Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ വമനകല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
View original
अथातो वमनकल्पं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
1. vamanakalpaḥ
Adhikarana vamanadravyeShu madanaPalasya shreShThatA (2) · Śloka 2
വമനദ്രവ്യാണാം മദനജീമൂതകേക്ഷ്വാകുദ്വികോശാതകീകുടജ- ഫലാനി ശ്രേഷ്ഠാനി തേഷ്വപി മദനഫലമ്||൨||
View original
वमनद्रव्याणां मदनजीमूतकेक्ष्वाकुद्विकोशातकीकुटज- फलानि श्रेष्ठानि तेष्वपि मदनफलम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vamanadravyANAM shreShThatve hetuH (3) · Śloka 3
ദോഷദൂഷ്യാദിവശാച്ചൈഷാമേതത്കല്പനാനാഞ്ച പ്രാധാന്യമ്||൩||
View original
दोषदूष्यादिवशाच्चैषामेतत्कल्पनानाञ्च प्राधान्यम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalpasiddhisthAnasya prayojanam (4) · Śloka 4
ദോഷാദീനാമേവ ചാऽതിബഹ്വവസ്ഥാഭേദാദ്വമനാദിഷു കല്പനാനാം വ്യാപദാം സാധനാനാം ച യദസങ്ഖ്യേയത്വമതോ ബുദ്ധിമതാം വിക- ല്പമാര്ഗപ്രദര്ശനാര്ഥമുദാഹരണമാത്രം കല്പസിദ്ധിസ്ഥാനമുപദേ ക്ഷ്യതേ||൪||
View original
दोषादीनामेव चाऽतिबह्ववस्थाभेदाद्वमनादिषु कल्पनानां व्यापदां साधनानां च यदसङ्ख्येयत्वमतो बुद्धिमतां विक- ल्पमार्गप्रदर्शनार्थमुदाहरणमात्रं कल्पसिद्धिस्थानमुपदे क्ष्यते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana madanAdInAM kalpanAvidhiH (5) · Śloka 5
അഥ വസന്തഗ്രീഷ്മയോരന്തരേ പ്രശസ്തേऽഹനി മുഹൂര്ത്തേ ച നാऽതി- ഹരിതപാണ്ഡൂനി മദനഫലാന്യാദായ താനി പ്രമൃജ്യ കുശമൂടകേ ബദ്ധ്വാ ഗോമയേനാലിപ്യ യവബുസമാഷശാലിവ്രീഹികുലത്ഥ- മുദ്ഗാऽന്യതമരാശാവഷ്ടരാത്രമുഷിതാന്യദ്ധൃത്യാऽऽതപേ ശോഷയേത്| സുശുഷ്കാണാം പിപ്ലീരുദ്ധൃത്യ ദധിഘൃതമധുപലലമൃദിതാഃ പുനഃ ശോഷയിത്വാ നവം കലശമരജസ്കമാകണ്ഠം പൂരയിത്വാ സുഗുപ്തം നിധാപയേത്||൫||
View original
अथ वसन्तग्रीष्मयोरन्तरे प्रशस्तेऽहनि मुहूर्त्ते च नाऽति- हरितपाण्डूनि मदनफलान्यादाय तानि प्रमृज्य कुशमूटके बद्ध्वा गोमयेनालिप्य यवबुसमाषशालिव्रीहिकुलत्थ- मुद्गाऽन्यतमराशावष्टरात्रमुषितान्यद्धृत्याऽऽतपे शोषयेत्| सुशुष्काणां पिप्लीरुद्धृत्य दधिघृतमधुपललमृदिताः पुनः शोषयित्वा नवं कलशमरजस्कमाकण्ठं पूरयित्वा सुगुप्तं निधापयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmajvarAdiShu vamanavidhiH (6) · Śloka 6
തതഃ പ്രയോഗകാലേ താസാം ഫലപിപ്പലീനാമന്തര്നഖമുഷ്ടിം യാവദ്വാ സാധു മന്യേത താവജ്ജര്ജരീകൃത്യ യഷ്ടീമധുകകഷായേ കോവിദാരകച്ഛുദാരനീപവിദുലബിമ്ബീശണപുഷ്പീസദാപുഷ്പീ- പ്രത്യക്പുഷ്പ്യന്യതമകഷായേ വാ രാത്രിമുഷിതം വിമൃദിതം പൂതം സൂത്രോ- ക്തവിധിനാ പായയേത്| ശ്ലേഷ്മജ്വരഗുല്മപ്രതിശ്യായാന്തര്വിദ്ര- ധിഷു വിശേഷേണ പുനഃപുനരാപിത്താഗമനാത്| തേന സാധു വമതി||൬||
View original
ततः प्रयोगकाले तासां फलपिप्पलीनामन्तर्नखमुष्टिं यावद्वा साधु मन्येत तावज्जर्जरीकृत्य यष्टीमधुककषाये कोविदारकच्छुदारनीपविदुलबिम्बीशणपुष्पीसदापुष्पी- प्रत्यक्पुष्प्यन्यतमकषाये वा रात्रिमुषितं विमृदितं पूतं सूत्रो- क्तविधिना पाययेत्| श्लेष्मज्वरगुल्मप्रतिश्यायान्तर्विद्र- धिषु विशेषेण पुनःपुनरापित्तागमनात्| तेन साधु वमति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balavatkaPAdiShu PalapippalIprayogaH (7) · Śloka 7
ഫലപിപ്പലീനാം ചൂര്ണം വാ സ്വക്വാഥഭാവിതം ത്രിഭാഗ- ത്രിഫലാചൂര്ണം കോവിദാരാദിനിര്യൂഹേണ ബലവത്കഫപ്രസേകാ- ऽപച്യര്ബുദഗ്രന്ഥിജ്വരോദരാऽരോചകേഷു പിബേത്||൭||
View original
फलपिप्पलीनां चूर्णं वा स्वक्वाथभावितं त्रिभाग- त्रिफलाचूर्णं कोविदारादिनिर्यूहेण बलवत्कफप्रसेका- ऽपच्यर्बुदग्रन्थिज्वरोदराऽरोचकेषु पिबेत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pitte kaPasthAnAshrite vidhiH (8) · Śloka 8
ഫലമജ്ജചൂര്ണം വാ ജീമൂതാദിനിര്യ്യൂഹേണ പിത്തേ കഫസ്ഥാന- ഗതേ||൮||
View original
फलमज्जचूर्णं वा जीमूतादिनिर्य्यूहेण पित्ते कफस्थान- गते||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhogAsrapittahRuddAhayoH kalpanA (9) · Śloka 9
ഫലമജ്ജസിദ്ധം വാ പയസ്തസ്മിന്നേവ വാ യവാഗൂമധോഭാഗേ രക്തപിത്തേ ഹൃദ്ദാഹേ ച||൯||
View original
फलमज्जसिद्धं वा पयस्तस्मिन्नेव वा यवागूमधोभागे रक्तपित्ते हृद्दाहे च||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAminI santAnikA (10) · Śloka 10
തസ്യ വാ പയസഃ ശീതസ്യ സന്താനികാഞ്ചലിം പിത്തേ പ്രകുപിതേ ഉരസി കണ്ഠേ ഹൃദയേ ച തനുകഫോപദിഗ്ധേ||൧൦||
View original
तस्य वा पयसः शीतस्य सन्तानिकाञ्चलिं पित्ते प्रकुपिते उरसि कण्ठे हृदये च तनुकफोपदिग्धे||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAmakaM dadhinavanIta~jca (11) · Śloka 11
തജ്ജം വാ ദധി ദധ്യുത്തരം വാ കഫച്ഛര്ദ്രിപ്രസേകതമകേഷു| തസ്മാദ്വാ പയസോ നവനീതമുത്പന്നം ഫലാദിഷട്കക്വാഥസിദ്ധം കഫാऽഭിഭൂതേऽഗ്നൌ ശുഷ്യച്ഛരീരേ ച||൧൧||
