21. karṇarōgavijñānīyaḥ

Adhikarana atha karNarogavij~jAnIyo nAmaikaviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana vAtakarNarogaH (2) · Śloka 2

ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಜಲಕ್ರೀಡಾಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಯನೈರ್ಮರುತ್| ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗೇನ ಶಬ್ದಸ್ಯ ಕುಪಿತೋಽನ್ಯೈಶ್ಚ ಕೋಪನೈಃ| ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಸಿರಾಃ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೂಲಂ ಸ್ರೋತಸಿ ವೇಗವತ್| ಅರ್ಧಾವಭೇದಕಂ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಶಿಶಿರಾನಾಭಿನನ್ದನಮ್| ಚಿರಾಚ್ಚ ಪಾಕಃ ಪಕ್ವನ್ತು ಲಸೀಕಾಮಲ್ಪಶಃ ಸ್ರವೇತ್| ಶ್ರೋತಂ ಶೂನ್ಯಮಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ಸ್ಯಾತ್ ಸಞ್ಚಾರವಿಚಾರವತ್||೨||

Adhikarana pittakarNarogaH (3) · Śloka 3

ಶೂಲಂ ಪಿತ್ತಾತ್ಸದಾಹೋಷಾ ಶೀತೇಚ್ಛಾ ಶ್ವಯಥುಂ ಜ್ವರಮ್| ಆಶುಪಾಕಂ ಪ್ರಪಕ್ವಂ ಚ ಸಪೀತಲಸಿಕಾಸ್ರುತಿಃ| ಸಾ ಲಸೀಕಾ ಸ್ಪೃಶೇದ್ಯದ್ಯತ್ತತ್ತತ್ಪಾಕಮುಪೈತಿ ಚ||೩||

Adhikarana kaPakarNarogaH (4) · Śloka 4

ಕಫಾಚ್ಛಿರೋಹನುಗ್ರೀವಾಗೌರವಂ ಮನ್ದತಾ ರುಜಃ| ಕಣ್ಡೂಶ್ವಯಥುರುಷ್ಣೋಚ್ಛಾ ಪಾಕಾಚ್ಛ್ರ್ವೇತಘನಸ್ರುತಿಃ||೪||

Adhikarana raktakarNarogaH (5) · Śloka 5

ಕರೋತಿ ಶ್ರವಣೇ ಶೂಲಮಭಿಘಾತಾದಿದೂಷಿತಮ್| ರಕ್ತಂ ಪಿತ್ತಸಮಾನಾರ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಾಧಿಕಲಕ್ಷಣಮ್||೫||

Adhikarana sannipAtakarNarogaH (6) · Śloka 6

ಶೂಲಂ ಸಮುದಿತೈರ್ದೋಷೈಃ ಸಶೋಫಜ್ವರತೀವ್ರರುಕ್| ಪರ್ಯಾಯಾದುಷ್ಣಶೀತೇಚ್ಛಂ ಜಾಯೇತೇ ಶ್ರುತಿಜಾಡ್ಯವತ್| ಪಕ್ವಂ ಸಿತಾಸಿತಾರಕ್ತಘನಪೂಯಪ್ರವಾಹಿ ಚ||೬||

Adhikarana karNanAdaH (7) · Śloka 7

ಶಬ್ದವಾಹಿಸಿರಾಸಂಸ್ಥೇ ಶ್ರೃಣೋತಿ ಪವನೇ ಮುಹುಃ| ನಾದಾನಕಸ್ಮಾದ್ವಿಧಾನ್ ಕರ್ಣನಾದಂ ವದನ್ತಿ ತಮ್||೭||

Adhikarana badhiratvam (8) · Śloka 8

ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾನುಗತೋ ವಾಯುರ್ನಾದೋ ವಾ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತಃ| ಉಚ್ಚೈಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛುತಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಬಧಿರತ್ವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಚ||೮||

Adhikarana pratInAhaH (9) · Śloka 9

ವಾತೇನ ಶೋಷಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಸ್ರೋತೋ ಲಿಮ್ಪೇತ್ತತೋ ಭವೇತ್| ರುಗ್ಗೌರವಂ ವಿಧಾನಂ ಚ ಸಃ ಪ್ರತೀನಾಹಸಂಜ್ಞಿತಃ||೯||

Adhikarana kaNDUH SoPaSca (10) · Śloka 10

ಕಣ್ಡೂಶೋಫೌ ಕಫಾಚ್ಛ್ರೋತ್ರೇ ಸ್ಥಿರೌ ತತ್ಸಂಜ್ಞಯಾ ಸ್ಮೃತೌ||೧೦||

Adhikarana pUtikarNakaH (11) · Śloka 11

ಕಫೋ ವಿದಗ್ಧಃ ಪಿತ್ತೇನ ಸರುಜಂ ನೀರುಜಂ ತಥಾ| ಧನಪೂತಿಬಹುಕ್ಲೇದಂ ಕುರುತೇ ಪೂತಿಕರ್ಣಕಮ್||೧೧||

Adhikarana krimikarNakaH (12) · Śloka 12

ವಾತಾದಿದೂಷಿತಂ ಶ್ರೋತಂ ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಲೇದಜಾ ರುಜಮ್| ಖಾದನ್ತೋ ಜನ್ತವಃ ಕುರ್ಯಸ್ತೀವ್ರಾಂ ಸ ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕಃ||೧೨||

