Adhikarana athonmAdapratiShedho nAma navamo~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
অথাত উন্মাদপ্রতিষেধং নামাধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथात उन्मादप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrAdau sa~gkhyAsamprAptirnirvacana~jca (2) · Śloka 2
ষডুন্মাদা ভবন্তি-বাতপিত্তকফসন্নিপাতাধিবিষনিমিত্তাঃ| তত্রোন্মাদো নাম য উন্মার্গগৈঃ শারীরমানসৈর্দোষৈর্মনসো মদঃ||২||
षडुन्मादा भवन्ति-वातपित्तकफसन्निपाताधिविषनिमित्ताः| तत्रोन्मादो नाम य उन्मार्गगैः शारीरमानसैर्दोषैर्मनसो मदः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdahetuH (3) · Śloka 3
তেষাং পুনরুন্মার্গগত্বে হেতুঃ শমলং বিকৃতোপহিতমহিতমনু চিতমন্নপানবিধিনিরপেক্ষমাহারজাতমত্যুপক্ষীণদেহানাং ব্যবাযব্যাধিবেগসমুদ্গমে বিষমশরীরচেষ্টোপসেবা দেব দ্বিজগুরূল্লঙ্ঘনং বা রাগদ্বেষজনিতাভিরাধিভির্মনোবিঘাতো বিষোপবিষগরোপযোগো বা||৩||
तेषां पुनरुन्मार्गगत्वे हेतुः शमलं विकृतोपहितमहितमनु चितमन्नपानविधिनिरपेक्षमाहारजातमत्युपक्षीणदेहानां व्यवायव्याधिवेगसमुद्गमे विषमशरीरचेष्टोपसेवा देव द्विजगुरूल्लङ्घनं वा रागद्वेषजनिताभिराधिभिर्मनोविघातो विषोपविषगरोपयोगो वा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasamprAptiH (4) · Śloka 4
এভির্হীনসত্ত্বস্য মনস্যুপহতে বুদ্ধৌ প্রচলিতাযামত্যু দীর্ণত্বাদ্দোষাঃ প্রকুপিতা হৃদযমুপসৃত্য মনোবহানি স্রোতাং স্যাবৃত্য জনযন্ত্যুন্মাদম্||৪||
एभिर्हीनसत्त्वस्य मनस्युपहते बुद्धौ प्रचलितायामत्यु दीर्णत्वाद्दोषाः प्रकुपिता हृदयमुपसृत्य मनोवहानि स्रोतां स्यावृत्य जनयन्त्युन्मादम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdapUrvarUpANi (5) · Śloka 5
তত্র শিরসঃ শূন্যতা চক্ষুষোরস্বস্থত্বং স্বনঃ কর্ণযো- রুচ্ছ্বাসাধিক্যমাস্যসংস্রবণম্মন্নানভিলাষোঽরোচকো- ঽবিপাকো হৃদযগ্রহোঽস্থানে ধ্যানাযাসসম্মোহোদ্বেগাঃ সততং রোমহর্ষো জ্বরোঽভীক্ষ্ণমুন্মত্তচিত্তত্বমুদর্দিত্বমর্দিতাকৃ- তিকরণং ব্যাধেঃ স্বপ্নে চ দর্শনমভীক্ষ্ণং ভ্রান্তচিত্তচ- লিতানবস্থিতানামপ্রশস্তানাং রূপাণাং তিলপীডাকবচ্চ- ক্রাধিরোহণং বাতকুণ্ডলিকাভিরুন্মথনং নিমজ্জনং কলুষাণাম্ভসামাবর্তেষু চক্ষুষোশ্চাপসর্পণমিতি দোষনিমিত্তানামুন্মাদানাং পূর্বরূপাণি| ততোঽনন্তরমুন্মাদাভিনির্বৃত্তিরেব||৫||
तत्र शिरसः शून्यता चक्षुषोरस्वस्थत्वं स्वनः कर्णयो- रुच्छ्वासाधिक्यमास्यसंस्रवणम्मन्नानभिलाषोऽरोचको- ऽविपाको हृदयग्रहोऽस्थाने ध्यानायाससम्मोहोद्वेगाः सततं रोमहर्षो ज्वरोऽभीक्ष्णमुन्मत्तचित्तत्वमुदर्दित्वमर्दिताकृ- तिकरणं व्याधेः स्वप्ने च दर्शनमभीक्ष्णं भ्रान्तचित्तच- लितानवस्थितानामप्रशस्तानां रूपाणां तिलपीडाकवच्च- क्राधिरोहणं वातकुण्डलिकाभिरुन्मथनं निमज्जनं कलुषाणाम्भसामावर्तेषु चक्षुषोश्चापसर्पणमिति दोषनिमित्तानामुन्मादानां पूर्वरूपाणि| ततोऽनन्तरमुन्मादाभिनिर्वृत्तिरेव||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmAdasAmAnyalakShaNam (6) · Śloka 6
সামান্যলিঙ্গং মনোবুদ্ধিস্মৃত্যাদিসম্প্রমোষঃ| ততশ্চ দেহো হতসারথিরিব রথোঽকর্ণধার ইব চাপ্সু প্লবঃ সুখ দুঃখাচারধর্মাধর্মপ্রলুপ্তোকস্মাদ্ ভ্রমতি||৬||
सामान्यलिङ्गं मनोबुद्धिस्मृत्यादिसम्प्रमोषः| ततश्च देहो हतसारथिरिव रथोऽकर्णधार इव चाप्सु प्लवः सुख दुःखाचारधर्माधर्मप्रलुप्तोकस्माद् भ्रमति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtonmAdalakShaNAni (7) · Śloka 7
তত্র বাতাদস্থানস্মিতহসিতনৃত্তগীতবাদিত্রবাগঙ্গবিক্ষেপ বাগ্ভেদভ্রূবিক্ষেপরোদনক্রোশনাস্ফোটনানি পর্যটনমজস্র মাস্যাত্ ফেনাগমো যানমযানৈরলঙ্করণমনলঙ্কারিকরিকৈর্দ্র ব্যৈর্লোভোঽভ্যবহার্যেষু লব্ধেষু চাবমানস্তীব্রং মাত্সর্যং কার্শ্যং পারুষ্যমুত্পিণ্ডিতারুণাক্ষতা জীর্ণেঽন্নে চাতিবলবত্বম্||৭||
तत्र वातादस्थानस्मितहसितनृत्तगीतवादित्रवागङ्गविक्षेप वाग्भेदभ्रूविक्षेपरोदनक्रोशनास्फोटनानि पर्यटनमजस्र मास्यात् फेनागमो यानमयानैरलङ्करणमनलङ्कारिकरिकैर्द्र व्यैर्लोभोऽभ्यवहार्येषु लब्धेषु चावमानस्तीव्रं मात्सर्यं कार्श्यं पारुष्यमुत्पिण्डितारुणाक्षता जीर्णेऽन्ने चातिबलवत्वम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittonmAdalakShaNAni (8) · Śloka 8
পিত্তাত্ ক্রোধঃ সন্তর্জনমকস্মান্মুষ্টিলোষ্টকাষ্ঠশস্ত্রৈ রভিদ্রবণং নগ্নতা প্রচ্ছাযশিশিরাভিরতিরুদকাভিলাষঃ সন্তাপঃ পীতাবস্রংসনমনিমিত্তমনলজ্বলনোপশঙ্কাহ্নি তারকাদর্শনং তাম্রহরিতহারিদ্রসংরব্ধাক্ষত্বং চ||৮||
पित्तात् क्रोधः सन्तर्जनमकस्मान्मुष्टिलोष्टकाष्ठशस्त्रै रभिद्रवणं नग्नता प्रच्छायशिशिराभिरतिरुदकाभिलाषः सन्तापः पीतावस्रंसनमनिमित्तमनलज्वलनोपशङ्काह्नि तारकादर्शनं ताम्रहरितहारिद्रसंरब्धाक्षत्वं च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaPonmAdalakShaNAni (9) · Śloka 9
কফাদল্পবাক্চেষ্টাহারত্বমরোচকো বমথুরুষ্ণসেবা লালাসিঙ্ঘাণকস্রবণং রহঃকামতা স্ত্রীপ্রিযত্বং নিদ্রা বীভত্সত্বং শৌচদ্বেষঃ শ্বযথুরাস্যে শুক্লস্তিমিতমলা বিলাক্ষতা ভুক্তে রাত্রৌ চ বলবত্বমিতি||৯||
कफादल्पवाक्चेष्टाहारत्वमरोचको वमथुरुष्णसेवा लालासिङ्घाणकस्रवणं रहःकामता स्त्रीप्रियत्वं निद्रा बीभत्सत्वं शौचद्वेषः श्वयथुरास्ये शुक्लस्तिमितमला विलाक्षता भुक्ते रात्रौ च बलवत्वमिति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtonmAdalakShaNam (10) · Śloka 10
ভবতি চাত্র সর্বাযতনসংস্থানসন্নিপাতে তদাত্মকম্| উন্মাদং দারুণং বিদ্যাত্তং ভিষক্ পরিবর্জযেত্||১০||
भवति चात्र सर्वायतनसंस्थानसन्निपाते तदात्मकम्| उन्मादं दारुणं विद्यात्तं भिषक् परिवर्जयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AdhijonmAdalakShaNam (11) · Śloka 11
ধনকান্তাদিনাশেন দুঃসহেনাভিষঙ্গবান্| পাণ্ডুর্দীনো মুহুর্মুহ্যন্ হাহেতি পরিদেবতে| রোদিত্যকস্মাত্ স্মযতে তদ্গুণান্ বহু মন্যতে| শোকক্লিষ্টমনা ধ্যাযন্ জাগরূকো বিচেষ্টতে||১১||
धनकान्तादिनाशेन दुःसहेनाभिषङ्गवान्| पाण्डुर्दीनो मुहुर्मुह्यन् हाहेति परिदेवते| रोदित्यकस्मात् स्मयते तद्गुणान् बहु मन्यते| शोकक्लिष्टमना ध्यायन् जागरूको विचेष्टते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShajonmAdalakShaNam (12) · Śloka 12
বিষেণ শ্যাববদনো নষ্টচ্ছাযোঽবলেন্দ্রিযঃ| বেগান্তরেঽপি সম্ভ্রান্তো রক্তাক্ষস্তং বিবর্জযেত্||১২||
विषेण श्याववदनो नष्टच्छायोऽबलेन्द्रियः| वेगान्तरेऽपि सम्भ्रान्तो रक्ताक्षस्तं विवर्जयेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAkramaH (13) · Śloka 13
অথানিলজ উন্মাদে স্নেহপানং প্রযোজযেত্| পূর্বমাবৃতমার্গে তু সস্নেহং মৃদুশোধনম্| কফপিত্তোদ্ভবেঽপ্যাদৌ বমনং সবিরেচনম্| স্নিগ্ধস্বিন্নস্য বস্তীংশ্চ শিরসশ্চ বিরেচনম্| তথাস্য শুদ্ধদেহস্য প্রসাদং লভতে মনঃ||১৩||
अथानिलज उन्मादे स्नेहपानं प्रयोजयेत्| पूर्वमावृतमार्गे तु सस्नेहं मृदुशोधनम्| कफपित्तोद्भवेऽप्यादौ वमनं सविरेचनम्| स्निग्धस्विन्नस्य बस्तींश्च शिरसश्च विरेचनम्| तथास्य शुद्धदेहस्य प्रसादं लभते मनः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snehayogAH (14) · Śloka 14
স্নেহকালে চ বাতোত্থে তৈলং শৈরীষমিষ্যতে| মহাকল্যাণকং পৈত্তে পঞ্চগব্যং কফোদ্ভবে||১৪||
स्नेहकाले च वातोत्थे तैलं शैरीषमिष्यते| महाकल्याणकं पैत्ते पञ्चगव्यं कफोद्भवे||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tIkShNanAvanAdicikitsAkramaH (15) · Śloka 15
ইত্থমপ্যনুবৃত্তৌ নু তীক্ষ্ণং নাবনমঞ্জনম্| হর্ষণাশ্বাসনোত্রাসভযতাডনতর্জনম্| অভ্যঙ্গোদ্বর্তনালেপধূপান্ পানং চ সর্পিষঃ| যুঞ্জ্যাত্তানি হি শুদ্ধস্য নযন্তি প্রকৃতিং মনঃ||১৫||
इत्थमप्यनुवृत्तौ नु तीक्ष्णं नावनमञ्जनम्| हर्षणाश्वासनोत्रासभयताडनतर्जनम्| अभ्यङ्गोद्वर्तनालेपधूपान् पानं च सर्पिषः| युञ्ज्यात्तानि हि शुद्धस्य नयन्ति प्रकृतिं मनः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hi~ggvAdighRutam (16) · Śloka 16
হিঙ্গুসৌবর্চলব্যোষৈর্দ্বিপলাংশৈর্ঘৃতাঢকম্| সিদ্ধং সমূত্রমুন্মাদভূতাপস্মারনুত্ পরম্||১৬||
हिङ्गुसौवर्चलव्योषैर्द्विपलांशैर्घृताढकम्| सिद्धं समूत्रमुन्मादभूतापस्मारनुत् परम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmIghRutam (17) · Śloka 17
দ্বৌ প্রস্থৌ স্বরসাদ্ ব্রাহ্মযা ঘৃতপ্রস্থঞ্চ সাধিতম্| ব্যোষশ্যামাত্রিবৃদ্বিম্বীশঙ্খপুষ্পীনৃপদ্রুমৈঃ| সসপ্তলাকৃমিহরৈঃ কল্কিতৈরক্ষসম্মিতৈঃ| পলবৃদ্ধ্যা প্রযুঞ্জীত পরং মাত্রাচতুষ্পলম্| উন্মাদকুষ্ঠাপস্মারহরং বন্ধ্যাসুতপ্রদম্| বাক্যস্বরস্মৃতিমেধাকৃদ্ধন্যং ব্রাহ্মীঘৃতং স্মৃতম্||১৭||
द्वौ प्रस्थौ स्वरसाद् ब्राह्मया घृतप्रस्थञ्च साधितम्| व्योषश्यामात्रिवृद्बिम्बीशङ्खपुष्पीनृपद्रुमैः| ससप्तलाकृमिहरैः कल्कितैरक्षसम्मितैः| पलवृद्ध्या प्रयुञ्जीत परं मात्राचतुष्पलम्| उन्मादकुष्ठापस्मारहरं वन्ध्यासुतप्रदम्| वाक्यस्वरस्मृतिमेधाकृद्धन्यं ब्राह्मीघृतं स्मृतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kalyANakaghRutam (18) · Śloka 18
বরাবিশালাবঢ্রৈলাদেবদার্বেলবালুকৈঃ| দ্বিশারিবাদ্বিরজনীদ্বিস্থিরাফলিনীনতৈঃ| বৃহতীকুষ্ঠমঞ্জিষ্ঠানাগকেসরদাডিমৈঃ| বেল্লতালীসপত্রৈলামালতীমুকুলোত্পলৈঃ| সদন্তীপদ্মকহিমৈঃ কর্ষাংশৈঃ সর্পিষঃ পচেত্| প্রস্থং ভূতগ্রহোন্মাদকাসাপস্মারসূদনম্| পাণ্ডুকণ্ডূবিষে শোষে মেহে মোহে জ্বরে গরে| অরেতস্যল্পরজসি দৈবোপহতচেতসি| অমেধসি স্খলদ্বাচি স্মৃতিকামেঽল্পপাবকে| বল্যং মঙ্গল্যমাযুষ্যং কান্তিসৌভাগ্যপুষ্টিদম্| কল্যাণকমিদং সর্পিঃ শ্রেষ্ঠং পুংসবনেষু চ||১৮||
वराविशालाबढ्रैलादेवदार्वेलवालुकैः| द्विशारिवाद्विरजनीद्विस्थिराफलिनीनतैः| बृहतीकुष्ठमञ्जिष्ठानागकेसरदाडिमैः| वेल्लतालीसपत्रैलामालतीमुकुलोत्पलैः| सदन्तीपद्मकहिमैः कर्षांशैः सर्पिषः पचेत्| प्रस्थं भूतग्रहोन्मादकासापस्मारसूदनम्| पाण्डुकण्डूविषे शोषे मेहे मोहे ज्वरे गरे| अरेतस्यल्परजसि दैवोपहतचेतसि| अमेधसि स्खलद्वाचि स्मृतिकामेऽल्पपावके| बल्यं मङ्गल्यमायुष्यं कान्तिसौभाग्यपुष्टिदम्| कल्याणकमिदं सर्पिः श्रेष्ठं पुंसवनेषु च||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAkalyANakaghRutam (19) · Śloka 19
এভ্যো দ্বিশারিবাদীনি জলে পক্ত্বৈকবিংশতিম্| জলে তস্মিন্ পচেত্ সর্পির্গৃষ্টিক্ষীরচতুর্গুণম্| বীরাদ্বিমেদাকাকোলীকপিকচ্ছূবিষাণিভিঃ| সূপ্যপর্ণীযুতৈরেতন্মহাকল্যাণকং পরম্| বৃংহণং সন্নিপাতঘ্নং পূর্বস্মাদধিকং গুণৈঃ||১৯||
एभ्यो द्विशारिवादीनि जले पक्त्वैकविंशतिम्| जले तस्मिन् पचेत् सर्पिर्गृष्टिक्षीरचतुर्गुणम्| वीराद्विमेदाकाकोलीकपिकच्छूविषाणिभिः| सूप्यपर्णीयुतैरेतन्महाकल्याणकं परम्| बृंहणं सन्निपातघ्नं पूर्वस्मादधिकं गुणैः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahApaishAcakaM ghRutam (20) · Śloka 20
জটিলা পূতনা কেশী চারটী মর্কটী বচা| ত্রাযমাণা জযা বীরা চোরকঃ কটুরোহিণী| কাযস্থা সূকরী ছত্রা সাতিচ্ছত্রা পলঙ্কষা| মহাপুরুষদন্তা চ বযস্থা নাকুলীদ্বযম্| কটম্ভরা বৃশ্চিকালী শালিপর্ণী চ তৈর্ঘৃতম্| সিদ্ধং চাতুর্থিকোন্মাদগ্রহাপস্মারনাশনম্| মহাপৈশাচকং নাম ঘৃতমেতদ্যথামৃতম্| বুদ্ধিমেধাস্মৃতিকরং বালানাং চাঙ্গবর্ধনম্||২০||
जटिला पूतना केशी चारटी मर्कटी वचा| त्रायमाणा जया वीरा चोरकः कटुरोहिणी| कायस्था सूकरी छत्रा सातिच्छत्रा पलङ्कषा| महापुरुषदन्ता च वयस्था नाकुलीद्वयम्| कटम्भरा वृश्चिकाली शालिपर्णी च तैर्घृतम्| सिद्धं चातुर्थिकोन्मादग्रहापस्मारनाशनम्| महापैशाचकं नाम घृतमेतद्यथामृतम्| बुद्धिमेधास्मृतिकरं बालानां चाङ्गवर्धनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lashunAdighRutam (21) · Śloka 21
লশুনানাং শতং ত্রিংশদভযাত্র্যূষণাত্ পলম্| গব্যচর্মমষীপ্রস্থো দ্বযাঢকং ক্ষীরমূত্রযোঃ| পুরাণসর্পিষঃ প্রস্থমেভিঃ সিদ্ধং প্রযোজযেত্| হিঙ্গুচূর্ণপলং শীতে দত্বা চ মধুমানিকাম্| তদ্দোষাগন্তুসম্ভূতানুন্মাদন্বিষমজ্বরান্| অপস্মারাংশ্চ হন্ত্যাশু পানাভ্যঞ্জননাবনৈঃ||২১||
लशुनानां शतं त्रिंशदभयात्र्यूषणात् पलम्| गव्यचर्ममषीप्रस्थो द्वयाढकं क्षीरमूत्रयोः| पुराणसर्पिषः प्रस्थमेभिः सिद्धं प्रयोजयेत्| हिङ्गुचूर्णपलं शीते दत्वा च मधुमानिकाम्| तद्दोषागन्तुसम्भूतानुन्मादन्विषमज्वरान्| अपस्मारांश्च हन्त्याशु पानाभ्यञ्जननावनैः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upAyAntaranirdeshaH (22) · Śloka 22
কেবলং সিদ্ধমেভির্বা ঘৃতমুত্তমমাত্রযা| পুরাণং পাযযিত্বৈনং শ্বভ্রে রুন্ধ্যাদ্ গৃহেঽথবা||২২||
केवलं सिद्धमेभिर्वा घृतमुत्तममात्रया| पुराणं पाययित्वैनं श्वभ्रे रुन्ध्याद् गृहेऽथवा||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atideshena a~jjanAdiyogopayogitA (23) · Śloka 23
এতানৌষধবর্গান্বা বিধেযত্বমগচ্ছতি| অঞ্জনোদ্বর্তনালেপনাবনাদিষু যোজযেত্||২৩||
एतानौषधवर्गान्वा विधेयत्वमगच्छति| अञ्जनोद्वर्तनालेपनावनादिषु योजयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvagandhAditailam (24) · Śloka 24
অশ্বগন্ধাজগন্ধোগ্রগন্ধালশুনসর্ষপৈঃ| রাস্নাকাযস্থগোলোমীযুক্তৈস্তৈলং বিপাচিতম্| গোমূত্রসদৃশং পাননস্যাভ্যঙ্গানুবাসনৈঃ| সর্বোন্মাদগ্রহালক্ষ্মীপাপ্মাপস্মারনাশনম্||২৪||
अश्वगन्धाजगन्धोग्रगन्धालशुनसर्षपैः| रास्नाकायस्थगोलोमीयुक्तैस्तैलं विपाचितम्| गोमूत्रसदृशं पाननस्याभ्यङ्गानुवासनैः| सर्वोन्मादग्रहालक्ष्मीपाप्मापस्मारनाशनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirIShAdya~jjananAvane (25) · Śloka 25
শিরীষো মধুকং হিঙ্গু লশুনস্তগরং বচা| কুষ্ঠঞ্চ বস্তমূত্রেণ পিষ্টং স্যান্নাবনাঞ্জনম্| তদ্বদ্ ব্যোষং হরিদ্রে দ্বে মঞ্ষিঠাহিঙ্গুসর্ষপাঃ| শিরীষবীজং চোন্মাদগ্রহাপস্মারনাশনম্||২৫||
शिरीषो मधुकं हिङ्गु लशुनस्तगरं वचा| कुष्ठञ्च बस्तमूत्रेण पिष्टं स्यान्नावनाञ्जनम्| तद्वद् व्योषं हरिद्रे द्वे मञ्षिठाहिङ्गुसर्षपाः| शिरीषबीजं चोन्मादग्रहापस्मारनाशनम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana brAhmayAdiyogaH nasyAdyatha (26) · Śloka 26
ব্রাহ্মীমৈন্দ্রীং বিডঙ্গানি ব্যোষং হিঙ্গুজটাং মুরম্| রাস্নাং বিষঘ্নাং লশুনং বিশল্যাং সুরসং বচাম্| জ্যোতিষ্মতীং নাগবিন্নামনন্তাং সহরীতকীম্| কাম্লীং চ হস্তিমূত্রেণ পিষ্ট্বা ছাযাবিশোষিতা| বর্তির্নস্যাঞ্জনালেপধূপৈরুন্মাদসূদনী||২৬||
ब्राह्मीमैन्द्रीं विडङ्गानि व्योषं हिङ्गुजटां मुरम्| रास्नां विषघ्नां लशुनं विशल्यां सुरसं वचाम्| ज्योतिष्मतीं नागविन्नामनन्तां सहरीतकीम्| काम्लीं च हस्तिमूत्रेण पिष्ट्वा छायाविशोषिता| वर्तिर्नस्याञ्जनालेपधूपैरुन्मादसूदनी||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apAmArgAdivartiH (27) · Śloka 27
পিষ্ট্বা ফলান্যপামার্গাদ্ধিঙ্গুলং হিঙ্গুপত্রিকাম্| বর্তির্গোক্রোষ্টুপিত্তেন মরিচার্ধশকাঞ্জনম্| উন্মাদভূতাপস্মারে নৃষু গোষু চ গোচরে||২৭||
पिष्ट्वा फलान्यपामार्गाद्धिङ्गुलं हिङ्गुपत्रिकाम्| वर्तिर्गोक्रोष्टुपित्तेन मरिचार्धशकाञ्जनम्| उन्मादभूतापस्मारे नृषु गोषु च गोचरे||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtashleShmAtmake visheShopacArAH (28) · Śloka 28
অবপীডাশ্চ বিবিধাঃ সর্ষপস্নেহসংযুতাঃ| কটুতৈলেন চাভ্যঙ্গো ধ্মাপযেচ্চাস্য তদ্রজঃ| সহিঙ্গুতীক্ষ্ণধূমশ্চ সূত্রস্থানোদিতো হিতঃ| সৃগালশল্যকোলূকজতুকাবৃকবস্তজৈঃ| মূত্রপিত্তশকৃল্লোমনখচর্মভিরাচরেত্| ধূপধূমাঞ্জনাভ্যঙ্গপ্রদেহপরিষেচনম্| ধূপযেত্সততং চৈনং শ্বগোমত্স্যৈঃ সুপূতিভিঃ| বাতশ্লেষ্মাত্মকে প্রাযঃ .....................||২৮||
अवपीडाश्च विविधाः सर्षपस्नेहसंयुताः| कटुतैलेन चाभ्यङ्गो ध्मापयेच्चास्य तद्रजः| सहिङ्गुतीक्ष्णधूमश्च सूत्रस्थानोदितो हितः| सृगालशल्यकोलूकजतुकावृकबस्तजैः| मूत्रपित्तशकृल्लोमनखचर्मभिराचरेत्| धूपधूमाञ्जनाभ्यङ्गप्रदेहपरिषेचनम्| धूपयेत्सततं चैनं श्वगोमत्स्यैः सुपूतिभिः| वातश्लेष्मात्मके प्रायः .....................||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittike visheShopacArAH (29) · Śloka 29
......................... পৈত্তিকে তু প্রশস্যতে| তিক্তকং জীবনীযং চ সর্পিঃ স্নেহশ্চ মিশ্রকঃ| শীতানি চান্নপানানি মধুরাণি লঘূনি চ| বিধ্যেত্সিরাং যথোক্তাং বা তৃপ্তং মেদ্যামিষস্য বা| নিবাতে শাযযেদেবং মুচ্যতে মতিবিভ্রমাত্||২৯||
......................... पैत्तिके तु प्रशस्यते| तिक्तकं जीवनीयं च सर्पिः स्नेहश्च मिश्रकः| शीतानि चान्नपानानि मधुराणि लघूनि च| विध्येत्सिरां यथोक्तां वा तृप्तं मेद्यामिषस्य वा| निवाते शाययेदेवं मुच्यते मतिविभ्रमात्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANabhayakarAH upacAravisheShAH (30) · Śloka 30
প্রক্ষিপ্যাসলিলে কূপে শেষযেদ্বা বুভুক্ষযা| আশ্বাসযেত্ সুহৃতং বা বাক্যৈর্ধর্মাথসংহিতৈঃ| ব্রূযাদিষ্টবিনাশং বা দর্শযেদদ্ভুতানি বা| বদ্ধং সর্ষপতৈলাক্তং ন্যস্তং চোত্তানমাতপে| কপিকচ্ছ্বাথবা তপ্তৈর্লোহতৈলজলৈঃ স্পৃশেত্| কশাভিস্তাডযিত্বা বা বদ্ধ্বা শ্বভ্রে বিনিক্ষিপেত্| অথবা বীতশস্ত্রাশ্মজনে সন্তমসে গৃহে| সর্পণোদ্ধৃতদংষ্ট্রেণ দান্তৈঃ সিংহৈর্গজৈশ্চ তম্| ত্রাসযেচ্ছস্ত্রহস্তৈর্বা কিরাতারাতিতিস্করৈঃ| অথবা রাজপুরুষা বহির্নীত্বা সুসংযতম্| ভাযযেযুর্বধেনৈনং তর্জযন্তো নৃপাজ্ঞযা| দেহদুঃখভযেভ্যো হি পরং প্রাণভযং মতম্| তেন যাতি শমং তস্য সর্বতো বিপ্লুতং মনঃ| সিদ্ধা ক্রিযা প্রযোজ্যেযং দেশকালাদ্যপেক্ষযা||৩০||
प्रक्षिप्यासलिले कूपे शेषयेद्वा बुभुक्षया| आश्वासयेत् सुहृतं वा वाक्यैर्धर्माथसंहितैः| ब्रूयादिष्टविनाशं वा दर्शयेदद्भुतानि वा| बद्धं सर्षपतैलाक्तं न्यस्तं चोत्तानमातपे| कपिकच्छ्वाथवा तप्तैर्लोहतैलजलैः स्पृशेत्| कशाभिस्ताडयित्वा वा बद्ध्वा श्वभ्रे विनिक्षिपेत्| अथवा वीतशस्त्राश्मजने सन्तमसे गृहे| सर्पणोद्धृतदंष्ट्रेण दान्तैः सिंहैर्गजैश्च तम्| त्रासयेच्छस्त्रहस्तैर्वा किरातारातितिस्करैः| अथवा राजपुरुषा बहिर्नीत्वा सुसंयतम्| भाययेयुर्वधेनैनं तर्जयन्तो नृपाज्ञया| देहदुःखभयेभ्यो हि परं प्राणभयं मतम्| तेन याति शमं तस्य सर्वतो विप्लुतं मनः| सिद्धा क्रिया प्रयोज्येयं देशकालाद्यपेक्षया||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana iShTavinAshajonmAdapratiShedhaH (31) · Śloka 31
ইষ্টাদ্রব্যবিনাশাত্তু মনো যস্যোপহন্যতে| তস্য তত্সদৃশপ্রাপ্তিস্সান্ত্বাশ্বাসৈঃ প্রসাদযেত্||৩১||
इष्टाद्रव्यविनाशात्तु मनो यस्योपहन्यते| तस्य तत्सदृशप्राप्तिस्सान्त्वाश्वासैः प्रसादयेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmAdijAnAmunmAdAnAM pratIkAraH (32) · Śloka 32
কামশোকভযক্রোধহর্ষের্ষ্যালোভসম্ভবান্| পরস্পরপ্রতিদ্বন্দ্বৈরেভিরেব শমং নযেত্||৩২||
कामशोकभयक्रोधहर्षेर्ष्यालोभसम्भवान्| परस्परप्रतिद्वन्द्वैरेभिरेव शमं नयेत्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana BUtAnubandhapratikAravisheShaH (33) · Śloka 33
ভূতানুবন্ধমীক্ষেত প্রোক্তলিঙ্গাধিকাকৃতিম্| যদ্যুন্মাদে ততঃ কুর্যাত্ ভূতনির্দিষ্টমৌষধম্| বলিং চ দদ্যাত্পললং যাবকং সক্তুপিণ্ডিকাম্| স্নিগ্ধং মধুরমাহারং তণ্ডুলান্ রুধিরোক্ষিতান্| পক্বামকানি মাংসানি সুরাং মৈরেযমাসবম্| অতিমুক্তস্য পুষ্পাণি জাত্যাঃ সহচরস্য চ| চতুষ্পথে গবাং তীর্থে নদীনাং সঙ্গমেষু চ||৩৩||
भूतानुबन्धमीक्षेत प्रोक्तलिङ्गाधिकाकृतिम्| यद्युन्मादे ततः कुर्यात् भूतनिर्दिष्टमौषधम्| बलिं च दद्यात्पललं यावकं सक्तुपिण्डिकाम्| स्निग्धं मधुरमाहारं तण्डुलान् रुधिरोक्षितान्| पक्वामकानि मांसानि सुरां मैरेयमासवम्| अतिमुक्तस्य पुष्पाणि जात्याः सहचरस्य च| चतुष्पथे गवां तीर्थे नदीनां सङ्गमेषु च||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sattvavatAM unmAdAsamBavaH (34) · Śloka 34
নিবৃত্তামিষমদ্যো যো হিতাশী প্রযতঃ শুচিঃ| নিজাগন্তুভিরুন্মাদৈঃ সত্ত্ববান্ ন স যুজ্যতে||৩৪||
निवृत्तामिषमद्यो यो हिताशी प्रयतः शुचिः| निजागन्तुभिरुन्मादैः सत्त्ववान् न स युज्यते||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vigatonmAdalakShaNam (9) · Śloka 9
প্রসাদশ্চেন্দ্রিযার্থানং বুদ্ধ্যাত্মমনসাং তথা| ধাতূনাং প্রকৃতিস্থত্বং বিগতোন্মাদলক্ষণম্||৩৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাবষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযামুত্তরতন্ত্রে উন্মাদ প্রতিষেধো নাম নবমোঽধ্যাযঃ||৯||
प्रसादश्चेन्द्रियार्थानं बुद्ध्यात्ममनसां तथा| धातूनां प्रकृतिस्थत्वं विगतोन्मादलक्षणम्||३५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे उन्माद प्रतिषेधो नाम नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon