Adhikarana athonmAdapratiShedho nAma navamo~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತ ಉನ್ಮಾದಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथात उन्मादप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau sa~gkhyAsamprAptirnirvacana~jca (2) · Śloka 2
ಷಡುನ್ಮಾದಾ ಭವನ್ತಿ-ವಾತಪಿತ್ತಕಫಸನ್ನಿಪಾತಾಧಿವಿಷನಿಮಿತ್ತಾಃ| ತತ್ರೋನ್ಮಾದೋ ನಾಮ ಯ ಉನ್ಮಾರ್ಗಗೈಃ ಶಾರೀರಮಾನಸೈರ್ದೋಷೈರ್ಮನಸೋ ಮದಃ||೨||
षडुन्मादा भवन्ति-वातपित्तकफसन्निपाताधिविषनिमित्ताः| तत्रोन्मादो नाम य उन्मार्गगैः शारीरमानसैर्दोषैर्मनसो मदः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdahetuH (3) · Śloka 3
ತೇಷಾಂ ಪುನರುನ್ಮಾರ್ಗಗತ್ವೇ ಹೇತುಃ ಶಮಲಂ ವಿಕೃತೋಪಹಿತಮಹಿತಮನು ಚಿತಮನ್ನಪಾನವಿಧಿನಿರಪೇಕ್ಷಮಾಹಾರಜಾತಮತ್ಯುಪಕ್ಷೀಣದೇಹಾನಾಂ ವ್ಯವಾಯವ್ಯಾಧಿವೇಗಸಮುದ್ಗಮೇ ವಿಷಮಶರೀರಚೇಷ್ಟೋಪಸೇವಾ ದೇವ ದ್ವಿಜಗುರೂಲ್ಲಙ್ಘನಂ ವಾ ರಾಗದ್ವೇಷಜನಿತಾಭಿರಾಧಿಭಿರ್ಮನೋವಿಘಾತೋ ವಿಷೋಪವಿಷಗರೋಪಯೋಗೋ ವಾ||೩||
तेषां पुनरुन्मार्गगत्वे हेतुः शमलं विकृतोपहितमहितमनु चितमन्नपानविधिनिरपेक्षमाहारजातमत्युपक्षीणदेहानां व्यवायव्याधिवेगसमुद्गमे विषमशरीरचेष्टोपसेवा देव द्विजगुरूल्लङ्घनं वा रागद्वेषजनिताभिराधिभिर्मनोविघातो विषोपविषगरोपयोगो वा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasamprAptiH (4) · Śloka 4
ಏಭಿರ್ಹೀನಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಮನಸ್ಯುಪಹತೇ ಬುದ್ಧೌ ಪ್ರಚಲಿತಾಯಾಮತ್ಯು ದೀರ್ಣತ್ವಾದ್ದೋಷಾಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾ ಹೃದಯಮುಪಸೃತ್ಯ ಮನೋವಹಾನಿ ಸ್ರೋತಾಂ ಸ್ಯಾವೃತ್ಯ ಜನಯನ್ತ್ಯುನ್ಮಾದಮ್||೪||
एभिर्हीनसत्त्वस्य मनस्युपहते बुद्धौ प्रचलितायामत्यु दीर्णत्वाद्दोषाः प्रकुपिता हृदयमुपसृत्य मनोवहानि स्रोतां स्यावृत्य जनयन्त्युन्मादम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdapUrvarUpANi (5) · Śloka 5
ತತ್ರ ಶಿರಸಃ ಶೂನ್ಯತಾ ಚಕ್ಷುಷೋರಸ್ವಸ್ಥತ್ವಂ ಸ್ವನಃ ಕರ್ಣಯೋ- ರುಚ್ಛ್ವಾಸಾಧಿಕ್ಯಮಾಸ್ಯಸಂಸ್ರವಣಮ್ಮನ್ನಾನಭಿಲಾಷೋಽರೋಚಕೋ- ಽವಿಪಾಕೋ ಹೃದಯಗ್ರಹೋಽಸ್ಥಾನೇ ಧ್ಯಾನಾಯಾಸಸಮ್ಮೋಹೋದ್ವೇಗಾಃ ಸತತಂ ರೋಮಹರ್ಷೋ ಜ್ವರೋಽಭೀಕ್ಷ್ಣಮುನ್ಮತ್ತಚಿತ್ತತ್ವಮುದರ್ದಿತ್ವಮರ್ದಿತಾಕೃ- ತಿಕರಣಂ ವ್ಯಾಧೇಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ಚ ದರ್ಶನಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಭ್ರಾನ್ತಚಿತ್ತಚ- ಲಿತಾನವಸ್ಥಿತಾನಾಮಪ್ರಶಸ್ತಾನಾಂ ರೂಪಾಣಾಂ ತಿಲಪೀಡಾಕವಚ್ಚ- ಕ್ರಾಧಿರೋಹಣಂ ವಾತಕುಣ್ಡಲಿಕಾಭಿರುನ್ಮಥನಂ ನಿಮಜ್ಜನಂ ಕಲುಷಾಣಾಮ್ಭಸಾಮಾವರ್ತೇಷು ಚಕ್ಷುಷೋಶ್ಚಾಪಸರ್ಪಣಮಿತಿ ದೋಷನಿಮಿತ್ತಾನಾಮುನ್ಮಾದಾನಾಂ ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ| ತತೋಽನನ್ತರಮುನ್ಮಾದಾಭಿನಿರ್ವೃತ್ತಿರೇವ||೫||
तत्र शिरसः शून्यता चक्षुषोरस्वस्थत्वं स्वनः कर्णयो- रुच्छ्वासाधिक्यमास्यसंस्रवणम्मन्नानभिलाषोऽरोचको- ऽविपाको हृदयग्रहोऽस्थाने ध्यानायाससम्मोहोद्वेगाः सततं रोमहर्षो ज्वरोऽभीक्ष्णमुन्मत्तचित्तत्वमुदर्दित्वमर्दिताकृ- तिकरणं व्याधेः स्वप्ने च दर्शनमभीक्ष्णं भ्रान्तचित्तच- लितानवस्थितानामप्रशस्तानां रूपाणां तिलपीडाकवच्च- क्राधिरोहणं वातकुण्डलिकाभिरुन्मथनं निमज्जनं कलुषाणाम्भसामावर्तेषु चक्षुषोश्चापसर्पणमिति दोषनिमित्तानामुन्मादानां पूर्वरूपाणि| ततोऽनन्तरमुन्मादाभिनिर्वृत्तिरेव||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasAmAnyalakShaNam (6) · Śloka 6
ಸಾಮಾನ್ಯಲಿಙ್ಗಂ ಮನೋಬುದ್ಧಿಸ್ಮೃತ್ಯಾದಿಸಮ್ಪ್ರಮೋಷಃ| ತತಶ್ಚ ದೇಹೋ ಹತಸಾರಥಿರಿವ ರಥೋಽಕರ್ಣಧಾರ ಇವ ಚಾಪ್ಸು ಪ್ಲವಃ ಸುಖ ದುಃಖಾಚಾರಧರ್ಮಾಧರ್ಮಪ್ರಲುಪ್ತೋಕಸ್ಮಾದ್ ಭ್ರಮತಿ||೬||
सामान्यलिङ्गं मनोबुद्धिस्मृत्यादिसम्प्रमोषः| ततश्च देहो हतसारथिरिव रथोऽकर्णधार इव चाप्सु प्लवः सुख दुःखाचारधर्माधर्मप्रलुप्तोकस्माद् भ्रमति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtonmAdalakShaNAni (7) · Śloka 7
ತತ್ರ ವಾತಾದಸ್ಥಾನಸ್ಮಿತಹಸಿತನೃತ್ತಗೀತವಾದಿತ್ರವಾಗಙ್ಗವಿಕ್ಷೇಪ ವಾಗ್ಭೇದಭ್ರೂವಿಕ್ಷೇಪರೋದನಕ್ರೋಶನಾಸ್ಫೋಟನಾನಿ ಪರ್ಯಟನಮಜಸ್ರ ಮಾಸ್ಯಾತ್ ಫೇನಾಗಮೋ ಯಾನಮಯಾನೈರಲಙ್ಕರಣಮನಲಙ್ಕಾರಿಕರಿಕೈರ್ದ್ರ ವ್ಯೈರ್ಲೋಭೋಽಭ್ಯವಹಾರ್ಯೇಷು ಲಬ್ಧೇಷು ಚಾವಮಾನಸ್ತೀವ್ರಂ ಮಾತ್ಸರ್ಯಂ ಕಾರ್ಶ್ಯಂ ಪಾರುಷ್ಯಮುತ್ಪಿಣ್ಡಿತಾರುಣಾಕ್ಷತಾ ಜೀರ್ಣೇಽನ್ನೇ ಚಾತಿಬಲವತ್ವಮ್||೭||
तत्र वातादस्थानस्मितहसितनृत्तगीतवादित्रवागङ्गविक्षेप वाग्भेदभ्रूविक्षेपरोदनक्रोशनास्फोटनानि पर्यटनमजस्र मास्यात् फेनागमो यानमयानैरलङ्करणमनलङ्कारिकरिकैर्द्र व्यैर्लोभोऽभ्यवहार्येषु लब्धेषु चावमानस्तीव्रं मात्सर्यं कार्श्यं पारुष्यमुत्पिण्डितारुणाक्षता जीर्णेऽन्ने चातिबलवत्वम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittonmAdalakShaNAni (8) · Śloka 8
ಪಿತ್ತಾತ್ ಕ್ರೋಧಃ ಸನ್ತರ್ಜನಮಕಸ್ಮಾನ್ಮುಷ್ಟಿಲೋಷ್ಟಕಾಷ್ಠಶಸ್ತ್ರೈ ರಭಿದ್ರವಣಂ ನಗ್ನತಾ ಪ್ರಚ್ಛಾಯಶಿಶಿರಾಭಿರತಿರುದಕಾಭಿಲಾಷಃ ಸನ್ತಾಪಃ ಪೀತಾವಸ್ರಂಸನಮನಿಮಿತ್ತಮನಲಜ್ವಲನೋಪಶಙ್ಕಾಹ್ನಿ ತಾರಕಾದರ್ಶನಂ ತಾಮ್ರಹರಿತಹಾರಿದ್ರಸಂರಬ್ಧಾಕ್ಷತ್ವಂ ಚ||೮||
पित्तात् क्रोधः सन्तर्जनमकस्मान्मुष्टिलोष्टकाष्ठशस्त्रै रभिद्रवणं नग्नता प्रच्छायशिशिराभिरतिरुदकाभिलाषः सन्तापः पीतावस्रंसनमनिमित्तमनलज्वलनोपशङ्काह्नि तारकादर्शनं ताम्रहरितहारिद्रसंरब्धाक्षत्वं च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPonmAdalakShaNAni (9) · Śloka 9
ಕಫಾದಲ್ಪವಾಕ್ಚೇಷ್ಟಾಹಾರತ್ವಮರೋಚಕೋ ವಮಥುರುಷ್ಣಸೇವಾ ಲಾಲಾಸಿಙ್ಘಾಣಕಸ್ರವಣಂ ರಹಃಕಾಮತಾ ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಿಯತ್ವಂ ನಿದ್ರಾ ಬೀಭತ್ಸತ್ವಂ ಶೌಚದ್ವೇಷಃ ಶ್ವಯಥುರಾಸ್ಯೇ ಶುಕ್ಲಸ್ತಿಮಿತಮಲಾ ವಿಲಾಕ್ಷತಾ ಭುಕ್ತೇ ರಾತ್ರೌ ಚ ಬಲವತ್ವಮಿತಿ||೯||
कफादल्पवाक्चेष्टाहारत्वमरोचको वमथुरुष्णसेवा लालासिङ्घाणकस्रवणं रहःकामता स्त्रीप्रियत्वं निद्रा बीभत्सत्वं शौचद्वेषः श्वयथुरास्ये शुक्लस्तिमितमला विलाक्षता भुक्ते रात्रौ च बलवत्वमिति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtonmAdalakShaNam (10) · Śloka 10
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ಸರ್ವಾಯತನಸಂಸ್ಥಾನಸನ್ನಿಪಾತೇ ತದಾತ್ಮಕಮ್| ಉನ್ಮಾದಂ ದಾರುಣಂ ವಿದ್ಯಾತ್ತಂ ಭಿಷಕ್ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೦||
भवति चात्र सर्वायतनसंस्थानसन्निपाते तदात्मकम्| उन्मादं दारुणं विद्यात्तं भिषक् परिवर्जयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AdhijonmAdalakShaNam (11) · Śloka 11
ಧನಕಾನ್ತಾದಿನಾಶೇನ ದುಃಸಹೇನಾಭಿಷಙ್ಗವಾನ್| ಪಾಣ್ಡುರ್ದೀನೋ ಮುಹುರ್ಮುಹ್ಯನ್ ಹಾಹೇತಿ ಪರಿದೇವತೇ| ರೋದಿತ್ಯಕಸ್ಮಾತ್ ಸ್ಮಯತೇ ತದ್ಗುಣಾನ್ ಬಹು ಮನ್ಯತೇ| ಶೋಕಕ್ಲಿಷ್ಟಮನಾ ಧ್ಯಾಯನ್ ಜಾಗರೂಕೋ ವಿಚೇಷ್ಟತೇ||೧೧||
धनकान्तादिनाशेन दुःसहेनाभिषङ्गवान्| पाण्डुर्दीनो मुहुर्मुह्यन् हाहेति परिदेवते| रोदित्यकस्मात् स्मयते तद्गुणान् बहु मन्यते| शोकक्लिष्टमना ध्यायन् जागरूको विचेष्टते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShajonmAdalakShaNam (12) · Śloka 12
ವಿಷೇಣ ಶ್ಯಾವವದನೋ ನಷ್ಟಚ್ಛಾಯೋಽಬಲೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ವೇಗಾನ್ತರೇಽಪಿ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತೋ ರಕ್ತಾಕ್ಷಸ್ತಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್||೧೨||
विषेण श्याववदनो नष्टच्छायोऽबलेन्द्रियः| वेगान्तरेऽपि सम्भ्रान्तो रक्ताक्षस्तं विवर्जयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAkramaH (13) · Śloka 13
ಅಥಾನಿಲಜ ಉನ್ಮಾದೇ ಸ್ನೇಹಪಾನಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಪೂರ್ವಮಾವೃತಮಾರ್ಗೇ ತು ಸಸ್ನೇಹಂ ಮೃದುಶೋಧನಮ್| ಕಫಪಿತ್ತೋದ್ಭವೇಽಪ್ಯಾದೌ ವಮನಂ ಸವಿರೇಚನಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಬಸ್ತೀಂಶ್ಚ ಶಿರಸಶ್ಚ ವಿರೇಚನಮ್| ತಥಾಸ್ಯ ಶುದ್ಧದೇಹಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದಂ ಲಭತೇ ಮನಃ||೧೩||
अथानिलज उन्मादे स्नेहपानं प्रयोजयेत्| पूर्वमावृतमार्गे तु सस्नेहं मृदुशोधनम्| कफपित्तोद्भवेऽप्यादौ वमनं सविरेचनम्| स्निग्धस्विन्नस्य बस्तींश्च शिरसश्च विरेचनम्| तथास्य शुद्धदेहस्य प्रसादं लभते मनः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehayogAH (14) · Śloka 14
ಸ್ನೇಹಕಾಲೇ ಚ ವಾತೋತ್ಥೇ ತೈಲಂ ಶೈರೀಷಮಿಷ್ಯತೇ| ಮಹಾಕಲ್ಯಾಣಕಂ ಪೈತ್ತೇ ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಕಫೋದ್ಭವೇ||೧೪||
स्नेहकाले च वातोत्थे तैलं शैरीषमिष्यते| महाकल्याणकं पैत्ते पञ्चगव्यं कफोद्भवे||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIkShNanAvanAdicikitsAkramaH (15) · Śloka 15
ಇತ್ಥಮಪ್ಯನುವೃತ್ತೌ ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ನಾವನಮಞ್ಜನಮ್| ಹರ್ಷಣಾಶ್ವಾಸನೋತ್ರಾಸಭಯತಾಡನತರ್ಜನಮ್| ಅಭ್ಯಙ್ಗೋದ್ವರ್ತನಾಲೇಪಧೂಪಾನ್ ಪಾನಂ ಚ ಸರ್ಪಿಷಃ| ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತಾನಿ ಹಿ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ನಯನ್ತಿ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಮನಃ||೧೫||
इत्थमप्यनुवृत्तौ नु तीक्ष्णं नावनमञ्जनम्| हर्षणाश्वासनोत्रासभयताडनतर्जनम्| अभ्यङ्गोद्वर्तनालेपधूपान् पानं च सर्पिषः| युञ्ज्यात्तानि हि शुद्धस्य नयन्ति प्रकृतिं मनः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hi~ggvAdighRutam (16) · Śloka 16
