Adhikarana atha pANDurogacikitsitannAmAShTAdasho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातः पाण्डुरोगचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau sarpiHpAnam (2) · Śloka 2
ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਿਨਮਾਦੌ ਕਲ੍ਯਾਣਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਤਿਕ੍ਤਕਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਾਯਯੇਤ੍||੨||
पाण्ड्वामयिनमादौ कल्याणपञ्चगव्यतिक्तकानामन्यतमं सर्पिः पाययेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dADimAdiGRutam (3) · Śloka 3
ਦਾਡਿਮਸਾਰਤਃ ਕੁਡਵਂ ਧਾਨ੍ਯਕਾਰ੍ਦ੍ਧਕੁਡਵਂ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਸ੍ਟਮਿਕਾਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਚਿਤ੍ਰਕਯੋਸ਼੍ਚ ਪਲਂ ਪਲਮੇਕਤਃ ਕਲ੍ਕੀਕਤ੍ਯ ਤੋਯਾਢਕੇ ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਲਂ ਗ਼ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਗੁਲ੍ਮਪ੍ਲੀਹਾਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਵਾ ਸਕਾਸਮੂਢਵਾਤਵਾਤਕਫਾਰ੍ਤਿਹਰਮਗ੍ਨਿਦੀਪਨਂ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਨਾਂ ਸਮ੍ਮਤਂ ਦੁਃਖ਼ਪ੍ਰਸਵਿਨੀਨਾਂ ਚ||੩||
दाडिमसारतः कुडवं धान्यकार्द्धकुडवं पिप्पल्यष्टमिकां शुण्ठीचित्रकयोश्च पलं पलमेकतः कल्कीकृत्य तोयाढके विंशतिपलं ग़ृतस्य सिद्धं हृत्पाण्डुरोगगुल्मप्लीहार्शः श्वा सकासमूढवातवातकफार्तिहरमग्निदीपनं वन्ध्यानां सम्मतं दुःख़प्रसविनीनां च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana durAlaBAdiGRutam (4) · Śloka 4
ਦੁਰਾਲਭਚਨ੍ਦਨਪਟੋਲਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਗੁਡੂਚਿਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਰੋਹਿਣੀ ਗ਼ਨਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਯੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਦੇਵਦਾਰੁਪਰ੍ਪਟਕਾਜਮੋਦੈਃ ਕਾਰ੍ਸਿਕੈਃ ਕ੍ਸੀਰਾਢਕੇ ਗ਼ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਾਧਯੇਤ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਕਾਮਿਲਾਰਕ੍ਤ ਪਿਤ੍ਤਜ੍ਵਰਦਾਹਾਸਗ੍ਦਰਵਿਸ੍ਫੋਟਸ਼੍ਵਯਥੁਭਗਨ੍ਦਰਾਰ੍ਸ਼ੋਗ਼੍ਨਮ੍||੪||
दुरालभचन्दनपटोलत्रायमाणागुडूचिकिराततिक्तरोहिणी ग़ननिशाद्वयेन्द्रयवदेवदारुपर्पटकाजमोदैः कार्षिकैः क्षीराढके ग़ृतप्रस्थं साधयेत्| पाण्डुरोगकामिलारक्त पित्तज्वरदाहासृग्दरविस्फोटश्वयथुभगन्दरार्शोग़्नम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanaM taduttaraM kramashca (5) · Śloka 5
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਚੈਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਾਮਯੇਤ੍| ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਮੂਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਗਵ੍ਯਂ ਮਾਹਿਸਂ ਵਾਰ੍ਧਮਾਸਂ ਪਯਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਮਾਗਧਿਕਾਸ਼ਤਂ ਵਾ| ਮੂਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾਮ੍| ਸ੍ਪਤਾਹਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਹਰੀਤਕੀਃ ਕਲ੍ਕਿਤਾਃ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਭਦ੍ਰਦਾਰੁਨਾਗਰਸ਼੍ਯਾਮਾਤ੍ਰਿਵਨ੍ਮੂਲਾਨਿ ਤੇਨੈਵ ਵਾ ਕ੍ਵਥਿਤਾਨਿ| ਏਭਿਰ੍ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਪਯਃ||੫||
स्निग्धं चैनं तीक्ष्णैर्वामयेत्| पुनश्च स्निग्धं मूत्रयुक्तं गव्यं माहिषं वार्धमासं पयः पाययेत्| मागधिकाशृतं वा| मूत्रसिद्धां वा त्रिफलाम्| स्पताहं मूत्रेण वा हरीतकीः कल्किताः| स्वर्णक्षीरीभद्रदारुनागरश्यामात्रिवृन्मूलानि तेनैव वा क्वथितानि| एभिर्वा शृतं पयः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vatsakabIjAdicUrNam (6) · Śloka 6
