Adhikarana atha nAsArogapratiShedho nAma caturviMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ನಾಸರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो नासरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pInasacikitsAsUtram (2) · Śloka 2
ಸರ್ವೇಷ್ವಾದೌ ಪೀನಸೇಷು ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದವಮನಧೂಮಗಣ್ಡೂಷಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣಭೋಜನನಿವಾತಶಯನಾಸನಾನಿ ಸೇವೇತ||೨||
सर्वेष्वादौ पीनसेषु स्नेहस्वेदवमनधूमगण्डूषस्निग्धोष्णभोजननिवातशयनासनानि सेवेत||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAcanauShadhAni (3) · Śloka 3
ಪಾಚನಾರ್ಥಞ್ಚ ಗುಡಾರ್ದ್ರಕಕ್ಷೀರತ್ರಿಕಟುಕಾಜಮಾಂಸಮದ್ಯಾಮ್ಲಭೋಜನಾನಿ||೩||
पाचनार्थञ्च गुडार्द्रकक्षीरत्रिकटुकाजमांसमद्याम्लभोजनानि||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upajighraNaM dhUmashca (4) · Śloka 4
ರೋಹಿಷಾಜಾಜೀವಚಾಚೋರಕೋಪಕುಞ್ಚಿಕಾತರ್ಕಾರೀಚಾತುರ್ಜಾತಕರಜೋ ವಸ್ತ್ರಾವಬದ್ಧಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುರುಪಜಿಘ್ರೇತ್| ಘೃತಾಕ್ತಸಕ್ತೂನ್ ಮಲ್ಲಕಸಮ್ಪುಟೇ ಕೃತ್ವಾ ಧೂಮಂ ಚ ಪಿಬೇತ್||೪||
रोहिषाजाजीवचाचोरकोपकुञ्चिकातर्कारीचातुर्जातकरजो वस्त्रावबद्धं मुहुर्मुहुरुपजिघ्रेत्| घृताक्तसक्तून् मल्लकसम्पुटे कृत्वा धूमं च पिबेत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakve cikitsAkramaH (5) · Śloka 5
ಪಕ್ವೇ ತು ಶಿರೋವಿರೇಚನಮವಪೀಡಂ ಚ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್||೫||
पक्वे तु शिरोविरेचनमवपीडं च युञ्ज्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyamapathyam (6) · Śloka 6
ನಿದಾನೋಕ್ತಾನಿ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್| ವಿಶೇಷೇಣ ಶೀತಾಮ್ಬುಸ್ನಾನಪಾನಾತ್ಯುಚ್ಚೋಪಧಾನಾನುಪಧಾನಕ್ರೋಧಶೋಕಾನ್||೬||
निदानोक्तानि च वर्जयेत्| विशेषेण शीताम्बुस्नानपानात्युच्चोपधानानुपधानक्रोधशोकान्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapratiSyAyacikitsA (7) · Śloka 7
ಅಥ ವಾತಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ಪೂರ್ವಮೇವ ವಾತಹರದ್ರವ್ಯವಿಪಕ್ವಂ ಸಸೈನ್ಧವಂ ಪ್ರಾತಃ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿಬೇನ್ಮಹಾಷ್ಟಪಲಂ ವಾ||೭||
अथ वातप्रतिश्याये पूर्वमेव वातहरद्रव्यविपक्वं ससैन्धवं प्रातः सर्पिः पिबेन्महाष्टपलं वा||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapratishyAyacikitsA (8) · Śloka 8