View original
तज्जं वा दधि दध्युत्तरं वा कफच्छर्द्रिप्रसेकतमकेषु| तस्माद्वा पयसो नवनीतमुत्पन्नं फलादिषट्कक्वाथसिद्धं कफाऽभिभूतेऽग्नौ शुष्यच्छरीरे च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAmako lehaH (12) · Śloka 12
ഫലമജ്ജചൂര്ണമിശ്രേണ വാऽऽരഗ്വധാദിദ്രവ്യാണാം ഘോണ്ടാ- നിമ്ബബാണവര്ജാനാം സസോമവല്കപഞ്ചകോലകാനാമന്യത- മസ്യ നിര്യ്യൂഹേണ സാധിതം ലേഹമുപയുഞ്ജീത||൧൨||
View original
फलमज्जचूर्णमिश्रेण वाऽऽरग्वधादिद्रव्याणां घोण्टा- निम्बबाणवर्जानां ससोमवल्कपञ्चकोलकानामन्यत- मस्य निर्य्यूहेण साधितं लेहमुपयुञ्जीत||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAminyutkArikA modaka~jca (13) · Śloka 13
ഫലമജ്ജചൂര്ണമിശ്രേണ വാ രേണുകൈലാശതാഹ്വാകുസ്തുമ്ബുരുതഗര- കുഷ്ഠത്വക്ചോരകമരുബകാऽഗരുഗുഗ്ഗുലുവാലകശ്രീവേഷ്ടക- പരിപേലവമാംസീശൈലേയസ്ഥൌണേയകസുരസാരേവതപൂത്യശോകരോ- ഹിണീനാം ദ്വാവിംശതേരന്യതമസ്യ കഷായേണ സാധിതാമുത്കാ- രികാം മോദകം വാ ഭക്ഷയേത്||൧൩||
View original
फलमज्जचूर्णमिश्रेण वा रेणुकैलाशताह्वाकुस्तुम्बुरुतगर- कुष्ठत्वक्चोरकमरुबकाऽगरुगुग्गुलुवालकश्रीवेष्टक- परिपेलवमांसीशैलेयस्थौणेयकसुरसारेवतपूत्यशोकरो- हिणीनां द्वाविंशतेरन्यतमस्य कषायेण साधितामुत्का- रिकां मोदकं वा भक्षयेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shuShkulyAdikalpanAntarANi (14) · Śloka 14
ഫലപിപ്പലീസ്വരസകഷായപരിപീതൈര്വാ തിലശാലിതണ്ഡു- ലപിഷ്ടൈസ്തത് കഷായോപസൃഷ്ടൈഃ സുരസാദിദ്രവ്യാന്യതമനിര്യ്യൂ- ഹോപസൃഷ്ടൈര്വാ ശഷ്കുലീരപൂപാന് അന്യാന് വാ ഭക്ഷ്യാന് സാധ- യിത്വാ ഭക്ഷയേത്||൧൪||
View original
फलपिप्पलीस्वरसकषायपरिपीतैर्वा तिलशालितण्डु- लपिष्टैस्तत् कषायोपसृष्टैः सुरसादिद्रव्यान्यतमनिर्य्यू- होपसृष्टैर्वा शष्कुलीरपूपान् अन्यान् वा भक्ष्यान् साध- यित्वा भक्षयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annapAneShu vamanadravyaprayogaH (15) · Śloka 15
ഫലപിപ്പലീനാം വാ ഭല്ലാതകവിധിസ്രുതം സ്വരസമാऽऽ- ദര്വീ-പ്രലേപാത് പക്ത്വാ ലേഹയേത്| അന്നപാനേഷു വ തം ലേഹ- മവചാരയേത്| തത്കഷായൈരേവ ചാന്നപാനാനി കല്പയേത്||൧൫||
View original
फलपिप्पलीनां वा भल्लातकविधिस्रुतं स्वरसमाऽऽ- दर्वी-प्रलेपात् पक्त्वा लेहयेत्| अन्नपानेषु व तं लेह- मवचारयेत्| तत्कषायैरेव चान्नपानानि कल्पयेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAmakaH kvAthaH (16) · Śloka 16
ഫലമജ്ജക്വാഥം വാ വത്സകാദിപ്രതിവാപം നിമ്ബരൂപികാ- ऽന്യതരകഷായോപസര്ജനം സന്തര്പണോത്ഥസര്വശ്ലേഷ്മവ്യാധിഹരമ്||൧൬||
View original
फलमज्जक्वाथं वा वत्सकादिप्रतिवापं निम्बरूपिका- ऽन्यतरकषायोपसर्जनं सन्तर्पणोत्थसर्वश्लेष्मव्याधिहरम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sukumArAdInAM vamanavidhAnam (17) · Śloka 17
ഫലപിപ്പലീനാം വാ ഫലാദിനിര്യ്യൂഹേണൈകവിംശതികൃത്വഃ സുഭാവിതാനാം കുസുമരജഃസദൃശേന ചൂര്ണേനാऽവചൂര്ണയേത്| സരസി സരോരുഹം ബൃഹത്സായാഹ്നേ തദ്രാത്രിമുഷിതം പ്രഭാതേ പുനരവ- ചൂര്ണിതമുദ്ധൃത്യ ഹരിദ്രാകൃസരാക്ഷീരയവാഗൂനാമന്യതമം സൈന്ധ- വഗുഡഫാണിതോപേതമാऽऽകണ്ഠം പീതിവാനുപാജിഘ്രേത്| സു- കുമാരഃ സമുചിതസുരഭിര്ഗന്ധസമ്പദുത്ക്ലിഷ്ടകഫപിത്തോ ഭേഷ- ജദ്വേഷീ ച| തഥാഹി സുഖേന ഛര്ദയതി||൧൭||
View original
फलपिप्पलीनां वा फलादिनिर्य्यूहेणैकविंशतिकृत्वः सुभावितानां कुसुमरजःसदृशेन चूर्णेनाऽवचूर्णयेत्| सरसि सरोरुहं बृहत्सायाह्ने तद्रात्रिमुषितं प्रभाते पुनरव- चूर्णितमुद्धृत्य हरिद्राकृसराक्षीरयवागूनामन्यतमं सैन्ध- वगुडफाणितोपेतमाऽऽकण्ठं पीतिवानुपाजिघ्रेत्| सु- कुमारः समुचितसुरभिर्गन्धसम्पदुत्क्लिष्टकफपित्तो भेष- जद्वेषी च| तथाहि सुखेन छर्दयति||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phalAbhAve madanapuShpaaNaaM shalaaTUnAM ca kalpanA (18) · Śloka 18
ഏതേന സര്വമാല്യഗന്ധപ്രാവരണപടാ വ്യാഖ്യാതാഃ| ഏവമേവ ച ഫലാഭാവേ മദനപുഷ്പാണി ശലാടൂനി ച കല്പയേത്| ഇതി ഫലവിധാനമുക്തമ്||൧൮||
View original
एतेन सर्वमाल्यगन्धप्रावरणपटा व्याख्याताः| एवमेव च फलाभावे मदनपुष्पाणि शलाटूनि च कल्पयेत्| इति फलविधानमुक्तम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha jImUtakalpaH (19) · Śloka 19
ഏവഞ്ച ജീമൂതാദീനപി കല്പയേത്| വിശേഷതസ്തു ജ്വര- ശ്വാസഹിധ്മാദിഷു ജീമൂതകമ്||൧൯||
View original
एवञ्च जीमूतादीनपि कल्पयेत्| विशेषतस्तु ज्वर- श्वासहिध्मादिषु जीमूतकम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jImUtasyAvasthAntareNa kalpanAntarANi (20) · Śloka 20
തത്ര പുഷ്പേഷു ക്ഷീരമ്| ഫലേഷു ക്ഷീരപേയാമ്| ലോമശേഷു സന്താ- നികാമ്| നിര്ലോമകേഷു ദധി ദധ്യുത്തരം വാ| ഹരിതപാണ്ഡുഷു ക്ഷീരം ദധ്യമ്ലം വാ| തത്കഷായസംസൃഷ്ടാം സുരാം വാ കഫാऽരോച- കകാസപാണ്ഡുരോഗയക്ഷ്മസു പ്രയുഞ്ജീത| പര്യ്യാഗതാനാം ജീര്ണാനാം ജീമൂതകഫലാനാം ശുഷ്കാണാം ചൂര്ണം പയസാ വാതപിത്തേ പിബേത്||൨൦||
View original
तत्र पुष्पेषु क्षीरम्| फलेषु क्षीरपेयाम्| लोमशेषु सन्ता- निकाम्| निर्लोमकेषु दधि दध्युत्तरं वा| हरितपाण्डुषु क्षीरं दध्यम्लं वा| तत्कषायसंसृष्टां सुरां वा कफाऽरोच- ककासपाण्डुरोगयक्ष्मसु प्रयुञ्जीत| पर्य्यागतानां जीर्णानां जीमूतकफलानां शुष्काणां चूर्णं पयसा वातपित्ते पिबेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dravyAntaraiH saha kalpanAntarANi (21) · Śloka 21
ദ്വിത്രാണി വാപോഥ്യാരഗ്വധാദീനാം നവാനാമന്യതമസ്യ പടോല്യാ വാ നിര്യ്യൂഹേണാസുതാനി മഥിത്വാ പിത്തശ്ലേഷ്മജേ ജ്വരേ| ജീമൂത- ചൂര്ണം കല്കം വാ ശീതാമ്ബുനാ പിത്തജേ| തദേവോഷ്ണേന വാത- കഫജേ കഫജേ വാ||൨൧||
View original
द्वित्राणि वापोथ्यारग्वधादीनां नवानामन्यतमस्य पटोल्या वा निर्य्यूहेणासुतानि मथित्वा पित्तश्लेष्मजे ज्वरे| जीमूत- चूर्णं कल्कं वा शीताम्बुना पित्तजे| तदेवोष्णेन वात- कफजे कफजे वा||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svarasaghRutakalpanAvidhiH (22) · Śloka 22
ജീവകര്ഷഭകേക്ഷുശതാവരീണാമന്യതമസ്യ സ്വരസേന വാത- പിത്തജേ| അഥവാ പൂര്വവത്| സിദ്ധം ഘൃതമ്||൨൨||
View original
जीवकर्षभकेक्षुशतावरीणामन्यतमस्य स्वरसेन वात- पित्तजे| अथवा पूर्ववत्| सिद्धं घृतम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ikShvAkukalpaH (23) · Śloka 23
ഇക്ഷ്വാകുസ്തു വിശേഷേണ കാസശ്വാസജ്വരച്ഛര്ദിവിഷശ്ലേഷ്മ- രോഗേഷൂപയോജ്യഃ| തസ്യാപുഷ്പഫലസ്യ പ്രവാലൈഃ ശൃതം ക്ഷീര- മുദ്രിക്തപിത്തേ കഫാജ്വരേ||൨൩||
View original
इक्ष्वाकुस्तु विशेषेण कासश्वासज्वरच्छर्दिविषश्लेष्म- रोगेषूपयोज्यः| तस्यापुष्पफलस्य प्रवालैः शृतं क्षीर- मुद्रिक्तपित्ते कफाज्वरे||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshedana jImUtavadvidhyantarANi (24) · Śloka 24
പുഷ്യാദിഷു ച സുതരാം ജീമൂതവത്പ്രയോഗാഃ| ഇക്ഷ്വാകുഫല- സ്വരസം വാ ത്രിഗുണക്ഷീരസാധിതമുരഃ സ്ഥിതേ കഫേ പീനസേ സ്വരസാദേ വാ വമനാര്ഥീ പിബേത്| ജീര്ണേ വാ സമുദ്ധൃതബീജേ ക്ഷീരം പ്രക്ഷിപേത്| തത്ര ജാതം ദധി ശ്ലേഷ്മകാസശ്വാസച്ഛര്ദിഷു| ഇക്ഷ്വാകുബീജാനി വാ ഛാഗക്ഷീരഭാവിതാനി വിഷഗുല്മോദര- ഗരഗണ്ഡഗ്രന്ഥ്യര്ബുദശ്ലീപദേഷു| ഇക്ഷ്വാകുഫലമധ്യം വാ മസ്തുനാ കുഷ്ഠവിഷപാണ്ഡ്വാമയേഷു| തദ്വിപക്വം വാ തക്രം സമധുസൈന്ധ- വമ്| തദേവ വാ മധ്യം സഗുഡപലലം ഭക്ഷയേത്| ഇക്ഷ്വാകുഫലതൈലം വാ പിബേത്| തത്ഫലസ്വരസഭാവിതൈര്വാ സക്തുഭിര്മന്ഥം ശ്ലേഷ്മജ്വരകാസ കണ്ഠരോഗാऽരോചകേഷു| ഇക്ഷ്വാ- കുകല്കം വാ മാംസരസേന വാതകഫഗുല്മപ്രസക്തജ്വരേഷു||൨൪||
View original
पुष्यादिषु च सुतरां जीमूतवत्प्रयोगाः| इक्ष्वाकुफल- स्वरसं वा त्रिगुणक्षीरसाधितमुरः स्थिते कफे पीनसे स्वरसादे वा वमनार्थी पिबेत्| जीर्णे वा समुद्धृतबीजे क्षीरं प्रक्षिपेत्| तत्र जातं दधि श्लेष्मकासश्वासच्छर्दिषु| इक्ष्वाकुबीजानि वा छागक्षीरभावितानि विषगुल्मोदर- गरगण्डग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदेषु| इक्ष्वाकुफलमध्यं वा मस्तुना कुष्ठविषपाण्ड्वामयेषु| तद्विपक्वं वा तक्रं समधुसैन्ध- वम्| तदेव वा मध्यं सगुडपललं भक्षयेत्| इक्ष्वाकुफलतैलं वा पिबेत्| तत्फलस्वरसभावितैर्वा सक्तुभिर्मन्थं श्लेष्मज्वरकास कण्ठरोगाऽरोचकेषु| इक्ष्वा- कुकल्कं वा मांसरसेन वातकफगुल्मप्रसक्तज्वरेषु||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ikShvAkorlehakalpanA (25) · Śloka 25
ബില്വമൂലദ്വിപ്രസ്ഥക്വാഥേന വാ തുമ്ബീബീജാനി ക്വാഥയേത്| തതസ്തസ്മിന് ത്രിഭാഗേന ഘൃതമ്| ഘൃതസമാനി ച പിഷ്ട്വാ തുമ്ബീബീജാനി| തദര്ധാശാനി ച പ്രത്യേകം ജീമൂതമഹാജാ- ലിനീവത്സകകൃതവേധനാനി| ക്വാഥതുല്യമാവപേത് ത്രികടു- കമ്| പുനരധിശ്രിത്യ ലേഹം സാധയേത്തമവലിഹ്യ പ്രമഥ്യാമനു- പിബേത്||൨൫||
View original
बिल्वमूलद्विप्रस्थक्वाथेन वा तुम्बीबीजानि क्वाथयेत्| ततस्तस्मिन् त्रिभागेन घृतम्| घृतसमानि च पिष्ट्वा तुम्बीबीजानि| तदर्धाशानि च प्रत्येकं जीमूतमहाजा- लिनीवत्सककृतवेधनानि| क्वाथतुल्यमावपेत् त्रिकटु- कम्| पुनरधिश्रित्य लेहं साधयेत्तमवलिह्य प्रमथ्यामनु- पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena kAshmaryyAdiShu vidhAnam (26) · Śloka 26
അയമേവ ച കല്പഃ കാശ്മര്യാദിഷു ചതുര്ഷു മഹാപഞ്ചമൂലാങ്ഗേഷു പൃഥക്പൃഥഗുക്തോ വേദിതവ്യഃ||൨൬||
View original
अयमेव च कल्पः काश्मर्यादिषु चतुर्षु महापञ्चमूलाङ्गेषु पृथक्पृथगुक्तो वेदितव्यः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAmArgavakalpavidhiH (27) · Śloka 27
ധാമാര്ഗവോ വിശേഷേണ ഗരഗുല്മോദരകാസകഫസഞ്ചയോത്ഥരോഗേഷു സ്ഥിരേഷു ഗുരുഷു ച ശ്ലേഷ്മാശയസ്ഥേ വാതശ്ലേഷ്മണി ച കണ്ഠാ- ശ്രയേ പ്രകല്പ്യഃ| ജീവനീയാന്യതമചൂര്ണസംയുക്താന് സമധുശര്ക- രാംസ്തത്കഷായൈര്ലേഹാന് പിത്താപസര്ജനേ ശ്ലേഷ്മണി വിദധ്യാത്||൨൭||
View original
धामार्गवो विशेषेण गरगुल्मोदरकासकफसञ्चयोत्थरोगेषु स्थिरेषु गुरुषु च श्लेष्माशयस्थे वातश्लेष्मणि च कण्ठा- श्रये प्रकल्प्यः| जीवनीयान्यतमचूर्णसंयुक्तान् समधुशर्क- रांस्तत्कषायैर्लेहान् पित्तापसर्जने श्लेष्मणि विदध्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhAmArgavavidhyantaram (28) · Śloka 28
സുമനഃ സൌമനസ്യായനീഹരിദ്രാചോരകഹൈമവതീമഹാസഹാക്ഷുദ്ര- സഹാവൃശ്ചീവബിമ്ബീപുനര്നവാകാസമര്ദാऽന്യതമകഷായേണ വാ ധാമാര്ഗവഫലമേകം ദ്വേ വാ മനോവികാരേഷു||൨൮||
View original
सुमनः सौमनस्यायनीहरिद्राचोरकहैमवतीमहासहाक्षुद्र- सहावृश्चीवबिम्बीपुनर्नवाकासमर्दाऽन्यतमकषायेण वा धामार्गवफलमेकं द्वे वा मनोविकारेषु||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRutavedhanakalpavidhiH (29) · Śloka 29
കൃതവേധനമത്യര്ഥകടുതീക്ഷ്ണോഷ്ണം സുതരാം ഗരോദരഗുല്മപ്ലീഹ- പാണ്ഡുരോഗശ്വയഥുഷു കല്പയേത്|൨൯|
View original
कृतवेधनमत्यर्थकटुतीक्ष्णोष्णं सुतरां गरोदरगुल्मप्लीह- पाण्डुरोगश्वयथुषु कल्पयेत्|२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuTajavedhanakalpavidhiH, kuTajakalpaH (29) · Śloka 29
കൃതവേധനമത്യര്ഥകട്വാദിഗുണത്വാത് ഗുല്മോദരാദിഷു സുതരാം കല്പയേത്| കൃതവേധനം ദ്വിതീയാ കോശാതകീ| കോശാതകീ കൃതച്ഛിദ്രാ ജാലിനീ കൃതവേധനീ| ക്ഷ്വേഡാ സുതിക്താ ഘണ്ടോലമൃദങ്ഗഫലികാ മതാ||൨൯|| വാ സര്ഷപമധൂകലവണാന്യതമാമ്ഭസാ വാ കുടജഫലചൂര്ണം കൃസരയാ വാ വമനായ കല്പയേദിതി| ഭവതി ചാത്ര||൨൯||
View original
कृतवेधनमत्यर्थकट्वादिगुणत्वात् गुल्मोदरादिषु सुतरां कल्पयेत्| कृतवेधनं द्वितीया कोशातकी| कोशातकी कृतच्छिद्रा जालिनी कृतवेधनी| क्ष्वेडा सुतिक्ता घण्टोलमृदङ्गफलिका मता||२९|| वा सर्षपमधूकलवणान्यतमाम्भसा वा कुटजफलचूर्णं कृसरया वा वमनाय कल्पयेदिति| भवति चात्र||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upasaMhAraH (30-31) · Śloka 31
വമനാനാം ദിഗിത്യേഷാ സുതരാമുപയോഗിനാമ്| ബീജേനാനേന മതിമാന്യാനപി ച കല്പയേത്| ഇതി||൩൦|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹ- സംഹിതായാം കല്പസ്ഥാനേ വമനകല്പോ നാമ പ്രഥമോऽധ്യായഃ||൩൧||
View original
वमनानां दिगित्येषा सुतरामुपयोगिनाम्| बीजेनानेन मतिमान्यानपि च कल्पयेत्| इति||३०|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रह- संहितायां कल्पस्थाने वमनकल्पो नाम प्रथमोऽध्यायः||३१||
🔊 Audio coming soon