ਵਤ੍ਸਕਬੀਜਵਿਸ਼ਾਲਾਕੁਸ੍ਠਕਟੁਕਾਦਾਰੁਮੁਸ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮਾ ਭਾਗਾਃ ਮੂਰ੍ਵਾਭਾਗਦ੍ਵਯਮਤਿਵਿਸਾਭਾਗਾਰ੍ਧਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਮ੍ ਸੁਖ਼ਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮਨੁਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਏਤਤ੍ ਪਾਣ੍ਡੁਕਾਮਿਲਾਜ੍ਵਰਾਰੁਚਿਗੁਲ੍ਮਾ ਨਾਹਾਮਵਾਤਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਨਪੋਹਤਿ||੬||
वत्सकबीजविशालाकुष्ठकटुकादारुमुस्तानां समा भागाः मूर्वाभागद्वयमतिविषाभागार्धं च चूर्णितम् सुख़ाम्बुना पीत्वा क्षौद्रमनुलिह्यात्| एतत् पाण्डुकामिलाज्वरारुचिगुल्मा नाहामवातरक्तपित्तकासश्वासानपोहति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trikaTukAdi vaTakAH (7) · Śloka 7
ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਕਾਲਤਿਲਲੋਹੈਰ੍ਵਾ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਤੁਲ੍ਯੈਰ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕੇਣ ਵਟਕਾਨ੍ ਕਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਾਨ੍ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੀ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍|੭|
त्रिकटुककालतिललोहैर्वा माक्षिकधातुतुल्यैर्माक्षिकेण वटकान् कृत्वा तक्रानुपानान् पाण्डुरोगी भक्षयेत्|७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana navAyasacUrNam (7) · Śloka 7
ਤ੍ਰਿਫਲਾਵ੍ਯੋਸਗ਼ਨਾਗ੍ਨਿਵਿਡਙ੍ਗਭਾਗਾ ਨਵ ਨਵ ਚਾਯਸਚੂਰ੍ਣ ਭਾਗਾ ਮਧੁਗ਼ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤਕ੍ਰੇਣੋਸ੍ਣੋਦਕੇਨ ਵੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਹਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁ ਰੋਗਕਾਮਿਲਾਕੁਸ੍ਠਾਰ੍ਸ਼ਃਸ਼ੋਫੋਦਰਪ੍ਲੀਹਮੇਹਹਰਾਃ||੭||
त्रिफलाव्योषग़नाग्निविडङ्गभागा नव नव चायसचूर्ण भागा मधुग़ृताभ्यां तक्रेणोष्णोदकेन वोपयुक्ता हृत्पाण्डु रोगकामिलाकुष्ठार्शःशोफोदरप्लीहमेहहराः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDUravaTakAH (8) · Śloka 8
ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਚਵਿਕਾਦਾਰੁਦਾਰ੍ਵੀਤ੍ਵਗ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਾਨ੍ ਤ੍ਰਿਫਲਾਦੀਨਿ ਚ ਨਵ ਵਿਚੂਰ੍ਣਯ ਚੂਰ੍ਣਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਚ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪਥਙ੍ ਮਣ੍ਡੂਰਂ ਤਤੋ ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਤੋਸ੍ਟਗੁਣਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਵਟਕਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤੇ ਤਕ੍ਰਾਨੁਪਾਨਮਭ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪਰਮੌਸਧਂ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਿਨਾਂ ਸ਼ੋਫਾਰ੍ਸ਼ਃ ਕੁਸ੍ਠਕਾਮਿਲਾਮੇਹ ਪ੍ਲੀਹਾਢ੍ਯਵਾਤਕਫਰ੍ਤਾਨਾਂ ਚ||੮||
माक्षिकधातुचविकादारुदार्वीत्वग्ग्रन्थिकान् त्रिफलादीनि च नव विचूर्णय चूर्णाद् द्विगुणं च सुश्लक्ष्णं पृथङ् मण्डूरं ततो गोमूत्रं सर्वतोऽष्टगुणं पक्त्वा तस्मिंस्तत्क्षिपेत्| अनन्तरं च वटकान् कुर्यात्| ते तक्रानुपानमभ्यस्ताः परमौषधं पाण्ड्वामयिनां शोफार्शः कुष्ठकामिलामेह प्लीहाढ्यवातकफर्तानां च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yogarAjaguTikA (9) · Śloka 9
ਸ਼ਿਲਾਜਤੁਤਾਪ੍ਯਰੁਪ੍ਯਾਯੋਮਲਾਃ ਪਥਕ੍ ਪਞ੍ਚਪਲਿਕਾਸ੍ਤ੍ਰਿ ਫਲਾਦਯਸ਼੍ਚ ਵਿਗਤਗ਼ਨਾਃ ਪਲਾਂਸ਼ਾਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਰਜਸਃ ਸਿਤੋ ਪਲਾਪਲਾਸ੍ਟਕਯੁਕ੍ਤਾ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰੁਤਾ ਯੋਗਰਾਜਃ| ਕੁਲਤ੍ਥਾਦਿ ਥੂਸਾਸ਼ਿਨਾ ਯਥਾਗ੍ਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਤਃ ਸਮਾਨਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ| ਯਕ੍ਸ੍ਮਵਿਸ ਵਿਸਮਜ੍ਵਰਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਪਸ੍ਮਾਰਹਰਸ਼੍ਚ||੯||
शिलाजतुताप्यरुप्यायोमलाः पृथक् पञ्चपलिकास्त्रि फलादयश्च विगतग़नाः पलांशाः श्लक्ष्णरजसः सितो पलापलाष्टकयुक्ता क्षौद्रद्रुता योगराजः| कुलत्थादि थूषाशिना यथाग्न्यभ्यवहृतः समानः पूर्वेण| यक्ष्मविष विषमज्वरकासश्वासापस्मारहरश्च||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vajraBidhA gulikA (10) · Śloka 10
ਤ੍ਰਿਫਲਾਕੁਟਜਫਲਗ਼ਨਪਟੋਲਪਿਚੁਮਨ੍ਦਮਹੌਸਧਕਸਾਯੈਰ੍ਮਾਸ ਮਰ੍ਧਮਾਸਂ ਵਾ ਭਾਵਿਤਾਨ੍ਯਸ੍ਟੌ ਸ਼ਿਲਾਹ੍ਵਯਪਲਾਨਿ ਸਮਸਿਤਾ ਨ੍ਯੁਪਕੁਲ੍ਯਾਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀਧਾਤ੍ਰੀਫਲਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗਯਃ ਪਥਪ ਲਾਂਸ਼ਾਃ ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਫਲਮੂਲਯੋਃ ਪਲਂ ਤ੍ਰਿਜਾਤਕਤ੍ਰਿਕਰ੍ਸਞ੍ਚ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਤ੍ਰਿਪਲਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਵਟਕਾਨ੍ ਵਰ੍ਤਯੇਤ੍| ਤੇ ਦਾਡਿਮਾਮ੍ਬੁਕ੍ਸੀਰ ਰਸਸਲਿਲਸੁਰਾਸਵਾਨ੍ਯਤਮਾਨੁਪਾਨਾ ਵਜ੍ਰਾਭਿਧਾਨਾ ਵਜ੍ਰਮਿ ਵਾਨਨ੍ਤਰੋਕ੍ਤਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍ ਦਾਰਯਨ੍ਤਿ| ਹਦ੍ਰੋਗਗਲਰੋਗਗਰੋਦਰਾ ਸਗ੍ਦਰਭਗਨ੍ਦਰਗੁਲ੍ਮਵਰ੍ਧ੍ਮਸ਼ੁਕ੍ਰਮੂਤ੍ਰਦੋਸਾਂਸ਼੍ਚ||੧੦||
त्रिफलाकुटजफलग़नपटोलपिचुमन्दमहौषधकषायैर्मास मर्धमासं वा भावितान्यष्टौ शिलाह्वयपलानि समसिता न्युपकुल्यातुगाक्षीरीधात्रीफलकर्कटशृङ्गयः पृथप लांशाः निदिग्धिकाफलमूलयोः पलं त्रिजातकत्रिकर्षञ्च क्षौद्रत्रिपलयुक्तान् वटकान् वर्तयेत्| ते दाडिमाम्बुक्षीर रससलिलसुरासवान्यतमानुपाना वज्राभिधाना वज्रमि वानन्तरोक्तान् रोगान् दारयन्ति| हृद्रोगगलरोगगरोदरा सृग्दरभगन्दरगुल्मवर्ध्मशुक्रमूत्रदोषांश्च||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana drAkShAlehaH (11) · Śloka 11
ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪਿਪ੍ਪਲੀਪ੍ਰਸ੍ਥਦ੍ਵਯਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਰ੍ਧਤੁਲਾਂ ਤਵਕ੍ਸੀਰੀਨਾਗਰਮਧੁ ਕਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵਿਪਲਿਕਾਨਿ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾਮਲਕਰਸਦ੍ਰੋਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਪਚੇਤ੍| ਲੇਹੀਭੂਤੇ ਸ਼ੀਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਧੁ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਭਾਵਯੇਤ੍| ਤ੍ਰਿਸੁਗਨ੍ਧਿਕਸ੍ਯ ਕਰ੍ਸਯਤ੍ਰਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣੀਕਤ੍ਯ ਦਰ੍ਵ੍ਯਾ ਪਰਿਗ਼ਟ੍ਯ ਜਾਤੀਪੁਸ੍ਪਾਦਿਵਾਸਿਤੇ ਮਦ੍ਭਾਣ੍ਡੇ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਅਯਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਲੇਹ ਉਪਯੁਜ੍ਯਮਾਨਃ ਪਾਣ੍ਡ੍ਵਾਮਯਹਦ੍ਰੋਗਕਾਮਿਲਾ ਹਲੀਮਕਜ੍ਵਰਗੁਲ੍ਮੋਦਰਸ਼ੋਫੋਦਾਵਰ੍ਤ੍ਤਾਦੀਨਵਰਾਨਪਿ ਵਿਰੇਕ ਸਾਧ੍ਯਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਧੀਨ੍ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਾਯੁਰਿਵਾਭ੍ਰਾਣ੍ਯਪਹਰਤਿ||੧੧||
द्राक्षापिप्पलीप्रस्थद्वयं शर्करार्धतुलां तवक्षीरीनागरमधु कानि च द्विपलिकानि चूर्णयित्वाऽऽमलकरसद्रोणे प्रक्षिप्य मृद्वग्निना पचेत्| लेहीभूते शीते च तस्मिन् मधु प्रस्थं भावयेत्| त्रिसुगन्धिकस्य कर्षयत्रं च चूर्णीकृत्य दर्व्या परिग़ट्य जातीपुष्पादिवासिते मृद्भाण्डे निदध्यात्| अयं द्राक्षालेह उपयुज्यमानः पाण्ड्वामयहृद्रोगकामिला हलीमकज्वरगुल्मोदरशोफोदावर्त्तादीनवरानपि विरेक साध्यान् व्याधीन् प्रसह्य वायुरिवाभ्राण्यपहरति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BojanaM pAna~jca (12) · Śloka 12
