Adhikarana atha yantrashastravidhirnAma catustriMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতো যন্ত্রশস্ত্রবিধিং নামাধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातो यन्त्रशस्त्रविधिं नामाध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ynatraprayojanaM yantrANAmasa~gKyeyatva~jca (2) · Śloka 2
মনঃশরীরবাধকরাণি শল্যানি| তেষাং নানাবিধানাং শল্যানাং নানাপ্রদেশনিবিষ্টানামাহরণেঽভ্যুপাযো যন্ত্রাণ্যর্শোভগন্দরাদিষু| শস্ত্রক্ষারাগ্ন্যবচারণে শেষাঙ্গরক্ষণে চ| তথা বস্তিপ্রণযনাদৌ শৃঙ্গালাবুঘটিকাদযো জাম্ববৌষ্ঠাদীনি| অন্যান্যপি চানেকরূপাণ্যনেককর্মাণি স্বস্থাতুরোপকরণানি| অতঃ কর্মবশত্তেষামিযত্তাবধারণমশ্ক্যম্||২||
मनःशरीरबाधकराणि शल्यानि| तेषां नानाविधानां शल्यानां नानाप्रदेशनिविष्टानामाहरणेऽभ्युपायो यन्त्राण्यर्शोभगन्दरादिषु| शस्त्रक्षाराग्न्यवचारणे शेषाङ्गरक्षणे च| तथा बस्तिप्रणयनादौ शृङ्गालाबुग़टिकादयो जाम्बबौष्ठादीनि| अन्यान्यपि चानेकरूपाण्यनेककर्माणि स्वस्थातुरोपकरणानि| अतः कर्मवशत्तेषामियत्तावधारणमश्क्यम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yantrasa~gKyAviShaye matAntaraM svamata~jca (3) · Śloka 3
অন্যে পুনরেকোত্তরং যন্ত্রশতমিত্যাচক্ষতে| ইহ পুনঃ সমা সতঃ ষোঢা নির্দিশ্যন্তে| তদ্যথা স্বস্তিকসন্দংশতালনাডীশলাকাখ্যান্যনুযন্ত্রাণি চ||৩||
अन्ये पुनरेकोत्तरं यन्त्रशतमित्याचक्षते| इह पुनः समा सतः षोढा निर्दिश्यन्ते| तद्यथा स्वस्तिकसन्दंशतालनाडीशलाकाख़्यान्यनुयन्त्राणि च||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svastikayantravarNanamupayogasthala~jca (4) · Śloka 4
তত্র স্বস্তিকযন্ত্রাণি কঙ্কসিংহগৃধ্রকুররাদিবিবিধব্যালমুখান্যাকারানুগতাভিধানানি| প্রাযশৌ লৌহান্যষ্টাদশাঙ্গুলানি| মসূরাকারপ্রান্তৈঃ কণ্ঠে কীলরৈববদ্ধানি মূলেঽঙ্কুশবদাবৃত্তবারঙ্গাণ্যস্থিবিনষ্টশল্যোদ্ধরণার্থানি| তেষাং সিংহব্যাঘ্রভুজঙ্গমকরাদিমুখানি দৃশ্যবারঙ্গেষু শল্যেষু প্রযোজযেত্| ইতরেষু তু যথাযোগং ব্রণাকারানুরোধেন কঙ্ককাককুররাদিমুখানি||৪||
तत्र स्वस्तिकयन्त्राणि कङ्कसिंहगृध्रकुररादिविविधव्यालमुख़ान्याकारानुगताभिधानानि| प्रायशौ लौहान्यष्टादशाङ्गुलानि| मसूराकारप्रान्तैः कण्ठे कीलरैवबद्धानि मूलेऽङ्कुशवदावृत्तवारङ्गाण्यस्थिविनष्टशल्योद्धरणार्थानि| तेषां सिंहव्याग़्रभुजङ्गमकरादिमुख़ानि दृश्यवारङ्गेषु शल्येषु प्रयोजयेत्| इतरेषु तु यथायोगं व्रणाकारानुरोधेन कङ्ककाककुररादिमुख़ानि||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandaMshayantravarnanantadadhikArashca (5) · Śloka 5
সনিবন্ধনো নির্নিবন্ধনশ্চ ষোডশাঙ্গুলৌ সন্দংশৌ দ্বৌ ভবতঃ| তৌ ত্বঙ্মাংসসিরাস্নাযুগতশল্যোদ্ধরণার্থমুপদিশ্যেতে| তথান্যঃ সন্দংশঃ ষডঙ্গুলোঽর্ধাঙ্গুলবিস্তৃতো বক্রদ্বিবাহুরঙ্গুষ্ঠাঙ্গুলিপ্রান্তসমাগমাকৃতিঃ সূক্ষ্মশল্যাক্ষিপক্ষ্মব্রণাধিমাংসাহরণে||৫||
सनिबन्धनो निर्निबन्धनश्च षोडशाङ्गुलौ सन्दंशौ द्वौ भवतः| तौ त्वङ्मांससिरास्नायुगतशल्योद्धरणार्थमुपदिश्येते| तथान्यः सन्दंशः षडङ्गुलोऽर्धाङ्गुलविस्तृतो वक्रद्विबाहुरङ्गुष्ठाङ्गुलिप्रान्तसमागमाकृतिः सूक्ष्मशल्याक्षिपक्ष्मव्रणाधिमांसाहरणे||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mucuTIvarNanamadhikArashca (6) · Śloka 6
তদ্বচ্চ মুচুটী| সা তু ঋজুশ্লক্ষ্ণা সূক্ষ্মদন্তর্জুর্দ্বিভুজা মূলে রুচকনদ্ধা বলযপীডনাচ্ছিন্নার্মশেষগম্ভীরব্রণাধিমাংসাহরণে||৬||
तद्वच्च मुचुटी| सा तु ऋजुश्लक्ष्णा सूक्ष्मदन्तर्जुर्द्विभुजा मूले रुचकनद्धा वलयपीडनाच्छिन्नार्मशेषगम्भीरव्रणाधिमांसाहरणे||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAlayantravarNanantadadhikArashca (7) · Śloka 7