ದಶಮೂಲಕುಲತ್ಥಕೋಲಯವಶುಶ್ಕಮೂಲಕವ್ಯೋಷಲವಣಪಞ್ಚಕೈಃ ಸದಧಿಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಂ ಸರ್ಪಿಃಸಿದ್ಧಮಾಹಾರೇ ಪಾನೇ ಚ ಪ್ರಣೀತಮ್ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಯಕ್ಷ್ಮಾಕಾಸಶ್ವಾಸಗ್ರಹಣೀಗುಲ್ಮವಿಬನ್ಧನಮ್||೮||
दशमूलकुलत्थकोलयवशुश्कमूलकव्योषलवणपञ्चकैः सदधिधान्याम्लं सर्पिःसिद्धमाहारे पाने च प्रणीतम् प्रतिश्याययक्ष्माकासश्वासग्रहणीगुल्मविबन्धनम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapratishyAyacikitsA (9) · Śloka 9
ಜೀರ್ಣಸ್ನೇಹಂ ಜಾಙ್ಗಲರಸೇನ ವ್ಯೋಷದಾಡಿಮಸೈನ್ಧವವತಾ ಬಾಲಮೂಲಕರಸೇನ ಸರ್ವಧಾನ್ಯಯೂಷೇಣ ವಾ ಭೋಜಯೇತ್| ನಾಗರಂ ವಾ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್||೯||
जीर्णस्नेहं जाङ्गलरसेन व्योषदाडिमसैन्धववता बालमूलकरसेन सर्वधान्ययूषेण वा भोजयेत्| नागरं वा पयसा पिबेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapratishyAyacikitsA (10) · Śloka 10
ಕೃಷ್ಣಾದಶಮೂಲಶುಣ್ಠೀಯವೈರಣ್ಡಮೂಲಕ್ವಾಥಸಿದ್ಧೇನ ಪಯಸೋತ್ತಮಾಙ್ಗಂ ಸ್ವೇದಯೇತ್| ತದೇವ ಚ ಪಾನಭೋಜನಯೋರ್ವಿದಧ್ಯಾತ್| ಆರ್ದಿತೋಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವೇದಾನ್| ಏವಮಪರಿಪಚ್ಯಮಾನೇ ಪುನಃ ಪುನರ್ನಾಡೀಸ್ವೇದಂ ವಾತಹರಂ ಚಾಸ್ಥಾಪನಮನುವಾಸನಂ ಶಿರೋಬಸ್ತಿಞ್ಚ||೧೦||
कृष्णादशमूलशुण्ठीयवैरण्डमूलक्वाथसिद्धेन पयसोत्तमाङ्गं स्वेदयेत्| तदेव च पानभोजनयोर्विदध्यात्| आर्दितोक्तांश्च स्वेदान्| एवमपरिपच्यमाने पुनः पुनर्नाडीस्वेदं वातहरं चास्थापनमनुवासनं शिरोबस्तिञ्च||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtapratishyAyacikitsA (11) · Śloka 11
ಪಕ್ವೇ ತು ತೈಲಂ ಕ್ಷವಕಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಂ ಸಸೈನ್ಧವಂ ಸರ್ಪಿರ್ವಾ ಶಿರೋವಿರೋಚನಮ್||೧೧||
पक्वे तु तैलं क्षवकचूर्णयुक्तं ससैन्धवं सर्पिर्वा शिरोविरोचनम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittapratiSyAyacikitsA (12) · Śloka 12
ಪಿತ್ತಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ಪದ್ಮಕೋಶೀರಪಟೋಲಸಾರಿವಾವಿದಾರೀಶತಾವರೀಕ್ಷೀರಿದ್ರುಮಶುಙ್ಗಶಠೀಕರ್ಕಟಾಖ್ಯಾದುರಾಲಭಾನಾಮರ್ದ್ಧಾಢಕಮಷ್ಟಗುಣೇಽಮ್ಭಸಿ ವಿಪಾಚ್ಯ ಪಾದಾವಶೇಷೇ ಮಧುಕಮೃದ್ವೀಕಾಚನ್ದನಶ್ರೃಙ್ಗಾಟಕಕಶೇರುಕಶ್ವೇತಪಾಕಾನ್ಯಕ್ಷಮಾತ್ರಾಣಿ ದತ್ವಾ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಯಸಾ ಸಹ ಸಾಧಯೇತ್| ತತ್ ಪ್ರಾತಃ ಪಾನಾಯ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಸುಖೋಷ್ಣತೋಯಪರಿಷಿಕ್ತಂ ಸಸೈನ್ಧವೇನ ರಸೇನ ಭೋಜಯೇತ್| ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿರೇಚಯೇತ್ ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಟೋಲಶ್ರೀಪರ್ಣೀಮೂರ್ವಾತ್ರಿವೃತ್ಕ್ವಾಥೇನ ತ್ರಿವೃತ್ಪಥ್ಯಾಪೂಗಫಲಚೂರ್ಣಾನ್ವಿತೇನ||೧೨||