ਭੋਜਨਂ ਤੁ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਤਃ ਸ਼ਾਲਿਯਵਗੋਧੂਮਮੁਦ੍ਗਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਾਨਿ ਪਯੋ ਗ਼ਤਂ ਵਸਪਟੋਲਵੇਤ੍ਰਪਰ੍ਪਟਕਸ਼ਾਕਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਦ੍ਰਾਡਿਮਖ਼ਰ੍ਜੂਰਾ ਮਲਕਰਸਾਨਿ| ਪਾਨਮਨੁਪਾਨਞ੍ਚ ਮੂਲਕਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾਰਿ ਵਾਤਾ ਧਿਕੇ| ਗ਼ਨਹ੍ਨੀਬੇਰਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸਾਧਿਤਂ ਪਿਤ੍ਤੋਤ੍ਤਰੇ| ਸ਼੍ਲੇਸ਼੍ਮਣ੍ਯ ਰਿਸ੍ਟਸੀਧੁਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਾਸਵਾਃ| ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਾ ਤਕ੍ਰਮ੍||੧੨||
भोजनं तु सात्म्यतः शालियवगोधूममुद्गजाङ्गलमांसानि पयो ग़ृतं वृषपटोलवेत्रपर्पटकशाकं द्राक्षाद्राडिमख़र्जूरा मलकरसानि| पानमनुपानञ्च मूलकसिद्धं वारि वाता धिके| ग़नह्नीबेरशुण्ठीसाधितं पित्तोत्तरे| श्लेश्मण्य रिष्टसीधुमार्द्वीकासवाः| सर्वत्र वा तक्रम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sArAriShTaH (13) · Śloka 13
ਬੀਜਕਸਾਰਪ੍ਰਸ੍ਥਮ੍| ਵਰਾਯਾਃ ਪਲਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ| ਪਞ੍ਚ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਯਃ ਬਲਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤ| ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਸ਼ੇਸਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਰਸਮਾਦਾਯ ਪੂਤਸ਼ੀਤੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਤੁਲਾਂ ਮਧੁਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕਰ੍ਸਾਂਸ਼ਾਨਿ ਚ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਵ੍ਯੋਸਵ੍ਯਾਗ਼੍ਰਨਖ਼ੋਸ਼ੀਰਕ੍ਰਮਕੈਲ ਵਾਲੁਕਕੁਸ੍ਠਮਧੁਕਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਗ਼ਤਭਾਜਨੇ ਸਰ੍ਵਮੈਕਧ੍ਯਂ ਯਵਪਲ੍ਲੇ ਗ੍ਰੀਸ੍ਮੇ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ੀਤੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਅਯਂ ਬੀਜਕਸਾਰਾਰਿਸ੍ਟਃ ਪਾਣ੍ਡੁਕਾਮਿਲਾਮੇਹਾਹਦ੍ਰੋਗਵਾਤ ਸ਼ੋਣਿਤਵਿਸਮਜ੍ਵਰਾਰੋਚਕਕਾਸਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ ਨਿਬਰ੍ਹਤਿ||੧੩||
बीजकसारप्रस्थम्| वरायाः पलानि पञ्चविंशतिः| पञ्च द्राक्षायः बलायाः सप्त| जलद्रोणे पक्त्वा पादशेषं तेभ्यो रसमादाय पूतशीतेऽस्मिन् शर्करातुलां मधुप्रस्थं कर्षांशानि च चूर्णितानि व्योषव्याग़्रनख़ोशीरक्रमकैल वालुककुष्ठमधुकानि निक्षिप्य ग़ृतभाजने सर्वमैकध्यं यवपल्ले ग्रीष्मे दशरात्रं विंशतिरात्रं शीते स्थापयेत्| अयं बीजकसारारिष्टः पाण्डुकामिलामेहाहृद्रोगवात शोणितविषमज्वरारोचककासश्वासान् निबर्हति||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gaNDIrAriShTaH (14) · Śloka 14
ਗਣ੍ਡੀਰਤਰੋਃ ਸਮੂਲਪੁਸ੍ਪਸ਼ਾਖ਼ਸ੍ਯ ਤੁਲਾਮਾਹਰੇਤ੍| ਅਰ੍ਧਤੁਲਾਂ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾਃ ਪਥਗਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕੁਟਜਤ੍ਵਚਸ਼੍ਚ| ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਾਨ੍ ਮੁਸ੍ਤਾਰੁਸ੍ਕਰਕਮਿਗ਼੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਨ੍| ਪਾਲਿਕਾਨ੍ ਪਾਠਾਦਨ੍ਤੀਮਧੁਰਸਾਰਾਸ੍ਨਾਸ਼ਠੀਚਿਤ੍ਰਕਾਨ੍| ਮਦ੍ਵੀਕਾਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟੇਨ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕਪਲੇਨਾਰ੍ਧਪਲਿਕੈਸ਼੍ਚ ਮਰਿਚਵਿਡ ਙ੍ਗੈਲਵਾਲੁਕੈਃ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਗ਼ਤਕੁਮ੍ਭੇ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਮਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਤੋਯਂ ਗਣ੍ਡੀਰਾਰਿਸ੍ਟੋਧਿਕਗੁਣਃ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਮਾਤ੍| ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯ ਰ੍ਬੁਦਕਮਿਹਰਸ਼੍ਚ||੧੪||