তালযন্ত্রে অপি দ্বে দ্বাদশাঙ্গুলে মত্স্যগলতালকবদেকতালকদ্বিতালকে কর্ণনাডীশল্যাহরণার্থে||৭||
तालयन्त्रे अपि द्वे द्वादशाङ्गुले मत्स्यगलतालकवदेकतालकद्वितालके कर्णनाडीशल्याहरणार्थे||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nADIyantrANi tadadhikArashca (8) · Śloka 8
নাডীযন্ত্রাণি সুষিরাণ্যনেকপ্রকারাণ্যনেকপ্রযোজনান্যনেকতোমুখান্যেকতোমুখানি চ ভবন্তি| স্রোতোগতশল্যদর্শনার্থমাহরণার্থং ক্রিযাসৌকর্যার্থমাচূষণার্থঞ্চেতি| তানি স্রোতোদ্বারপরিণাহানি যথাযোগপ্রদীর্ঘাণি চ কুর্যাত্||৮||
नाडीयन्त्राणि सुषिराण्यनेकप्रकाराण्यनेकप्रयोजनान्यनेकतोमुख़ान्येकतोमुख़ानि च भवन्ति| स्रोतोगतशल्यदर्शनार्थमाहरणार्थं क्रियासौकर्यार्थमाचूषणार्थञ्चेति| तानि स्रोतोद्वारपरिणाहानि यथायोगप्रदीर्ग़ाणि च कुर्यात्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana katicidvishiShTanADIyantrANi (9) · Śloka 9
কণ্ঠশল্যদর্শনার্থং নাডীং দশঙ্গুলাযতাং পঞ্চাঙ্গুলপরিণাহাং দ্বিকর্ণস্য তু বারঙ্গস্য সংগ্রহার্থং ত্রিচ্ছিদ্রমুখাং নাডীং তত্প্রমণতঃ কুর্যাত্| তথা চতুষ্কর্ণস্য পঞ্চচ্ছিদ্রমুখাম্| শল্যনির্ঘাতিনীং তু পদ্মকর্ণিকাকারশীর্ষাং দ্বাদশাঙ্গুলাং ত্র্যঙ্গুলসুষিরাম্||৯||
कण्ठशल्यदर्शनार्थं नाडीं दशङ्गुलायतां पञ्चाङ्गुलपरिणाहां द्विकर्णस्य तु वारङ्गस्य संग्रहार्थं त्रिच्छिद्रमुख़ां नाडीं तत्प्रमणतः कुर्यात्| तथा चतुष्कर्णस्य पञ्चच्छिद्रमुख़ाम्| शल्यनिर्ग़ातिनीं तु पद्मकर्णिकाकारशीर्षां द्वादशाङ्गुलां त्र्यङ्गुलसुषिराम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshoyantrantadadhikArashca (10) · Śloka 10
অর্শোযন্ত্রং ত্রিবিধম্| তাম্রাযোহৈমং দান্তং শার্ঙ্গং বার্ক্ষং বা গোস্তনাকারং চতুরঙ্গুলাযতং হস্ততলাযতমেকং পঞ্চাঙ্গুলানি পরিণাহেন পুংসাং ষডঙ্গুলানি স্ত্রীণাম্| দ্বিচ্ছিদ্রং দর্শনার্থমেকচ্ছিদ্রং কর্মণি| তথা হি সুখেন দর্শনং শস্ত্রক্ষারাগ্ন্যনতিক্রমশ্চ| ছিদ্রং তু ত্র্যঙ্গুলাযতমঙ্গুষ্ঠোদরবিস্তারম্| যদঙ্গুলমবশিষ্টং তস্যাধোঽর্ধাঙ্গুলমুপরি তথার্ধাঙ্গুলোচ্ছ্রিতোদ্দৃত্তকর্ণিকম্| তৃতীযং তু তাদৃষমেব শম্যাখ্যং পার্শ্বচ্ছিদ্ররহিতং পীডনার্থম্| ভগন্দরে তু ছিদ্রাদূর্ধ্বমোষ্ঠমপনীয কুর্বীত| তদ্বচ্চ ঘ্রাণার্শোঽর্বুদযন্ত্রং নাড্যাকারং দ্ব্যঙ্গুলাযতমেকচ্ছিদ্রং প্রদেশিনীপরীণাহম্||১০||
अर्शोयन्त्रं त्रिविधम्| ताम्रायोहैमं दान्तं शार्ङ्गं वार्क्षं वा गोस्तनाकारं चतुरङ्गुलायतं हस्ततलायतमेकं पञ्चाङ्गुलानि परिणाहेन पुंसां षडङ्गुलानि स्त्रीणाम्| द्विच्छिद्रं दर्शनार्थमेकच्छिद्रं कर्मणि| तथा हि सुख़ेन दर्शनं शस्त्रक्षाराग्न्यनतिक्रमश्च| छिद्रं तु त्र्यङ्गुलायतमङ्गुष्ठोदरविस्तारम्| यदङ्गुलमवशिष्टं तस्याधोऽर्धाङ्गुलमुपरि तथार्धाङ्गुलोच्छ्रितोद्दृत्तकर्णिकम्| तृतीयं तु तादृषमेव शम्याख़्यं पार्श्वच्छिद्ररहितं पीडनार्थम्| भगन्दरे तु छिद्रादूर्ध्वमोष्ठमपनीय कुर्वीत| तद्वच्च ग़्राणार्शोऽर्बुदयन्त्रं नाड्याकारं द्व्यङ्गुलायतमेकच्छिद्रं प्रदेशिनीपरीणाहम्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~ggulitrANakamupayogashca (11) · Śloka 11
তথাঙ্গুলীত্রাণকমঙ্গুলীপ্রবেশিতং কিঞ্চিত্স্থূলবৃত্তৌষ্ঠমূর্ধ্বাধশ্ছিদ্রং গোস্তনাকৃতি চতুরঙ্গুলন্দান্তং শার্ঙ্গং বার্ক্ষং বা| তদৃঢেন সূত্রেণ মণিবন্ধপ্রতিবদ্ধমাস্যবিস্রাবণে যোজ্যম্|১১|
तथाङ्गुलीत्राणकमङ्गुलीप्रवेशितं किञ्चित्स्थूलवृत्तौष्ठमूर्ध्वाधश्छिद्रं गोस्तनाकृति चतुरङ्गुलन्दान्तं शार्ङ्गं वार्क्षं वा| तदृढेन सूत्रेण मणिबन्धप्रतिबद्धमास्यविस्रावणे योज्यम्|११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yonivraNadarshanayantram (11) · Śloka 11