ಹಿಙ್ಗುಸೌವರ್ಚಲವ್ಯೋಷೈರ್ದ್ವಿಪಲಾಂಶೈರ್ಘೃತಾಢಕಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಸಮೂತ್ರಮುನ್ಮಾದಭೂತಾಪಸ್ಮಾರನುತ್ ಪರಮ್||೧೬||
हिङ्गुसौवर्चलव्योषैर्द्विपलांशैर्घृताढकम्| सिद्धं समूत्रमुन्मादभूतापस्मारनुत् परम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmIghRutam (17) · Śloka 17
ದ್ವೌ ಪ್ರಸ್ಥೌ ಸ್ವರಸಾದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಯಾ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಞ್ಚ ಸಾಧಿತಮ್| ವ್ಯೋಷಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃದ್ಬಿಮ್ಬೀಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀನೃಪದ್ರುಮೈಃ| ಸಸಪ್ತಲಾಕೃಮಿಹರೈಃ ಕಲ್ಕಿತೈರಕ್ಷಸಮ್ಮಿತೈಃ| ಪಲವೃದ್ಧ್ಯಾ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಪರಂ ಮಾತ್ರಾಚತುಷ್ಪಲಮ್| ಉನ್ಮಾದಕುಷ್ಠಾಪಸ್ಮಾರಹರಂ ವನ್ಧ್ಯಾಸುತಪ್ರದಮ್| ವಾಕ್ಯಸ್ವರಸ್ಮೃತಿಮೇಧಾಕೃದ್ಧನ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಘೃತಂ ಸ್ಮೃತಮ್||೧೭||
द्वौ प्रस्थौ स्वरसाद् ब्राह्मया घृतप्रस्थञ्च साधितम्| व्योषश्यामात्रिवृद्बिम्बीशङ्खपुष्पीनृपद्रुमैः| ससप्तलाकृमिहरैः कल्कितैरक्षसम्मितैः| पलवृद्ध्या प्रयुञ्जीत परं मात्राचतुष्पलम्| उन्मादकुष्ठापस्मारहरं वन्ध्यासुतप्रदम्| वाक्यस्वरस्मृतिमेधाकृद्धन्यं ब्राह्मीघृतं स्मृतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalyANakaghRutam (18) · Śloka 18
ವರಾವಿಶಾಲಾಬಢ್ರೈಲಾದೇವದಾರ್ವೇಲವಾಲುಕೈಃ| ದ್ವಿಶಾರಿವಾದ್ವಿರಜನೀದ್ವಿಸ್ಥಿರಾಫಲಿನೀನತೈಃ| ಬೃಹತೀಕುಷ್ಠಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನಾಗಕೇಸರದಾಡಿಮೈಃ| ವೇಲ್ಲತಾಲೀಸಪತ್ರೈಲಾಮಾಲತೀಮುಕುಲೋತ್ಪಲೈಃ| ಸದನ್ತೀಪದ್ಮಕಹಿಮೈಃ ಕರ್ಷಾಂಶೈಃ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಚೇತ್| ಪ್ರಸ್ಥಂ ಭೂತಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಕಾಸಾಪಸ್ಮಾರಸೂದನಮ್| ಪಾಣ್ಡುಕಣ್ಡೂವಿಷೇ ಶೋಷೇ ಮೇಹೇ ಮೋಹೇ ಜ್ವರೇ ಗರೇ| ಅರೇತಸ್ಯಲ್ಪರಜಸಿ ದೈವೋಪಹತಚೇತಸಿ| ಅಮೇಧಸಿ ಸ್ಖಲದ್ವಾಚಿ ಸ್ಮೃತಿಕಾಮೇಽಲ್ಪಪಾವಕೇ| ಬಲ್ಯಂ ಮಙ್ಗಲ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಂ ಕಾನ್ತಿಸೌಭಾಗ್ಯಪುಷ್ಟಿದಮ್| ಕಲ್ಯಾಣಕಮಿದಂ ಸರ್ಪಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಪುಂಸವನೇಷು ಚ||೧೮||
वराविशालाबढ्रैलादेवदार्वेलवालुकैः| द्विशारिवाद्विरजनीद्विस्थिराफलिनीनतैः| बृहतीकुष्ठमञ्जिष्ठानागकेसरदाडिमैः| वेल्लतालीसपत्रैलामालतीमुकुलोत्पलैः| सदन्तीपद्मकहिमैः कर्षांशैः सर्पिषः पचेत्| प्रस्थं भूतग्रहोन्मादकासापस्मारसूदनम्| पाण्डुकण्डूविषे शोषे मेहे मोहे ज्वरे गरे| अरेतस्यल्परजसि दैवोपहतचेतसि| अमेधसि स्खलद्वाचि स्मृतिकामेऽल्पपावके| बल्यं मङ्गल्यमायुष्यं कान्तिसौभाग्यपुष्टिदम्| कल्याणकमिदं सर्पिः श्रेष्ठं पुंसवनेषु च||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAkalyANakaghRutam (19) · Śloka 19