पित्तप्रतिश्याये पद्मकोशीरपटोलसारिवाविदारीशतावरीक्षीरिद्रुमशुङ्गशठीकर्कटाख्यादुरालभानामर्द्धाढकमष्टगुणेऽम्भसि विपाच्य पादावशेषे मधुकमृद्वीकाचन्दनश्रृङ्गाटककशेरुकश्वेतपाकान्यक्षमात्राणि दत्वा घृतप्रस्थं पयसा सह साधयेत्| तत् प्रातः पानाय युञ्ज्यात्| जीर्णे सुखोष्णतोयपरिषिक्तं ससैन्धवेन रसेन भोजयेत्| सुस्निग्धं विरेचयेत् द्राक्षापटोलश्रीपर्णीमूर्वात्रिवृत्क्वाथेन त्रिवृत्पथ्यापूगफलचूर्णान्वितेन||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittapratishyAyacikitsA (13) · Śloka 13
ವಿರಿಕ್ತಭುಕ್ತಸ್ಯ ಶೀತೈಃ ಶಿರೋವಕ್ತ್ರಲೇಪಪರಿಷೇಕಕವಲಗ್ರಹಾನ್ ವಿತರೇತ್||೧೩||
विरिक्तभुक्तस्य शीतैः शिरोवक्त्रलेपपरिषेककवलग्रहान् वितरेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittapratishyAyacikitsA (14) · Śloka 14
ವ್ಯಜನಪವನವಿಧೂಯಮಾನಶ್ಚ ನೀಲಶಾದ್ವಲೋಪವನಶಿಶಿರಕರಕಿರಣಧಾರಾಗೃಹಾಣಿ ಸೇವೇತ||೧೪||
व्यजनपवनविधूयमानश्च नीलशाद्वलोपवनशिशिरकरकिरणधारागृहाणि सेवेत||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittapratishyAyacikitsA (15) · Śloka 15
ತತ್ರ ಚ ಪಕ್ವೇ ತು ದೋಷೇ ಶಿರೋವಿರೇಕಂ ಪುರಾಣಘೃತೇನ ಸಸೈನ್ಧವೇನ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ವಾ ಕಟ್ಫಲಾನ್ವಿತೇನ ಕುರ್ಯಾತ್| ವಿಶುದ್ಧಸ್ರೋತಸಶ್ಚ ಜಾಙ್ಗಲರಸೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ವಾ ಶೀತೇನ ಭೋಜನಮ್||೧೫||
तत्र च पक्वे तु दोषे शिरोविरेकं पुराणघृतेन ससैन्धवेन घृतमण्डेन वा कट्फलान्वितेन कुर्यात्| विशुद्धस्रोतसश्च जाङ्गलरसेन क्षीरेण वा शीतेन भोजनम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapratishyAyacikitsA (16) · Śloka 16
ಕಫಜೇ ತು ಯವಕ್ಷಾರಾವಚೂರ್ಣಿತಮುಷ್ಣೋದಕಾನುಪಾನಂ ಘೃತಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಚ ತಿಲಮಾಷಪಲಲವತೀಂ ಯವಾಗೂಮ್| ತತೋ ವಾಮನೀಯೌಷಧಕ್ವಾಥಸಿದ್ಧಯಾ ಸಸರ್ಪಿಷ್ಕಯಾ ಸೈನ್ಧವಮಾಷಚೂರ್ಣಪ್ರಗಾಢಯಾ ಪೇಯಯೋಷ್ಣಾಮ್ಭಸಾ ಚ ವಾಮಯೇತ್||೧೬||
कफजे तु यवक्षारावचूर्णितमुष्णोदकानुपानं घृतं पाययेत्| जीर्णे च तिलमाषपललवतीं यवागूम्| ततो वामनीयौषधक्वाथसिद्धया ससर्पिष्कया सैन्धवमाषचूर्णप्रगाढया पेययोष्णाम्भसा च वामयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapratishyAyacikitsA (17) · Śloka 17
ತತಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮಕವಲಯವಾನಚಣಕಪ್ರಾಯಾಹಾರನಾಡೀಸ್ವೇದೈರುಪಾಚರೇತ್| ಅರುಚಿಗೌರವಯೋಸ್ತು ವಿಶೋಧಯೇತ್||೧೭||