যোনিব্রণদর্শনে যন্ত্রং ষোডশাঙ্গুলম্| মধ্যে সুষিরং চতুর্ভিত্তং চতুশ্শলাকং সঞ্চারিণ্যা মুদ্রযোর্ধ্বং নিবদ্ধমুত্পলমুকুলবক্ত্রং মূলে শলাকাক্রমণাদুর্ধ্ববিকাসি চ||১১||
योनिव्रणदर्शने यन्त्रं षोडशाङ्गुलम्| मध्ये सुषिरं चतुर्भित्तं चतुश्शलाकं सञ्चारिण्या मुद्रयोर्ध्वं निबद्धमुत्पलमुकुलवक्त्रं मूले शलाकाक्रमणादुर्ध्वविकासि च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nADIvraNaprakShAlanABya~jjanayantre (12) · Śloka 12
নাডীব্রণপ্রক্ষালনাভ্যঞ্জনযন্ত্রে ষডঙ্গুলে বস্তিযন্ত্রাকারে মুখতোঽকর্ণিকে মূলমুখযোরঙ্গুষ্ঠকলাযপ্রবেশস্ত্রোতসী|১২|
नाडीव्रणप्रक्षालनाभ्यञ्जनयन्त्रे षडङ्गुले बस्तियन्त्राकारे मुख़तोऽकर्णिके मूलमुख़योरङ्गुष्ठकलायप्रवेशस्त्रोतसी|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dakodare nADIyantravisheShaH (12) · Śloka 12
দকোদরে নাডীমুভযতোদ্বারাং পিচ্ছনাডীম্ ব যুঞ্জ্যাত্|১২|
दकोदरे नाडीमुभयतोद्वारां पिच्छनाडीम् व युञ्ज्यात्|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehabastyAdiShu yathAsvaM yantroprayogaH (12) · Śloka 12
স্নেহবস্ত্যুত্তরবস্তিপ্রধমনধূমমূত্রবৃদ্ধিনিরুদ্ধমণিপ্রভৃতিষু যথাস্বমেব যন্ত্রাণ্যুক্তানি||১২||
स्नेहबस्त्युत्तरबस्तिप्रधमनधूममूत्रवृद्धिनिरुद्धमणिप्रभृतिषु यथास्वमेव यन्त्राण्युक्तानि||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shRu~ggayantramupayogas (13) · Śloka 13
শৃঙ্গন্তু হ্রস্বমধ্যদীর্ঘমষ্টাদশদ্বাদশাঙ্গুলাযতং ত্র্যঙ্গুলপ্রবেশমুকমগ্রে সর্ষপোপমচ্ছিদ্রং তনুচর্মনদ্ধং চূচুকাকারং মুখঞ্চ| তদ্বাতবিষরক্তাম্বুদুষ্টস্তন্যচূষণার্থ|১৩|
शृङ्गन्तु ह्रस्वमध्यदीर्घमष्टादशद्वादशाङ्गुलायतं त्र्यङ्गुलप्रवेशमुकमग्रे सर्षपोपमच्छिद्रं तनुचर्मनद्धं चूचुकाकारं मुखञ्च| तद्वातविषरक्ताम्बुदुष्टस्तन्यचूषणार्थ|१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alAbuyantramupayogashca (13) · Śloka 13
শ্লেষ্মরক্তাচূষণার্থস্ত্বলাবুঃ| স দ্বাদশাঙ্গুলদীর্ঘোঽষ্টাদশাঙ্গুলপরিণাহস্ত্রিচতুরঙ্গুলবৃত্তসমুচ্ছ্রিতমুখঃ পরিবেষ্টিতদীপ্তকুশবল্বজপিচুগর্ভশ্চ প্রযোজ্যঃ|১৩|
श्लेष्मरक्ताचूषणार्थस्त्वलाबुः| स द्वादशाङ्गुलदीर्ग़ोऽष्टादशाङ्गुलपरिणाहस्त्रिचतुरङ्गुलवृत्तसमुच्छ्रितमुख़ः परिवेष्टितदीप्तकुशबल्वजपिचुगर्भश्च प्रयोज्यः|१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ghaTIyantramupayogashca (13) · Śloka 13
তদ্বদেব চ মানকর্মাভ্যাং ঘটী| সা তু গুল্মোন্নমনবিলযনার্থং চ||১৩||
तद्वदेव च मानकर्माभ्यां ग़टी| सा तु गुल्मोन्नमनविलयनार्थं च||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shalAkAyantrANyeShaNAdiShu (14) · Śloka 14
শলাকাযন্ত্রাণ্যপি নানাকৃতীনি নানার্থানি যথাযোগং দৈর্ঘ্যপরিণাহানি চ ভবন্তি| তেষামেষণকর্মণী দ্বে গণ্ডূপদমুখে| স্রোতোগতশল্যাহরণার্থেঽষ্টাঙ্গুলনবাঙ্গুলে দ্বে মসূরদলমুখে| ষট্ শঙ্কবঃ| তেষাং ব্যহনক্রিযৌ দ্বাদশশোডশাঙ্গুলৌ দ্বাবহিফণামুখৌ| তথা চালনার্থে দশদ্বাদশাঙ্গুলৌ শরপুঙ্খমুখৌ| আহরণার্থে বডিশমুখৌ| তথা গর্ভশঙ্কঃ শঙ্কুতুল্যোঽষ্টাদশাঙ্গুলঃ প্রণতাগ্রো মূঢগর্ভাহরণে| তথা সর্পফণাবদেবাগ্রাবক্রং তদাখ্যমশ্মর্যাহরণার্থম্| তথা দন্তনির্ঘাতনং চতুরঙ্গুলং শরপুঙ্খমুখং স্থূলবৃত্তপ্রান্তম্||১৪||
शलाकायन्त्राण्यपि नानाकृतीनि नानार्थानि यथायोगं दैर्ग़्यपरिणाहानि च भवन्ति| तेषामेषणकर्मणी द्वे गण्डूपदमुख़े| स्रोतोगतशल्याहरणार्थेऽष्टाङ्गुलनवाङ्गुले द्वे मसूरदलमुख़े| षट् शङ्कवः| तेषां व्यहनक्रियौ द्वादशशोडशाङ्गुलौ द्वावहिफणामुख़ौ| तथा चालनार्थे दशद्वादशाङ्गुलौ शरपुङ्ख़मुख़ौ| आहरणार्थे बडिशमुख़ौ| तथा गर्भशङ्कः शङ्कुतुल्योऽष्टादशाङ्गुलः प्रणताग्रो मूढगर्भाहरणे| तथा सर्पफणावदेवाग्रावक्रं तदाख़्यमश्मर्याहरणार्थम्| तथा दन्तनिर्ग़ातनं चतुरङ्गुलं शरपुङ्ख़मुख़ं स्थूलवृत्तप्रान्तम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kArpAsoShNIShashalAkAdi pramArjanAdiShu (15) · Śloka 15
