೭. ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಃ

ಅಥಾತೋ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

ಅಷ್ಟಾದಶ ಭೂತಾಧಿಪತಯಃ| ತದ್ಯಥಾ-ಸುರಾಸುರಗನ್ಧರ್ವಾರಗ ಯಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಪ್ರೇತಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಕಾಖೋರ್ದಮೌಕಿ ರಣವೇತಾಲಪಿತರಃ ಋಷಿಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ| ತೇ ಪುನಃ ಪೃಥಕ್ ಕೋಟಿಪರಿವಾರಾಃ| ತೇಷಾಮಪಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪರಿಸಙ್ಖ್ಯೇಯಃ ಪರಿ ವಾರ ಇತ್ಯನನ್ತೋ ಭೂತಲೋಕಃ||೨||

ಸರ್ವೇಽಪಿ ಚ ಪ್ರಾಯೇಣಾಹಾರಕಾಮಾ ನಿಶಾಽರ್ಧವಿಚಾರಿಣೋ ಭಯಾ ನಕಾ ಮಾಂಸಾಸೃಗ್ವಸಾಶಿನಃ||೩||

ಅಪಿ ಚ ಸುರಾಸುರಾದಿಸಂವಾಸಸಂಸರ್ಗಾತ್ತಚ್ಛೀಲಾಚಾರಕರ್ಮತಯಾ ಚ ತತ್ಸಂಜ್ಞಾಂ ಲಭನ್ತೇ||೪||

ತೇಷಾಂ ಪುನರನುಪ್ರವೇಶೇ ಕಾರಣಂ ಸದ್ಯಃ ಪೂರ್ವಕೃತೋ ವಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಃ| ತೇನ ಹಿ ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಾದಿಜನಿತೇನ ಪ್ರಲುಪ್ತಧರ್ಮೋ ಭಿನ್ನ ವ್ರತಾಚಾರಶೌಚೋ ಮಲೀಮಸಃ ಪೂಜ್ಯಾನತಿಕ್ರಾಮನ್ನಾತ್ಮಾನಮುಪಹನ್ತಿ| ತತಸ್ತಮಾತ್ಮಹನಮವತಾರಗವೇಷಿಣೋ ದೇವಾದಿಗ್ರಹಾ ಅಪ್ಯನುಘ್ನನ್ತಿ| ತದ್ವದುನ್ಮಾದಾಪಸ್ಮಾರೋಪಪ್ಲುತಚಿತ್ತಂ ತಥಾ ಜ್ವರಾದ್ಯಾಮಯೋಪಹತಮಪಿ| ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ವ್ರಣಿನಃ ಪೂಯಾಸೃಕ್ಸ್ನೇಹಗನ್ಧೇನ||೫||

ಏವಂವಿಧಾಂಸ್ತು ಪುರುಷನೇಷ್ವಾಘಾತಕಾಲೇಷ್ವಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ-ಪಾಪಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ಸಮಾರಮ್ಭೇ| ಪೂರ್ವಕೃತಸ್ಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮಕಾಲೇ| ಏಕಸ್ಯ ವಾ ಶೂನ್ಯಗೃಹನಿವಾಸೇ| ಚತುಷ್ಪಥಾಧಿಷ್ಠಾನೇ ವ| ಸನ್ಧ್ಯಾವೇಲಾಯಾಮಪ್ರಯತಭಾವೇ ವಾ ಪಕ್ಷಸನ್ಧಿಷು ಯಾ ಮಿಥುನೀಭಾವೇ| ರಜಸ್ವಲಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ವಿಗುಣೇ ವಾಧ್ಯಾ ಪನಹೋಮಬಲಿಮಙ್ಗಲಪ್ರಯೋಗೇ| ನಿಯಮಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತಭಙ್ಗೇ ವಾ| ಮಹಾಹವೇ ವಾ| ದೇಶಪುರಕುಲವಿನಾಶೇ ವಾ| ಮಹಾಗ್ರಹೋಪಗಮನೇ ವಾ| ಸ್ತ್ರಿಯಾ ವಾ ಪ್ರಜನನಕಾಲೇ| ವಿವಿಧಭೂತಾಶುಚಿಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ವಾ| ವಮನವಿರೇಚನರುಧಿರಸ್ರಾವೇ ವಾ| ಅಶುಚೇರಪ್ರಯತಸ್ಯ ವಾ ಚೈತ್ಯದೇವಾಯತನಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ಮಾಂಸಮಧುಗುಡಾತಿಲಮದ್ಯೋಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ವಾ| ದಿಗ್ವಾಸಸಿ ವಾ| ನಿಶಿ ನಗರಚತುಷ್ಪಥೋಪವನಶ್ಮಶಾ ನಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ದ್ವಿಜಗುರುಸುರಯತಿಪೂಜ್ಯವ್ಯತಿಕ್ರಮೇ ವಾ||೬||

