloka 57

| ಭುಜಙ್ಗದೋಷಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥಾನವೇಗವಿಶೇಷತಃ||೫೬|| ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಸಮ್ಯಗಾಲೋಚ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟಾಂ ಚಾಚರೇತ್ಕ್ರಿಯಾಮ್| |೫೭|

Adhikarana darvIkarairdaShTe sinduvAritamUlAdikaM pAnaM nasyaM ca (57-58) · Śloka 58

| ಸಿನ್ದುವಾರಿತಮೂಲಾನಿ ಶ್ವೇತಾ ಚ ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾ||೫೭|| ಪಾನಂ ದರ್ವೀಕರೈರ್ದಷ್ಟೇ ನಸ್ಯಂ ಮಧು ಸಪಾಕಲಮ್| |೫೮|

Adhikarana kRuShNasarpeNa daShTe cAraTyAdi lepaH kShaudrAdiyutaghRutapAnaM ca (58-59) · Śloka 59

| ಕೃಷ್ಣಸರ್ಪೇಣ ದಷ್ಟಸ್ಯ ಲಿಮ್ಪೇದ್ದಂಶಂ ಹೃತೇಽಸೃಜಿ||೫೮|| ಚಾರಟೀನಾಕುಲೀಭ್ಯಾಂ ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಮೂಲವಿಷೇಣ ವಾ| ಪಾನಂ ಚ ಕ್ಷೌದ್ರಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಗೃಹಧೂಮಯುತಂ ಘೃತಮ್||೫೯||

Adhikarana phaNinAM rAjImatAM ca viShe tandulIyakAdyagadaH (60-61) · Śloka 61

ತನ್ದುಲೀಯಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಕಿಣಿಹೀಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾಃ| ಮಾತುಲುಙ್ಗೀ ಸಿತಾ ಶೇಲುಃ ಪಾನನಸ್ಯಾಞ್ಜನೈರ್ಹಿತಃ||೬೦|| ಅಗದಃ ಫಣಿನಾಂ ಘೋರೇ ವಿಷೇ ರಾಜೀಮತಾಮಪಿ| |೬೧|

Adhikarana maNDaliviShe sugandhAdyagadaH (61-62) · Śloka 62

| ಸಮಾಃ ಸುಗನ್ಧಾಮೃದ್ವೀಕಾಶ್ವೇತಾಖ್ಯಾಗಜದನ್ತಿಕಾಃ||೬೧|| ಅರ್ಧಾಂಶಂ ಸೌರಸಂ ಪತ್ರಂ ಕಪಿತ್ಥಂ ಬಿಲ್ವದಾಡಿಮಮ್| ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ಮಣ್ಡಲಿವಿಷೇ ವಿಶೇಷಾದಗದೋ ಹಿತಃ||೬೨||

Adhikarana maNDaliviShe himavAnnAmAgadaH (63-64) · Śloka 64

ಪಞ್ಚವಲ್ಕವರಾಯಷ್ಟೀನಾಗಪುಷ್ಪೈಲವಾಲುಕಮ್| ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಶೀತಂ ಸಿತಾ ಪದ್ಮಕಮುತ್ಪಲಮ್||೬೩|| ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ಹಿಮವಾನ್ನಾಮ ಹನ್ತಿ ಮಣ್ಡಲಿನಾಂ ವಿಷಮ್| ಲೇಪಾಚ್ಛ್ವಯಥುವೀಸರ್ಪವಿಸ್ಫೋಟಜ್ವರದಾಹಹಾ||೬೪||

Adhikarana maNDaliviShe kAshmaryAdipAnam (65) · Śloka 65

ಕಾಶ್ಮರ್ಯಂ ವಟಶುಙ್ಗಾನಿ ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಸಿತಾ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಮಧುಕಂ ಚೇತಿ ದಷ್ಟೋ ಮಣ್ಡಲಿನಾ ಪಿಬೇತ್||೬೫||

Adhikarana gonasaviShe vaMshatvagAdiko~aShTA~ggo~agadaH (66-67) · Śloka 67

ವಂಶತ್ವಗ್ಬೀಜಕಟುಕಾಪಾಟಲೀಬೀಜನಾಗರಮ್| ಶಿರೀಪಬೀಜಾತಿವಿಷೇ ಮೂಲಂ ಗಾವೇಧುಕಂ ವಚಾ||೬೬|| ಪಿಷ್ಟೋ ಗೋವಾರಿಣಾಽಷ್ಟಾಙ್ಗೋ ಹನ್ತಿ ಗೋನಸಜಂ ವಿಷಮ್| |೬೭|