ಏಭ್ಯೋ ದ್ವಿಶಾರಿವಾದೀನಿ ಜಲೇ ಪಕ್ತ್ವೈಕವಿಂಶತಿಮ್| ಜಲೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಪಚೇತ್ ಸರ್ಪಿರ್ಗೃಷ್ಟಿಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್| ವೀರಾದ್ವಿಮೇದಾಕಾಕೋಲೀಕಪಿಕಚ್ಛೂವಿಷಾಣಿಭಿಃ| ಸೂಪ್ಯಪರ್ಣೀಯುತೈರೇತನ್ಮಹಾಕಲ್ಯಾಣಕಂ ಪರಮ್| ಬೃಂಹಣಂ ಸನ್ನಿಪಾತಘ್ನಂ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾದಧಿಕಂ ಗುಣೈಃ||೧೯||
एभ्यो द्विशारिवादीनि जले पक्त्वैकविंशतिम्| जले तस्मिन् पचेत् सर्पिर्गृष्टिक्षीरचतुर्गुणम्| वीराद्विमेदाकाकोलीकपिकच्छूविषाणिभिः| सूप्यपर्णीयुतैरेतन्महाकल्याणकं परम्| बृंहणं सन्निपातघ्नं पूर्वस्मादधिकं गुणैः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahApaishAcakaM ghRutam (20) · Śloka 20
ಜಟಿಲಾ ಪೂತನಾ ಕೇಶೀ ಚಾರಟೀ ಮರ್ಕಟೀ ವಚಾ| ತ್ರಾಯಮಾಣಾ ಜಯಾ ವೀರಾ ಚೋರಕಃ ಕಟುರೋಹಿಣೀ| ಕಾಯಸ್ಥಾ ಸೂಕರೀ ಛತ್ರಾ ಸಾತಿಚ್ಛತ್ರಾ ಪಲಙ್ಕಷಾ| ಮಹಾಪುರುಷದನ್ತಾ ಚ ವಯಸ್ಥಾ ನಾಕುಲೀದ್ವಯಮ್| ಕಟಮ್ಭರಾ ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ಚ ತೈರ್ಘೃತಮ್| ಸಿದ್ಧಂ ಚಾತುರ್ಥಿಕೋನ್ಮಾದಗ್ರಹಾಪಸ್ಮಾರನಾಶನಮ್| ಮಹಾಪೈಶಾಚಕಂ ನಾಮ ಘೃತಮೇತದ್ಯಥಾಮೃತಮ್| ಬುದ್ಧಿಮೇಧಾಸ್ಮೃತಿಕರಂ ಬಾಲಾನಾಂ ಚಾಙ್ಗವರ್ಧನಮ್||೨೦||
जटिला पूतना केशी चारटी मर्कटी वचा| त्रायमाणा जया वीरा चोरकः कटुरोहिणी| कायस्था सूकरी छत्रा सातिच्छत्रा पलङ्कषा| महापुरुषदन्ता च वयस्था नाकुलीद्वयम्| कटम्भरा वृश्चिकाली शालिपर्णी च तैर्घृतम्| सिद्धं चातुर्थिकोन्मादग्रहापस्मारनाशनम्| महापैशाचकं नाम घृतमेतद्यथामृतम्| बुद्धिमेधास्मृतिकरं बालानां चाङ्गवर्धनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAdighRutam (21) · Śloka 21
ಲಶುನಾನಾಂ ಶತಂ ತ್ರಿಂಶದಭಯಾತ್ರ್ಯೂಷಣಾತ್ ಪಲಮ್| ಗವ್ಯಚರ್ಮಮಷೀಪ್ರಸ್ಥೋ ದ್ವಯಾಢಕಂ ಕ್ಷೀರಮೂತ್ರಯೋಃ| ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಮೇಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಹಿಙ್ಗುಚೂರ್ಣಪಲಂ ಶೀತೇ ದತ್ವಾ ಚ ಮಧುಮಾನಿಕಾಮ್| ತದ್ದೋಷಾಗನ್ತುಸಮ್ಭೂತಾನುನ್ಮಾದನ್ವಿಷಮಜ್ವರಾನ್| ಅಪಸ್ಮಾರಾಂಶ್ಚ ಹನ್ತ್ಯಾಶು ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನನಾವನೈಃ||೨೧||
लशुनानां शतं त्रिंशदभयात्र्यूषणात् पलम्| गव्यचर्ममषीप्रस्थो द्वयाढकं क्षीरमूत्रयोः| पुराणसर्पिषः प्रस्थमेभिः सिद्धं प्रयोजयेत्| हिङ्गुचूर्णपलं शीते दत्वा च मधुमानिकाम्| तद्दोषागन्तुसम्भूतानुन्मादन्विषमज्वरान्| अपस्मारांश्च हन्त्याशु पानाभ्यञ्जननावनैः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upAyAntaranirdeshaH (22) · Śloka 22
ಕೇವಲಂ ಸಿದ್ಧಮೇಭಿರ್ವಾ ಘೃತಮುತ್ತಮಮಾತ್ರಯಾ| ಪುರಾಣಂ ಪಾಯಯಿತ್ವೈನಂ ಶ್ವಭ್ರೇ ರುನ್ಧ್ಯಾದ್ ಗೃಹೇಽಥವಾ||೨೨||
केवलं सिद्धमेभिर्वा घृतमुत्तममात्रया| पुराणं पाययित्वैनं श्वभ्रे रुन्ध्याद् गृहेऽथवा||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena a~jjanAdiyogopayogitA (23) · Śloka 23
ಏತಾನೌಷಧವರ್ಗಾನ್ವಾ ವಿಧೇಯತ್ವಮಗಚ್ಛತಿ| ಅಞ್ಜನೋದ್ವರ್ತನಾಲೇಪನಾವನಾದಿಷು ಯೋಜಯೇತ್||೨೩||
एतानौषधवर्गान्वा विधेयत्वमगच्छति| अञ्जनोद्वर्तनालेपनावनादिषु योजयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAditailam (24) · Śloka 24
ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಜಗನ್ಧೋಗ್ರಗನ್ಧಾಲಶುನಸರ್ಷಪೈಃ| ರಾಸ್ನಾಕಾಯಸ್ಥಗೋಲೋಮೀಯುಕ್ತೈಸ್ತೈಲಂ ವಿಪಾಚಿತಮ್| ಗೋಮೂತ್ರಸದೃಶಂ ಪಾನನಸ್ಯಾಭ್ಯಙ್ಗಾನುವಾಸನೈಃ| ಸರ್ವೋನ್ಮಾದಗ್ರಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಪಾಪ್ಮಾಪಸ್ಮಾರನಾಶನಮ್||೨೪||
अश्वगन्धाजगन्धोग्रगन्धालशुनसर्षपैः| रास्नाकायस्थगोलोमीयुक्तैस्तैलं विपाचितम्| गोमूत्रसदृशं पाननस्याभ्यङ्गानुवासनैः| सर्वोन्मादग्रहालक्ष्मीपाप्मापस्मारनाशनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirIShAdya~jjananAvane (25) · Śloka 25
ಶಿರೀಷೋ ಮಧುಕಂ ಹಿಙ್ಗು ಲಶುನಸ್ತಗರಂ ವಚಾ| ಕುಷ್ಠಞ್ಚ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟಂ ಸ್ಯಾನ್ನಾವನಾಞ್ಜನಮ್| ತದ್ವದ್ ವ್ಯೋಷಂ ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ಮಞ್ಷಿಠಾಹಿಙ್ಗುಸರ್ಷಪಾಃ| ಶಿರೀಷಬೀಜಂ ಚೋನ್ಮಾದಗ್ರಹಾಪಸ್ಮಾರನಾಶನಮ್||೨೫||
शिरीषो मधुकं हिङ्गु लशुनस्तगरं वचा| कुष्ठञ्च बस्तमूत्रेण पिष्टं स्यान्नावनाञ्जनम्| तद्वद् व्योषं हरिद्रे द्वे मञ्षिठाहिङ्गुसर्षपाः| शिरीषबीजं चोन्मादग्रहापस्मारनाशनम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmayAdiyogaH nasyAdyatha (26) · Śloka 26
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಮೈನ್ದ್ರೀಂ ವಿಡಙ್ಗಾನಿ ವ್ಯೋಷಂ ಹಿಙ್ಗುಜಟಾಂ ಮುರಮ್| ರಾಸ್ನಾಂ ವಿಷಘ್ನಾಂ ಲಶುನಂ ವಿಶಲ್ಯಾಂ ಸುರಸಂ ವಚಾಮ್| ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಂ ನಾಗವಿನ್ನಾಮನನ್ತಾಂ ಸಹರೀತಕೀಮ್| ಕಾಮ್ಲೀಂ ಚ ಹಸ್ತಿಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಛಾಯಾವಿಶೋಷಿತಾ| ವರ್ತಿರ್ನಸ್ಯಾಞ್ಜನಾಲೇಪಧೂಪೈರುನ್ಮಾದಸೂದನೀ||೨೬||
ब्राह्मीमैन्द्रीं विडङ्गानि व्योषं हिङ्गुजटां मुरम्| रास्नां विषघ्नां लशुनं विशल्यां सुरसं वचाम्| ज्योतिष्मतीं नागविन्नामनन्तां सहरीतकीम्| काम्लीं च हस्तिमूत्रेण पिष्ट्वा छायाविशोषिता| वर्तिर्नस्याञ्जनालेपधूपैरुन्मादसूदनी||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apAmArgAdivartiH (27) · Śloka 27
ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಫಲಾನ್ಯಪಾಮಾರ್ಗಾದ್ಧಿಙ್ಗುಲಂ ಹಿಙ್ಗುಪತ್ರಿಕಾಮ್| ವರ್ತಿರ್ಗೋಕ್ರೋಷ್ಟುಪಿತ್ತೇನ ಮರಿಚಾರ್ಧಶಕಾಞ್ಜನಮ್| ಉನ್ಮಾದಭೂತಾಪಸ್ಮಾರೇ ನೃಷು ಗೋಷು ಚ ಗೋಚರೇ||೨೭||
पिष्ट्वा फलान्यपामार्गाद्धिङ्गुलं हिङ्गुपत्रिकाम्| वर्तिर्गोक्रोष्टुपित्तेन मरिचार्धशकाञ्जनम्| उन्मादभूतापस्मारे नृषु गोषु च गोचरे||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtashleShmAtmake visheShopacArAH (28) · Śloka 28
ಅವಪೀಡಾಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಃ ಸರ್ಷಪಸ್ನೇಹಸಂಯುತಾಃ| ಕಟುತೈಲೇನ ಚಾಭ್ಯಙ್ಗೋ ಧ್ಮಾಪಯೇಚ್ಚಾಸ್ಯ ತದ್ರಜಃ| ಸಹಿಙ್ಗುತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮಶ್ಚ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೋದಿತೋ ಹಿತಃ| ಸೃಗಾಲಶಲ್ಯಕೋಲೂಕಜತುಕಾವೃಕಬಸ್ತಜೈಃ| ಮೂತ್ರಪಿತ್ತಶಕೃಲ್ಲೋಮನಖಚರ್ಮಭಿರಾಚರೇತ್| ಧೂಪಧೂಮಾಞ್ಜನಾಭ್ಯಙ್ಗಪ್ರದೇಹಪರಿಷೇಚನಮ್| ಧೂಪಯೇತ್ಸತತಂ ಚೈನಂ ಶ್ವಗೋಮತ್ಸ್ಯೈಃ ಸುಪೂತಿಭಿಃ| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕೇ ಪ್ರಾಯಃ .....................||೨೮||