ತತ್ರಾವಲೋಕಯನ್ತೋ ಜನಯನ್ತಿ ಮನೋವಿಕಾರಂ ಸುರಾಸುರಗ್ರಹಾಃ| ಸ್ಪೃಶನ್ತೋ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ| ಸಮಾವಿಶನ್ತೋ ಭುಜಗಾಃ| ಯಕ್ಷಾಶ್ಚಾತ್ಮಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಪಯನ್ತಃ| ರಾಕ್ಷಸಾ ವಾಹಯನ್ತೋಽಧಿರುಹ್ಯ| ತಥೈವ ಪಿಶಾಚಾದ್ಯಾಃ| ದರ್ಶಯನ್ತಃ ಪಿತರೋಽಭಿಶಪನ್ತ ಋಷಿಗುರು ವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಃ||೭||

ತತ್ರ ಶೀಲವನ್ತಂ ಚೋಕ್ಷಾಚಾರಂ ಶುಕ್ಲಾಮ್ಬರಧರಂ ತಪಃಸ್ವಾ ಧ್ಯಾಯಪರಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲಪ್ರತಿಪದಿ ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾ ದೇವಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಕ್ರೋಧನಂ ಕದರ್ಯಮಾತ್ಮಸಮ್ಭಾವಿನಂ ಕುಲರೂಪಗರ್ವಿತಂ ಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಸನ್ಧ್ಯ ಯೋಶ್ಚಾಸುರಾಃ| ಪ್ರಿಯನೃತ್ತಗೀತವಾದಿತ್ರಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಂ ಪರದಾರ ರತಮ್ ಚೋಕ್ಷಾಚಾರಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚತುರ್ಥ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ| ಸ್ವಪ್ನಶೀಲಂ ಚಪಲಮನಿಮಿತ್ತಕ್ರೋಧನಮರ್ಥಸಿದ್ಧಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ಸನ್ಧ್ಯಯೋರ್ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಚ ನಾಗಾಃ| ಸತ್ತ್ವಬಲರೂಪಗಾನ್ಧರ್ವಧನಶೌರ್ಯಯುಕ್ತಂ ಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಹಾ ಸ್ಯಪ್ರಿಯಮತಿವ್ಯಾಕರಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮ್ಯಾಮೇಕಾದಶ್ಯಾಞ್ಚ ಯಕ್ಷಾಃ| ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯತಪೋವ್ರತಚರ್ಯಾದೇವಯತಿಗುರುಪೂಜಾರತಂ ಭ್ರಷ್ಟಶೌಚಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಂ ಶೂರಂ ಮಾನಿನಂ ದೇವಾಗಾರ ಸಲಿಲಕ್ರೀಡನಪ್ರಿಯಂ ಚ ಸ್ಖಲಿತಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರದರ್ಶನೇ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು ಚ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಹೀನಸ್ತ್ವಂ ಪಿಶುನಂ ಸ್ತೇನಂ ಲುಬ್ಧಂ ಶಠಂ ಪ್ರಾಯೋ ದ್ವಿತೀಯಾತೃತೀ ಯಾಷ್ಟಮೀಷು ರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ಕಲಿಪಾನಪ್ರಿಯಮಸೂಯಾವನ್ತಂ ಪರುಷಭಾಷಿಣಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಚ ಕೃಷ್ಣನವಮೀದ್ವಾದಶ್ಯೋರ್ನಿಶಿ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಆತ್ಮಶ್ಲಾಘಿನಂ ಕೂಟಸಾಕ್ಷ್ಯಪ್ರದಂ ಪರೋಪತಾಪಿನಂ ಚ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ಮಾತಾಪಿತೃಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಚಾರ್ಯೋಪಸೇವಿನಂ ಪ್ರಾಯೋ ದಶಮ್ಯಾಮಮಾ ವಾಸ್ಯಾಂ ಚ ಪಿತರಃ| ತದ್ವಿಧಮೇವ ಚ ಪ್ರಾಯಃ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಚ ಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಃ| ತಥೈವ ಚ ಸ್ನಾನಶುಚಿವಿವಿಕ್ತಸೇವಿನಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರುತಿಕಾವ್ಯಕುಶಲಮೃಷಯಃ||೮||

