Adhikarana atha raktapittakAsanidAnaM nAma tRutIyo~adhyAyaH | pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಕಾಸನಿದಾನಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो रक्तपित्तकासनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha raktapittAdhikAraH | raktapittasya nidAnaM samprAptishca (2) · Śloka 2
ಭೃಶೋಷ್ಣತೀಕ್ಷ್ಣಕಟ್ವಮ್ಲಲವಣಾತಿವಿದಾಹಿಭಿಃ| ಕೋದ್ರವೋದ್ದಾಲಕೈಶ್ಚಾನ್ನೈಸ್ತದ್ಯುಕ್ತೈರತಿಸೇವಿತೈಃ| ಕುಪಿತಂ ಪಿತ್ತಲೈಃ ಪಿತ್ತಂ ದ್ರವಂ ರಕ್ತಞ್ಚ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತೇ| ತೇ ಮಿಥಸ್ತುಲ್ಯರೂಪತ್ವಮಾಽ ಽಗಮ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ನುತಸ್ತನುಮ್||೨||
भृशोष्णतीक्ष्णकट्वम्ललवणातिविदाहिभिः| कोद्रवोद्दालकैश्चान्नैस्तद्युक्तैरतिसेवितैः| कुपितं पित्तलैः पित्तं द्रवं रक्तञ्च मूर्च्छिते| ते मिथस्तुल्यरूपत्वमाऽ ऽगम्य व्याप्नुतस्तनुम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapittashabdaniruktiH (3) · Śloka 3
ಪಿತ್ತಂ ರಕ್ತಸ್ಯ ವಿಕೃತೇಃ ಸಂಸರ್ಗಾದ್ದೂಷಣಾದಪಿ| ಗನ್ಧವರ್ಣಾನುವೃತ್ತೇಶ್ಚ ರಕ್ತೇನ ವ್ಯಪದಿಶ್ಯತೇ||೩||
पित्तं रक्तस्य विकृतेः संसर्गाद्दूषणादपि| गन्धवर्णानुवृत्तेश्च रक्तेन व्यपदिश्यते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapittasya prabhavasthAnam (4) · Śloka 4
ಪ್ರಭವತ್ಯಸೃಜಃ ಸ್ಥಾನಾತ್ಪ್ಲೀಹತೋ ಯಕೃತಶ್ಚ ತತ್||೪||
प्रभवत्यसृजः स्थानात्प्लीहतो यकृतश्च तत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapittapUrvarUpam (5) · Śloka 5
ಶಿರೋಗುರುತ್ವಮರುಚಿಃ ಶೀತೇಚ್ಛಾ ಧೂಮಕೋಽಮ್ಲಕಃ| ಛರ್ದಿಶ್ಛರ್ದಿತವೈಭತ್ಸ್ಯಂ ಕಾಸಶ್ವಾಸೋಉ ಭ್ರಮಃ ಕ್ಲಮಃ| ಲೋಹಲೋಹಿತಮತ್ಸ್ಯಾಗನ್ಧಾಸ್ಯತ್ವಂ ಸ್ವರಕ್ಷಯಃ| ರಕ್ತಹಾರಿದ್ರಹರಿತವರ್ಣತಾ ನಯನಾದಿಷು| ನೀಲಲೋಹಿತಪೀತಾನಾಂ ವರ್ಣಾನಾಮವಿವೇಚನಮ್| ಸ್ವಪ್ನೇ ತದ್ವರ್ಣದರ್ಶಿತ್ವಂ ಭವತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ||೫||
शिरोगुरुत्वमरुचिः शीतेच्छा धूमकोऽम्लकः| छर्दिश्छर्दितवैभत्स्यं कासश्वासोउ भ्रमः क्लमः| लोहलोहितमत्स्यागन्धास्यत्वं स्वरक्षयः| रक्तहारिद्रहरितवर्णता नयनादिषु| नीललोहितपीतानां वर्णानामविवेचनम्| स्वप्ने तद्वर्णदर्शित्वं भवत्यस्मिन् भविष्यति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktapittasya pravRuttimArgAH (6) · Śloka 6