Adhikarana rAjImatAM viShe kaTukAdayaH (67-68) · Śloka 68

| ಕಟುಕಾತಿವಿಷಾಕುಷ್ಠಗೃಹಧೂಮಹರೇಣುಕಾಃ||೬೭|| ಸಕ್ಷೌದ್ರವ್ಯೋಷತಗರಾ ಘ್ನನ್ತಿ ರಾಜೀಮತಾಂ ವಿಷಮ್| |೬೮|

Adhikarana kANDacitrAyA viShe daMshaM bhuvi nikhanet tataH pracchitaM sarpiH - pralepAdi (68-70) · Śloka 70

| ನಿಖನೇತ್ಕಾಣ್ಡಚಿತ್ರಾಯಾ ದಂಶಂ ಯಾಮದ್ವಯಂ ಭುವಿ||೬೮|| ಉದ್ಧೃತ್ಯ ಪ್ರಚ್ಛಿತಂ ಸರ್ಪಿರ್ಧಾನ್ಯಮೃದ್ಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಪಿಬೇತ್ಪುರಾಣಂ ಚ ಘೃತಂ ವರಾಚೂರ್ಣಾವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೬೯|| ಜೀರ್ಣೇ ವಿರಿಕ್ತೋ ಭುಞ್ಜೀತ ಯವಾನ್ನಂ ಸೂಪಸಂಸ್ಕೃತಮ್| |೭೦|

Adhikarana vyantaradaShTaviShe karavIrAdyagadaH (70-71) · Śloka 71

| ಕರವೀರಾರ್ಕಕುಸುಮಮೂಲಲಾಙ್ಗಲಿಕಾಕಣಾಃ||೭೦|| ಕಲ್ಕಯೇದಾರನಾಲೇನ ಪಾಠಾಮರಿಚಸಂಯುತಾಃ| ಏಷ ವ್ಯನ್ತರದಷ್ಟಾನಾಮಗದಃ ಸಾರ್ವಕಾರ್ಮಿಕಃ||೭೧||

Adhikarana sarpadaShTaviShe bhAvitasitamaricasya pAnanasyA~jjanam (72) · Śloka 72

ಶಿರೀಷಪುಷ್ಪಸ್ವರಸೇ ಸಪ್ತಾಹಂ ಮರಿಚಂ ಸಿತಮ್| ಭಾವಿತಂ ಸರ್ಪದಷ್ಟಾನಾಂ ಪಾನನಸ್ಯಾಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್||೭೨||

Adhikarana takShakadaShTaviShe natAdipAnam (73) · Śloka 73

ದ್ವಿಪಲಂ ನತಕುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಂ ಚತುಷ್ಪಲಮ್| ಅಪಿ ತಕ್ಷಕದಷ್ಟಾನಾಂ ಪಾನಮೇತತ್ಸುಖಪ್ರದಮ್||೭೩||

Adhikarana darvIkRutAM prathame vege raktasrAvAdi (74) · Śloka 74

ಅಥ ದರ್ವೀಕೃತಾಂ ವೇಗೇ ಪೂರ್ವೇ ವಿಸ್ತ್ರಾವ್ಯ ಶೋಣಿತಮ್| ಅಗದಂ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಸಂಯುಕ್ತಂ ತ್ವರಿತಂ ಪಿಬೇತ್||೭೪||

Adhikarana darvIkRutAM dvitIye vege vamanAdi (75) · Śloka 75

ದ್ವಿತೀಯೇ ವಮನಂ ಕೃತ್ವಾ ತದ್ವದೇವಾಗದಂ ಪಿಬೇತ್| |೭೫|

Adhikarana darvIkRutAM tRutIye vege viShaghnama~jjanAdi (75) · Śloka 75

| ವಿಷಾಪಹೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ತೃತೀಯೇಽಞ್ಜನನಾವನೇ||೭೫||

Adhikarana darvIkRutAM caturthe vege vamanaM yavAgUshca (76) · Śloka 76

ಪಿಬೇಚ್ಚತುರ್ಥೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಂ ಯವಾಗೂಂ ವಮನೇ ಕೃತೇ| |೭೬|

Adhikarana darvIkRutAM pa~jcame ShaShThe ca vege vamanaM, yavAgU, shItalepAdi¶É (76-77) · Śloka 77

| ಷಷ್ಠಪಞ್ಚಮಯೋಃ ಶೀತೈರ್ದಿಗ್ಧಂ ಸಿಕ್ತಮಭೀಕ್ಷ್ಣಶಃ||೭೬|| ಪಾಯಯೇದ್ವಮನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಯವಾಗೂಂ ಚ ವಿಷಾಪಹೈಃ| |೭೭|

Adhikarana darvIkRutAm saptame vege tIkShNA~jjanAdi (77-78) · Śloka 78

| ಅಗದಂ ಸಪ್ತಮೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದಞ್ಜನನಸ್ಯಯೋಃ||೭೭|| ಕೃತ್ವಾಽವಗಾಢಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕಾಕಪದಂ ತತಃ| ಮಾಂಸಂ ಸರುಧಿರಂ ತಸ್ಯ ಚರ್ಮ ವಾ ತತ್ರ ನಿಕ್ಷಿಪೇತ್||೭೮||

Adhikarana maNDalinAM tRutIye vege vamanaM peyA ca (79) · Śloka 79

ತೃತೀಯೇ ವಮಿತಃ ಪೇಯಾಂ ವೇಗೇ ಮಣ್ಡಲಿನಾಂ ಪಿಬೇತ್| |೭೯|

Adhikarana maNDalinAM ShaShThe vege tIkShaNAgadAdi (79) · Śloka 79

| ಅತೀಕ್ಷ್ಣಮಗದಂ ಷಷ್ಠೇ ಗಣಂ ವಾ ಪದ್ಮಕಾದಿಕಮ್||೭೯||

Adhikarana rAjImatAM prathame vege raktasrAvAdi (80) · Śloka 80

ಅದ್ಯೇಽವಗಾಢಂ ಪ್ರಚ್ಛಾಯ ವೇಗೇ ದಷ್ಟಸ್ಯ ರಾಜಿಲೈಃ| ಅಲಾಬುನಾ ಹರೇದ್ರಕ್ತಂ ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾಗದಂ ಪಿಬೇತ್||೮೦||

Adhikarana rAjImatAM ShaShThe vege tIkShNA~jjanAdi (81) · Śloka 81

ಷಷ್ಠೇಽಞ್ಜನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣತಮಮವಪೀಡಂ ಚ ಯೋಜಯೇತ್| |೮೧|

Adhikarana anuktavegeShu darvIkarakriyA (81) · Śloka 81

| ಅನುಕ್ತೇಷು ಚ ವೇಗೇಷು ಕ್ರಿಯಾಂ ದರ್ವೀಕರೋದಿತಾಮ್||೮೧||

Adhikarana garbhiNyAdiShu mRudukriyAdi (82) · Śloka 82

ಗರ್ಭಿಣೀಬಾಲವೃದ್ಧೇಷು ಮೃದುಂ, ವಿಧ್ಯೇತ್ಸಿರಾಂ ನ ಚ| |೮೨|

Adhikarana sarvaviShaghnaM vajram (82-83) · Śloka 83

| ತ್ವಙ್ಮನೋಹ್ವಾ ನಿಶೇ ವಕ್ರಂ ರಸಃ ಶಾರ್ದೂಲಜೋ ನಖಃ||೮೨|| ತಮಾಲಃ ಕೇಸರಂ ಶೀತಂ ಪೀತಂ ತನ್ದುಲವಾರಿಣಾ| ಹನ್ತಿ ಸರ್ವವಿಷಾಣ್ಯೇತದ್ವಜ್ರಂ ವಜ್ರಮಿವಾಸುರಾನ್||೮೩||

Adhikarana sarvaviShaghnaM bilvamUlAdya~jjanAdi (84-85) · Śloka 85

ಬಿಲ್ವಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಸುರಸಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಂ ಫಲಂ ಕರಞ್ಜಸ್ಯ ನತಂ ಸುರಾಹ್ವಮ್| ಫಲತ್ರಿಕಂ ವ್ಯೋಷನಿಶಾದ್ವಯಂ ಚ ವಸ್ತಸ್ಯ ಮೂತ್ರೇಣ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಪಿಷ್ಟಮ್||೮೪|| ಭುಜಙ್ಗಲೂತೋನ್ದುರವೃಶ್ಚಿಕಾದ್ಯೈರ್ವಿಸೂಚಿಕಾಜೀರ್ಣಗರಜ್ವರೈಶ್ಚ| ಆರ್ತಾನ್ನರಾನ್ ಭೂತವಿಧರ್ಷಿತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಸ್ಥೀಕರೋತ್ಯಞ್ಜನಪಾನನಸ್ಯೈಃ||೮೫||

Adhikarana daMshAdapi niHsheShaM viShamuddharet, sheShaM hi viShaM punarvegAya jAyeta (86) · Śloka 86

ಪ್ರಲೇಪಾದ್ಯೈಶ್ಚ ನಿಃಶೇಷಂ ದಂಶಾದಪ್ಯುದ್ಧರೇದ್ವಿಷಮ್| ಭೂಯೋ ವೇಗಾಯ ಜಾಯೇತ್ ಶೇಷಂ ದೂಷೀವಿಷಾಯ ವಾ||೮೬||

Adhikarana viShApAye kupitavAyvAdInAM snehAdyupakramaH (87-88) · Śloka 88

ವಿಷಾಪಾಯೇಽನಿಲಂ ಕ್ರುದ್ಧಂ ಸ್ನೇಹಾದಿಭಿರುಪಾಚರೇತ್| ತೈಲಮದ್ಯಕುಲತ್ಥಾಮ್ಲವರ್ಜ್ಯೈಃ ಪವನನಾಶನೈಃ||೮೭|| ಪಿತ್ತಂ ಪಿತ್ತಜ್ವರಹರೈಃ ಕಷಾಯಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಭಿಃ| ಸಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ವರ್ಗೇಣ ಕಫಮಾರಗ್ವಧಾದಿನಾ||೮೮||

Adhikarana sarpA~ggABihate Sa~gkAviShArdite ca sitAdipAnaM prokShaNAdi (89-90) · Śloka 90

ಸಿತಾ ವೈಗನ್ಧಿಕೋ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಪಯಸ್ಯಾ ಮಧುಕಂ ಮಧು| ಪಾನಂ ಸಮನ್ತ್ರಪೂತಾಮ್ಬು ಪ್ರೇಕ್ಷಣಂ ಸಾನ್ತ್ವಹರ್ಷಣಮ್||೮೯|| ಸರ್ಪಾಙ್ಗಾಭಿಹತೇ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತಥಾ ಶಙ್ಕಾವಿಷಾರ್ದಿತೇ| |೯೦|

Adhikarana viShashAntyarthaM karketanAdidhAraNam (90-92) · Śloka 92

| ಕರ್ಕೇತನಂ ಮರಕತಂ ವಜ್ರಂ ವಾರಣಮೌಕ್ತಿಕಮ್||೯೦|| ವೈಢೂರ್ಯಂ ಗರ್ದಭಮಣಿಂ ಪಿಚುಕಂ ವಿಷಮೂಷಿಕಾಮ್| ಹಿಮವದ್ಗಿರಿಸಮ್ಭೂತಾಂ ಸೋಮರಾಜೀಂ ಪುನರ್ನವಾಮ್||೯೧|| ತಥಾ ದ್ರೋಣಾಂ ಮಹಾದ್ರೋಣಾಂ ಮಾನಸೀಂ ಸರ್ಪಜಂ ಮಣಿಮ್| ವಿಷಾಣಿ ವಿಷಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ವೀರ್ಯವನ್ತಿ ಚ ಧಾರಯೇತ್||೯೨||

Adhikarana rAtrisa~jcAre chatrajharjharadhAraNam (36) · Śloka 36

ಛತ್ರೀ ಝರ್ಝರಪಾಣಿಶ್ಚ ಚರೇದ್ರಾತ್ರೌ ವಿಶೇಷತಃ| ತಚ್ಛಾಯಾಶಬ್ದವಿತ್ರಸ್ತಾಃ ಪ್ರಣಶ್ಯನ್ತಿ ಭುಜಙ್ಗಮಾಃ||೯೩|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ಪವಿಷಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೬||