ತೇಷಾಂ ತು ಗ್ರಹೀಷ್ಯತಾಂ ಪೂರ್ವಾರೂಪಾಣಿ ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ-ದೇವ ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣತಪಸ್ವಿನಾಂ ಹಿಂಸಾರುಚಿತ್ವಂ ನೃಶಂಸಾಭಿಪ್ರಾಯತಾ ಕೋಪ ನತ್ವಮರತಿರೋಜೋವರ್ಣಚ್ಛಾಯಾಬಲವಪುಷಾಂ ಚೋಪತಪ್ತಿಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ದೇವಾದಿಭಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತನಂ ಚ||೯||

ತತ್ರ ಸೌಮ್ಯದೃಷ್ಟಿಂ ಗಮ್ಭೀರಮಪ್ರಧೃಷ್ಯಮಕೋಪನಂ ಶುಚಿಮನಿದ್ರಂ ಭೋಜ ನಾನಾಭಿಲಾಷಿಣಮಲ್ಪಸ್ವೇದಮೂತ್ರಪುರೀಷವಾಚಂ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದಿನಂ ದೇವದ್ವಿಜಗುರುಭಕ್ತಂ ಶುಕ್ಲಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಸರಿತ್ಪುಲಿನಶೈಲೋಚ್ಚ ಭವನದಧಿಕ್ಷೀರಸುರಭಿಪ್ರಿಯಂ ಚಿರಾದಕ್ಷಿಣೀ ನಿಮೀಲಯನ್ತಂವರ ಪ್ರದಾತಾರಂ ಶುಭಗನ್ಧಂ ವರ್ಚಸ್ವಿನಂ ಫುಲ್ಲಪದ್ಮೋಪಮಮುಖಂ ದೇವಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ತತ್ರಾಪಿ ಗೋವೃಷಮಿವ ನದನ್ತಂ ದೀಪ್ತಮುಖನಯನಮಾದೀಪ್ತೇನ ಸ್ವರೇಣ ಸರ್ವಮಾ ಭಾಷಮಾಣಮೀಶ್ವರೇಣ| ಮೇಘಸ್ತನಿತವಿದ್ಯುದೃಷ್ಟೀರ್ವಾಚಾ ವಿಸೃಜನ್ತಮಿನ್ದ್ರೇಣ| ಧನಾನಿ ವಾಚಾ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಮಾಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಂ ಚ ಧನದೇನ| ಸುರಾಸವಸಮಗನ್ಧಂ ಕಾಷ್ಠತೃಣರಜ್ಜ್ವಾದಿ ಸರ್ವಂ ಪಾಶಮಭಿಮನ್ಯಮಾನಂ ವರುಣೇನ||೧೦||

ಜಿಹ್ವಾದೃಷ್ಟಿಂ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾನಂ ಕ್ರೋಧನಮತೃಪ್ತಂ ಸಸ್ವೇದಗಾತ್ರಂ ದೇವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗುರುದ್ವೇಷಿಣಂ ನಿರ್ಭಯಮಭಿಮಾನಿನಂ ಶೂರಂ ವ್ಯವಸಾಯಿನಂ ರುದ್ರೋಽಹಮಿನ್ದ್ರೋಽಹಮುಪೇನ್ದ್ರೋಽಹಂ ಸ್ಕನ್ದೋಽಹಂ ವಿಶಾಖೇಽಹಮಿ ತ್ಯಾದಿಭಾಷಮಾಣಂ ವಿಕೃತವಾಚಮಸಕೃದ್ಧಸನ್ತಂ ಸುರಾಮಿಷರುಚಿಂ ದನ್ತೈರ್ನಖೈಶ್ಚ ಪರಾನ್ ಹಿಂಸನ್ತಮಸುರೇಣ||೧೧||