ततस्तीक्ष्णधूमकवलयवानचणकप्रायाहारनाडीस्वेदैरुपाचरेत्| अरुचिगौरवयोस्तु विशोधयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapratishyAyacikitsA (18) · Śloka 18
ಪಕ್ವೇ ಕ್ಷವಕವಿಡಙ್ಗಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿರ್ನಸ್ಯಮ್| ತೈಲಾಪ್ಲುತೋ ನಾಗರಚೂರ್ಣಾನುವಿದ್ಧೋ ಮುದ್ಗ ಆಹಾರೋ ಯಥಾಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಚ ರೂಕ್ಷತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಮ್||೧೮||
पक्वे क्षवकविडङ्गसैन्धवादिभिर्नस्यम्| तैलाप्लुतो नागरचूर्णानुविद्धो मुद्ग आहारो यथासात्म्यं च रूक्षतीक्ष्णोष्णम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphapratishyAye nasyam (19) · Śloka 19
ಶುದ್ಧಘ್ರಾಣಪಾಥಸ್ಯ ದೇವದಾರುಸರಲಕಾಕೋಲೀಜೀವಕಮಧುಕಪಿಪ್ಪಲ್ಯನನ್ತಾಕ್ಷೀರವಿಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ನಸ್ಯಮ್||೧೯||
शुद्धघ्राणपाथस्य देवदारुसरलकाकोलीजीवकमधुकपिप्पल्यनन्ताक्षीरविपक्वं तैलं नस्यम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtapratishyAyacikitsA (20) · Śloka 20
ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕೇ ದೋಷಬಲತಃ ಪ್ರತಿಕುರ್ಯಾತ್| ರಸಾಞ್ಜನಾತಿವಿಷಾಮುಸ್ತಭದ್ರದಾರುಸಾಧಿತಂ ಚಾತ್ರಂ ತೈಲಂ ನಾವನಮ್||೨೦||
सान्निपातिके दोषबलतः प्रतिकुर्यात्| रसाञ्जनातिविषामुस्तभद्रदारुसाधितं चात्रं तैलं नावनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajapratishyAyacikitsA (21) · Śloka 21
ರಕ್ತಜೇ ಪೈತ್ತಿಕೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತೋಕ್ತಶ್ಚ ವಿಧಿಃ||೨೧||
रक्तजे पैत्तिको रक्तपित्तोक्तश्च विधिः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (22) · Śloka 22
ದುಷ್ಟಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೇ ವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕಯವಕ್ಷಾರಬೀಜಕವಿಡಙ್ಗಪೂತಿಕರಞ್ಜತ್ವಗ್ಲವಣತ್ರಯೈರ್ಮಾಂಸರಸಪ್ರತಿವಾಪವಿಪಕ್ವಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಾಯಯೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ಘೃತೇ ಜಾಙ್ಗಲರಸೇನ ತೈಲೋಪಸೇಕಂ ಭೋಜಯೇತ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕಫಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯವದುಪಾಚರೇತ್||೨೨||
दुष्टप्रतिश्याये व्योषचित्रकयवक्षारबीजकविडङ्गपूतिकरञ्जत्वग्लवणत्रयैर्मांसरसप्रतिवापविपक्वं सक्षौद्रं सर्पिः पाययेत्| जीर्णे घृते जाङ्गलरसेन तैलोपसेकं भोजयेत्| स्निग्धं कफप्रतिश्यायवदुपाचरेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (23) · Śloka 23
ಪಕ್ವೇಽವಪೀಡಂ ವ್ಯೋಷೇನ್ದ್ರಯವವಿಡಙ್ಗಸಾರಜೀರಕಸೈನ್ಧವೈರ್ಬಸ್ತಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರ್ದದ್ಯಾತ್| ವಿಶುದ್ಧಘ್ರಾಣಸ್ರೋತಸಂ ಚ ಪುನರುಪಸ್ನೇಹ್ಯ ವಿರೇಚಯೇತ್| ಭೃಷ್ಟಾನ್ ಯವಾನ್ ಭೂಸ್ತೃಣಕಾಮ್ರಾತಕಜೀರಕತ್ರಿವೃತಾಯುಕ್ತಾನ್ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಕ್ವಾಥಯೇತ್| ತಂ ಕ್ವಾಥಮಭಯಾನಾಗರಮರಿಚಕ್ರಮುಕಸೈನ್ಧವಯಾವಶೂಕಚೂರ್ಣಯುಕ್ತಂ ಸಬೀಜಪೂರಕರಸಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಕೋಷ್ಣೋದಕಂ ಚಾನುಕಣ್ಠಯೇತ್||೨೩||
पक्वेऽवपीडं व्योषेन्द्रयवविडङ्गसारजीरकसैन्धवैर्बस्तमूत्रपिष्टैर्दद्यात्| विशुद्धघ्राणस्रोतसं च पुनरुपस्नेह्य विरेचयेत्| भृष्टान् यवान् भूस्तृणकाम्रातकजीरकत्रिवृतायुक्तान् गोमूत्रेण क्वाथयेत्| तं क्वाथमभयानागरमरिचक्रमुकसैन्धवयावशूकचूर्णयुक्तं सबीजपूरकरसं पाययेत्| कोष्णोदकं चानुकण्ठयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (24) · Śloka 24
ವಿರಿಕ್ತಂ ಚ ಕಾಲೇ ಮುಸ್ತಹರಿದ್ರಾನಾಗರಯವಕ್ಷಾರಪೂತೀಕರಞ್ಜ್ರೇಣುಕಾಭಿರಜಾವಿಗೋಮೂತ್ರದಧಿಭಿಶ್ಚ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರುಪಯೋಜಯೇತ್| ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಚ ನಿರೂಹಾನುವಾಸನಾನಿ| ಅರಿಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ಪಾನಾರ್ಥಮ್||೨೪||
विरिक्तं च काले मुस्तहरिद्रानागरयवक्षारपूतीकरञ्ज्रेणुकाभिरजाविगोमूत्रदधिभिश्च सिद्धं सर्पिरुपयोजयेत्| तीक्ष्णानि च निरूहानुवासनानि| अरिष्टांश्च पानार्थम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (25) · Śloka 25
ಏವಮಪ್ಯಶಾನ್ತೌ ಹಿಙ್ಗುಕ್ಷಾರಾಮರದಾರುವಿಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಮಾಂಸರಸಾನುಪಾನಂ ಪಿಬೇತ್||೨೫||
एवमप्यशान्तौ हिङ्गुक्षारामरदारुविपक्वं घृतं मांसरसानुपानं पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (26) · Śloka 26
ಕೋಶಾಮ್ರಪಲ್ಲವಮೂರ್ವಾತರ್ಕಾರೀಙ್ಗುದೀಫಲಣಿಜ್ಜಕಮಹಾಪಞ್ಚಮೂಲಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಸಾರಿವೋರುಪೂಗಹಿಂಸ್ರಾನಿಮ್ಬಶಿಗ್ರುಫಲರಕ್ಷೋಘ್ನಕೃಮಿಘ್ನದನ್ತೀಪೂತೀಕರಞ್ಜಪಿಪ್ಪಲೀವಾರ್ತಾಕಬೀಜಾಹಿಮಾರಕಮೂಲತ್ವಕ್ಪತ್ರಪುಷ್ಪಫಲೈರಜಾಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರಜಾಶ್ವಶಕೃದ್ರಸಯುಕ್ತೈರ್ಧೂಮವರ್ತ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತಾಂ ಪಾತುಂ ಪ್ರಯಚ್ಛೇತ್||೨೬||
कोशाम्रपल्लवमूर्वातर्कारीङ्गुदीफलणिज्जकमहापञ्चमूलकण्टकारिकासारिवोरुपूगहिंस्रानिम्बशिग्रुफलरक्षोघ्नकृमिघ्नदन्तीपूतीकरञ्जपिप्पलीवार्ताकबीजाहिमारकमूलत्वक्पत्रपुष्पफलैरजामूत्रपिष्टैरजाश्वशकृद्रसयुक्तैर्धूमवर्त्तिं कृत्वा घृताभ्यक्तां पातुं प्रयच्छेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana duShTapratishyAyacikitsA (27) · Śloka 27
ಪಿಪ್ಪಲೀವರ್ಧಮಾನಂ ಚೋಪಯುಞ್ಜೀತ| ಕೃಮಿಘ್ನೈಶ್ಚ ಯೋಗೈರ್ಯಾಪಯೇತ್||೨೭||
पिप्पलीवर्धमानं चोपयुञ्जीत| कृमिघ्नैश्च योगैर्यापयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhRushakShavathupuTakayoH cikitsA (28) · Śloka 28
ಭೃಶಕ್ಷವಥೌ ಪುಟಕೇ ಚ ನಿಮ್ಬಕಟ್ಫಲಕುಷ್ಠಮರಿಚಚೂರ್ಣೈಃ ಕ್ಲೇದನಾಥ ಪ್ರಧಮನಮ್| ಪಿಪ್ಪಲೀಕುಷ್ಠಶುಣ್ಠೀವಿಡಙ್ಗಮೃದ್ವೀಕಾಕಷಾಯಕಲ್ಕವಿಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ಘೃತಂ ವಾ ನಾವನಮ್||೨೮||
भृशक्षवथौ पुटके च निम्बकट्फलकुष्ठमरिचचूर्णैः क्लेदनाथ प्रधमनम्| पिप्पलीकुष्ठशुण्ठीविडङ्गमृद्वीकाकषायकल्कविपक्वं तैलं घृतं वा नावनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsASoShanAsAnAhayoH cikitsA (29) · Śloka 29
ನಾಸಾಶೋಷೇ ಬಲಾತೈಲಂ ಪಾನೇ ಶಿರೋಬಸ್ತೌ ಚ| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸ್ವೇದಃ| ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ನಸ್ಯಂ ಮಧುರವರ್ಗಸಾಧಿತಂ ವಾ ತೈಲಮ್| ಸ್ನೈಹಿಕೋ ಧೂಮಃ| ತಥಾ ನಾಸಾನಾಹೇಽಪಿ| ಏವಮನುಪಶಮೇ ಶಿರೋವಿರೇಕಃ||೨೯||
नासाशोषे बलातैलं पाने शिरोबस्तौ च| स्निग्धस्य स्वेदः| क्षीरसर्पिर्नस्यं मधुरवर्गसाधितं वा तैलम्| स्नैहिको धूमः| तथा नासानाहेऽपि| एवमनुपशमे शिरोविरेकः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsApAkadIptyoshcikitsA (30) · Śloka 30
ನಾಸಾಪಾಕೇ ದೀಪ್ತೌ ಚ ಜಲೌಕೋಭಿರಸ್ರವಿಸ್ರಾವಣಮ್| ಶೀತೈರೂರ್ಧ್ವಾಧೋವಿರೇಕಲೇಪಸೇಕಾಃ||೩೦||
नासापाके दीप्तौ च जलौकोभिरस्रविस्रावणम्| शीतैरूर्ध्वाधोविरेकलेपसेकाः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsAsrAvacikitsA (31) · Śloka 31
ನಾಸಾಸ್ರಾವೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ನಸ್ಯಂ ಧೂಮಶ್ಚ||೩೧||
नासास्रावे तीक्ष्णं नस्यं धूमश्च||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avInasapUtinAsayoshcikitsA (32) · Śloka 32
ಅವೀನಸೇ ಪೂತಿನಾಸೇ ಚ ಗುಡಮರಿಚಹಿಙ್ಗುಶಿವಾಟಿಕಾವಿಡಙ್ಗೈರಜಾಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈರ್ನಸ್ಯಮ್| ಕಫಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯವಚ್ಚ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದವಮನಾನಿ||೩೨||
अवीनसे पूतिनासे च गुडमरिचहिङ्गुशिवाटिकाविडङ्गैरजामूत्रपिष्टैर्नस्यम्| कफप्रतिश्यायवच्च स्नेहस्वेदवमनानि||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avInasapUtinAsayoshcikitsA (33) · Śloka 33
ವಮಿತವತೋ ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಶಿಗ್ರುತರ್ಕಾರೀಫಣಿಜ್ಜಕಕ್ಷವಕಸುರಜಾರ್ಜಕಪತ್ರಸ್ವರಸೇನ ಸಾರ್ಷಪಂ ಪೀಲುಜಂ ವಾ ತೈಲಂ ವಿಪಚ್ಯ ನಸ್ಯಂ ವಿದಧ್ಯಾತ್||೩೩||
वमितवतो निर्गुण्डीशिग्रुतर्कारीफणिज्जकक्षवकसुरजार्जकपत्रस्वरसेन सार्षपं पीलुजं वा तैलं विपच्य नस्यं विदध्यात्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avInasapUtinAsayoshcikitsA (34) · Śloka 34
ಲಾಕ್ಷಾವಿಡಙ್ಗಪಿಪ್ಪಲೀಲವಙ್ಗಕ್ಷವಕನಿಶಾಕುಷ್ಠವಚಾಕರಞ್ಜಿಕಾಕಲ್ಕೈರ್ವಾ ತಿಲತೈಲಮ್| ಶಿಗ್ರುಬೃಹತೀದನ್ತೀಮೂಲಬಿಲ್ವವ್ಯೋಷಸುರಸಸೈನ್ಧವೈರ್ವಾ||೩೪||
लाक्षाविडङ्गपिप्पलीलवङ्गक्षवकनिशाकुष्ठवचाकरञ्जिकाकल्कैर्वा तिलतैलम्| शिग्रुबृहतीदन्तीमूलबिल्वव्योषसुरससैन्धवैर्वा||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUyaraktacikitsA (35) · Śloka 35
ಉತ್ಪನ್ನಮಾತ್ರಂ ಪೂಯರಕ್ತಂ ರಕ್ತಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಪ್ರವೃದ್ಧಂ ನಾಡೀವ್ರಣವತ್| ಕೃತವಮನಸ್ಯ ಚಾಸ್ಯ ನಸ್ಯಧೂಮೌ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೩೫||
उत्पन्नमात्रं पूयरक्तं रक्तप्रतिश्यायवच्चिकित्सेत्| प्रवृद्धं नाडीव्रणवत्| कृतवमनस्य चास्य नस्यधूमौ प्रयोजयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAshArsacikitsA (36) · Śloka 36
ಅರ್ಶಾಂಸಿ ವಿಧಿವತ್ ಕ್ಷಾರೇಣಾಗ್ನಿನಾ ವಾ ದಹೇತ್| ಸ್ಥೂಲಾನಿ ತು ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ದಾಹಾನನ್ತರಂ ಶೀತಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಯೋಜಯೇತ್||೩೬||
अर्शांसि विधिवत् क्षारेणाग्निना वा दहेत्| स्थूलानि तु शस्त्रेण स्पृष्ट्वा दाहानन्तरं शीतां क्रियां योजयेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAshArsacikitsA (37) · Śloka 37
ವರ್ತ್ತಿಞ್ಚ ನಾಸಾಯಾಂ ಕುಮ್ಭನಿಕುಮ್ಭಾಗ್ನಿಕಸೈನ್ಧವಪಿಪ್ಪಲೀಮನಶ್ಶಿಲಾಲಕಲ್ಕಮಧುಘೃತಪ್ರದಿಗ್ಧಾಮ್||೩೭||
वर्त्तिञ्च नासायां कुम्भनिकुम्भाग्निकसैन्धवपिप्पलीमनश्शिलालकल्कमधुघृतप्रदिग्धाम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAshArsacikitsA (38) · Śloka 38
ತುವರಿಕಾಬಿಭೀತಕಹರಿದ್ರಾಲೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕರಞ್ಜಿಕಾಕಲ್ಕಗುಡೋದಕವಿಪಕ್ವಂ ತೈಲಂ ನಾವನಮ್| ಕರಞ್ಜಕಲೋಧ್ರೋತ್ಪಲಮಧುಕತಿನ್ದುಕಾಸ್ಥಿತ್ರಿಫಲಾಖದಿರಸಾರವಿಪಕ್ವಂ ವಾ||೩೮||
तुवरिकाबिभीतकहरिद्रालोध्रप्रियङ्गुकरञ्जिकाकल्कगुडोदकविपक्वं तैलं नावनम्| करञ्जकलोध्रोत्पलमधुकतिन्दुकास्थित्रिफलाखदिरसारविपक्वं वा||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAshArsacikitsA (39) · Śloka 39