गण्डीरतरोः समूलपुष्पशाख़स्य तुलामाहरेत्| अर्धतुलां दशमूलस्य त्रिफलायाः पृथगर्धप्रस्थं कुटजत्वचश्च| कुडवांशान् मुस्तारुष्करकृमिग़्नेन्द्रयवान्| पालिकान् पाठादन्तीमधुरसारास्नाशठीचित्रकान्| मृद्वीकार्धप्रस्थेन श्लक्ष्णपिष्टेन ग्रन्थिकपलेनार्धपलिकैश्च मरिचविड ङ्गैलवालुकैः प्रलिप्ते ग़ृतकुम्भे निधापयेत्| मासमात्रं स्थितोऽयं गण्डीरारिष्टोऽधिकगुणः पूर्वस्मात्| ग्रन्थ्य र्बुदकृमिहरश्च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mastvariShTaH (15) · Śloka 15
ਅਥਵਾ ਚਵ੍ਯਕੁਸ੍ਠਚਿਤ੍ਰਕਪ੍ਰਲਿਪ੍ਤੇ ਭਾਜਨੇ ਮਸ੍ਤੁਦ੍ਰੋਣਂ ਗੁਡ ਤੁਲਾਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਵਿਡਙ੍ਗਪ੍ਰਸ੍ਥਤ੍ਰਯਂ ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਮਰਿਚਪਰੂਸਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਪਲਿਕਾਨਿ ਚ ਦਨ੍ਤੀਚਿਤ੍ਰਕਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨਿ ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਨਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਤੋ ਯਵਪਲਸ੍ਥਂ ਪਕ੍ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ੍ਯ ਯਥਾਬਲਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਸ ਮਸ੍ਤ੍ਵਰਿਸ੍ਟਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਮੇਹਸ੍ਥੌਲ੍ਯਮੇਦਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਪ੍ਲੀਹ ਸ਼ੋਫੋਦਰਭਗਨ੍ਦਰਹਰਃ| ਪਰਮਂ ਚਾਗ੍ਨਿਦੀਪਨ ਇਤਿ||੧੫||
अथवा चव्यकुष्ठचित्रकप्रलिप्ते भाजने मस्तुद्रोणं गुड तुलां पिप्पलीप्रस्थत्रयं त्रिफलाप्रस्थत्रयं विडङ्गप्रस्थत्रयं कुडवांशांश्च मरिचपरूषकद्राक्षाकाश्मर्यफलेन्द्रयवान् द्विपलिकानि च दन्तीचित्रकभल्लातकानि चूर्णितानि प्रक्षिपेत्| ततो यवपलस्थं पक्षमुपेक्ष्य यथाबलं पिबेत्| एष मस्त्वरिष्टः पाण्डुरोगमेहस्थौल्यमेदार्शोग्रहणीप्लीह शोफोदरभगन्दरहरः| परमं चाग्निदीपन इति||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM cikitsAvikalpaH (16) · Śloka 16
ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਹਿਤਂ ਯਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍| ਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਦੁਸਾ ਪਥਗ੍ਦੋਸਬਲਂ ਪ੍ਰਤਿ| ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਾਯਂ ਪਵਨਜੇ ਤਿਕ੍ਤਸ਼ੀਤਂ ਤੁ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੇ ਕਟੁੜ੍ਰੂਕ੍ਸੋਸ੍ਣਂ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਂ ਸਾਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕੇ||੧੬||
भवति चात्र पाण्डुरोगप्रशान्यर्थं विहितं यच्चिकित्सितम्| विकल्प्यमेतद्विदुषा पृथग्दोषबलं प्रति| स्नेहप्रायं पवनजे तिक्तशीतं तु पैत्तिके| श्लैष्मिके कटुऱ्रूक्षोष्णं विमिश्रं सान्निपातिके||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRujje pANDau kramaH (17) · Śloka 17
ਮਦਂ ਨਿਰ੍ਗ਼ਾਤਯੇਤ੍ ਕਾਯਾਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨੈਃ ਪੁਰਃ| ਬਲਾਧਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਪੀਂਸਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਕੋਸ੍ਠੇ ਤੁ ਯੋਜਯੇਤ੍||੧੭||
मृदं निर्ग़ातयेत् कायात्तीक्ष्णैः संशोधनैः पुरः| बलाधानानि सर्पींषि शुद्धे कोष्ठे तु योजयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyoShAdiGRutam (18) · Śloka 18