ষট্ কার্পাসকৃতোষ্ণীষাণি বিবিধব্রণক্লেদক্ষারপ্রমার্জনক্রিযাসু| তেষামপি দূরাসন্নঘ্রাণব্রণোপযোগীনি ষট্ সপ্তাঙ্গুলে দ্বে| পাযৌ দশদ্বাদশাঙ্গুলে কর্ণশোধনং স্রুবমুখমশ্বত্থপত্রাগ্রম্| তথা ক্ষারাগ্নিকর্মার্থে জাম্ববোষ্ঠানি দ্বাদশাষ্টাঙ্গুলানি ক্রমাদ্ব্যঙ্গুলাঙ্গুলার্দ্ধাঙ্গুলফলানি||১৫||
षट् कार्पासकृतोष्णीषाणि विविधव्रणक्लेदक्षारप्रमार्जनक्रियासु| तेषामपि दूरासन्नग़्राणव्रणोपयोगीनि षट् सप्ताङ्गुले द्वे| पायौ दशद्वादशाङ्गुले कर्णशोधनं स्रुवमुख़मश्वत्थपत्राग्रम्| तथा क्षाराग्निकर्मार्थे जाम्बवोष्ठानि द्वादशाष्टाङ्गुलानि क्रमाद्व्यङ्गुलाङ्गुलार्द्धाङ्गुलफलानि||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthUlashalAkAdi AntravRuddhyAdiShu (16) · Śloka 16
শালাকাশ্চ স্থূলসূক্ষ্মদীর্ঘহ্র্স্বমধ্যাঃ| আন্ত্রবৃদ্ধৌ ত্বর্ধেন্দুবক্রা মধ্যোর্ধ্বনির্গতশলাকাঃ দহনে নাসার্শোঽর্বুদযোঃ কোলাস্থিদলমাত্রমুখা বেল্লিতৌষ্ঠা| ক্ষারবিষৌষধপ্রাণিধানায চ দর্ব্যস্তিস্রোঽষ্টাঙ্গুলা দর্ব্যাকারাঃ কনিষ্ঠিকানামিকামধ্যমাঙ্গুলিনখপরিমাণনিম্নমুখাস্তথাঞ্জলিসংস্থানাঃ| উত্তরবস্ত্যঞ্জনাদিষু যথাযথমেবোপদিষ্টানি||১৬||
शालाकाश्च स्थूलसूक्ष्मदीर्ग़ह्र्स्वमध्याः| आन्त्रवृद्धौ त्वर्धेन्दुवक्रा मध्योर्ध्वनिर्गतशलाकाः दहने नासार्शोऽर्बुदयोः कोलास्थिदलमात्रमुख़ा वेल्लितौष्ठा| क्षारविषौषधप्राणिधानाय च दर्व्यस्तिस्रोऽष्टाङ्गुला दर्व्याकाराः कनिष्ठिकानामिकामध्यमाङ्गुलिनख़परिमाणनिम्नमुख़ास्तथाञ्जलिसंस्थानाः| उत्तरबस्त्यञ्जनादिषु यथायथमेवोपदिष्टानि||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuyantrANi (17) · Śloka 17
অনুযন্ত্রাণ্যযস্কান্তরজ্জুচর্মান্ত্রবস্ত্রাশ্মমুদ্গরপাণিপাদতলাঙ্গুলিজিহ্বাদন্তমুকশাকা-নখবালাশ্বকালপাকহর্ষভযানি| এতানি দেহে সর্বস্মিন্ দেহস্যাবযবেঽপি বা| সন্ধৌ কোষ্ঠধমন্যাং চ যথাযোগং প্রযোজযেত্||১৭||
अनुयन्त्राण्ययस्कान्तरज्जुचर्मान्त्रवस्त्राश्ममुद्गरपाणिपादतलाङ्गुलिजिह्वादन्तमुकशाका-नख़बालाश्वकालपाकहर्षभयानि| एतानि देहे सर्वस्मिन् देहस्यावयवेऽपि वा| सन्धौ कोष्ठधमन्यां च यथायोगं प्रयोजयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yantrakarmANi (18) · Śloka 18
যন্ত্রকর্মাণি তু নির্ঘাতনপূরণবন্ধনব্যহনপরিবর্ত্তনচালনবিবরণপীডনমার্গশোধনবিকর্ষণাহরণব্যথনোন্নমনবিনমনভঞ্জনোন্মথনাচূষণৈষণদারণর্জুকরণপ্রক্ষালনপ্রধমনাঞ্জনপ্রমার্জনানি বাহুল্যেন চতুর্বিংশতির্ভবন্তি||১৮||
यन्त्रकर्माणि तु निर्ग़ातनपूरणबन्धनव्यहनपरिवर्त्तनचालनविवरणपीडनमार्गशोधनविकर्षणाहरणव्यथनोन्नमनविनमनभञ्जनोन्मथनाचूषणैषणदारणर्जुकरणप्रक्षालनप्रधमनाञ्जनप्रमार्जनानि बाहुल्येन चतुर्विंशतिर्भवन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ka~gkamuKayantrasya shreShThatA (19) · Śloka 19
নিবর্ত্ততে সাধ্ববগাহতে চ গ্রাহ্যং গৃহীত্বোদ্ধরতে চ যস্মাত্| যন্ত্রেষ্বতঃ কঙ্কমুখং প্রধানং স্থানেষু সর্বেষ্বধিকারি যচ্চ||১৯||
निवर्त्तते साध्ववगाहते च ग्राह्यं गृहीत्वोद्धरते च यस्मात्| यन्त्रेष्वतः कङ्कमुख़ं प्रधानं स्थानेषु सर्वेष्वधिकारि यच्च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrANi ShaDviMshatiH (20) · Śloka 20