ಯಥಾದೋಷಞ್ಚ ಸ್ನೇಹವಮನವಿರೇಕಾದೀನ್ ಪ್ರಣಿದಧ್ಯಾತ್||೩೯||
यथादोषञ्च स्नेहवमनविरेकादीन् प्रणिदध्यात्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsArbudacikitsA (40) · Śloka 40
ಅರ್ಬುದಂ ಬಡಿಶೇನ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ಮೂಲೇ ಸಮಂ ಛಿನ್ದ್ಯಾತ್| ಛಿನ್ನಂ ಚೋಚ್ಛಿಙ್ಖಯೇತ್| ಚೈಲಪ್ರಮೃಷ್ಟಂ ಚ ವ್ರಣಂ ಶಲಾಕಯಾ ದಹೇತ್ತೈಲೇನ ವಾ| ಅಗ್ನಿದಗ್ಧಂ ಭ್ರಙ್ಕ್ಷಯೇತ್ತತಃ ಶಿಶಿರೈಃ ಪ್ರದೇಹೈಃ||೪೦||
अर्बुदं बडिशेन गृहीत्वा मण्डलाग्रेण मूले समं छिन्द्यात्| छिन्नं चोच्छिङ्खयेत्| चैलप्रमृष्टं च व्रणं शलाकया दहेत्तैलेन वा| अग्निदग्धं भ्रङ्क्षयेत्ततः शिशिरैः प्रदेहैः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsArbudacikitsA (41) · Śloka 41
ಉಪರೂಢವ್ರಣಸ್ಯ ಲೋಧ್ರಾವಾಪಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣಲವಣದ್ರವ್ಯಗೋಮೂತ್ರಯುಕ್ತಂ ಸಾರ್ಷಪಂ ಕಾರಞ್ಜಂ ವಾ ತೈಲಂ ನಾವನಮ್| ಪಿತ್ತಜೇ ರಕ್ತಜೇ ವಾರ್ಬುದೇ ಗೋದನ್ತಸೈನ್ಧವಾಲಕಾಸೀಸಕಾಂಸ್ಯನೀಲೈರಮ್ಬುಪಿಷ್ಟೈರಾಲೇಪಃ| ತತಶ್ಚ ಶೀತಾಃ ಪ್ರದೇಹಸೇಕಾಃ| ಶೀತೈರೇವ ಚ ಸಾಧಿತಾನಿ ಘೃತಾನ್ಯಭ್ಯಙ್ಗನಸ್ಯಪಾನಾನಿ| ಭವತಿ ಚಾತ್ರ||೪೧||
उपरूढव्रणस्य लोध्रावापं तीक्ष्णोष्णलवणद्रव्यगोमूत्रयुक्तं सार्षपं कारञ्जं वा तैलं नावनम्| पित्तजे रक्तजे वार्बुदे गोदन्तसैन्धवालकासीसकांस्यनीलैरम्बुपिष्टैरालेपः| ततश्च शीताः प्रदेहसेकाः| शीतैरेव च साधितानि घृतान्यभ्यङ्गनस्यपानानि| भवति चात्र||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsArbudacikitsA (42) · Śloka 42
ಮಾಂಸಮೇದಃಸನ್ನಿಪಾತಾರ್ಶೋರ್ಬುದಾನಿ ಚೈವಂ ಸಾಧಯೇದಿತಿ|೪೨|
मांसमेदःसन्निपातार्शोर्बुदानि चैवं साधयेदिति|४२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAsArbudacikitsA (42-24) · Śloka 24
ಉಪಸಂಹರತಿ ಹೀನಚ್ಛೇದಾತ್ ಪುನರ್ವೃದ್ಧಿರತಿಚ್ಛೇದಾತ್ ಸ್ವರಕ್ಷಯಃ| ಗನ್ಧಾಜ್ಞಾನಂ ಚ ವೀಸರ್ಪೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಛಿನ್ದ್ಯಾದತಃ ಸಮಮ್||೪೨|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ನಾಸರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಚತುರ್ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೪||
उपसंहरति हीनच्छेदात् पुनर्वृद्धिरतिच्छेदात् स्वरक्षयः| गन्धाज्ञानं च वीसर्पो मूर्च्छा छिन्द्यादतः समम्||४२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे नासरोगप्रतिषेधो नाम चतुर्विंशोऽध्यायः||२४||
🔊 Audio coming soon