ಸ್ವಾಚಾರಂ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾನಂ ಶುಭಗನ್ಧಮಲ್ಪವ್ಯವಹಾರಂ ನೃತ್ಯನ್ತಂ ಗಾಯನ್ತಂ ಮುಖವಾದ್ಯಾನಿ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಪ್ರಿಯೋದ್ಯಾನಪುಲಿನರಕ್ತವಸ್ತ್ರಸ್ನಾನಮಾ- ಲ್ಯಾನುಲೇಪನಧೂಪಾನ್ನಪಾನಹಾಸಲೀಲಾ ಶೃಙ್ಗಾರಕಥಾಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಗನ್ಧ ರ್ವೇಣ| ತತ್ರಾಪಿ ಶಿರೋ ಧುನಾನಂ ಕಲಹಂ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಸಂರಮ್ಭೇಣ ಜಾ-ಗರೂಕಂ ಪಠನ್ತಂ ಹಸನ್ತಂ ಹಸನೇನ||೧೨||

ಕ್ರೋಧನಮನಿಶಂ ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಂ ಭ್ರಮನ್ತಮಾತಪತ್ರಾತ್ ತ್ರಸ್ಯನ್ತಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಸ್ತಬ್ಧದೃಷ್ಟಿಂ ಜಿಹ್ವಾಂ ಲೋಲಯನ್ತಂ ಸೃಕ್ಕಿಣ್ಯೌ ಲಿಹಾನಮಧೋಮುಖ ಶಾಯಿನಂ ಚಲಂ ವಕ್ರಗಾಮಿನಂ ಬಿಲಮವಲೋಕ್ಯ ಸರ್ಪವದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರನ್ತಂ ಜಲೌಘಘನದುನ್ನುಭಿಸ್ವನೈರ್ಹೃಷ್ಯನ್ತಂ ಕ್ಷೀರಘೃತಗುಡಮಧು ಸ್ನಾನಮಾಲ್ಯಪ್ರಿಯಂ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಕಮ್ಪಯನ್ತಂ ದನ್ತೈಃ ಖಾದನ್ತಂ ಜಲೇಽವತೀರ್ಣಮುತ್ತರಣಮನಿಚ್ಛನ್ತಮುರಗೇಣ||೧೩||

ಅಸಕೃತ್ ಸ್ವಪ್ನರೋದನಹಾಸನೃತ್ಯಗೀತಪಾಠಕಥಾನ್ನಪಾನಸ್ನಾನ ಮಾಲ್ಯಧೂಪಗನ್ಧರಕ್ತವಸ್ತ್ರರತಿಂ ರಕ್ತತ್ರಸ್ತವಿಪ್ಲುತಾಕ್ಷಂ ದ್ರುತಂ ಸಗರ್ವಂ ಮತ್ತಮಿವ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಮುತ್ಕರ್ಷಯನ್ತಂ ಚಲಿತಾಗ್ರಹಸ್ತಂ ಬಹು ಭಾಷಿಣಂ ಸ್ತ್ರೀಲೋಲುಪಂ ಮದ್ಯಾಮಿಷಪ್ರಿಯಂ ಸನ್ನಹ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಂ ಮೃಗಯಮಾಣ ಮತಿಬಲಮವ್ಯಥಂ ಹೃಷ್ಟಂ ತುಷ್ಟಮಲ್ಪರೋಷಂ ಕಿಂ ಕಸ್ಮೈ ದದಾಮೀತಿ ವಾದಿನಂ ಶುಭಗನ್ಧಂ ವರ್ಚಸ್ವಿನಂ ದ್ವಿಜಾತಿವೈದ್ಯಪರಿಭಾವಿನಂ ರಹಸ್ಯ ಭಾಷಿಣಂ ಯಕ್ಷೇಣ||೧೪||

ತತ್ರಾಪಿ ಹೃಷಿತರೋಮಾಣಮೂರ್ಧ್ವೇಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟನಯನಂ ಚಣ್ಡಂ ಪರುಷಂ ಮಹಾನಿನಾದಂ ಮಣಿವರೇಣ| ರಹೋಹಸಿತನೃತ್ಯಗೀತಾನ್ಯಾಚರನ್ತ ಮಾಕೀರ್ಣೇ ಮೌನಮಾಸೇವಮಾನಂ ವಿಕಟೇನ||೧೫||