Adhikarana vidradhyarSo~arbudAni (13) · Śloka 13

ಶ್ರೋತ್ರಕಣ್ಡೂಯನಾಜ್ಜಾತೇ ಕ್ಷತೇ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಃ| ವಿದ್ರಧಿಃ ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾನ್ಯಃ ಶೋಫೋಽರ್ಶೋರ್ಬುದಮೀರಿತಮ್| ತೇಷು ರುಕ್ ಪೂತಿಕರ್ಣತ್ವಂ ಬಧಿರತ್ವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಚ||೧೩||

Adhikarana kUcikarNakaH (14) · Śloka 14

ಗರ್ಭೇಽನಿಲಾತ್ ಸಙ್ಕುಚಿತಾ ಶಷ್ಕುಲೀ ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ||೧೪||

Adhikarana pippalI (15) · Śloka 15

ಏಕೋ ನೀರುಗನೇಕೋ ವಾ ಗರ್ಭೇ ಮಾಂಸಾಙ್ಕುರಃ ಸ್ಥಿರಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀ ಪಿಪ್ಪಲೀಮಾನಃ.........................||೧೫||

Adhikarana vidArikA (16) · Śloka 16

...............................ಸನ್ನಿಪಾತಾದ್ವಿದಾರಿಕಾ| ಸವರ್ಣಃ ಸರುಜಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸ ಉಪೇಕ್ಷಿತಃ| ಕಟುತೈಲನಿಭಂ ಪಕ್ವಃ ಸ್ರವೇತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ರೋಹತಿ| ಸಙ್ಕೋಚಯತಿ ರೂಢಾ ಚ ಸಾ ಧ್ರುವಂ ಕರ್ಣಶಷ್ಕುಲೀಮ್||೧೬||

Adhikarana pAlISoShaH (17) · Śloka 17

ಸಿರಾಸ್ಥಃ ಕುರುತೇ ವಾಯುಃ ಪಾಲೀಶೋಷಂ ತದಾಹ್ವಯಮ್||೧೭||

Adhikarana tantrikA (18) · Śloka 18

ಕೃಶಾ ದೃಢಾ ಚ ತನ್ತ್ರೀವತ್ಪಾಲೀ ವಾತೇನ ತನ್ತ್ರಿಕಾ||೧೮||

Adhikarana pAripoTaH (19) · Śloka 19

ಸುಕುಮಾರೇ ಚಿರೋತ್ಸರ್ಗಾತ್ ಸಹಸೈವ ಪ್ರವರ್ಧತೇ| ಕರ್ಣೇ ಶೋಫಃ ಸರುಕ್ಪಾಲ್ಯಾಮರುಣಃ ಪರಿಪೋಟವಾನ್| ಪರಿಪೋಟಶ್ಚ ಪವನಾತ್........................||೧೯||

Adhikarana utpAtaH (20) · Śloka 20

.......................ಉತ್ಪಾತಃ ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಾತ್| ಗುರ್ವಾಭರಣಭಾರಾದ್ಯೈಃ ಶ್ಯಾವೋ ರುಗ್ದಾಹಪಾಕವಾನ್| ಶ್ವಯಥುಃ ಸ್ಫೋಟಪಿಟಕಾರಾಗೋಷಾಕ್ಲೇದಸಂಯುತಃ||೨೦||

Adhikarana unmanthaH (21) · Śloka 21

ಪಾಲ್ಯಾಂ ಶೋಫೋಽನಿಲಕಫಾತ್ಸರ್ವತೋ ನಿರ್ವ್ಯಥಃ ಸ್ಥಿರಃ| ಸ್ತಬ್ಧಃ ಸವರ್ಣಃ ಕಣ್ಡೂಮಾನುನ್ಮನ್ಥೋ ಗಲ್ಲಿರಶ್ಚ ಸಃ||೨೧||

Adhikarana duHkhavardhanaH (22) · Śloka 22

ದುರ್ವಿದ್ಧೇ ವರ್ಧಿತೇ ಕರ್ಣೇ ಸಕಣ್ಡೂದಾಹಪಾಕರುಕ್| ಶ್ವಯಥುಃ ಸನ್ನಿಪಾತೋತ್ಥಃ ಸ ನಾಮ್ನಾ ದುಃಖವರ್ಧನಃ||೨೨||

Adhikarana lihyAkhyAH piTakAH (23) · Śloka 23

ಕಫಾಸೃಕ್ಕೃಮಿಜಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಸಕಣ್ಡೂಕ್ಲೇದವೇದನಾಃ| ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಃ ಪಿಟಕಾಸ್ತಾ ಹಿ ಲಿಹ್ಯುಃ ಪಾಲೀಮುಪೇಕ್ಷಿತಾಃ||೨೩||

Adhikarana sAdhyAsAdhyatA (24) · Śloka 24

ಪಿಪ್ಪಲೀ ಸರ್ವಜಂ ಶೂಲಂ ವಿದಾರೀ ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ| ಏಷಾಮಸಾಧ್ಯಾ ಯಾಪ್ಯೈಕಾ ತನ್ತ್ರಿಕಾನ್ಯಾಂಸ್ತು ಸಾಧಯೇತ್||೨೪||

Adhikarana karNarogAsa~gkhyAnam (25-20) · Śloka 20

ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿರಿತ್ಯುಕ್ತಾಃ ಕರ್ಣರೋಗಾ ವಿಭಾಗತಃ||೨೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೧|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೦||