শস্ত্রাণি তু ষড্বিংশতির্ভবন্তি| তদ্যথা দন্তলেখনমণ্ডলাগ্রবৃদ্ধিপত্রোত্পলপত্রাধ্যর্ধধারমুদ্রিকাকর্ত্তরীসর্পবক্ত্রকরপত্রকুশাপত্রাটীমুখান্তর্মুখশরারীমুখত্রিকূর্চকুঠারিকাব্রীহিমুখশলাকাবেতসপত্রারাকর্ণব্যধনসূচীসূচীকূর্চখর্জষিণীবডিশনখশস্ত্রাণি চেতি| প্রাযশ্চ তানি ষডঙ্গুলানি সুধ্মতাবর্তিতাযোঘটিতান্যুত্পলপত্রনীলানি সুগ্রহাণি সুরূপাণি সুধারাণি সুসমাহিতমুখাগ্রাণ্যকরালানি প্রত্যেকং চ প্রাযো দ্বিত্রাণি স্বপ্রমাণার্ধচতুর্থভাগফলানি| তানি ব্যাধিদেশবশাত্ প্রযুঞ্জীত| তেষাং নামভিরেবাকৃতযঃ প্রাযেণ যন্ত্রবদ্ব্যাখ্যাতাঃ||২০||
शस्त्राणि तु षड्विंशतिर्भवन्ति| तद्यथा दन्तलेख़नमण्डलाग्रवृद्धिपत्रोत्पलपत्राध्यर्धधारमुद्रिकाकर्त्तरीसर्पवक्त्रकरपत्रकुशापत्राटीमुख़ान्तर्मुख़शरारीमुख़त्रिकूर्चकुठारिकाव्रीहिमुख़शलाकावेतसपत्राराकर्णव्यधनसूचीसूचीकूर्चख़र्जषिणीबडिशनख़शस्त्राणि चेति| प्रायश्च तानि षडङ्गुलानि सुध्मतावर्तितायोग़टितान्युत्पलपत्रनीलानि सुग्रहाणि सुरूपाणि सुधाराणि सुसमाहितमुख़ाग्राण्यकरालानि प्रत्येकं च प्रायो द्वित्राणि स्वप्रमाणार्धचतुर्थभागफलानि| तानि व्याधिदेशवशात् प्रयुञ्जीत| तेषां नामभिरेवाकृतयः प्रायेण यन्त्रवद्व्याख़्याताः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrmaNAmupayogasthAnam (21) · Śloka 21
তত্র ত্র্যমাদ্যং লেখনে| বৃদ্ধিপত্রাদীনি ত্রীণি পাটনে| চত্বারি ভেদনে| মণ্ডলাগ্রাদীন্যষ্টৌ ছেদনে| কুশপত্রাদীনি পঞ্চ প্রচ্ছানে| কুঠারিকাদীনি ষট্ ব্যধনে| তেষামারাব্রীহিমুখে ভেদনে ছেদনে চ| সূচ্যঃ সীবনে| সূচীকূর্চঃ কুট্টনে| খজো মথনে| এষিণ্যেষণে ভেদনে চ| বডিশো গ্রহণে| নখশস্ত্রমুদ্ধরণে| ছেদ্যভেদ্যলেখ্যপ্রচ্ছানেষু চ| ইতি দ্বাদশবিধে শস্ত্রকর্মণ্যুপযোগঃ||২১||
तत्र त्र्यमाद्यं लेख़ने| वृद्धिपत्रादीनि त्रीणि पाटने| चत्वारि भेदने| मण्डलाग्रादीन्यष्टौ छेदने| कुशपत्रादीनि पञ्च प्रच्छाने| कुठारिकादीनि षट् व्यधने| तेषामाराव्रीहिमुख़े भेदने छेदने च| सूच्यः सीवने| सूचीकूर्चः कुट्टने| ख़जो मथने| एषिण्येषणे भेदने च| बडिशो ग्रहणे| नख़शस्त्रमुद्धरणे| छेद्यभेद्यलेख़्यप्रच्छानेषु च| इति द्वादशविधे शस्त्रकर्मण्युपयोगः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantaleKanashastramupayogashca (22) · Śloka 22
বিশেষতস্তু দন্তলেখনং সুপ্রবন্ধবচ্চতুরস্রমেকধারং দন্তশর্করালেখনে||২২||
विशेषतस्तु दन्तलेख़नं सुप्रबन्धवच्चतुरस्रमेकधारं दन्तशर्करालेख़ने||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana maNDalAgrashastramupayogashca (23) · Śloka 23
মণ্ডলাগ্রং, প্রদেশিন্যন্তর্নখবিস্তৃতফলং তত্লেখনচ্ছেদনযোর্বর্ত্মরোগোত্সন্নদন্তমাংসদুর্নিবিষ্টব্রণগলশুণ্ডিকাদিষু প্রযোজ্যম্||২৩||
मण्डलाग्रं, प्रदेशिन्यन्तर्नख़विस्तृतफलं तत्लेख़नच्छेदनयोर्वर्त्मरोगोत्सन्नदन्तमांसदुर्निविष्टव्रणगलशुण्डिकादिषु प्रयोज्यम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvividhaM vRuddhipatramupayogashca (24) · Śloka 24
বৃদ্ধিপত্রং ক্ষুরাকারং তত্তূন্নতে গম্ভীরে বা শ্বযথাবৃজুসূচ্যগ্রমিষ্টম্| বিপরীতে তু পৃষ্ঠতোঽবনতধারম্||২৪||
वृद्धिपत्रं क्षुराकारं तत्तून्नते गम्भीरे वा श्वयथावृजुसूच्यग्रमिष्टम्| विपरीते तु पृष्ठतोऽवनतधारम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~ggulishastrakamupayogashca (25) · Śloka 25
অঙ্গুলিশস্ত্রকং মুদ্রিকানির্গতমুখং বৃদ্ধিপত্রমণ্ডলাগ্রাধ্যর্ধধারান্যতমতুল্যার্ধাঙ্গুলাযতধারং প্রদেশিনীপ্রথমপর্বপ্রমাণর্পণবৃত্তমুদ্রিকং দৃঢসূত্রপ্রতিবন্ধং কণ্ঠরোগেষু প্রযুজ্যতে||২৫||
अङ्गुलिशस्त्रकं मुद्रिकानिर्गतमुख़ं वृद्धिपत्रमण्डलाग्राध्यर्धधारान्यतमतुल्यार्धाङ्गुलायतधारं प्रदेशिनीप्रथमपर्वप्रमाणर्पणवृत्तमुद्रिकं दृढसूत्रप्रतिबन्धं कण्ठरोगेषु प्रयुज्यते||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kartarishastramupayogashca (26) · Śloka 26
কর্তরী ত্রিভাগপাশা ব্রণস্নাযুকেশসূত্রচ্ছেদনার্থা|২৬|
कर्तरी त्रिभागपाशा व्रणस्नायुकेशसूत्रच्छेदनार्था|२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarpavaktrashastramupayogashca (26) · Śloka 26
সর্পবক্ত্রং বক্রমর্ধাঙ্গুলফলং ঘ্রাণকর্ণার্শোঽর্বুদচ্ছেদনার্থম্|২৬|
सर्पवक्त्रं वक्रमर्धाङ्गुलफलं ग़्राणकर्णार्शोऽर्बुदच्छेदनार्थम्|२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karapatrashastramupayogashca (26) · Śloka 26
করপত্রশস্ত্রং দশাঙ্গুলং দ্ব্যঙ্গুলবিস্তারং সূক্ষ্মদন্তং খরধারং সুত্সরুনিবদ্ধমস্থিচ্ছেদনার্থম্|২৬|
करपत्रशस्त्रं दशाङ्गुलं द्व्यङ्गुलविस्तारं सूक्ष्मदन्तं ख़रधारं सुत्सरुनिबद्धमस्थिच्छेदनार्थम्|२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kushapatrATImuKe shastre ,antarmuKashastram (26) · Śloka 26
কুশপত্রাটীমুখে দ্ব্যঙ্গুলফলে| অন্তর্মুখমর্ধচন্দ্রাকারমধ্যর্ধাঙ্গুলফলম্||২৬||
कुशपत्राटीमुख़े द्व्यङ्गुलफले| अन्तर्मुख़मर्धचन्द्राकारमध्यर्धाङ्गुलफलम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuThArikAshastramupayogashca (27) · Śloka 27
কুঠারিকা পৃথুদণ্ডা গোদন্তাকারা অর্ধাঙ্গুলফলাস্থ্যাশ্রিতসিরাব্যধার্থা|২৭|
कुठारिका पृथुदण्डा गोदन्ताकारा अर्धाङ्गुलफलास्थ्याश्रितसिराव्यधार्था|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vrIhimuKashastramupayogashca (27) · Śloka 27
ব্রীহিমুখমধ্যর্ধাঙ্গুলফলং মাংসলপ্রদেশসিরাব্যধার্থং বর্ধ্মোদরগুল্মবিদ্রধ্যাদিব্যধনভেদনার্থং চ|২৭|
व्रीहिमुख़मध्यर्धाङ्गुलफलं मांसलप्रदेशसिराव्यधार्थं वर्ध्मोदरगुल्मविद्रध्यादिव्यधनभेदनार्थं च|२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana li~gganAshavyadhArthaM shalAkA (27) · Śloka 27
শলাকোভযতোমুখী কুরবকমুকুলাগ্রা তাম্রমযী লিঙ্গনাশব্যধনার্থা||২৭||
शलाकोभयतोमुख़ी कुरबकमुकुलाग्रा ताम्रमयी लिङ्गनाशव्यधनार्था||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ArAshastramupayogashca (28) · Śloka 28
আরা চতুরস্রার্ধাঙ্গুলবৃত্তমুখা তাবত্প্রবেশা বহলকর্ণপালীব্যধার্থা পক্বামশোফসন্দেহভেদনার্থা চ|২৮|
आरा चतुरस्रार्धाङ्गुलवृत्तमुख़ा तावत्प्रवेशा बहलकर्णपालीव्यधार्था पक्वामशोफसन्देहभेदनार्था च|२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavyadhanashastram (28) · Śloka 28
কর্ণব্যধনং ত্র্যঙ্গুলাযতমঙ্গুলসুষিরং ঘনং বা যূথিকামুকুলাগ্রম্||২৮||
कर्णव्यधनं त्र्यङ्गुलायतमङ्गुलसुषिरं ग़नं वा यूथिकामुकुलाग्रम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUcIshastram (29) · Śloka 29
সূচ্যস্তিস্রো বৃত্তা নিগূঢদৃঢপাশাঃ| তত্র মাংসলেষ্ববকাশেষু ত্র্যঙ্গুলা ত্র্যস্রা| সন্ধ্যস্থিব্রণেষ্বল্পমাংসেষু চ দ্ব্যঙ্গুলা বৃত্তা| পক্বামাশযযোর্মর্মসু চ সার্ধদ্ব্যঙ্গুলা ধনুর্বক্রা ব্রীহিমুখা চ||২৯||
सूच्यस्तिस्रो वृत्ता निगूढदृढपाशाः| तत्र मांसलेष्ववकाशेषु त्र्यङ्गुला त्र्यस्रा| सन्ध्यस्थिव्रणेष्वल्पमांसेषु च द्व्यङ्गुला वृत्ता| पक्वामाशययोर्मर्मसु च सार्धद्व्यङ्गुला धनुर्वक्रा व्रीहिमुख़ा च||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUcIkUrcashastramupayogashca (30) · Śloka 30
সূচীকূর্চো বৃত্তৈকমূলোঽগ্রে সুনিবদ্ধসপ্তাষ্টসূচিকঃ কুষ্ঠশ্বিত্রব্যঙ্গেলুপ্তসুপ্তাদিষু|৩০|
सूचीकूर्चो वृत्तैकमूलोऽग्रे सुनिबद्धसप्ताष्टसूचिकः कुष्ठश्वित्रव्यङ्गेलुप्तसुप्तादिषु|३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Kajashastramupayogashca (30) · Śloka 30
খজস্ত্বর্ধাঙ্গুলাযতাষ্টকণ্টকমুখস্তাম্রো লৌহো বা নাসাভ্যন্তরগতঃ শোণিতমোক্ষণার্থঃ|৩০|
ख़जस्त्वर्धाङ्गुलायताष्टकण्टकमुख़स्ताम्रो लौहो वा नासाभ्यन्तरगतः शोणितमोक्षणार्थः|३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvividhameShaNIshastramupayogashca (30) · Śloka 30
এষণ্যা দ্বে সুশ্লক্ষ্ণস্পর্শে তযোরেকাষ্টাঙ্গুলা গতিকোথশল্যস্রাববত্সু ব্রণেষু সুষিরান্বেষণে| অন্যা সূচী সংস্থানা ক্ষারাক্তসূত্রপ্রতিবদ্ধা নাডীনাং ভগন্দরগতীনাং চ ভেদনে|৩০|
एषण्या द्वे सुश्लक्ष्णस्पर्शे तयोरेकाष्टाङ्गुला गतिकोथशल्यस्राववत्सु व्रणेषु सुषिरान्वेषणे| अन्या सूची संस्थाना क्षाराक्तसूत्रप्रतिबद्धा नाडीनां भगन्दरगतीनां च भेदने|३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana baDishashastramupayogashca (30) · Śloka 30
বডিশোঽত্যবনতমুখঃ সূচীতীক্ষ্ণাগ্রো গ্রহণে গলশুণ্ডিকার্মাদেঃ|৩০|
बडिशोऽत्यवनतमुख़ः सूचीतीक्ष्णाग्रो ग्रहणे गलशुण्डिकार्मादेः|३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana naKashastramupayogashca (30) · Śloka 30
নখশস্ত্রমষ্টাঙ্গুলমেকতোঽশ্বকর্ণমুখমন্যতো বত্সদন্তমুখং সূক্ষ্মশল্যোদ্ধতৌ||৩০||
नख़शस्त्रमष्टाङ्गुलमेकतोऽश्वकर्णमुख़मन्यतो वत्सदन्तमुख़ं सूक्ष्मशल्योद्धतौ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anushastrANi (31) · Śloka 31
অনুশস্ত্রণি তু জলৌকঃ ক্ষারাগ্নিসূর্যকান্তকাচস্ফটিককুরুবিন্দনখশাকশেফালিকাদিখরপত্রসমুদ্রফেনশুষ্কগোমযাদীনি|৩১|
अनुशस्त्रणि तु जलौकः क्षाराग्निसूर्यकान्तकाचस्फटिककुरुविन्दनख़शाकशेफालिकादिख़रपत्रसमुद्रफेनशुष्कगोमयादीनि|३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svabuddhyA yantrashastrakalpanam (31) · Śloka 31
স্ববুদ্ধ্যা চ বিকল্প্য বিবিধানি যন্ত্রশস্ত্রাণি তত্কর্মাণি চোপকল্পযেত্|৩১|
स्वबुद्ध्या च विकल्प्य विविधानि यन्त्रशस्त्राणि तत्कर्माणि चोपकल्पयेत्|३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hastasya yantrashastreShu prAdhAnyam (31) · Śloka 31
হস্ত এব চাত্র প্রধানতমমস্তদধীনত্বাদ্যন্ত্রশস্ত্রাণাম্||৩১||
हस्त एव चात्र प्रधानतममस्तदधीनत्वाद्यन्त्रशस्त्राणाम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yantrashastradoShAH apavAdashca (32) · Śloka 32
তত্র দীর্ঘহ্রস্বস্থূলতনুবক্রবিষমগ্রাহ্যগ্রাহিশিথিলতা ইত্যষ্টৌ যন্ত্রদোষাঃ| অত্রাদ্যাঃ পঞ্চ কুণ্ঠখণ্ডখরধারাশ্চেত্যষ্টাবেব শস্ত্রদোষাঃ| অন্যত্র করপত্রাত্||৩২||
तत्र दीर्ग़ह्रस्वस्थूलतनुवक्रविषमग्राह्यग्राहिशिथिलता इत्यष्टौ यन्त्रदोषाः| अत्राद्याः पञ्च कुण्ठख़ण्डख़रधाराश्चेत्यष्टावेव शस्त्रदोषाः| अन्यत्र करपत्रात्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrakarmavisheSheNa pAyanAvisheShaH (33) · Śloka 33
তত্র ক্ষারেণ পাযিতং শস্ত্রং শরশল্যাস্থিচ্ছেদনেষু উদকেন মাংসচ্ছেদনেশু| তৈলেন পাটনভেদনেষু সিরাব্যধস্নাযুচ্ছেদনেষু চ প্রযুঞ্জীত||৩৩||
तत्र क्षारेण पायितं शस्त्रं शरशल्यास्थिच्छेदनेषु उदकेन मांसच्छेदनेशु| तैलेन पाटनभेदनेषु सिराव्यधस्नायुच्छेदनेषु च प्रयुञ्जीत||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhArApramANam (34) · Śloka 34
ধারা পুনঃ ছেদনানাং মাসূরী লেখনানামর্ধমাসূরী| ব্যধনানাং বিস্রাবণানাং চ কৈশিকী||৩৪||
धारा पुनः छेदनानां मासूरी लेख़नानामर्धमासूरी| व्यधनानां विस्रावणानां च कैशिकी||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vividhaShashastragrahaNaprakAraH (35) · Śloka 35
তেষাং ছেদনভেদনলেখনানাং বৃন্তসাধারণে ভাগে প্রদেশিনীমধ্যমাঙ্গুষ্ঠৈঃ সুসমাহিতো গৃহ্ণীযাত্| বৃন্তাগ্রে বিস্রাবণানি প্রদেশিন্যঙ্গুষ্ঠাঙ্গুলীভ্যাম্| হস্ততলপ্রচ্ছাদিতবৃন্তাগ্রং ব্রীহিমুখং মুখে| মূলেষ্বাহরণার্থানি| পাশস্যোপরি মধ্যে লঘুসন্দেশং কর্তরীং চ| শেষাণ্যপি যথাযোগং ক্রিযাসৌকর্যেণ||৩৫||
तेषां छेदनभेदनलेख़नानां वृन्तसाधारणे भागे प्रदेशिनीमध्यमाङ्गुष्ठैः सुसमाहितो गृह्णीयात्| वृन्ताग्रे विस्रावणानि प्रदेशिन्यङ्गुष्ठाङ्गुलीभ्याम्| हस्ततलप्रच्छादितवृन्ताग्रं व्रीहिमुख़ं मुख़े| मूलेष्वाहरणार्थानि| पाशस्योपरि मध्ये लग़ुसन्देशं कर्तरीं च| शेषाण्यपि यथायोगं क्रियासौकर्येण||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishAtanI , dhArAsaMsthApanam (36) · Śloka 36
নিশাতনী তু তেষাং সুশ্লক্ষ্ণা শিলা মাষমুদ্গপ্রভা| ধারাসংস্থাপনং চ শাল্মলীফলকম্||৩৬||
निशातनी तु तेषां सुश्लक्ष्णा शिला माषमुद्गप्रभा| धारासंस्थापनं च शाल्मलीफलकम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyasya yogyAkaraNAvashyakatA (37) · Śloka 37
ন চাধিগতশাস্ত্রোঽপ্যকৃতযোগ্যঃ সুবহুশো বাপ্যদৃষ্টকর্মা শস্ত্রকর্মণি প্রবর্ত্তেত| সিরাস্নাযুমর্মাদিব্যাপ্তত্বাদ্দেহস্য| তস্মাত্ সরোমচর্মপুষ্পফলালাবুত্রপুসোদকপঙ্কপূর্ণদৃতিবস্তিবর্ধ্মমাংসপেশিকোত্পলনালাদিষু কুর্যাত্| তথা ঘটপার্শ্বস্রোতস্যম্ভোভিঃ পূর্ণেন নেত্রেণ বস্তিপীডনযোগ্যাং মৃদুমাংসখণ্ডেষ্বগ্নিক্ষারাবচরণযোগ্যাম্| পুস্তমযপুরুষাঙ্গপ্রত্যঙ্গেষু বন্ধনযোগ্যাম্||৩৭||
न चाधिगतशास्त्रोऽप्यकृतयोग्यः सुबहुशो वाप्यदृष्टकर्मा शस्त्रकर्मणि प्रवर्त्तेत| सिरास्नायुमर्मादिव्याप्तत्वाद्देहस्य| तस्मात् सरोमचर्मपुष्पफलालाबुत्रपुसोदकपङ्कपूर्णदृतिबस्तिवर्ध्ममांसपेशिकोत्पलनालादिषु कुर्यात्| तथा ग़टपार्श्वस्रोतस्यम्भोभिः पूर्णेन नेत्रेण बस्तिपीडनयोग्यां मृदुमांसख़ण्डेष्वग्निक्षारावचरणयोग्याम्| पुस्तमयपुरुषाङ्गप्रत्यङ्गेषु बन्धनयोग्याम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyaH mRutashIrasyA~ggapratya~ggAnAM pratyakShadarshanaM kuryAt (38) · Śloka 38
অপি চ-যুক্তকারী ভিষগ্বুভূষুঃ পুরুষং সম্পুর্ণগাত্রমবিষহতমদীর্ঘব্যাধিপীডিতং নিষ্কৃষ্টদৃষ্টান্ত্রমাবহন্ত্যামাপগাযাং মুঞ্জবল্বজবেষ্টিতং পঞ্চরস্থমপ্রকাশে দেশে কোথযেত্| তং সম্যক্প্রকুথিতং চোদ্ধৃত্যাযতদেহং কৃত্বোশীরবেণুকূর্চাদীনামন্যতমেন শনৈঃ শনৈরবঘৃষ্য ত্বগাদীন্ সর্বানেব বাহ্যাভ্যন্তরানঙ্গসিরাস্নায্বাদীনবযবানাচার্যোপদর্শিতেনাগমেন চক্ষুষা চ লক্ষযেত্||৩৮||
अपि च-युक्तकारी भिषग्बुभूषुः पुरुषं सम्पुर्णगात्रमविषहतमदीर्ग़व्याधिपीडितं निष्कृष्टदृष्टान्त्रमावहन्त्यामापगायां मुञ्जबल्बजवेष्टितं पञ्चरस्थमप्रकाशे देशे कोथयेत्| तं सम्यक्प्रकुथितं चोद्धृत्यायतदेहं कृत्वोशीरवेणुकूर्चादीनामन्यतमेन शनैः शनैरवग़ृष्य त्वगादीन् सर्वानेव बाह्याभ्यन्तरानङ्गसिरास्नाय्वादीनवयवानाचार्योपदर्शितेनागमेन चक्षुषा च लक्षयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shAstradarshanaM pratyakShadarshana~jca j~jAnavardhanAya (39) · Śloka 39
ইতি শাস্ত্রেণ যদ্দৃষ্টং দৃষ্টং প্রত্যক্ষতশ্চ যত্| সমাগতং তদুভযং ভূযো জ্ঞানং বিবর্ধযেত্||৩৯||
इति शास्त्रेण यद्दृष्टं दृष्टं प्रत्यक्षतश्च यत्| समागतं तदुभयं भूयो ज्ञानं विवर्धयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastrakoshaH (40-41) · Śloka 41
স্যান্নবাঙ্গুলবিস্তারঃ সুঘনো দ্বাদশাঙ্গুলঃ| ক্ষৌমপত্রোর্ণকৌশেযদুকূলমৃদুচর্মজঃ| বিন্যস্তপাশঃ সুস্যূতঃ সান্তরোর্ণাস্থশস্ত্রকঃ| শলাকাপিহিতাস্যশ্চ শস্ত্রকোশঃ সুসঞ্চযঃ||৪০|| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতৌ অষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং সূত্রস্থানে যন্ত্রবিধির্নাম চতুর্স্ত্রিংশোঽধ্যাযঃ||৪১||
स्यान्नवाङ्गुलविस्तारः सुग़नो द्वादशाङ्गुलः| क्षौमपत्रोर्णकौशेयदुकूलमृदुचर्मजः| विन्यस्तपाशः सुस्यूतः सान्तरोर्णास्थशस्त्रकः| शलाकापिहितास्यश्च शस्त्रकोशः सुसञ्चयः||४०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने यन्त्रविधिर्नाम चतुर्स्त्रिंशोऽध्यायः||४१||
🔊 Audio coming soon