ਵ੍ਯੋਸਬਿਲ੍ਵਦ੍ਵਿਰਜਨੀਤ੍ਰਿਫਲਾਦ੍ਵਿਪੁਨਰ੍ਨਵਮ੍| ਮੁਸ੍ਤਾਨ੍ਯਯੋਰਜਃ ਪਾਠਾ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਦੇਵਦਾਰੁ ਚ| ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਚ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਚ ਸਕ੍ਸੀਰੈਸ੍ਤੈਃ ਸ਼ਤਂ ਗ਼ਤਮ੍| ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ ਮਤ੍ਤਿਕਾਕਤਾਨ੍||੧੮||
व्योषबिल्वद्विरजनीत्रिफलाद्विपुनर्नवम्| मुस्तान्ययोरजः पाठा विडङ्गं देवदारु च| वृश्चिकाली च भार्ङ्गी च सक्षीरैस्तैः शृतं ग़ृतम्| सर्वान् प्रशमयत्याशु विकारान् मृत्तिकाकृतान्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kesarAdiGRutam (19) · Śloka 19
ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕੇਸਰਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਪਿਪ੍ਪਲੀਕ੍ਸੀਰਸ਼ਾਡ੍ਵਲੈਃ||੧੯||
तद्वत् केसरयष्ट्याह्वपिप्पलीक्षीरशाड्वलैः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRuddveShaNAya BAvitamRudvitaraNam mRudBede doShAnuguNacikitsA (20) · Śloka 20
ਮਦ੍ਦ੍ਵੇਸਣਾਯ ਤਲ੍ਲੌਲ੍ਯੇ ਵਿਤਰੇਦ੍ਭਾਵਿਤਾਂ ਮਦਮ੍| ਵਿਡਙ੍ਗੇ ਨਾਤਿਵਿਸਯਾ ਪਾਠਯਾ ਨਿਮ੍ਬਪਲ੍ਲਵੈਃ| ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਕੈਃ ਕਟੁਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਕੌਟਜੈਰ੍ਮੂਰ੍ਵਯਾਥਵਾ| ਮਦ੍ਭੇਦਭਿਨ੍ਨਦੋਸਾਨੁਗਮਾਦ੍ਯੋਜ੍ਯਂ ਚ ਭੇਸਜਮ੍||੨੦||
मृद्द्वेषणाय तल्लौल्ये वितरेद्भावितां मृदम्| विडङ्गे नातिविषया पाठया निम्बपल्लवैः| वार्त्ताकैः कटुरोहिण्या कौटजैर्मूर्वयाथवा| मृद्भेदभिन्नदोषानुगमाद्योज्यं च भेषजम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAyAM kramaH (21) · Śloka 21
ਕਾਮਿਲਾਯਨ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਗ਼੍ਨਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਾਵਿਰੋਧਿ ਯਤ੍|੨੧|
कामिलायन्तु पित्तग़्नं पाण्डुरोगाविरोधि यत्|२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tadarthaM GRutaprayogAH (21) · Śloka 21
ਪਥ੍ਯਾਸ਼ਤਰਸੇ ਪਥ੍ਯਾਵਨ੍ਤਾਰ੍ਧਸ਼ਤਕਲ੍ਕਿਤਃ| ਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਗ਼ਤਾਦ੍ਗੁਲ੍ਮਕਾਮਿਲਾਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਜਿਤ੍| ਦਨ੍ਤੀਚਤੁਸ੍ਪਲਰਸੇ ਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਦਨ੍ਤੀਸ਼ਲਾਟੁਭਿਃ| ਗ਼ਤਪ੍ਰਸ੍ਥਃ ਸ਼ਤਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪ੍ਲੀਹਾਸ਼੍ਵਯਥੁਜਿਚ੍ਚ ਸਃ| ਪੁਰਾਣਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰ੍ਧਪ੍ਰਸ੍ਥਸਾਧਿਤਃ| ਕਾਮਿਲਾਗੁਲ੍ਮਪਾਣ੍ਡ੍ਵਰ੍ਤਿਜ੍ਵਰਮੇਹੋਦਰਾਪਹਃ| ਹਰਿਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਫਲਾਨਿਮ੍ਬਬਲਾਮਧੁਕਸਾਧਿਤਮ੍| ਸਕ੍ਸੀਰਂ ਮਾਹਿਸਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕਾਮਿਲਾਹਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍||੨੧||
पथ्याशतरसे पथ्यावृन्तार्धशतकल्कितः| प्रस्थः सिद्धो ग़ृताद्गुल्मकामिलापाण्डुरोगजित्| दन्तीचतुष्पलरसे पिष्टैर्दन्तीशलाटुभिः| ग़ृतप्रस्थः शृतस्तद्वत् प्लीहाश्वयथुजिच्च सः| पुराणसर्पिषः प्रस्थो द्राक्षार्धप्रस्थसाधितः| कामिलागुल्मपाण्ड्वर्तिज्वरमेहोदरापहः| हरिद्रात्रिफलानिम्बबलामधुकसाधितम्| सक्षीरं माहिषं सर्पिः कामिलाहरमुत्तमम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAhiShaGRutayogau (22) · Śloka 22
ਗੋਮੂਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇ ਦਾਰ੍ਵੀਕਲ੍ਕਾਰ੍ਧਪਲਸਾਧਿਤਃ| ਦਾਰ੍ਵੀਪਞ੍ਚਪਲਕ੍ਵਾਥੇ ਕਲ੍ਕੇ ਕਾਲੀਯਕੇ ਪਰਃ| ਮਾਹਿਸਾਤ੍ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪੂਰ੍ਵਃ ਪੁਰ੍ਵੇ ਪਰਃ ਪਰੇ| ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਾਲੀਯਕਕ੍ਵਾਥੇ ਸਨਿਸ਼ਂ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਹਿਤਮ੍||੨੨||
गोमूत्रे द्विगुणे दार्वीकल्कार्धपलसाधितः| दार्वीपञ्चपलक्वाथे कल्के कालीयके परः| माहिषात्सर्पिषः प्रस्थं पूर्वः पुर्वे परः परे| सिद्धं कालीयकक्वाथे सनिशं चोत्तरे हितम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAnAshanAH anye yogAH (23) · Śloka 23
ਆਰਗ੍ਵਧਂ ਰਸੇਨੇਕ੍ਸੋਰ੍ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਮਲਕਸ੍ਯ ਵਾ| ਸਤ੍ਰ੍ਯੂਸਣਂ ਬਿਲ੍ਵਮਾਤ੍ਰਂ ਪਾਯਯੇਤ੍ਕਾਮਿਲਾਪਹਮ੍| ਪਿਬੇਨ੍ਨਿਕੁਮ੍ਭਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਗੁਡਂ ਸ਼ੀਤਵਾਰਿਣਾ| ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਤ੍ਰੈਫਲੇਨ ਰਸੇਨ ਵਾ| ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਤ੍ਰਿਭਾਣ੍ਡੀਂ ਵਾ ਗਵਾਕ੍ਸੀਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੨੩||
आरग्वधं रसेनेक्षोर्विदार्यामलकस्य वा| सत्र्यूषणं बिल्वमात्रं पाययेत्कामिलापहम्| पिबेन्निकुम्भकल्कं वा द्विगुडं शीतवारिणा| कुम्भस्य चूर्णं सक्षौद्रं त्रैफलेन रसेन वा| सशर्करां त्रिभाण्डीं वा गवाक्षीं वा प्रयोजयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana triPalAdisvarasAH (24) · Śloka 24
ਤ੍ਰਿਫਲਾਯਾ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾ ਵਾ ਦਾਰ੍ਵ੍ਯਾ ਨਿਮ੍ਬਸ੍ਯ ਵਾ ਰਸਮ੍| ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਮਧੁਯੁਤਂ ਕਾਮਿਲਰ੍ਤਾਯ ਯੋਜਯੇਤ੍||੨੪||
त्रिफलाया गुडूच्या वा दार्व्या निम्बस्य वा रसम्| प्रातः प्रातर्मधुयुतं कामिलर्ताय योजयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ruddhapathakAmalA tatra kramashca (25) · Śloka 25
ਤਿਲਪਿਸ੍ਟਨਿਭਂ ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਮਿਲਾਵਾਨ੍ਸਜੇਨ੍ਮਲਮ੍| ਕਫਰੁਦ੍ਧਪਥਂ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਕਫਹਰੈਰ੍ਜਯੇਤ੍||੨੫||
तिलपिष्टनिभं यस्तु कामिलावान्सृजेन्मलम्| कफरुद्धपथं तस्य पित्तं कफहरैर्जयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAKAshritA kAmalA (26) · Śloka 26
ਰੂਕ੍ਸਸ਼ੀਤਗੁਰੁਸ੍ਵਾਦੁਵ੍ਯਾਯਾਮਚਲਨਿਗ੍ਰਹੈਃ| ਕਫਸਮ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਵਾਯੁਰ੍ਯਦਾ ਪਿਤ੍ਤਂ ਬਹਿਃਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਹਾਰਿਦ੍ਰਨੇਤ੍ਰਮੂਤ੍ਰਤ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਚਸ੍ਤਦਾ ਨਰਃ| ਭਵੇਤ੍ਸਾਟੋਪਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭੋ ਗੁਰੁਣਾ ਹਦਯੇਨ ਚ| ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਾਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਪਾੜ੍ਸ਼੍ਵਾਰ੍ਤਿਹਿਧ੍ਮਾਸ਼੍ਵਾਸਾਰੁਚਿਜ੍ਵਰੈਃ| ਕ੍ਰਮੇਣਾਲ੍ਪੇਨੁਸਜ੍ਯੇਤ ਪਿਤ੍ਤੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤੇ||੨੬||
रूक्षशीतगुरुस्वादुव्यायामचलनिग्रहैः| कफसम्मूर्च्छितो वायुर्यदा पित्तं बहिःक्षिपेत्| हारिद्रनेत्रमूत्रत्वक्श्वेतवर्चस्तदा नरः| भवेत्साटोपविष्टम्भो गुरुणा हृदयेन च| दौर्बल्याल्पाग्निपाऱ्श्वार्तिहिध्माश्वासारुचिज्वरैः| क्रमेणाल्पेऽनुषज्येत पित्ते शाख़ासमाश्रिते||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAKAshritakAmalAyAM cikitsA (27) · Śloka 27