ಊರ್ಧ್ವಂ ನಾಸಾಕ್ಷಿಕರ್ಣಾಸ್ಯೈರ್ಮೇಢ್ರಯೋನಿಗುದೈರಧಃ| ಕುಪಿತಂ ರೋಮಕೂಪೈಶ್ಚ ಸಮಸ್ತೈಸ್ತತ್ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ||೬||
ऊर्ध्वं नासाक्षिकर्णास्यैर्मेढ्रयोनिगुदैरधः| कुपितं रोमकूपैश्च समस्तैस्तत्प्रवर्त्तते||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Urdhvagatasya raktapittasya sAdhyatvam (7) · Śloka 7
ಊರ್ಧ್ವಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಕಫಾದ್ಯಸ್ಮಾತ್ತದ್ವಿರೇಚನಸಾಧನಮ್| ಬಹ್ವೋಉಷಧಞ್ಚ ಪಿತ್ತಸ್ಯ ವಿರೇಕೋ ಹಿ ವರೋಉಷಧಮ್| ಅನುಬನ್ಧೀ ಕಫೋ ಯಶ್ಚ ತತ್ರ ತಸ್ಯಾಪಿ ಶುದ್ಧಿಕೃತ್| ಕಷಾಯಾಃ ಸ್ವಾದವೋಽಪ್ಯಸ್ಯ ವಿಶುದ್ಧಶ್ಲೇಷ್ಮಣೋ ಹಿತಾಃ| ಕಿಮುಃ ತಿಕ್ತಾಃ ಕಷಾಯಾಃ ವಾ ಯೇ ನಿಸರ್ಗಾತ್ಕಫಾಪಹಾಃ||೭||
ऊर्ध्वं साध्यं कफ़ाद्यस्मात्तद्विरेचनसाधनम्| बह्वोउषधञ्च पित्तस्य विरेको हि वरोउषधम्| अनुबन्धी कफ़ो यश्च तत्र तस्यापि शुद्धिकृत्| कषायाः स्वादवोऽप्यस्य विशुद्धश्लेष्मणो हिताः| किमुः तिक्ताः कषायाः वा ये निसर्गात्कफ़ापहाः||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhogatasya raktapittasya yApyatvam (8) · Śloka 8
ಅಧೋ ಯಾಪ್ಯಂ ಚಲಾದ್ಯಸ್ಮಾತ್ತಪ್ರಚ್ಛರ್ದಸಾಧನಮ್| ಸ್ವಲ್ಪೋಉಷಧಂ ಚ ಪಿತ್ತಸ್ಯ ವಮನಂ ನ ವರೋಉಷಧಮ್| ಅನುಬನ್ಧೀ ಚಲೋ ಯಶ್ಚ ಶಾನ್ತಯೇಽಪಿ ನ ತಸ್ಯ ತತ್| ಕಷಾಯಾಶ್ಚ ಹಿತಾಸ್ತಸ್ಯ ಮಧುರಾ ಏವ ಕೇವಲಮ್||೮||
अधो याप्यं चलाद्यस्मात्तप्रच्छर्दसाधनम्| स्वल्पोउषधं च पित्तस्य वमनं न वरोउषधम्| अनुबन्धी चलो यश्च शान्तयेऽपि न तस्य तत्| कषायाश्च हितास्तस्य मधुरा एव केवलम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ubhayAyanaraktapittasyAsAdhyatvam (9) · Śloka 9
ಕಫಮಾರುತಸಂಸೃಷ್ಟಮಸಾಧ್ಯಭಯಾಯನಮ್| ಅಶಕ್ಯಪ್ರಾತಿಲೋಮ್ಯತ್ವಾದ ಭಾವಾದೌಷಧಸ್ಯ ಚ| ನ ಹಿ ಸಂಶೋಧನಂ ಕಿಞ್ಚಿದಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರತಿಲೋಮನಮ್| ಶೋಧನಂ ಪ್ರತಿಲೋಮಂ ಚ ರಕ್ತಪಿತ್ತೇ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್| ಏವಮೇವೋಪಶಮನಂ ಸರ್ವಶೋನಾಸ್ಯ ವಿದ್ಯತೇ| ಸಂಸೃಷ್ಟೇಷು ಹಿ ಸರ್ವಜಿಚ್ಛಿಮನಂ ಹಿತಮ್||೯||
कफमारुतसंसृष्टमसाध्यभयायनम्| अशक्यप्रातिलोम्यत्वाद भावादौषधस्य च| न हि संशोधनं किञ्चिदस्त्यस्य प्रतिलोमनम्| शोधनं प्रतिलोमं च रक्तपित्ते भिषग्जितम्| एवमेवोपशमनं सर्वशोनास्य विद्यते| संसृष्टेषु हि सर्वजिच्छिमनं हितम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnugandhopadravAtideshena nirdeshaH (10) · Śloka 10
ತತ್ರ ದೋಷಾನುಗಮನಂ ಸಿರಾಸ್ತ್ರ ಇವ ಲಕ್ಷಯೇತ್| ಉಪದ್ರವಾಶ್ಚ ವಿಕೃತಿಜ್ಞಾನತಃ ..............||೧೦||
तत्र दोषानुगमनं सिरास्त्र इव लक्षयेत्| उपद्रवाश्च विकृतिज्ञानतः ..............||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsanirUpaNapratij~jA (11) · Śloka 11
........................ತೇಷು ಚಾಽಧಿಕಮ್| ಆಶುಕಾರೀ ಯತಃ ಕಾಸಸ್ತಮೇವಾತಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ||೧೧||
........................तेषु चाऽधिकम्| आशुकारी यतः कासस्तमेवातः प्रवक्ष्यते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsAnAM sa~gkhyAsamprAptiH, yathottaraM balavatva~jca (12) · Śloka 12
ಪಞ್ಚ ಕಾಸಾ ಸ್ಮೃತಾ ವಾತಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಷತಕ್ಷಯೈಃ| ಕ್ಷಯಾಯೋಪೇಕ್ಷಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಬಲಿನಶ್ಚೋತ್ತರೋತ್ತರಮ್||೧೨||
पञ्च कासा स्मृता वातपित्तश्लेष्मक्षतक्षयैः| क्षयायोपेक्षिताः सर्वे बलिनश्चोत्तरोत्तरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsapUrvarupam (13) · Śloka 13
ತೇಷಾಂ ಭವಿಷ್ಯತಾಂ ರೂಪಂ ಕಣ್ಠೇ ಕಣ್ಡೂರರೋಚಕಃ| ಶೂಕಪೂರ್ಣಾಭಕಣ್ಠತ್ವಮಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಂ ಹೃದಯಸ್ಯ ಚ||೧೩||
तेषां भविष्यतां रूपं कण्ठे कण्डूररोचकः| शूकपूर्णाभकण्ठत्वमस्वास्थ्यं हृदयस्य च||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsanidAnAdisamprAptiH (14) · Śloka 14
ಕಷಾಯವಿಜ್ಜಲಾಸಾತ್ಮ್ಯಕಟ್ವಮ್ಲಲವಣೋಷಣೈಃ| ರೂಕ್ಷಶೀತಗುರುಸ್ನಿಗ್ಧೋತ್ಕ್ಲೇದಿಪರ್ಯುಷಿತಾಶನೈಃ| ಧಾರಣೋದಿರಣಾಯಾಸರಾತ್ರ್ಯಹಃ ಸ್ವಪ್ನಜಾಗರೈಃ| ಅನ್ಯೈಶ್ಚ ತದ್ವಿಧೈರ್ಧಾತುಕ್ಷಯಾಽ ಽವರಣಕಾರಿಭಿಃ| ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪ್ರತಿಹತೋಽಪಾನೇ ಯದಾಽಪಾನಃ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ| ಊರ್ಧ್ವಂ ರಸಸ್ಯ ಸಃ ಸ್ಥಾನೇ ತಿಷ್ಠನ್ನುರಸಿ ಪೀಡ್ಯತೇ| ಉದಾನೇನ ಸಜಂಸ್ತತ್ರ ಕಣ್ಠೇ ಚಾನು ಪ್ರಪೂರ್ಯ್ಯ ಚ| ವಾಹಿನೀರ್ಗಲಮೂರ್ಧಸ್ಥಾಸ್ತತೋಽಙ್ಗಾನ್ಯುತ್ಕ್ಷಿಪನ್ನಿವ| ಕ್ಷಿಪನ್ನಿವಾಕ್ಷಿಣೀ ಪೃಷ್ಠಮುರಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಚ ಪೀಡಯನ್| ವಿವೃತತ್ವಾನ್ಮುಖೇನೈತಿ ಭಿನ್ನಕಾಂಸ್ಯೋಪಮಧ್ವನಿಃ| ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ ವರ್ಣೌಜೋ ಬಲಮಾಂಸಕ್ಷಯಾವಹಃ||೧೪||
कषायविज्जलासात्म्यकट्वम्ललवणोषणैः| रूक्षशीतगुरुस्निग्धोत्क्लेदिपर्युषिताशनैः| धारणोदिरणायासरात्र्यहः स्वप्नजागरैः| अन्यैश्च तद्विधैर्धातुक्षयाऽ ऽवरणकारिभिः| क्रुद्धः प्रतिहतोऽपाने यदाऽपानः प्रपद्यते| ऊर्ध्वं रसस्य सः स्थाने तिष्ठन्नुरसि पीड्यते| उदानेन सजंस्तत्र कण्ठे चानु प्रपूर्य्य च| वाहिनीर्गलमूर्धस्थास्ततोऽङ्गान्युत्क्षिपन्निव| क्षिपन्निवाक्षिणी पृष्ठमुरः पार्श्वे च पीडयन्| विवृतत्वान्मुखेनैति भिन्नकांस्योपमध्वनिः| यस्मात्तस्मात्स वर्णौजो बलमांसक्षयावहः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsAnAM rukShabdavaiShamye hetuH (15) · Śloka 15
ಹೇತು ಭೇದಾತ್ ಪ್ರತೀಘಾತಭೇದೋ ವಾಯೋಃ ಸರಂಹಸಃ| ಯದ್ರುಜಾಶಬ್ದವೈಷಮ್ಯಂ ಕಾಸಾನಾಂ ಜಾಯತೇ ತತಃ||೧೫||
हेतु भेदात् प्रतीघातभेदो वायोः सरंहसः| यद्रुजाशब्दवैषम्यं कासानां जायते ततः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtakAsalakShaNam (16) · Śloka 16
ಕುಪಿತೇ ವಾತಲೈರ್ವಾಯುಃ ಶುಷ್ಕೋರಃ ಕಣ್ಠವಕ್ತ್ರತಾಮ್| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವೋರಃಶಿರಃಶೂಲ ಮೋಹಕ್ಷೋಭಸ್ವರಕ್ಷಯಾನ್| ಕರೋತಿ ಶುಷ್ಕಕಾಸಂ ಚ ಮಹಾವೇಗರುಜಾಸ್ವನಮ್| ಸೋಽಙ್ಗಹರ್ಷೀ ಕಫಂ ಶುಷ್ಕಂಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್ಮುತ್ಕ್ವಾಽಲ್ಪತಾಂ ವ್ರಜೇತ್||೧೬||
कुपिते वातलैर्वायुः शुष्कोरः कण्ठवक्त्रताम्| हृत्पार्श्वोरःशिरःशूल मोहक्षोभस्वरक्षयान्| करोति शुष्ककासं च महावेगरुजास्वनम्| सोऽङ्गहर्षी कफं शुष्कंकृच्छ्रान्मुत्क्वाऽल्पतां व्रजेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittakAsalakShaNam (17) · Śloka 17
ಪಿತ್ತಾತ್ಪೀತಾಕ್ಷಿಕಫತಿಕ್ತಾಸ್ಯತ್ವಂ ಜ್ವರೋ ಭ್ರಮಃ| ಪಿತ್ತಾಽಸೃಗ್ವಮನಂ ತೃಷ್ಣಾ ವೈಸ್ವರ್ಥ್ಯಂ ಧೂಮಕೋ ಮದಃ| ಪ್ರತತಂ ಕಾಸವೇಗೇನ ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಿವ ದರ್ಶನಮ್||೧೭||
पित्तात्पीताक्षिकफ़तिक्तास्यत्वं ज्वरो भ्रमः| पित्ताऽसृग्वमनं तृष्णा वैस्वर्थ्यं धूमको मदः| प्रततं कासवेगेन ज्योतिषामिव दर्शनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphakAsalakShaNam (18) · Śloka 18
ಕಫಾದುರೋಽಲ್ಪರುಙ್ಮೂರ್ಧಹೃದಯಂ ಸ್ತಿಮಿತಂ ಗುರುಃ| ಕಣ್ಠೋಪಲೇಪಃ ಸದನಂ ಪೀನಸಚ್ಛರ್ದ್ಯರೋಚಕಾಃ| ರೋಮಹರ್ಷೋ ಘನಸ್ನಿಗ್ಧಶ್ವೇತಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರವರ್ತ್ತನಮ್||೧೮||
कफादुरोऽल्परुङ्मूर्धहृदयं स्तिमितं गुरुः| कण्ठोपलेपः सदनं पीनसच्छर्द्यरोचकाः| रोमहर्षो घनस्निग्धश्वेतश्लेष्मप्रवर्त्तनम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShatakAsalakShaNam (19) · Śloka 19
ಯುದ್ಧಾದ್ಯೈಃ ಸಾಹಸೈಸ್ತೈಸ್ತೈಃ ಸೇವಿತೈರಯಥಾಬಲಮ್| ಉರಸ್ಯನ್ತಃ ಕ್ಷತೇ ವಾಯುಃ ಪಿತ್ತೇನಾನುಗತೇ ಬಲೀ| ಕುಪಿತಃ ಕುರುತೇ ಕಾಸಂ ಕಫಂ ತೇನ ಸಶೋಣಿತಮ್| ಪೀತಂ ಶ್ಯಾವಞ್ಚ ಶುಷ್ಕಞ್ಚ ಗ್ರಥಿತಂ ಕುಥಿತಂ ಬಹು| ಷ್ಠೀವೇತ್ಕಣ್ಠೇನ ರುಜತಾ ವಿಭಿನ್ನೇನೇವ ಚೋರಸಾ| ಸೂಚೀಭಿರಿವ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಭಿಸ್ತುದ್ಯಮಾನೇನ ಶೂಲಿನಾ| ಪರ್ವಭೇದಜ್ವರಶ್ವಾಸತೃಷ್ಣಾವೈಸ್ವರ್ಯ್ಯಕಮ್ಪವಾನ್| ಪಾರಾವತ ಇವಾಕೂಜನ್ ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲೀ ತತೋಽಸ್ಯ ಚ| ಕ್ರಮಾದ್ವೀರ್ಯ ರುಚಿಃ ಪಕ್ತಿರ್ಬಲಂ ವರ್ಣಶ್ಚ ಹೀಯತೇ| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ಸಾಸೃಙ್ಮೂತ್ರತ್ವಂ ಸ್ಯಾಚ್ಚ ಪೃಷ್ಠಕಟಿಗ್ರಹಃ||೧೯||
युद्धाद्यैः साहसैस्तैस्तैः सेवितैरयथाबलम्| उरस्यन्तः क्षते वायुः पित्तेनानुगते बली| कुपितः कुरुते कासं कफं तेन सशोणितम्| पीतं श्यावञ्च शुष्कञ्च ग्रथितं कुथितं बहु| ष्ठीवेत्कण्ठेन रुजता विभिन्नेनेव चोरसा| सूचीभिरिव तीक्ष्णाभिस्तुद्यमानेन शूलिना| पर्वभेदज्वरश्वासतृष्णावैस्वर्य्यकम्पवान्| पारावत इवाकूजन् पार्श्वशूली ततोऽस्य च| क्रमाद्वीर्य रुचिः पक्तिर्बलं वर्णश्च हीयते| क्षीणस्य सासृङ्मूत्रत्वं स्याच्च पृष्ठकटिग्रहः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShayakAsalakShaNam (20) · Śloka 20
ವಾಯೂಪ್ರಧಾನಾಃ ಕುಪಿತಾ ಧಾತವೋ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಿಣಃ| ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯಕ್ಷ್ಮಾಯತನೈಃ ಕಾಸಂ ಷ್ಠೀವೇತ್ಕಫಂ ತತಃ| ಪೂತಿಪೂಯೋಪಮಂ ಪೀತಂ ಹರಿತಲೋಹಿತಮ್| ಲುಪ್ಯತೇ ಇವ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಚ ಹೃದಯಂ ಪತತೀವ ಚ| ಅಕಸ್ಮಾದುಷ್ಣಾಶೀತೇಚ್ಛಾ ಬಹ್ವಾಶಿತ್ವಂ ಬಲಕ್ಷಯಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಪ್ರಸನ್ನವಕ್ತ್ರತ್ವಂ ಶ್ರೀಮದ್ದರ್ಶನನೇತ್ರತಾ| ತತೋಽಸ್ಯ ಕ್ಷಯರೂಪಾಣಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯಾವಿರ್ಭವನ್ತಿ ಚ||೨೦||
वायूप्रधानाः कुपिता धातवो राजयक्ष्मिणः| कुर्वन्ति यक्ष्मायतनैः कासं ष्ठीवेत्कफ़ं ततः| पूतिपूयोपमं पीतं हरितलोहितम्| लुप्यते इव पार्श्वे च हृदयं पततीव च| अकस्मादुष्णाशीतेच्छा बह्वाशित्वं बलक्षयः| स्निग्धप्रसन्नवक्त्रत्वं श्रीमद्दर्शननेत्रता| ततोऽस्य क्षयरूपाणि सर्वाण्याविर्भवन्ति च||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShayakShatakAsayoravasthAvashAtsAdhyA~asAdhyatvam (21) · Śloka 21
ಇತ್ಯೇಷಃ ಕ್ಷಯಜಃ ಕಾಸಃ ಕ್ಷೀಣಾನಾಂ ದೇಹನಾಶನಃ| ಯಾಪ್ಯೋ ವಾ ಬಲಿನಾಂ ತದ್ವತ್ಕ್ಷತಜೋ ಽಭಿನವೌ ತು ತೌ| ಸಿಧ್ಯೇತಾಮಪಿ ಸಾನಾಥ್ಯಾತ್.........................||೨೧||
इत्येषः क्षयजः कासः क्षीणानां देहनाशनः| याप्यो वा बलिनां तद्वत्क्षतजो ऽभिनवौ तु तौ| सिध्येतामपि सानाथ्यात्.........................||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtAdikAsAnAM sAdhyayApyatvam (22) · Śloka 22
................ಸಾಧ್ಯಾ ದೋಷೈಃ ಪೃಥಕ್ತ್ರಯಃ| ಮಿಶ್ರಾ ಯಾಪ್ಯಾ ದ್ವಯಾತ್ಸರ್ವೇ ಜರಸಾ ಸ್ಥವಿರಸ್ಯ ಚ||೨೨||
................साध्या दोषैः पृथक्त्रयः| मिश्रा याप्या द्वयात्सर्वे जरसा स्थविरस्य च||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAsasya tvarayA cikitsyatvam (23-24) · Śloka 24
ಕಾಸಾಚ್ಛ್ವಾಸಕ್ಷಯಚ್ಛರ್ದಿಸ್ವರಸಾದಾದಾದಯೋ ಗದಾಃ| ಭವನ್ತ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತಸ್ತಾತ್ತಂ ತ್ವರಯಾ ಜಯೇತ್||೨೩|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತೋಉ ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸ್ಯ ನಿದಾನಸ್ಥಾನೋ ಜ್ವರನಿದಾನಂನಾಮ ತೃತೀಯೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೪||
कासाच्छ्वासक्षयच्छर्दिस्वरसादादादयो गदाः| भवन्त्यपेक्षया यस्मात्तस्तात्तं त्वरया जयेत्||२३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतोउ अष्टाङ्गसंग्रहस्य निदानस्थानो ज्वरनिदानंनाम तृतीयोऽध्यायः||२४||
🔊 Audio coming soon