ಹಾಸನೃತ್ತಪ್ರಿಯಮಾಕ್ರೋಶಿನಂ ಪ್ರಧಾವಿನಂ ದೇವದ್ವಿಜಭಿಷಗ್ದ್ವೇಷಿಣಂ ಮನ್ತ್ರ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಭಿಧಾಯಿನಂ ಕಾಷ್ಠಶಸ್ತ್ರಾದಿಭಿಶ್ಚಾತ್ಮಾನಮಾಘ್ನನ್ತಂ ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಂ ವೈದ್ಯರನ್ಧ್ರಾನ್ವೇಷಿಣಂ ಭೋಃಶಬ್ದವಾದಿನಂ ಪರುಷಂ ರೌದ್ರ ಚೇಷ್ಟಂ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿನಂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೇನ| ತತ್ರಾಪಿ ವಿಕೃತಸ್ವರಂ ಭಾಷಯನ್ತಮುತ್ರಾಸಯನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಂ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷಿಣಂ ಬಹುಶ ಸ್ತೋಯಂ ಯಾಚನ್ತಂ ಯಜ್ಞಸೇನೇನ||೧೬||

ಸಕ್ಱ್ರೋಧದೃಷ್ಟಿಂ ಭ್ರೂಕುಟಿಮುದ್ವಹನ್ತಂ ಭೈರವಾಸ್ಯಂ ತ್ವರಿತಮಭಿಧಾವನ್ತಂ ರುವನ್ತಂ ಸಸಮ್ಭ್ರಮಂ ಪ್ರಹರನ್ತಂ ನಷ್ಟನಿದ್ರಂ ನಿಶಾವಿಚಾರಿಣಮನ್ನ ದ್ವೇಷಿಣಮನಾಹಾರಮಪ್ಯತಿಬಲಿನಮನ್ನಕಾಲೇ ಹಸನ್ತಂ ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ ಶೂರಂ ರೋಷಣಮಪ್ರಿಯವಾದಿನಮಶುಚಿಂ ಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯಮಾಂಸರಕ್ತಮಾಲ್ಯಪ್ರಿಯಂ ರಕ್ತಮಾಮಿವಂ ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವೋಷ್ಠೌ ಪರಿಲಿಹನ್ತಂ ದೀನಂ ಶಙ್ಕಿತಂ ಧಾವ ನ್ತಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ಹಸನ್ತಂ ಗಾಯನ್ತಂ ನೃತ್ಯನ್ತಂ ನಿರರ್ಥಕಂ ಪರಿ ಭಾಷಮಾಣಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ| ತತ್ರಾಪಿ ಪರುಷಚ್ಛವಿಂ ಭೂಮಿಂ ತಾಡಯನ್ತ ಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ವಿಶಾಖೇನ| ಭಿನ್ನಗದ್ಗದಕಣ್ಠಮಙ್ಗಾನಿ ಭಞ್ಜ ಯನ್ತಂ ಜಿಹ್ವಾಂ ಪರಿಲಿಹಾನಮಕ್ಷಮಾಲಯಾ ಜಪಮಾನಂ ಶೌಚಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕುರ್ವಾಣಂ ಸಙಮೇನ| ಮೇಘವಿದ್ಯುದುದಯಾಯಾಸತೇ ಕ್ರುಧ್ಯನ್ತಂ ಜಲವೃಷ್ಟಿಂ ಸಮನ್ತಾನ್ಮನ್ಯಮಾನಂ ಶಕಟನಿಷ್ಪೀಡಿನಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿನಾ| ಆಮ ಮಾಂಸಪಲಮೂಲಕಾಪೂಪಪರಮಾನ್ನಯಾಚಿನಂ ರೂಕ್ಷಚ್ಛವಿಂ ವಿರೂ ಪಾಕ್ಷೇಣ||೧೭||

ಅಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತಂ ನೈಕತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಪರಿಧಾವಿನಂ ದಯಿತನೃತ್ಯಗೀತ ಹಾಸೋಚ್ಛಿಷ್ಟಮದ್ಯಮಾಂಸಶೂನ್ಯನಿವಾಸರತಿಂ ಪುರಸ್ತಾದಭಿಘ್ನನ್ತಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಾದ್ದೀನಶಙ್ಕಿತವದನಂ ನಖೈರಾತ್ಮವಪುಷಿ ಲಿಖನ್ತಂ ನಷ್ಟ ಸ್ಮೃತಿಂ ಬದ್ಧಾಬದ್ಧಭಾಷಿಣಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ದುಃಖಾನ್ಯಾವೇದಯಮಾನ ಮುಧ್ವಸ್ತರೂಕ್ಷದೇಹಸ್ವರಂ ದುರ್ಗನ್ಧಮಶುಚಿಂ ನಗ್ನಂ ಮಲಿನಂ ರಥ್ಯಾಚೈಲ ತೃಣಾಭರಣಾಂ ಸಙ್ಕರಕೂಟಕಾಷ್ಠಾಶ್ವಾರೋಹಿಣಂ ಲೋಲಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಪಿಶಾಚೇನ||೧೮||

ತತ್ರಾಪಿ ಭೋಜನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹಸನ್ತಂ ವಿಸ್ವರಂ ಕ್ರೋಶನ್ತಂ ನಿತ್ಯಭೀತಂ ಕಶ್ಮಲೇನ| ಸರ್ವಗಾತ್ರಾಣಿ ಸ್ಪನ್ದಯನ್ತಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ಧಾವನ್ತಂ ಭೀಷ ಯಮಾಣಂ ಕುಶೇನ| ವೈದ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕುಪ್ಯನ್ತಂ ಭ್ರಮದ್ಭೋಜಿನ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಭಸ್ಮಗಣ್ಠನಶಯನಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋಮಾರ್ಗೇ ರುನ್ಧಾನಂ ಮೂತ್ರಪುರೀಷವಿಮರ್ದಿನಂ ನಿಸ್ತೇಜಸಾ| ಪ್ರೇತಾಕೃತಿಚೇಷ್ಟಾಗನ್ಧಂ ತೃಣಚ್ಛೇದಿನಂ ಭೀತಮಾಹಾರ ದ್ವೇಷಿಣಂ ಪ್ರೇತೇನ||೧೯||

ಬಹುಪ್ರಲಾಪಮುಗ್ರವಾಕ್ಯಂ ವಿಲಮ್ಬಿತಗತಿಂ ಕೃಷ್ಣವದನಂ ಶೂನಪ್ರಲ ಮ್ಬವೃಷಣಂ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡೇನ||೨೦||

ನಗ್ನಂ ಧಾವನ್ತಮಕಸ್ಮಾದಶ್ಮಕಾಷ್ಠಾದಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭ್ರಮನ್ತಂ ತೃಣ ಚೀರಮಾಲ್ಯನಿವಸನಮುತ್ರಸ್ತದೃಷ್ಟಿಂ ಪರುಷಾಭಿಧಯಿನಂ ಶ್ಮಶಾನ ಶೂನ್ಯೈಕವೃಕ್ಷರಥ್ಯಾನಿಷೇವಿಣಂ ತಿಲಾನ್ನಮದ್ಯಾಮಿಷಸಕ್ತದೃಷ್ಟಿಂ ಕಾಖೋರ್ದೇನ||೨೧||

ಉಗ್ರವಾದಿನಂ ರಕ್ತತ್ರಸ್ತನೇನ್ನಮನ್ನಾಭಿಲಾಷಿಣಮುದಕಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಮಾನಂ ಮೌಕಿರಣೇನ||೨೨||

ಸತ್ಯವಾದಿನಂ ಪರಿವೇಪಿನಂ ಧೂಪಗನ್ಧಮಾಲ್ಯರತಿಮತಿನಿದ್ರಾಲುಂ ವೇತಾ ಲೇನ||೨೩||

ಅಪ್ರಸನ್ನದೃಷ್ಟಿಂ ಚಲನ್ನೇತ್ರಪಕ್ಷ್ಮಾಣಂ ಶಙ್ಕಿತೇಕ್ಷಣಂ ದೀನವದನಂ ಸಂ ಶುಷ್ಕತಾಲುಂ ನಿದ್ರಾಲುಂ ಪ್ರತಿಹತವಾಚಮಪಸವ್ಯವಸ್ತ್ರಮಲ್ಪಾಗ್ನಿ ಮರೋಚಕಿನಂ ತಿಲಗುಡಪಾಯಸಮಾಂಸರುಚಿಂ ಚ ಪಿತೃಗ್ರಹೇಣ||೨೪||

ಋಷಿಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾನಾಮಭಿಶಾಪಾನುಧ್ಯಾನಾನುರೂಪವಿಹಾರ ವ್ಯಾಹಾರಂ ತದ್ ಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾದಿತಿ||೨೫||

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನವಾಕ್ಚೇಷ್ಟಾಬಲಪೌರುಷಮ್| ಪುರುಷೇಽಪೌರುಷಂ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಭೂತಗ್ರಹಂ ವದೇತ್||೨೬||

ಕುಮಾರವೃನ್ದಾನುಗತಂ ನಗ್ನಮುದ್ಧತಮೂರ್ಧಜಮ್| ಅಸ್ವಸ್ಥಮನಸಂ ದೈರ್ಘ್ಯಕಾಲಿಕಂ ಸಗ್ರಹಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨೭|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೮||