अवपीडाश्च विविधाः सर्षपस्नेहसंयुताः| कटुतैलेन चाभ्यङ्गो ध्मापयेच्चास्य तद्रजः| सहिङ्गुतीक्ष्णधूमश्च सूत्रस्थानोदितो हितः| सृगालशल्यकोलूकजतुकावृकबस्तजैः| मूत्रपित्तशकृल्लोमनखचर्मभिराचरेत्| धूपधूमाञ्जनाभ्यङ्गप्रदेहपरिषेचनम्| धूपयेत्सततं चैनं श्वगोमत्स्यैः सुपूतिभिः| वातश्लेष्मात्मके प्रायः .....................||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittike visheShopacArAH (29) · Śloka 29
......................... ಪೈತ್ತಿಕೇ ತು ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ತಿಕ್ತಕಂ ಜೀವನೀಯಂ ಚ ಸರ್ಪಿಃ ಸ್ನೇಹಶ್ಚ ಮಿಶ್ರಕಃ| ಶೀತಾನಿ ಚಾನ್ನಪಾನಾನಿ ಮಧುರಾಣಿ ಲಘೂನಿ ಚ| ವಿಧ್ಯೇತ್ಸಿರಾಂ ಯಥೋಕ್ತಾಂ ವಾ ತೃಪ್ತಂ ಮೇದ್ಯಾಮಿಷಸ್ಯ ವಾ| ನಿವಾತೇ ಶಾಯಯೇದೇವಂ ಮುಚ್ಯತೇ ಮತಿವಿಭ್ರಮಾತ್||೨೯||
......................... पैत्तिके तु प्रशस्यते| तिक्तकं जीवनीयं च सर्पिः स्नेहश्च मिश्रकः| शीतानि चान्नपानानि मधुराणि लघूनि च| विध्येत्सिरां यथोक्तां वा तृप्तं मेद्यामिषस्य वा| निवाते शाययेदेवं मुच्यते मतिविभ्रमात्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANabhayakarAH upacAravisheShAH (30) · Śloka 30
ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯಾಸಲಿಲೇ ಕೂಪೇ ಶೇಷಯೇದ್ವಾ ಬುಭುಕ್ಷಯಾ| ಆಶ್ವಾಸಯೇತ್ ಸುಹೃತಂ ವಾ ವಾಕ್ಯೈರ್ಧರ್ಮಾಥಸಂಹಿತೈಃ| ಬ್ರೂಯಾದಿಷ್ಟವಿನಾಶಂ ವಾ ದರ್ಶಯೇದದ್ಭುತಾನಿ ವಾ| ಬದ್ಧಂ ಸರ್ಷಪತೈಲಾಕ್ತಂ ನ್ಯಸ್ತಂ ಚೋತ್ತಾನಮಾತಪೇ| ಕಪಿಕಚ್ಛ್ವಾಥವಾ ತಪ್ತೈರ್ಲೋಹತೈಲಜಲೈಃ ಸ್ಪೃಶೇತ್| ಕಶಾಭಿಸ್ತಾಡಯಿತ್ವಾ ವಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ಶ್ವಭ್ರೇ ವಿನಿಕ್ಷಿಪೇತ್| ಅಥವಾ ವೀತಶಸ್ತ್ರಾಶ್ಮಜನೇ ಸನ್ತಮಸೇ ಗೃಹೇ| ಸರ್ಪಣೋದ್ಧೃತದಂಷ್ಟ್ರೇಣ ದಾನ್ತೈಃ ಸಿಂಹೈರ್ಗಜೈಶ್ಚ ತಮ್| ತ್ರಾಸಯೇಚ್ಛಸ್ತ್ರಹಸ್ತೈರ್ವಾ ಕಿರಾತಾರಾತಿತಿಸ್ಕರೈಃ| ಅಥವಾ ರಾಜಪುರುಷಾ ಬಹಿರ್ನೀತ್ವಾ ಸುಸಂಯತಮ್| ಭಾಯಯೇಯುರ್ವಧೇನೈನಂ ತರ್ಜಯನ್ತೋ ನೃಪಾಜ್ಞಯಾ| ದೇಹದುಃಖಭಯೇಭ್ಯೋ ಹಿ ಪರಂ ಪ್ರಾಣಭಯಂ ಮತಮ್| ತೇನ ಯಾತಿ ಶಮಂ ತಸ್ಯ ಸರ್ವತೋ ವಿಪ್ಲುತಂ ಮನಃ| ಸಿದ್ಧಾ ಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೇಯಂ ದೇಶಕಾಲಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ||೩೦||
प्रक्षिप्यासलिले कूपे शेषयेद्वा बुभुक्षया| आश्वासयेत् सुहृतं वा वाक्यैर्धर्माथसंहितैः| ब्रूयादिष्टविनाशं वा दर्शयेदद्भुतानि वा| बद्धं सर्षपतैलाक्तं न्यस्तं चोत्तानमातपे| कपिकच्छ्वाथवा तप्तैर्लोहतैलजलैः स्पृशेत्| कशाभिस्ताडयित्वा वा बद्ध्वा श्वभ्रे विनिक्षिपेत्| अथवा वीतशस्त्राश्मजने सन्तमसे गृहे| सर्पणोद्धृतदंष्ट्रेण दान्तैः सिंहैर्गजैश्च तम्| त्रासयेच्छस्त्रहस्तैर्वा किरातारातितिस्करैः| अथवा राजपुरुषा बहिर्नीत्वा सुसंयतम्| भाययेयुर्वधेनैनं तर्जयन्तो नृपाज्ञया| देहदुःखभयेभ्यो हि परं प्राणभयं मतम्| तेन याति शमं तस्य सर्वतो विप्लुतं मनः| सिद्धा क्रिया प्रयोज्येयं देशकालाद्यपेक्षया||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana iShTavinAshajonmAdapratiShedhaH (31) · Śloka 31
ಇಷ್ಟಾದ್ರವ್ಯವಿನಾಶಾತ್ತು ಮನೋ ಯಸ್ಯೋಪಹನ್ಯತೇ| ತಸ್ಯ ತತ್ಸದೃಶಪ್ರಾಪ್ತಿಸ್ಸಾನ್ತ್ವಾಶ್ವಾಸೈಃ ಪ್ರಸಾದಯೇತ್||೩೧||
इष्टाद्रव्यविनाशात्तु मनो यस्योपहन्यते| तस्य तत्सदृशप्राप्तिस्सान्त्वाश्वासैः प्रसादयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmAdijAnAmunmAdAnAM pratIkAraH (32) · Śloka 32
ಕಾಮಶೋಕಭಯಕ್ರೋಧಹರ್ಷೇರ್ಷ್ಯಾಲೋಭಸಮ್ಭವಾನ್| ಪರಸ್ಪರಪ್ರತಿದ್ವನ್ದ್ವೈರೇಭಿರೇವ ಶಮಂ ನಯೇತ್||೩೨||
कामशोकभयक्रोधहर्षेर्ष्यालोभसम्भवान्| परस्परप्रतिद्वन्द्वैरेभिरेव शमं नयेत्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BUtAnubandhapratikAravisheShaH (33) · Śloka 33
ಭೂತಾನುಬನ್ಧಮೀಕ್ಷೇತ ಪ್ರೋಕ್ತಲಿಙ್ಗಾಧಿಕಾಕೃತಿಮ್| ಯದ್ಯುನ್ಮಾದೇ ತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ ಭೂತನಿರ್ದಿಷ್ಟಮೌಷಧಮ್| ಬಲಿಂ ಚ ದದ್ಯಾತ್ಪಲಲಂ ಯಾವಕಂ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡಿಕಾಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಮಧುರಮಾಹಾರಂ ತಣ್ಡುಲಾನ್ ರುಧಿರೋಕ್ಷಿತಾನ್| ಪಕ್ವಾಮಕಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ಸುರಾಂ ಮೈರೇಯಮಾಸವಮ್| ಅತಿಮುಕ್ತಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಜಾತ್ಯಾಃ ಸಹಚರಸ್ಯ ಚ| ಚತುಷ್ಪಥೇ ಗವಾಂ ತೀರ್ಥೇ ನದೀನಾಂ ಸಙ್ಗಮೇಷು ಚ||೩೩||
भूतानुबन्धमीक्षेत प्रोक्तलिङ्गाधिकाकृतिम्| यद्युन्मादे ततः कुर्यात् भूतनिर्दिष्टमौषधम्| बलिं च दद्यात्पललं यावकं सक्तुपिण्डिकाम्| स्निग्धं मधुरमाहारं तण्डुलान् रुधिरोक्षितान्| पक्वामकानि मांसानि सुरां मैरेयमासवम्| अतिमुक्तस्य पुष्पाणि जात्याः सहचरस्य च| चतुष्पथे गवां तीर्थे नदीनां सङ्गमेषु च||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sattvavatAM unmAdAsamBavaH (34) · Śloka 34
ನಿವೃತ್ತಾಮಿಷಮದ್ಯೋ ಯೋ ಹಿತಾಶೀ ಪ್ರಯತಃ ಶುಚಿಃ| ನಿಜಾಗನ್ತುಭಿರುನ್ಮಾದೈಃ ಸತ್ತ್ವವಾನ್ ನ ಸ ಯುಜ್ಯತೇ||೩೪||
निवृत्तामिषमद्यो यो हिताशी प्रयतः शुचिः| निजागन्तुभिरुन्मादैः सत्त्ववान् न स युज्यते||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vigatonmAdalakShaNam (9) · Śloka 9
ಪ್ರಸಾದಶ್ಚೇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥಾನಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾತ್ಮಮನಸಾಂ ತಥಾ| ಧಾತೂನಾಂ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥತ್ವಂ ವಿಗತೋನ್ಮಾದಲಕ್ಷಣಮ್||೩೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಉನ್ಮಾದ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೯||
प्रसादश्चेन्द्रियार्थानं बुद्ध्यात्ममनसां तथा| धातूनां प्रकृतिस्थत्वं विगतोन्मादलक्षणम्||३५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे उन्माद प्रतिषेधो नाम नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon