35. viṣapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana viShapratiShedhAdhyAyaH (2) · Śloka 2

ಅಥಾತೋ ವಿಷಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨|

Adhikarana viShayasya prAgutpattidarshanam (1-3) · Śloka 3

ಮಥ್ಯಮಾನೇ ಜಲನಿಧಾವಮೃತಾರ್ಥಂ ಸುರಾಸುರೈಃ| ಜಾತಃ ಪ್ರಾಗಮೃತೋತ್ಪತ್ತೇಃ ಪುರುಷೋ ಘೋರದರ್ಶನಃ||೧|| ದೀಪ್ತತೇಜಾಶ್ಚತುರ್ದಂಷ್ಟ್ರೋ ಹರಿಕೇಶೋಽನಲೇಕ್ಷಣಃ| ಜಗದ್ವಿಷಣ್ಣಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇನಾಸೌ ವಿಷಸಂಜ್ಞಿತಃ||೨|| ಹುಂಕೃತೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಮೂರ್ತೀ ತತಃ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ| ಸೋಽಧ್ಯತಿಷ್ಠನ್ನಿಜಂ ರೂಪಮುಜ್ಝಿತ್ವಾ ವಞ್ಚನಾತ್ಮಕಮ್||೩||

Adhikarana sthAvaraM viShaM kandeShvativIryam (4) · Śloka 4

ಸ್ಥಿರಮತ್ಯುಲ್ಬಣಂ ವೀರ್ಯೇ ಯತ್ಕನ್ದೇಷು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್| ಕಾಲಕೂಟೇನ್ದ್ರವತ್ಸಾಖ್ಯಶೃಙ್ಗೀಹಾಲಾಹಲಾದಿಕಮ್||೪||

Adhikarana ja~ggamaM viShaM sarpAdidaMShTrAsu dAruNam (5) · Śloka 5

ಸರ್ಪಲೂತಾದಿದಂಷ್ಟ್ರಾಸು ದಾರುಣಂ ಜಙ್ಗಮಂ ವಿಷಮ್| |೫|

Adhikarana iti dviprakAramakRutrimaM viSham (5) · Śloka 5

| ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ಚೇತಿ ವಿಷಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮಕೃತ್ರಿಮಮ್||೫||

Adhikarana kRutrimaM tu garasaMj~jam kRutrimasya lakShaNam (6-7) · Śloka 7

ಕೃತ್ರಿಮಂ ಗರಸಂಜ್ಞಂ ತು ಕ್ರಿಯತೇ ವಿವಿಧೌಷಧೈಃ| ಹನ್ತಿ ಯೋಗವಶೇನಾಶು ಚಿರಾಚ್ಚಿರತರಾಚ್ಚ ತತ್||೬|| ಶೋಫಪಾಣ್ಡೂದರೋನ್ಮಾದದುರ್ನಾಮಾದೀನ್ ಕರೋತಿ ವಾ| |೭|

Adhikarana viShasya guNA ekAdasha (7-8) · Śloka 8

ಅಥ ವಿಷಗುಣಾನ್ನಿರ್ದಿಶತಿ | ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣರೂಕ್ಷವಿಶದಂ ವ್ಯವಾಯ್ಯಾಶುಕರಂ ಲಘು||೭|| ವಿಕಾಷಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮವ್ಯಕ್ತರಸಂ ವಿಷಮಪಾಕಿ ಚ| |೮|

Adhikarana viShamojoviparItaguNam ,viShaM nRuNAM sadyojIvitaharam (8-9) · Śloka 9

| ಓಜಸೋ ವಿಪರೀತಂ ತತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣಾದ್ಯೈರನ್ವಿತಂ ಗುಣೈಃ||೮|| ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ತರಂ ನೃಣಾಂ ಸದ್ಯೋ ಹರತಿ ಜೀವಿತಮ್| |೯|

Adhikarana tara hetuH (9-10) · Śloka 10

ಕುತಃ ? ಇತ್ಯಾಹ | ವಿಷಂ ಹಿ ದೇಹಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರಾಗ್ ದೂಷಯತಿ ಶೋಣಿತಮ್||೯|| ಕಫಪಿತ್ತಾನಿಲಾಂಶ್ಚಾನು ಸಮಂ ದೋಷಾನ್ ಸಹಾಶಯಾನ್| ತತೋ ಹೃದಯಮಾಸ್ಥಾಯ ದೇಹೋಚ್ಛೇದಾಯ ಕಲ್ಪತೇ||೧೦||

Adhikarana sthAvaraviShasya prathamavegasya lakShaNam (11) · Śloka 11

ಸ್ಥಾವರಸ್ಯೋಪಯುಕ್ತಸ್ಯ ವೇಗೇ ಪೂರ್ವೇ ಪ್ರಜಾಯತೇ| ಜಿಹ್ವಾಯಾಃ ಶ್ಯಾವತಾ ಸ್ತಮ್ಭೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ತ್ರಾಸಃ ಕ್ಲಮೋ ವಮಿಃ||೧೧||

Adhikarana sthAvaraviShasya dvitIyavegasya lakShaNam (12) · Śloka 12

ದ್ವಿತೀಯೇ ವೇಪಥುಃ ಸ್ವೇದೋ ದಾಹಃ ಕಣ್ಠೇ ಚ ವೇದನಾ| ವಿಷಂ ಚಾಮಾಶಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಕುರುತೇ ಹೃದಿ ವೇದನಾಮ್||೧೨||

Adhikarana sthAvaraviShasya tRutIyavegasya lakShaNam (13-14) · Śloka 14

ತಾಲುಶೋಷಸ್ತೃತೀಯೇ ತು ಶೂಲಂ ಚಾಮಾಶಯೇ ಭೃಶಮ್| ದುರ್ಬಲೇ ಹರಿತೇ ಶೂನೇ ಜಾಯೇತೇ ಚಾಸ್ಯ ಲೋಚನೇ||೧೩|| ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ತೋದಹಿಧ್ಮಾಕಾಸಾನ್ತ್ರಕೂಜನಮ್| |೧೪|

Adhikarana sthAvaraviShasya caturthavegasya lakShaNam (14) · Śloka 14

| ಚತುರ್ಥೇ ಜಾಯತೇ ವೇಗೇ ಶಿರಸಶ್ಚಾತಿಗೌರವಮ್||೧೪||

Adhikarana sthAvaraviShasya pa~jcamavegasya lakShaNam (15) · Śloka 15

ಕಫಪ್ರಸೇಕೋ ವೈವರ್ಣ್ಯಂ ಪರ್ವಭೇದಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮೇ| ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಶ್ಚ ಪಕ್ವಾಧಾನೇ ಚ ವೇದನಾ||೧೫||

Adhikarana sthAvaraviShasya ShaShThavegasya lakShaNam (16) · Śloka 16

ಷಷ್ಠೇ ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಣಾಶಶ್ಚ ಸುಭೃಶಂ ಚಾತಿಸಾರ್ಯತೇ| |೧೬|

Adhikarana sthAvaraviShasya saptamavegasya lakShaNam (16) · Śloka 16

| ಸ್ಕನ್ಧಪೃಷ್ಠಕಟೀಭಙ್ಗೋ ಭವೇನ್ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ಸಪ್ತಮೇ||೧೬||

Adhikarana prathame viShavege vamanAdi (17) · Śloka 17

ಪ್ರಥಮೇ ವಿಷವೇಗೇ ತು ವಾನ್ತಂ ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಚಿತಮ್| ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ಸಂಯುಕ್ತಮಗದಂ ಪಾಯಯೇದ್ ದ್ರುತಮ್||೧೭||

Adhikarana dvitIye viShavege vamanavirecanAdi (18) · Śloka 18

ದ್ವಿತೀಯೇ ಪೂರ್ವವದ್ವಾನ್ತಂ ವಿರಿಕ್ತಂ ಚಾನು ಪಾಯಯೇತ್| |೧೮|

Adhikarana tRutIye viShavege agadapAnAdi (18) · Śloka 18

| ತೃತೀಯೇಽಗದಪಾನಂ ತು ಹಿತಂ ನಸ್ಯಂ ತಥಾಽಞ್ಜನಮ್||೧೮||

Adhikarana caturthe viShavege sasnehAgadapAnam (19) · Śloka 19

ಚತುರ್ಥೇ ಸ್ನೇಹಸಂಯುಕ್ತಮಗದಂ ಪ್ರತಿಯೋಜಯೇತ್| |೧೯|

Adhikarana pa~jcame viShavege samadhukakvAthAdi yukto~agadaH (19) · Śloka 19

| ಪಞ್ಚಮೇ ಮಧುಕಕ್ವಾಥಮಾಕ್ಷಿಕಾಭ್ಯಾಂ ಯುತಂ ಹಿತಮ್||೧೯||

Adhikarana ShaShThe viShavege atIsAravatsiddhiH (20) · Śloka 20

ಷಷ್ಠೇಽತಿಸಾರವತ್ಸಿದ್ಧಿಃ| |೨೦|

Adhikarana saptame viShavege avapIDAdi (20) · Śloka 20

ಅವಪೀಡಸ್ತು ಸಪ್ತಮೇ| ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕಾಕಪದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಾಸೃಗ್ವಾ ಪಿಶಿತಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್||೨೦||

Adhikarana vegAntare sarvaviShaghnI koshAtakyAdiyavAgUH (21-23) · Śloka 23

ಕೋಶಾತಕ್ಯಗ್ನಿಕಃ ಪಾಠಾ ಸೂರ್ಯವಲ್ಯಮೃತಾಭಯಾಃ| ಶೇಲುಃ ಶಿರೀಷಃ ಕಿಣೀಹೀ ಹರಿದ್ರೇ ಕ್ಷೌದ್ರಸಾಹ್ವಯಾ||೨೧|| ಪುನರ್ನವೇ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ಬೃಹತ್ಯೌ ಸಾರಿವೇ ಬಲಾ| ಏಷಾಂ ಯವಾಗೂಂ ನಿರ್ಯುಹೇ ಶೀತಾಂ ಸಘೃತಮಕ್ಷಿಕಾಮ್||೨೨|| ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ವೇಗಾನ್ತರೇ ಸರ್ವವಿಷಘ್ನೀಂ ಕೃತಕರ್ಮಣಃ| |೨೩|

Adhikarana vegAntare sarva madhUkAdiyavAgUH (23) · Śloka 23

| ತದ್ವನ್ಮಧೂಕಮಧುಕಪದ್ಮಕೇಸರಚನ್ದನೈಃ||೨೩||

Adhikarana sarvaviSheShu candrodayo nAmAgadaH (24-32) · Śloka 32

ಅಞ್ಜನಂ ತಗರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಹರಿತಾಲಂ ಮನಃಶಿಲಾ| ಫಲಾನೀ ತ್ರಿಕಟು ಸ್ಪೃಕ್ಕಾ ನಾಗಪುಷ್ಪಂ ಸಕೇಸರಮ್||೨೪|| ಹರೇಣುರ್ಮಧುಕಂ ಮಾಂಸೀ ರೋಚನಾ ಕಾಕಮಾಲಿಕಾ| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಂ ಸರ್ಜರಸಃ ಶತಾಹ್ವಾ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಬಲಾ||೨೫|| ತಮಾಲಪತ್ರತಾಲೀಸಭೂರ್ಜೋಶೀರನಿಶಾದ್ವಯಮ್| ಕನ್ಯೋಪವಾಸಿನೀ ಸ್ನಾತಾ ಶುಕ್ಲವಾಸಾ ಮಧುದ್ರುತೈಃ||೨೬|| ದ್ವಿಜಾನಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತೈಃ ಪುಷ್ಯೇ ಕಲ್ಪಯೇದಗದೋತ್ತಮಮ್| ವೈದ್ಯಶ್ಚಾತ್ರ ತದಾ ಮನ್ತ್ರಂ ಪ್ರಯತಾತ್ಮಾ ಪಠೇದಿಮಮ್||೨೭|| "ನಮಃ ಪುರುಷಸಿಂಹಾಯ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ ಚ| ಯಥಾಽಸೌ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ರಣೇ ಕೃಷ್ಣಪರಾಜಯಮ್||೨೮|| ಏತೇನ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯೇನ ಅಗದೋ ಮೇ ಪ್ರಸಿಧ್ಯತು| ನಮೋ ವೈದೂರ್ಯಮಾತೇ ಹುಲುಹುಲು ರಕ್ಷ ಮಾಂ ಸರ್ವವಿಷೇಭ್ಯಃ||೨೯|| ಗೌರಿ ಗಾನ್ಧಾರಿ ಚಾಣ್ಡಾಲಿ ಮಾತಙ್ಗಿ ಸ್ವಾಹಾ| " ಪಿಷ್ಟೇ ಚ ದ್ವಿತೀಯೋ ಮನ್ತ್ರಃ "ಹರಿಮಾಯಿ ಸ್ವಾಹಾ||೩೦|| " ಅಶೇಷವಿಷವೇತಾಲಗ್ರಹಕಾರ್ಮಣಪಾಪ್ಮಸು| ಮರಕವ್ಯಾಧಿದುರ್ಭಿಕ್ಷಯುದ್ಧಾಶನಿಭಯೇಷು ಚ||೩೧|| ಪಾನನಸ್ಯಾಞ್ಜನಾಲೇಪಮಣಿಬನ್ಧಾದಿಯೋಜಿತಃ| ಏಷ ಚನ್ದ್ರೋದಯೋ ನಾಮ ಶಾನ್ತಿಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಂ ಪರಮ್||೩೨|| |ವಾಸವೋ ವೃತ್ರಮವಧೀತ್ಸಮಾಲಿಪ್ತಃ ಕಿಲಾಮುನಾ| ]||೩೨||

Adhikarana dUShIviShasya lakShaNam dUShIviShArtasya lakShaNam (33-36) · Śloka 36

ಜೀರ್ಣಂ ವಿಷಘ್ನೌಷಧಿಭಿರ್ಹತಂ ವಾ ದಾವಾಗ್ನಿವಾತಾತಪಶೋಷಿತಂ ವಾ| ಸ್ವಭಾವತೋ ವಾ ನ ಗುಣೈಃ ಸುಯುಕ್ತಂ ದೂಷಿವಿಷಾಖ್ಯಾಂ ವಿಷಮಭ್ಯುಪೈತಿ||೩೩|| ವೀರ್ಯಾಲ್ಪಭಾವಾದವಿಭಾವ್ಯಮೇತತ್ ಕಫಾವೃತಂ ವರ್ಷಗಣಾನುಬನ್ಧಿ| ತೇನಾರ್ದಿತೋ ಭಿನ್ನಪುರೀಷವರ್ಣೋ ದುಷ್ಟಾಸ್ರರೋಗೀ ತೃಡರೋಚಕಾರ್ತಃ||೩೪|| ಮೂರ್ಚ್ಛನ್ ವಮನ್ ಗದ್ಗದವಾಕ್ ವಿಮುಹ್ಯನ್ ಭವೇಚ್ಚ ದೂಷ್ಯೋದರಲಿಙ್ಗಜುಷ್ಟಃ| ಆಮಾಶಯಸ್ಥೇ ಕಫವಾತರೋಗೀ ಪಕ್ವಾಶಯಸ್ಥೇಽನಿಲಪಿತ್ತರೋಗೀ||೩೫|| ಭವೇನ್ನರೋ ಧ್ವಸ್ತಶಿರೋರುಹಾಙ್ಗೋ ವಿಲೂನಪಕ್ಷಃ ಸ ಯಥಾ ವಿಹಙ್ಗಃ| ಸ್ಥಿತಂ ರಸಾದಿಷ್ವಥವಾ ವಿಚಿತ್ರಾನ್ ಕರೋತಿ ಧಾತುಪ್ರಭವಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್||೩೬||

Adhikarana dUShIviShasya niruktiH (37) · Śloka 37

ಪ್ರಾಗ್ವಾತಾಜೀರ್ಣಶೀತಾಭ್ರದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾಹಿತಾಶನೈಃ| ದುಷ್ಟಂ ದೂಷಯತೇ ಧಾತೂನತೋ ದೂಷೀವಿಷಂ ಸ್ಮೃತಮ್||೩೭||

Adhikarana dUShIviShArte svedaH shodhanaM ca (38) · Śloka 38

ದೂಷೀವಿಷಾರ್ತಂ ಸುಸ್ವಿನ್ನಮೂರ್ಧ್ವಂ ಚಾಧಶ್ಚ ಶೋಧಿತಮ್| ದೂಷೀವಿಷಾರಿಮಗಧಂ ಲೇಹಯೇನ್ಮಧುನಾಽಽಪ್ಲುತಮ್||೩೮||

Adhikarana dUShIviShArte dUShIviShArirnAmAgadaH (39-40) · Śloka 40

ತಮೇವಾಹ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಧ್ಯಾಮಕಂ ಮಾಂಸೀ ರೋಧ್ರಮೇಲಾ ಸುವರ್ಚಿಕಾ| ಕುಟನ್ನಟಂ ನತಂ ಕುಷ್ಠಂ ಯಷ್ಟೀ ಚನ್ದನಗೈರಿಕಮ್||೩೯|| ದೂಷೀವಿಷಾರಿರ್ನಾಮ್ನಾಽಯಂ ನ ಚಾನ್ಯತ್ರಾಪಿ ವಾರ್ಯತೇ| |೪೦|

Adhikarana viShaliptashastraviddhasya lakShaNam (40-44) · Śloka 44

| ವಿಷದಿಗ್ಧೇನ ವಿದ್ಧಸ್ತು ಪ್ರತಾಮ್ಯತಿ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ||೪೦|| ವಿವರ್ಣಭಾವಂ ಭಜತೇ ವಿಷಾದಂ ಚಾಶು ಗಚ್ಛತಿ| ಕೀಟೈರಿವಾವೃತಂ ಚಾಸ್ಯ ಗಾತ್ರಂ ಚಿಮಿಚಿಮಾಯತೇ||೪೧|| ಶ್ರೋಣಿಪೃಷ್ಠಶಿರಃಸ್ಕನ್ಧಸನ್ಧಯಃ ಸ್ಯುಃ ಸವೇದನಾಃ| ಕೃಷ್ಣದುಷ್ಟಾಸ್ರವಿಸ್ರಾವೀ ತೃಣ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರದಾಹವಾನ್||೪೨|| ದೃಷ್ಟಿಕಾಲುಷ್ಯವಮಥುಶ್ವಾಸಕಾಸಕರಃ ಕ್ಷಣಾತ್| ಆರಕ್ತಪೀತಪರ್ಯನ್ತಃ ಶ್ಯಾವಮಧ್ಯೋಽತಿರುಗ್ವ್ರಣಃ||೪೩|| ಶೂಯತೇ ಪಚ್ಯತೇ ಸದ್ಯೋ ಗತ್ವಾ ಮಾಂಸಂ ಚ ಕೃಷ್ಣತಾಮ್| ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನಂ ಶೀರ್ಯತೇಽಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಸಪಿಚ್ಛಿಲಪರಿಸ್ರವಮ್||೪೪||

Adhikarana viShashastraviddhe hRudayAvaraNam, shalyAharaNapUrvakovraNadAhaH, muShkakAdikShAreNa pratisAraNam, shukanAsAdibhirlepaH (45-47) · Śloka 47

ಕುರ್ಯಾದಮರ್ಮವಿದ್ಧಸ್ಯ ಹೃದಯಾವರಣಂ ದ್ರುತಮ್| ಶಲ್ಯಮಾಕೃಷ್ಯ ತಪ್ತೇನ ಲೋಹೇನಾನು ದಹೇದ್ ವ್ರಣಮ್||೪೫|| ಅಥವಾ ಮುಷ್ಕಕಶ್ವೇತಾಸೋಮತ್ವಕ್ತಾಮ್ರವಲ್ಲಿತಃ| ಶಿರೀಷಾದ್ ಗೃಧ್ರನಖ್ಯಾಶ್ಚ ಕ್ಷಾರೇಣ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೪೬|| ಶುಕನಾಸಾಪ್ರತಿವಿಷಾವ್ಯಾಘ್ರೀಮೂಲೈಶ್ಚ ಲೇಪಯೇತ್| |೪೭|

Adhikarana viSha kITadaShTacikitsA ca (47) · Śloka 47

| ಕೀಟದಷ್ಟಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಯಥಾರ್ಹತಃ||೪೭||

Adhikarana viSha vraNe pUtimAMse pittavisarpavatkriyA (48) · Śloka 48

ವ್ರಣೇ ತು ಪೂತಿಪಿಶಿತೇ ಕ್ರಿಯಾ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವತ್| |೪೮|

Adhikarana garaviShadAyakAH (48-49) · Śloka 49

| ಸೌಭಾಗ್ಯಾರ್ಥಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭರ್ತ್ರೇ ರಾಜ್ಞೇ ವಾಽರಾತಿಚೋದಿತಾಃ||೪೮|| ಗರಮಾಹಾರಸಮ್ಪೃಕ್ತಂ ಯಚ್ಛನ್ತ್ಯಾಸನ್ನವರ್ತಿನಃ| |೪೯|

Adhikarana garasya lakShaNam (49-50) · Śloka 50

| ನಾನಾಪ್ರಾಣ್ಯಙ್ಗಶಮಲವಿರುದ್ಧೌಷಧಿಭಸ್ಮನಾಮ್||೪೯|| ವಿಷಾಣಾಂ ಚಾಲ್ಪವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಯೋಗೋ ಗರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ| |೫೦|

Adhikarana garArtasya lakShaNam (50-54) · Śloka 54

| ತೇನ ಪಾಣ್ಡುಃ ಕೃಶೋಽಲ್ಪಾಗ್ನಿಃ ಕಾಸಶ್ವಾಸಜ್ವರಾರ್ದಿತಃ||೫೦|| ವಾಯುನಾ ಪ್ರತಿಲೋಮೇನ ಸ್ವಪ್ನಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಃ| ಮಹೋದರಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹೀ ದೀನವಾಗ್ದುರ್ಬಲೋಽಲಸಃ||೫೧|| ಶೋಫವಾನ್ ಸತತಾಧ್ಮಾತಃ ಶುಷ್ಕಪಾದಕರಃ ಕ್ಷಯೀ| ಸ್ವಪ್ನೇ ಗೋಮಾಯುಮಾರ್ಜಾರನಕುಲವ್ಯಾಲವಾನರಾನ್||೫೨|| ಪ್ರಾಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಶುಷ್ಕಾಂಶ್ಚ ವನಸ್ಪತಿಜಲಾಶಯಾನ್| ಮನ್ಯತೇ ಕೃಷ್ಣಮಾತ್ಮಾನಂ ಗೌರೋ, ಗೋರಂ ಚ ಕಾಲಕಃ||೫೩|| ವಿಕರ್ಣನಾಸಾನಯನಂ ಪಶ್ಯೇತ್ತದ್ವಿಹತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| |೫೪|

Adhikarana garArtasya cikitsitAbhAve sadyo nAshaH (54-55) · Śloka 55

| ಏತೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟೋ ಘೋರೈರುಪದ್ರವೈಃ||೫೪|| ಗರಾರ್ತೋ ನಾಶಮಾಪ್ನೋತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ಸದ್ಯೋಽಚಿಕಿತ್ಸಿತಃ| |೫೫|

Adhikarana garArte vamanaM pathyapAnabhojanaM suvarNashIlanaM ca (55-56) · Śloka 56

| ಗರಾರ್ತೋ ವಾನ್ತವಾನ್ ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ಪಥ್ಯಂ ಪಾನಭೋಜನಮ್||೫೫|| ಶುದ್ಧಹೃಚ್ಛೀಲಯೇದ್ಧೇಮ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನವಿಧೇಃ ಸ್ಮರನ್| |೫೬|

Adhikarana garArte tApyasuvarNalehaH (56-57) · Śloka 57

| ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಂ ಚೂರ್ಣಂ ತಾಪ್ಯಸುವರ್ಣಯೋಃ||೫೬|| ಲೇಹಃ ಪ್ರಶಮಯತ್ಯುಗ್ರಂ ಸರ್ವಯೋಗಕೃತಂ ವಿಷಮ್| |೫೭|

Adhikarana garArte hatAgnau mUrvAdicUrNam (57-58) · Śloka 58

| ಮೂರ್ವಾಮೃತಾನತಕಣಾಪಟೋಲೀಚವ್ಯಚಿತ್ರಕಾನ್||೫೭|| ವಚಾಮುಸ್ತವಿಡಙ್ಗಾನಿ ತಕ್ರಕೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಮಸ್ತುಭಿಃ| ಪಿಬೇದ್ರಸೇನ ವಾಽಮ್ಲೇನ ಗರೋಪಹತಪಾವಕಃ||೫೮||

Adhikarana garArte pArAvatAmiShAdishRutaM jalam (59) · Śloka 59

ಪಾರಾವತಾಮಿಷಶಠೀಪುಷ್ಕರಾಹ್ವಶೃತಂ ಹಿಮಮ್| ಗರತೃಷ್ಣಾರುಜಾಕಾಸಶ್ವಾಸಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಾಪಹಮ್||೫೯||

Adhikarana viShasa~gkaTasya lakShaNam (60) · Śloka 60

ವಿಷಪ್ರಕೃತಿಕಾಲಾನ್ನದೋಷದೂಷ್ಯಾದಿಸಙ್ಗಮೇ| ವಿಷಸಙ್ಕಟಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಶತಸ್ಯೈಕೋಽತ್ರ ಜೀವತಿ||೬೦||

Adhikarana viShavRuddhihetavaH kShudhAdayaH (61-63) · Śloka 63

ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣಾಘರ್ಮದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ರೋಧಶೋಕಭಯಶ್ರಮೈಃ| ಅಜೀರ್ಣವರ್ಚೋದ್ರವತಾಪಿತ್ತಮಾರುತವೃದ್ಧಿಭಿಃ||೬೧|| ತಿಲಪುಷ್ಪಫಲಾಘ್ರಾಣಭೂಬಾಷ್ಪಘನಗರ್ಜಿತೈಃ| ಹಸ್ತಿಮೂಷಿಕವಾದಿತ್ರನಿಃಸ್ವನೈರ್ವಿಷಸಙ್ಕಟೈಃ||೬೨|| ಪುರೋವಾತೋತ್ಪಲಾಮೋದಮದನೈರ್ವರ್ಧತೇ ವಿಷಮ್| |೬೩|

Adhikarana varShAsu viShavRuddheH kAraNam,sharadi viShasya mandavIryatve hetuH (63-64) · Śloka 64

| ವರ್ಷಾಸು ಚಾಮ್ಬುಯೋನಿತ್ವಾತ್ಸಂಕ್ಲೇದಂ ಗುಡವದ್ಗತಮ್||೬೩|| ವಿಸರ್ಪತಿ ಘನಾಪಾಯೇ, ತದಗಸ್ತ್ಯೋ ಹಿನಸ್ತಿ ಚ| ಪ್ರಯಾತಿ ಮನ್ದವೀರ್ಯತ್ವಂ ವಿಷಂ ತಸ್ಮಾದ್ಧನಾತ್ಯಯೇ||೬೪||

Adhikarana iti prakRutyAdyAlocya karmAcaraNam (65) · Śloka 65

ಇತಿ ಪ್ರಕೃತಿಸಾತ್ಮ್ಯರ್ತುಸ್ಥಾನವೇಗಬಲಾಬಲಮ್| ಅಲೋಚ್ಯ ನಿಪುಣಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಕರ್ಮಾನನ್ತರಮಾಚರೇತ್||೬೫||

Adhikarana shlaiShmike viShe vamanAdibhiH shamanam (66) · Śloka 66

ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ವಮನೈರುಷ್ಣರೂಕ್ಷತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಪ್ರಲೇಪನೈಃ| ಕಷಾಯಕಟುತಿಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೋಜನೈಃ ಶಮಯೇದ್ವಿಷಮ್||೬೬||

Adhikarana paittike viShe virecanAdibhiH shamanam (67) · Śloka 67

ಪೈತ್ತಿಕಂ ಸ್ರಂಸನೈಃ ಸೇಕಪ್ರದೇಹೈರ್ಭೃಶಶೀತಲೈಃ| ಕಷಾಯತಿಕ್ತಮಧುರೈರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೋಜನೈಃ||೬೭||

Adhikarana vAtike viShe svAdvAdyAhArAdibhiH shamanam (68) · Śloka 68

ವಾತಾತ್ಮಕಂ ಜಯೇತ್ಸ್ವಾದುಸ್ನಿಗ್ಧಾಮ್ಲಲವಣಾನ್ವಿತೈಃ| ಸಘೃತೈರ್ಭೋಜನೈರ್ಲೇಪೈಸ್ತಥೈವ ಪಿಶಿತಾಶನೈಃ||೬೮||

Adhikarana sarvaviSheShu sarvAvastheShu ghRutatulyaM bheShajaM nAsti visheShAt vAte~adhike (69-70) · Śloka 70

ನಾಘೃತಂ ಸ್ರಂಸನಂ ಶಸ್ತಂ ಪ್ರಲೇಪೋ ಭೋಜ್ಯಮೌಷಧಮ್| ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವಾವಸ್ಥೇಷು ವಿಷೇಷು ನ ಘೃತೋಪಮಮ್||೬೯|| ವಿದ್ಯತೇ ಭೇಷಜಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷಾತ್ ಪ್ರಬಲೇಽನಿಲೇ| |೭೦|

Adhikarana kaphapittavAtagataviShANAM sAdhyAsAdhyatvam (35) · Śloka 35

| ಅಯತ್ನಾಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಗಂ ಸಾಧ್ಯಂ, ಯತ್ನಾತ್ ಪಿತ್ತಾಶಯಾಶ್ರಯಮ್||೭೦|| ಸುದುಃಸಾಧ್ಯಮಸಾಧ್ಯಂ ವಾ ವಾತಾಶಯಗತಂ ವಿಷಮ್| ೭೦ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀವದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿ- ತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ವಿಷಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೫||