ਰਸੈਸ੍ਤਂ ਰੂਕ੍ਸਕਟ੍ਵਮ੍ਲੈਃ ਸ਼ਿਖ਼ਿਤਿਤ੍ਤਿਰਿਦਕ੍ਸਜੈਃ| ਸ਼ੁਸ੍ਕਮੂਲਕਜੈਰ੍ਯੂਸੈਃ ਕੂਲਤ੍ਥੋਤ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਭਸ਼ਾਮ੍ਲਤੀਕ੍ਸ੍ਣਕਟੁਕਲਵਣੋਸ੍ਣਂ ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| ਸਬੀਜਪੂਰਕਰਸਂ ਲਿਹ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯੋਸਂ ਤਥਾਸ਼ਯਮ੍| ਸ੍ਵਂ ਪਿਤ੍ਤਮੇਤਿ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਸ਼ਕਦਪ੍ਯਨੁਰਜ੍ਯਤੇ| ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਯਾਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਸਹਾਟੋਪਾਦ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵੈਃ| ਨਿਵਤ੍ਤੋਪਦ੍ਰਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕਾਮਿਲਿਕੋ ਵਿਧਿਃ||੨੭||
रसैस्तं रूक्षकट्वम्लैः शिख़ितित्तिरिदक्षजैः| शुष्कमूलकजैर्यूषैः कूलत्थोत्थैश्च भोजयेत्| भृशाम्लतीक्ष्णकटुकलवणोष्णं च शस्यते| सबीजपूरकरसं लिह्याद्व्योषं तथाशयम्| स्वं पित्तमेति तेनास्य शकृदप्यनुरज्यते| वायुश्च याति प्रशमं सहाटोपाद्युपद्रवैः| निवृत्तोपद्रवस्यास्य कार्यः कामिलिको विधिः||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumBakAmalA cikitsitam (28) · Śloka 28
ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਕਾਮਿਲਾਯਾਂ ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ| ਮਾਸਂ ਮਾਕ੍ਸਿਕਧਾਤੁਂ ਵ ਕਿਟ੍ਟਂ ਵਾਥ ਹਿਰਣ੍ਯਜਮ੍||੨੮||
गोमूत्रेण पिबेत् कुम्भकामिलायां शिलाजतु| मासं माक्षिकधातुं व किट्टं वाथ हिरण्यजम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana halImakacikitsA (29-18) · Śloka 18
ਗੁਡੂਚੀਸ੍ਵਰਸਕ੍ਸੀਰਸਾਧਿਤੇਨ ਹਲੀਮਕੀ| ਮਹਿਸਾਹਵਿਸਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪਿਬੇਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਰਸੇਨ ਤੁ| ਤ੍ਰਿਵਤਾਂ ਤਦ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤੋਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਦੁਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਪਹਮ੍| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਲੇਹਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪੀਸਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ| ਯਾਪਨਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰਬਸ੍ਤੀਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍ਸਾਨੁਵਾਸਨਾਨ੍| ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਾਰਿਸ੍ਟਯੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਬੇਦ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾਗ੍ਨਿਵਦ੍ਧਯੇ| ਕਾਸਿਕਂ ਚਾਭਯਾਲੇਹਂ ਪਿਪ੍ਪਲੀਂ ਮਧੁਕਂ ਬਲਾਮ੍| ਪਯਸਾ ਚ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਯਥਾਦੋਸਂ ਯਥਾਬਲਮ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗੇਸੁ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼ੋਫੋਕ੍ਤਞ੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਮ੍||੨੯|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵ ਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਸ੍ਥਾਨੇ ਪਾਣ੍ਡੁ ਰੋਗਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਨ੍ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੮||
गुडूचीस्वरसक्षीरसाधितेन हलीमकी| महिषाहविषा स्निग्धः पिबेद्धात्रीरसेन तु| त्रिवृतां तद्विरिक्तोऽद्यात्स्वादुपित्तानिलापहम्| द्राक्षालेहं च पूर्वोक्तं सर्पीषि मधुराणि च| यापनान् क्षीरबस्तींश्च शीलयेत्सानुवासनान्| मार्द्वीकारिष्टयोगांश्च पिबेद्युक्त्याऽग्निवृद्धये| कासिकं चाभयालेहं पिप्पलीं मधुकं बलाम्| पयसा च प्रयुञ्जीत यथादोषं यथाबलम्| पाण्डुरोगेषु कुशलः शोफोक्तञ्च क्रियाक्रमम्||२९|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने पाण्डु रोगचिकित्सितन्नामाष्टादशोऽध्यायः||१८||
🔊 Audio coming soon