Adhikarana atha vraNapratiShedho nAma triMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਤਿਸ਼ੇਧਂ ਨਾਮਾਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो व्रणप्रतिशेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shophAvasthAyAshcikitsAsUtram (2) · Śloka 2
ਵ੍ਰਣਸ੍ਯ ਸ਼ੋਫਾਵਸ੍ਥਾਯਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਵਿਧੌ ਸ਼੍ਵਯਥੁਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ ਚ ਸਾਧਨਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਮ੍||੨||
व्रणस्य शोफावस्थायां शस्त्रकर्मविधौ श्वयथुचिकित्सिते च साधनमुद्दिष्टम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApatarpaNaprAdhAnyam (3) · Śloka 3
ਤਤ੍ਰਾਪਤਰ੍ਪਣਮੇਵਾਦੌ ਪ੍ਰਧਾਨਤਮਮ੍| ਅਪਿ ਚ-ਦੋਸੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਪਦਿਸ੍ਟਂ ਯਥਾਯਥਮ੍| ਅਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਦੇਹਪ੍ਰਾਣਾਦੀਨ੍ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਪਤਰ੍ਪਣਮ੍||੩||
तत्रापतर्पणमेवादौ प्रधानतमम्| अपि च-दोषोच्छ्रायोपशान्त्यर्थमुपदिष्टं यथायथम्| अवेक्ष्य देहप्राणादीन् कर्त्तव्यमपतर्पणम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apatarpaNaPalam (4) · Śloka 4
ਰਾਗਸਂਰਮ੍ਭਰਹਿਤਾਃ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਾ ਹਤਾਸ਼੍ਰਯਾਃ| ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵ੍ਰਣਾਃ ਸ਼ੋਫਾਸ਼੍ਚ ਦੇਹਿਨਾਮ੍||੪||
रागसंरम्भरहिताः परिम्लाना हृताश्रयाः| सद्यः शाम्यन्ति शुद्धानां व्रणाः शोफाश्च देहिनाम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lepAdInAM guNAH (5) · Śloka 5
ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪਰਿਸੇਕਾਨ੍ ਯਥੋਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਯਥਾਮ੍ਬੁਭਿਃ ਸਿਚ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਦੋਸਾਗ੍ਨਿਰੇਵਂ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਲੇਪਾਦ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤੈਃ||੫||
लेपाभ्यङ्गपरिषेकान् यथोक्तांश्च प्रयोजयेत्| यथाम्बुभिः सिच्यमानः शान्तिमग्निर्नियच्छति| दोषाग्निरेवं सहसा प्रलेपाद्यैः प्रयोजितैः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pralepanavidhiH (6) · Śloka 6
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮੇਵ ਚਾਨੁਲਿਮ੍ਪੇਨ੍ਨਾਨੁਲੋਮਮ੍| ਤਥਾ ਹ੍ਯੌਸਧਂ ਸਮ੍ਯਗਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਚ ਰੋਮਕੂਪਾਨ੍| ਨ ਤੁ ਸ਼ੁਸ੍ਯਦੁਪੇਕ੍ਸਿਤਵ੍ਯਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪੀਡਯਿਤਵ੍ਯਾਤ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਹਿ ਦਾਹੋਸਾਰਾਗਸ਼੍ਯਾਵਤ੍ਵਸ਼ੂਲਾਨਿ ਵਰ੍ਧਯਤਿ||੬||
प्रतिलोममेव चानुलिम्पेन्नानुलोमम्| तथा ह्यौषधं सम्यगवतिष्ठते| अनुप्रविशति च रोमकूपान्| न तु शुष्यदुपेक्षितव्यमन्यत्र पीडयितव्यात्| शुष्कं हि दाहोषारागश्यावत्वशूलानि वर्धयति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pradeha-pralepa-kalkaBedAH (7) · Śloka 7
ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਤਸ੍ਤਨੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸ ਪ੍ਰਦੇਹੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਤ੍ਵਚਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਕਤ੍| ਪ੍ਰਲੇਪਸ੍ਤੂਸ੍ਣਃ ਸ਼ੀਤੋ ਵਾ ਬਹਲਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪਯੋਗਃ ਕ੍ਸਤਾਕ੍ਸਤੇਸੁ| ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸਤੇਸੂਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸ ਭੂਯਃ ਕਲ੍ਕ ਇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਲਭਤੇ||੭||
यस्तु शीतस्तनुर्मुहुर्मुहुश्च प्रयुज्यते स प्रदेहो रक्तपित्तत्वचां प्रसादकृत्| प्रलेपस्तूष्णः शीतो वा बहलश्च तथा वातश्लेष्मप्रशमनस्तस्योपयोगः क्षताक्षतेषु| यस्तु क्षतेषूपयुज्यते स भूयः कल्क इति संज्ञा लभते||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Alepasya daSavidhatvam (8) · Śloka 8
ਦਸ਼ਵਿਧਸ਼੍ਚ ਸਮਾਸਾਦਾਲੇਪਃ| ਤਦ੍ਯਥਾ-ਸ੍ਨੈਹਿਕੋ ਨਿਰ੍ਵਾਪਣਃ ਪ੍ਰਸਾਦਨਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨੋ ਵਿਲਾਯਨਃ ਪਾਚਨਃ ਪੀਡਨਃ ਸ਼ੋਧਨੋ ਰੋਪਣਃ ਸਵਰ੍ਣੀਕਰਣਸ਼੍ਚ||੮||
दशविधश्च समासादालेपः| तद्यथा-स्नैहिको निर्वापणः प्रसादनः स्तम्भनो विलायनः पाचनः पीडनः शोधनो रोपणः सवर्णीकरणश्च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AlepAnAM BedAnusAraM viShayaH dravya~jca (9) · Śloka 9
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਨੇਹਾਢ੍ਯੈਃ ਸ੍ਨੇਹੇਨੈਵ ਸ੍ਨੈਹਿਕਃ| ਪਿਤ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਾਯੇ ਵ ਸ਼ੋਫੇ ਵਿਸਾਗ੍ਨਿਕ੍ਸਾਰਦਗ੍ਧੇ ਚ ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਨਿਰ੍ਵਾਪਣਃ| ਸ ਏਵ ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਦੁਸ੍ਟੇ ਰਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਨਃ| ਸ ਏਵ ਚ ਪੁਨਰਸ੍ਰਾਤਿਪ੍ਰਵਤ੍ਤੌ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਸਜ੍ਞਃ| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਮੇਦੋਭੂਯਿਸ੍ਠੇ ਸ਼ੀਤੈਸ਼੍ਚਾਵਿਦਗ੍ਧੇ ਪਿਸ੍ਟਲਬ੍ਧੇ ਗ੍ਰਥਿਤੇ ਵਾ ਰੂਕ੍ਸੈਰ੍ਵਿਲਾਯਨਃ| ਤੈਰੇਵ ਚ ਵਿਦਗ੍ਧੇ ਪਾਚਨਃ| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਵ੍ਰਣੇ ਰੂਕ੍ਸੈਃ ਪਿਚ੍ਛਿਲੈਸ਼੍ਚ ਪੀਡਨਃ| ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਯਥਾਸ੍ਵਮੁਪਦਿਸ੍ਟੈਃ ਸ਼ੋਧਨਃ| ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਰੋਪਣਃ| ਰੂਢੇ ਚ ਸਵਰ੍ਣੀਕਰਣਃ| ਨਾਮਭਿਰੇਵ ਚੈਸਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਮਾਖ੍ਯਾਤਮ੍||੯||
तत्र वाते स्निग्धद्रव्यैः स्नेहाढ्यैः स्नेहेनैव स्नैहिकः| पित्ते पित्तप्राये व शोफे विषाग्निक्षारदग्धे च शितैर्निर्वापणः| स एव चान्तर्दुष्टे रक्ते प्रसादनः| स एव च पुनरस्रातिप्रवृत्तौ स्तम्भनसज्ञः| श्लेष्ममेदोभूयिष्ठे शीतैश्चाविदग्धे पिष्टलब्धे ग्रथिते वा रूक्षैर्विलायनः| तैरेव च विदग्धे पाचनः| सूक्ष्मास्ये व्रणे रूक्षैः पिच्छिलैश्च पीडनः| अशुद्धे यथास्वमुपदिष्टैः शोधनः| शुद्धे रोपणः| रूढे च सवर्णीकरणः| नामभिरेव चैषां स्वरूपमाख्यातम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAtrau pradehaniShedhastatra yuktiSca (10) · Śloka 10
ਨ ਚ ਪ੍ਰਦੇਹਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਮਾ ਭੂਚ੍ਛੈਤ੍ਯਪਿਹਿਤਸ੍ਯੋਸ੍ਮਣੋ ਬਹਿਰਨਿਸ੍ਸਰਣਾਦ੍ਵਿਕਾਰਪਰਿਵਦ੍ਧਿਃ||੧੦||
न च प्रदेहं रात्रौ प्रयुञ्जीत| मा भूच्छैत्यपिहितस्योष्मणो बहिरनिस्सरणाद्विकारपरिवृद्धिः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atra puShkalAvatamatam (11) · Śloka 11
ਪੁਸ੍ਕਲਾਵਤਸ੍ਤੁ ਪਠਤਿ- ਤਮਸਾ ਪਿਹਿਤਾ ਹ੍ਯੂਸ੍ਮਾ ਰੋਮਕੂਪੈਰਨਾਵਤੈਃ| ਲੇਪਾਦ੍ਵਿਨੈਵ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਾਲੇਪਯੇਦਤਃ||੧੧||
पुष्कलावतस्तु पठति- तमसा पिहिता ह्यूष्मा रोमकूपैरनावृतैः| लेपाद्विनैव निर्याति रात्रौ नालेपयेदतः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paryuShitalepaniShedhaH (12) · Śloka 12
ਨ ਚ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤਂ ਲੇਪਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਭੂਯਸ੍ਤਮੇਵ ਵਾ| ਵ੍ਯਮ੍ਲਃ ਪਰ੍ਯੁਸਿਤੋ ਹਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭ੍ਰਸ੍ਟਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਥੇਤਰਃ||੧੨||
न च पर्युषितं लेपं दद्यात् भूयस्तमेव वा| व्यम्लः पर्युषितो हि स्याद् भ्रष्टवीर्यस्तथेतरः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalaukAdyairasrAharaNe hetuH (13) · Śloka 13
ਸ਼ੋਫੇ ਵ੍ਰਣੇ ਚ ਕਠਿਨੇ ਵਿਵਰ੍ਣੇ ਵੇਦਨਾਨ੍ਵਿਤੇ| ਸਵਿਸੇ ਚ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਜਲਜਾਦ੍ਯੈਰ੍ਹਰੇਦਸਕ੍| ਵੇਦਨਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪਾਕਸ੍ਯਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੇਪਿ ਚ||੧੩||
शोफे व्रणे च कठिने विवर्णे वेदनान्विते| सविषे च विशेषेण जलजाद्यैर्हरेदसृक्| वेदनायाः प्रशान्त्यर्थं पाकस्याऽप्राप्तयेऽपि च||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srAvaNottaraM pradehAdi (14) · Śloka 14
ਨਿਰ੍ਵਾਪਣਾਨ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦ੍ਯੈਃ ਸੁਸ਼ੀਤਲਾਨ੍| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਦੇਹਸੇਕਾਦੀਨ੍ ਸਘਤਕ੍ਸੀਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨ੍| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪ੍ਲਕ੍ਸਵੇਤਸਵਲ੍ਕਲੈਃ| ਪ੍ਰਦੇਹੋ ਭੂਰਿਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਃ ਸ਼ੋਫਨਿਰ੍ਵਾਪਣਃ ਪਰਮ੍| ਪ੍ਰਦੇਹਃ ਸਸਿਤਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸਕ੍ਤਵੋ ਮਧੁਕਂ ਘਤਮ੍||੧੪||
निर्वापणान् पुनश्चात्र न्यग्रोधाद्यैः सुशीतलान्| कुर्यात् प्रदेहसेकादीन् सघृतक्षीरशर्करान्| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलैः| प्रदेहो भूरिसर्पिर्भिः शोफनिर्वापणः परम्| प्रदेहः ससितस्तद्वत् सक्तवो मधुकं घृतम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtolbaNAnAM svedanam (15) · Śloka 15
ਵਾਤੋਲ੍ਬਣਾਨਾਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾਨਾਂ ਕਠਿਨਾਨਾਂ ਮਹਾਰੁਜਾਮ੍| ਸ੍ਰੁਤਾਸਜਾਂ ਚ ਸ਼ੋਫਾਨਾਂ ਵ੍ਰਣਾਨਾਮਪਿ ਚੇਦਸ਼ਾਮ੍| ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਨੂਪੌਦਕਾਮਿਸਵੇਸ਼ਵਾਰਕਸਰਾਪਾਯਸੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾਭਿਃ ਸ੍ਵੇਦੋ ਯੋਜ੍ਯਃ||੧੫||
वातोल्बणानां स्तब्धानां कठिनानां महारुजाम्| स्रुतासृजां च शोफानां व्रणानामपि चेदृशाम्| ग्राम्यानूपौदकामिषवेशवारकृसरापायसोत्कारिकाभिः स्वेदो योज्यः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhashUlaharA cikitsA (16) · Śloka 16
ਸਦਾਹਸ਼ੂਲਾਂਸ੍ਤੁ ਤਿਲਾਨਤਸੀਂਸ਼੍ਚ ਭਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪਯਸਿ ਨਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯ ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍| ਵਲਾਮਧੁਕਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾਭੀਰੁਜੀਵਨ੍ਤੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਦਨਕ੍ਸੀਰਮਹਾਸ੍ਨੇਹਸਿਦ੍ਧੋਤ੍ਕਾਰਿਕਾ ਕਵੋਸ੍ਣਾ ਸ਼ੂਲਦਾਹਹਰਾ| ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਧੁਕਯਵਚੂਰ੍ਣਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਃ ਕੋਸ੍ਣ ਆਲੇਪਃ| ਤਥਾ ਸਤਿਲੋ ਮੁਦ੍ਗਪਾਯਸਮੁਪਨਾਹਃ| ਦਸ਼ਮੂਲਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸੁਖੋਸ੍ਣੇਨਾਮ੍ਭਸਾ ਪਯਸਾ ਵਾ ਘਤਤੈਲਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪਰਿਸੇਕਃ ਸ਼ੋਫੇ ਵ੍ਰਣੇ ਵਾ ਦਾਹਸ਼ੂਲਘ੍ਨਃ||੧੬||
सदाहशूलांस्तु तिलानतसींश्च भृष्ट्वा पयसि निर्वाप्य तेनैव क्षीरेण पिष्ट्वा प्रलेपयेत्| वलामधुकपृश्निपर्णीच्छिन्नरुहाभीरुजीवन्तीशर्करामदनक्षीरमहास्नेहसिद्धोत्कारिका कवोष्णा शूलदाहहरा| तद्वन्मधुकयवचूर्णतैलसर्पिर्भिः कोष्ण आलेपः| तथा सतिलो मुद्गपायसमुपनाहः| दशमूलसिद्धेन सुखोष्णेनाम्भसा पयसा वा घृततैलाभ्यां वा परिषेकः शोफे व्रणे वा दाहशूलघ्नः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shophavimlApanam (17) · Śloka 17
ਸ੍ਥਿਰਾਣਾਂ ਮਨ੍ਦਵੇਦਨਾਨਾਂ ਸ਼ੋਫਾਨਾਂ ਵਿਮ੍ਲਾਪਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਅਭ੍ਯਜ੍ਯ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵੇਣੁਨਾਡ੍ਯਾ ਤਤਃ ਸ਼ਨੈਃ| ਵਿਮ੍ਲਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਮਦ੍ਨੀਯਾਤ੍ਤਲੇਨਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇਨ ਵਾ| ਤਥਾਸ੍ਫੋਤਪਤ੍ਰਮਸੂਰਕਲ੍ਕੇਨਾਲੇਪਃ| ਸੁਸਿਦ੍ਧਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਘਤੈਰ੍ਮੁਦ੍ਗਯਵਗੋਧੂਮੈਰ੍ਵਾ||੧੭||
स्थिराणां मन्दवेदनानां शोफानां विम्लापनं कार्यम्| अभ्यज्य स्वेदयित्वा च वेणुनाड्या ततः शनैः| विम्लापनार्थं मृद्नीयात्तलेनाङ्गुष्ठकेन वा| तथाऽऽस्फोतपत्रमसूरकल्केनाऽऽलेपः| सुसिद्धपिष्टैः सघृतैर्मुद्गयवगोधूमैर्वा||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upanAhaH (18) · Śloka 18
ਵਿਲੀਯਤੇ ਸ ਚੇਨ੍ਨੈਵ ਤਤਸ੍ਤਮੁਪਨਾਹਯੇਤ੍| ਅਵਿਦਗ੍ਧਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਵਿਦਗ੍ਧਃ ਪਾਕਮਸ਼੍ਨੁਤੇ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸ਼ਣਫਲਚਿਤ੍ਰਕਕਿਣ੍ਵਨਿਸ੍ਪਾਵਸਰ੍ਸਪਤਿਲਾਤਸੀਸਕ੍ਤੁਕੋਲਗਹਧੂਮੈਰਮ੍ਲਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸੁਖੋਸ੍ਣੈਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਸਲਵਣੈਰੁਤ੍ਕਾਰਿਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਲਿਪ੍ਯੈਰਣ੍ਡਪਤ੍ਰੇਣਾਵਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍||੧੮||
विलीयते स चेन्नैव ततस्तमुपनाहयेत्| अविदग्धस्तथा शान्तिं विदग्धः पाकमश्नुते| शिग्रुशणफलचित्रककिण्वनिष्पावसर्षपतिलातसीसक्तुकोलगृहधूमैरम्लपिष्टैः सुखोष्णैः स्निग्धैः सलवणैरुत्कारिकां कृत्वा तथा प्रलिप्यैरण्डपत्रेणावच्छाद्य बध्नीयात्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAkAbhimukhe kRutyam (19) · Śloka 19
ਪਾਕਾਭਿਮੁਖੇ ਚ ਸ਼ੋਫੇ ਯਥੇਸ੍ਟਮਾਤੁਰਂ ਭੋਜਯੇਤ੍ ਪਾਚਨਾਰ੍ਥਂ ਪਾਕਵੇਦਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਸਹਨਾਰ੍ਥਂ ਚ||੧੯||
पाकाभिमुखे च शोफे यथेष्टमातुरं भोजयेत् पाचनार्थं पाकवेदनाशस्त्रकर्मसहनार्थं च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakve kRutyam (20) · Śloka 20
ਪਕ੍ਵੇ ਤੁ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਤ੍||੨੦||
पक्वे तु यथोक्तेन विधिना शस्त्रमवचारयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAraNArhe kRutyam (21) · Śloka 21
ਸੁਪਕ੍ਵੇ ਪਿਣ੍ਡਿਤੇ ਸ਼ੋਫੇ ਪੀਡਨੈਰੁਪਪੀਡਿਤੇ| ਦਾਰਣਂ ਦਾਰਣਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਦੋਸਪਾਕੋਦ੍ਧਤੇ ਹਿਤਮ੍||੨੧||
सुपक्वे पिण्डिते शोफे पीडनैरुपपीडिते| दारणं दारणार्हस्य दोषपाकोद्धते हितम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana citrakAdiBirdAraNam (22) · Śloka 22
ਚਿਤ੍ਰਕਚਿਰਬਿਲ੍ਵਦਨ੍ਤੀਕਰਵੀਰਮੂਲਕਪੋਤਪਙ੍ਕਗਧ੍ਰਪੁਰੀਸੈਰ੍ਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਤਸੀਸ੍ਨੁਹੀਕ੍ਸੀਰਪਲਾਸ਼ਕ੍ਸਾਰਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਦਕ੍ਸਸ਼ਕਨ੍ਮੁਕੂਲਕੈਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸਾਰੌਸਧੈਰ੍ਵਾ ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਵਾ||੨੨||
चित्रकचिरबिल्वदन्तीकरवीरमूलकपोतपङ्कगृध्रपुरीषैर्गुग्गुल्वतसीस्नुहीक्षीरपलाशक्षारसुवर्णक्षीरीदक्षशकृन्मुकूलकैर्वा क्षारौषधैर्वा क्षारेण वा||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vraNapIDanaM viShayaH dravya~jca (23) · Śloka 23
ਪੂਯਗਰ੍ਭਾਨਣੁਦ੍ਵਾਰਾਨ੍ ਸੋਤ੍ਸਙ੍ਗਾਨ੍ ਮਰ੍ਮਗਾਨਪਿ| ਨਿਃਸ੍ਨੇਹੈਃ ਪੀਡਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪੀਡਯੇਤ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸੇਤ ਪ੍ਰਲੇਪਂ ਪੀਡਨਂ ਪ੍ਰਤਿ| ਨ ਮੁਖੇ ਚੈਨਮਾਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਤਥਾ ਦੋਸਃ ਪ੍ਰਸਿਚ੍ਯਤੇ| ਕਲਾਯਯਵਗੋਧੂਮਮੁਦ੍ਗਮਾਸਹਰੇਣਵਃ| ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਨਾਞ੍ਚ ਤ੍ਵਙ੍ਮੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਪੀਡਨੇ||੨੩||
पूयगर्भानणुद्वारान् सोत्सङ्गान् मर्मगानपि| निःस्नेहैः पीडनद्रव्यैः समन्तात्प्रतिपीडयेत्| शुष्यन्तं समुपेक्षेत प्रलेपं पीडनं प्रति| न मुखे चैनमालिम्पेत्तथा दोषः प्रसिच्यते| कलाययवगोधूममुद्गमाषहरेणवः| द्रव्याणां पिच्छिलानाञ्च त्वङ्मूलानि प्रपीडने||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Sodhanam ( kaShAyeNa ) (24) · Śloka 24
ਵਿਵਰ੍ਣਾਨ੍ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਨ੍ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧੀਨ੍ ਕ੍ਲੇਦਰੁਜਾਵਤਃ| ਵ੍ਰਣਾਨਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੋਧਨੈਰੇਭਿਰਾਚਰੇਤ੍| ਸ਼ਙ੍ਖਿਨ੍ਯਙ੍ਕੋਲਸੁਮਨਃ ਕਰਵੀਰਸੁਵਰ੍ਚਲਾਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਖਦਿਰੋ ਦਾਰ੍ਵੀ ਕੋਲਪਤ੍ਰਂ ਪਲਙ੍ਕਸਾ| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨੇ ਕਸਾਯਾਣਿ ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਕਃ||੨੪||
विवर्णान् पिच्छिलान् पूतिगन्धीन् क्लेदरुजावतः| व्रणानशुद्धान् विज्ञाय शोधनैरेभिराचरेत्| शङ्खिन्यङ्कोलसुमनः करवीरसुवर्चलाः| त्रिफला खदिरो दार्वी कोलपत्रं पलङ्कषा| प्रक्षालने कषायाणि वर्गश्चारग्वधादिकः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanAlepaH (25) · Śloka 25
ਪਟੋਲੀਤਿਲਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਤ੍ਰਿਵਦ੍ਦਨ੍ਤੀਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਲੇਪਃ ਸਪਟੁਰ੍ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ||੨੫||
पटोलीतिलयष्ट्याह्वत्रिवृद्दन्तीनिशाद्वयम्| निम्बपत्राणि चालेपः सपटुर्व्रणशोधनः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanakalkAdikam (26) · Śloka 26
ਅਜਗਨ੍ਧਾਜਸ਼੍ਰਙ੍ਗੀ ਚ ਗਵਾਕ੍ਸੀ ਲਾਙ੍ਗਲੀ ਨਿਸ਼ਾ| ਪੂਤੀਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਪਾਠਾ ਪਟੋਲੀਵੇਲ੍ਲਰੇਣੁਕਾਃ| ਕਟੁਤ੍ਰਯਂ ਯਵਕ੍ਸਾਰੋ ਲਵਣਾਨਿ ਸੁਰਾਸ੍ਟ੍ਰਜਾ| ਨਿਕੁਮ੍ਭਕੁਮ੍ਭਕਾਸੀਸਹਰਿਤਾਲਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਃ| ਕਲ੍ਕਾਜ੍ਯਤੈਲਰਸਜਾਚੂਰ੍ਣਵਰ੍ਤਿਸੁ ਭੇਸਜਮ੍||੨੬||
अजगन्धाजश्रृङ्गी च गवाक्षी लाङ्गली निशा| पूतीकश्चित्रकः पाठा पटोलीवेल्लरेणुकाः| कटुत्रयं यवक्षारो लवणानि सुराष्ट्रजा| निकुम्भकुम्भकासीसहरितालमनश्शिलाः| कल्काज्यतैलरसजाचूर्णवर्तिषु भेषजम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanaghRutam (27) · Śloka 27
ਤਤ੍ਰ ਗਮ੍ਭੀਰੇਸੁ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕੇਸੁ ਦਾਹਪਾਕਵਤ੍ਸੁ ਵ੍ਰਣੇਸ੍ਵਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣੈਰੇਭਿਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸੀਫਲਮਿਸ਼੍ਰਂ ਕਲ੍ਕਂ ਘਤਂ ਚ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਯੋਜਯੇਤ੍||੨੭||
तत्र गम्भीरेषु पित्तात्मकेषु दाहपाकवत्सु व्रणेष्वतीक्ष्णोष्णैरेभिः कार्पासीफलमिश्रं कल्कं घृतं च साधयित्वा योजयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Sodhanatailam (28) · Śloka 28
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਮਾਂਸੇਸ੍ਵਲ੍ਪਸ੍ਰਾਵੇਸੁ ਰੂਕ੍ਸੇਸੁ ਤਿਲਾਪਾਮਾਰ੍ਗਬਹਤੀਦ੍ਵਯਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ ਪੂਤੀਕਾਦਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਸਪਂ ਤੈਲਂ ਚ||੨੮||
उत्सन्नमांसेष्वल्पस्रावेषु रूक्षेषु तिलापामार्गबृहतीद्वययुक्तैः पूर्वोक्तैः पूतीकादिभिः सार्षपं तैलं च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanarasakriyA (29) · Śloka 29
ਪ੍ਰਚਲਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਜੇਸੁ ਕ੍ਲੇਦਬਹੁਲੇਸੁਤ੍ਸਨ੍ਨਾਸ੍ਥਿਰਮਾਸੇਸੁ ਤੈਲੇਨ ਚਾਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਸੁ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਂਸ਼ੋਧਨੌਸਧਾਨਾਂ ਕਸਾਯੇ ਪੁਨਃ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯਾਧਿਸ਼੍ਰਤੇ ਮਨਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਤੁਵਰੀਕਾਸੀਸਚੂਰ੍ਣਪ੍ਰਤੀਵਾਪਸਿਦ੍ਧਾਂ ਚ ਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਰਸੋਪੇਤਾਂ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਂ ਯੁਞ੍ਜੀਤ||੨੯||
प्रचलप्रदेशाजेषु क्लेदबहुलेषुत्सन्नास्थिरमासेषु तैलेन चासिद्ध्यत्सु रसक्रियां कुर्यात्| यथोक्तानां संशोधनौषधानां कषाये पुनः परिस्राव्याधिश्रृते मनश्शिलातुवरीकासीसचूर्णप्रतीवापसिद्धां च मातुलुङ्गरसोपेतां सक्षौद्रां युञ्जीत||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanacUrNam (30) · Śloka 30
ਮੇਦੋਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਗਮ੍ਭੀਰੇਸੁ ਕ੍ਲੇਦਿਸੁ ਕਲ੍ਕੈਸ਼੍ਚਾਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਸੁਵਚਾਯਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵੇ ਕਿਣ੍ਵੇ ਕਾਸੀਸੇ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯੇ| ਸ਼ੋਧਨਾਗ੍ਰ੍ਯੇਸੁ ਚਾਨ੍ਯੇਸੁ ਚੂਰ੍ਣਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼ੋਧਨਮ੍||੩੦||
मेदोयुक्तेषु गम्भीरेषु क्लेदिषु कल्कैश्चासिद्ध्यत्सुवचायां सैन्धवे किण्वे कासीसे रजनीद्वये| शोधनाग्र्येषु चान्येषु चूर्णं कुर्वीत शोधनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanavartiH (31) · Śloka 31
ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਾਨਣੁਦ੍ਵਾਰਾਨ੍ ਗਮ੍ਭੀਰਾਨ੍ ਮਾਂਸਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍| ਸਨ੍ਧਿਮਰ੍ਮਨਿਵਿਸ੍ਟਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਦ੍ਵਰ੍ਤਿਭਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਨ੍||੩੧||
अन्तःशल्यानणुद्वारान् गम्भीरान् मांससंश्रितान्| सन्धिमर्मनिविष्टांश्च शोधयेद्वर्तिभिर्व्रणान्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanantadarthaM dravyANi ca (32) · Śloka 32
ਵਾਤਾਭਿਭੂਤਾਨ੍ ਸਾਸ੍ਰਾਵਾਨ੍ ਧੂਪਯੇਦੁਗ੍ਰਵੇਦਨਾਨ੍| ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਸਰ੍ਜਰਸਸਾਲਦੇਵਦਾਰੁਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਖ਼ਦਿਰਾਸਨਕੈਡਰ੍ਯਸਾਰਯਵਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰਪਕ੍ਸੌਮਸਰ੍ਪਿਭਿਃ||੩੨||
वाताभिभूतान् सास्रावान् धूपयेदुग्रवेदनान्| श्रीवेष्टकसर्जरससालदेवदारुशिंशपाख़दिरासनकैडर्यसारयवमधूच्छिष्टभूर्जपत्रपक्षौमसर्पिभिः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirvApaNam (33) · Śloka 33
ਨਿਰ੍ਵਾਪਯੇਦ੍ ਭਸ਼ਂ ਸ਼ੀਤੈਃ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਵਿਸੋਲ੍ਬਣਾਨ੍||੩੩||
निर्वापयेद् भृशं शीतैः पित्तरक्तविषोल्बणान्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utsAdanam (34) · Śloka 34
ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਲ੍ਪਮਾਂਸੇ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਵ੍ਰਣ ਉਤ੍ਸਾਦਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਪਾਮਾਰ੍ਗਤਾਲਪਤ੍ਰੀਸੁਵਰ੍ਚਲਾਬਲਾਤਿਬਲਾਨਨ੍ਤਾਧਾਤਕੀਕੁਸੁਮਸਮਙ੍ਗਾਭਿਃ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਵਰ੍ਗੇਣ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਨਾ ਚ ਕਲ੍ਕਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਪੀਂਸ੍ਯਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਰ੍ਥੇ||੩੪||
शुष्काल्पमांसे गम्भीरे व्रण उत्सादनं हितम्| अश्वगन्धापामार्गतालपत्रीसुवर्चलाबलातिबलानन्ताधातकीकुसुमसमङ्गाभिः पद्मकादिवर्गेण न्यग्रोधादिना च कल्कस्तथा सर्पींष्यभ्यञ्जनार्थे||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsAdamAMsAhAraH (35) · Śloka 35
ਅਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਂਸਾਦਮਾਂਸਾਨਿ ਵਿਧਿਨੋਪਹਿਤਾਨਿ ਚ| ਮਾਂਸਂ ਮਾਂਸਾਦਮਾਂਸੇਨ ਵਰ੍ਧਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਚੇਤਸਃ||੩੫||
अद्यान्मांसादमांसानि विधिनोपहितानि च| मांसं मांसादमांसेन वर्धते शुद्धचेतसः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasAdanam (36) · Śloka 36
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਮਦੁਮਾਂਸਾਨਾਂ ਵ੍ਰਣਾਨਾਮਵਸਾਦਨਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਕਾਸੀਸਸੁਮਨੋਮੁਕੁਲਗੁਗ੍ਗੁਲਾਗ੍ਨਿਚਿਤ੍ਰਕਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਦਨ੍ਤੀਸ਼ਿਰੀਸਕਰਞ੍ਜਫਲਭੂਰ੍ਜਗ੍ਰਨ੍ਥਿਕੁਕ੍ਕੁਟਾਣ੍ਡਾਤ੍ਵਕ੍ਕਪੋਤਕਲਵਿਙ੍ਕਪੁਰੀਸਨੇਪਾਲੀਹਰਿਤਾਲਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਣਿ||੩੬||
उत्सन्नमृदुमांसानां व्रणानामवसादनम्| सैन्धवकासीससुमनोमुकुलगुग्गुलाग्निचित्रकाग्निमन्थदन्तीशिरीषकरञ्जफलभूर्जग्रन्थिकुक्कुटाण्डात्वक्कपोतकलविङ्कपुरीषनेपालीहरितालचूर्णानि सक्षौद्राणि||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudUkaraNam (37) · Śloka 37
ਸਰੁਜੇ ਕਠਿਨੇ ਸ੍ਤਬ੍ਧੇ ਰੂਕ੍ਸੇ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਚ ਵ੍ਰਣੇ| ਮਾਰ੍ਦਵਜਨਨਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਰਣਾਵਿਰੋਧਿ ਵਾਤਘ੍ਨਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਾਨਮ੍| ਤਦ੍ਵਿਧੈਰੇਵ ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਮਭ੍ਯਙ੍ਗਃ| ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵੇਦਾਃ| ਤਥਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਜ੍ਜਵਸਾਭਿਰ੍ਧੂਪਾਃ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸਕ੍ਤੁਸੈਨ੍ਧਵਕਿਣ੍ਵਤਿਲਪਿਸ੍ਟਕਸਰਪਾਯਸਾਨੂਪਵੇਸ਼ਵਾਰਾਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਸ੍ਣੋ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪ੍ਰਲੇਪਾਃ| ਪਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਰਧਿਵੀਸਰ੍ਪਸ਼ੋਫਕੁਸ੍ਠਘਤਾਨਿ ਚ| ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਣੇਸੁ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ ਪਾਨਸੇਕਪ੍ਰਲੇਪਨੇ||੩੭||
सरुजे कठिने स्तब्धे रूक्षे शुष्यति च व्रणे| मार्दवजननार्थं व्रणाविरोधि वातघ्नसिद्धस्य सर्पिषः पानम्| तद्विधैरेव च सिद्धं तैलमभ्यङ्गः| पूर्वोक्ताश्च स्वेदाः| तथा सर्पिर्मज्जवसाभिर्धूपाः सुस्निग्धसक्तुसैन्धवकिण्वतिलपिष्टकृसरपायसानूपवेशवाराः किञ्चिदुष्णो बहुशः प्रलेपाः| पित्तविद्रधिवीसर्पशोफकुष्ठघृतानि च| सर्वव्रणेषु योज्यानि पानसेकप्रलेपने||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAruNIkaraNam (38) · Śloka 38
ਅਤਿਮਮਾਂਸੇਸੁ ਵ੍ਰਣੇਸੁ ਦਾਰੁਣੀਕਰਣਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਲੋਧ੍ਰਾਗ੍ਰਸਰ੍ਜਜਮ੍ਬੂਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਸ਼ੋਕਵਲ੍ਕਲਾਨਿ| ਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ੜ੍ਰੀਕਾਸੀਸਰੋਚਨਾਵਚੂਰ੍ਣਨਮ੍| ਸਾਰੈਰ੍ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਧੂਪਃ||੩੮||
अतिमृमांसेषु व्रणेषु दारुणीकरणार्थं त्रिफलालोध्राग्रसर्जजम्बूप्रियङ्ग्वशोकवल्कलानि| सौराष्ट्ऱ्रीकासीसरोचनावचूर्णनम्| सारैर्गन्धैश्च धूपः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShArakarma (39) · Śloka 39
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਮਾਂਸਾਨ੍ ਕਠਿਨਾਨ੍ ਕਣ੍ਡੂਯੁਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਿਰੋਤ੍ਥਿਤਾਨ੍| ਵ੍ਰਣਾਨ੍ ਸੁਦੁਃਖਸ਼ੋਧ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍ਕ੍ਸਾਰਕਰ੍ਮਣਾ||੩੯||
उत्सन्नमांसान् कठिनान् कण्डूयुक्तांश्चिरोत्थितान्| व्रणान् सुदुःखशोध्यांश्च शोधयेत्क्षारकर्मणा||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnikarma (40) · Śloka 40
ਸ੍ਰਵਨ੍ਤੋਸ਼੍ਮਰਿਜਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਰਕ੍ਤਵਾਹਿਨਃ| ਛਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਧਯੋ ਯੇਸਾਂ ਯਥੋਕ੍ਤੈਰ੍ਯੇ ਚ ਸਾਧਨੈਃ| ਸਾਧ੍ਯਮਾਨਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਧ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤੇਗ੍ਨਿਕਰ੍ਮਣਾ||੪੦||
स्रवन्तोऽश्मरिजा मूत्रं ये चान्ये रक्तवाहिनः| छिन्नाश्च सन्धयो येषां यथोक्तैर्ये च साधनैः| साध्यमाना न सिध्यन्ति शोध्याः स्युस्तेऽग्निकर्मणा||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNam (41) · Śloka 41
ਵ੍ਰਣਾਨਾਮਥ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਮ੍ ਰੋਪਣਾਨਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਸਨਾਦਿਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਵਰ੍ਗਧਵਸਲ੍ਲਕੀਕੁਟਜਤ੍ਵਚੋ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਮਙ੍ਗਾਮਤਾਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਰਗ੍ਵਧਧਾਤਕੀਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਾਦਿਸੁ ਸਪ੍ਤਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾ ਇਤਿ||੪੧||
व्रणानामथ शुद्धानाम् रोपणानि प्रयोजयेत्| असनादिन्यग्रोधादिवर्गधवसल्लकीकुटजत्वचो मञ्जिष्ठासमङ्गामृताश्वगन्धाऽऽरग्वधधातकीपुष्पाणि पद्मकादिश्च प्रक्षालनादिषु सप्तसु प्रयोज्या इति||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pracCardanAdyantaHSodhanam (42) · Śloka 42
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਦੁਸ੍ਟਪਿਸ਼ਿਤੇ ਸਂਕ੍ਲਿਸ੍ਟਧ੍ਯਾਮਸ਼ੋਣਿਤੇ| ਵ੍ਰਣੇ ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਕਫਦੁਸ੍ਟੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ| ਵਿਰੇਚਨਂ ਪਿਤ੍ਤਦੁਸ੍ਟੇ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਾਨੁਬਨ੍ਧਿਨਿ| ਰੂਕ੍ਸੇ ਸਵੇਦਨੇ ਬਸ੍ਤਿਰਧਃਕਾਯੇ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੪੨||
भवन्ति चात्र- उत्सन्नदुष्टपिशिते संक्लिष्टध्यामशोणिते| व्रणे प्रच्छर्दनं शस्तं कफदुष्टे विशेषतः| विरेचनं पित्तदुष्टे दीर्घकालानुबन्धिनि| रूक्षे सवेदने बस्तिरधःकाये विशेषतः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatrUrdhvajeShu nAvanAdikam (43) · Śloka 43
ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਜੇ ਚ ਸ਼੍ਵਯਥੌ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਢ੍ਯੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਨਾਵਨਮ੍| ਤਜ੍ਜ ਏਵਾਨਿਲਾਢ੍ਯੇ ਤੁ ਸ਼੍ਵਯਥੌ ਸ੍ਨੇਹਨਾਵਨਮ੍| ਤਥਾ ਸਸ਼ੋਫਰੁਕ੍ਸ੍ਰਾਵੇ ਧੂਮੋ ਵਾਤਕਫੋਲ੍ਬਣੇ| ਰੁਜਾਦਿਮਿਤਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਥੇ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕਵਲੋ ਹਿਤਃ||੪੩||
जत्रूर्ध्वजे च श्वयथौ कण्ड्वाढ्ये तीक्ष्णनावनम्| तज्ज एवानिलाढ्ये तु श्वयथौ स्नेहनावनम्| तथा सशोफरुक्स्रावे धूमो वातकफोल्बणे| रुजादिमिति वक्त्रस्थे यथास्वं कवलो हितः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM kaShAyAdyarthaM dravyANi (44) · Śloka 44
ਦ੍ਵਾਵਾਦ੍ਯੌ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਖ੍ਯੌ ਗਣੌ ਯਸ਼੍ਚਾਨਿਲਾਪਹਃ| ਤੇ ਵ੍ਰਣੇ ਵਾਤਿਕੇ ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਕਸਾਯਾਦਿਸੁ ਸਪ੍ਤਸੁ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਦ੍ਮਕਾਦ੍ਯੌ ਤੁ ਪੈਤ੍ਤੇ ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨਃ ਕਫੇ ਮਿਸ਼੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਮਿਸ਼੍ਰਜੇ||੪੪||
द्वावाद्यौ पञ्चमूलाख्यौ गणौ यश्चानिलापहः| ते व्रणे वातिके योज्याः कषायादिषु सप्तसु| न्यग्रोधपद्मकाद्यौ तु पैत्ते वर्गश्च पित्तजित्| आरग्वधादिः श्लेष्मघ्नः कफे मिश्रास्तु मिश्रजे||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM lepavidhAnam (45) · Śloka 45
ਪਿਸ੍ਟੋਮ੍ਲੈਰ੍ਵਾਤਿਕੇ ਲੇਪਸ੍ਤੈਲਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਸਾਯੁਤਃ| ਘਨਃ ਕੋਸ੍ਣਸ਼੍ਚ ਪੈਤ੍ਤੇ ਤੁ ਪਯਃਪਿਸ੍ਟੋ ਘਤਾਨ੍ਵਿਤਃ| ਤਨੁਵਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦੁਸ੍ਣੋ ਗੋਮੂਤ੍ਰਪੇਸਿਤਃ| ਰੂਕ੍ਸਸ੍ਤੈਲੇਨ ਵਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਬਹਲਃ ਕਫਜੇ ਹਿਤਃ||੪੫||
पिष्टोऽम्लैर्वातिके लेपस्तैलसर्पिर्वसायुतः| घनः कोष्णश्च पैत्ते तु पयःपिष्टो घृतान्वितः| तनुवस्त्रान्तरः शश्वदुष्णो गोमूत्रपेषितः| रूक्षस्तैलेन वा स्निग्धो बहलः कफजे हितः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsasthavraNAnAM tilakalkena prayogaH (46) · Śloka 46
ਅਪੇਤਪੂਤਿਮਾਂਸਾਂਨਾਂ ਮਾਂਸਸ੍ਥਾਨਾਮਰੋਹਤਾਮ੍| ਕਲ੍ਕਂ ਸਂਰੋਹਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਾਨਾਂ ਮਧੁਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਤਿਕ੍ਤਮਧੁਰਕਸਾਯਤ੍ਵੈਃ ਸ ਸਰ੍ਵਜਿਤ੍| ਸ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਃ ਪਰਮ੍| ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚਾਸੌ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦਾਸ਼ੁ ਰੋਪਣਃ| ਤਿਲਵਦ੍ਯਵਕਲ੍ਕਂ ਤੁ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿਦਃ||੪੬||
अपेतपूतिमांसांनां मांसस्थानामरोहताम्| कल्कं संरोहणं कुर्यात्तिलानां मधुकान्वितम्| स्निग्धोष्णतिक्तमधुरकषायत्वैः स सर्वजित्| स क्षौद्रनिम्बपत्राभ्यां युक्तः संशोधनः परम्| पूर्वाभ्यां सर्पिषा चासौ युक्तः स्यादाशु रोपणः| तिलवद्यवकल्कं तु केचिदिच्छन्ति तद्विदः||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAsrAdivraNAnAM ropaNam (47) · Śloka 47
ਸਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਵਿਸਾਗਨ੍ਤੁਗਮ੍ਭੀਰਾਨ੍ ਸੋਸ੍ਮਣੋ ਵ੍ਰਣਾਨ੍| ਕ੍ਸੀਰਰੋਪਣਭੈਸਜ੍ਯਸ਼੍ਰਤੇਨਾਜ੍ਯੇਨ ਰੋਪਯੇਤ੍| ਰੋਪਣੌਸਧਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤੈਲੇਨ ਕਫਵਾਤਜਾਨ੍||੪੭||
सास्रपित्तविषागन्तुगम्भीरान् सोष्मणो व्रणान्| क्षीररोपणभैषज्यश्रृतेनाज्येन रोपयेत्| रोपणौषधसिद्धेन तैलेन कफवातजान्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avadhyavraNAdInAM ropaNakramaH (48) · Śloka 48
ਅਵਧ੍ਯਾਨਾਂ ਚਲਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਾ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਯਤਾਮ੍| ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਰੋਪਣੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰਸਜਾਂ ਸਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਯੈਃ| ਸਮਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਰਮਾਂਸਾਨਾਂ ਤ੍ਵਕ੍ਸ੍ਥਾਨਾਂ ਚੂਰ੍ਣ ਇਸ੍ਯਤੇ| ਨੀਰੁਜਾਮਵਗਾਢਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਵਰ੍ਤਯੋ ਹਿਤਾਃ||੪੮||
अवध्यानां चलस्थानां शुद्धानां वा प्रदुष्यताम्| यथास्वं रोपणैः कुर्याद्रसजां सनिशाद्वयैः| समानां स्थिरमांसानां त्वक्स्थानां चूर्ण इष्यते| नीरुजामवगाढानां शुद्धानां वर्तयो हिताः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNaH kalkaH (49) · Śloka 49
ਸਮਙ੍ਗਾਮੋਚਸਰਲਸੋਮਵਲ੍ਕਾਃ ਸਚਨ੍ਦਨਾਃ| ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਕੋਯਂ ਪਰਮਂ ਰੋਪਣੋਥਵਾ| ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਹ੍ਵਤਿਲਜੀਵਨ੍ਤੀਗੋਜਿਹ੍ਵਾਧਾਤਕੀਬਲਾਃ||੪੯||
समङ्गामोचसरलसोमवल्काः सचन्दनाः| पद्मकादिश्च कल्कोऽयं परमं रोपणोऽथवा| पुण्ड्राह्वतिलजीवन्तीगोजिह्वाधातकीबलाः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNaM tailaM ghRuta~jca (50) · Śloka 50
ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮਧੁਕਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਸਾਧਿਤਂ ਤੈਲਮਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੇਨ ਵਾ| ਦੂਰ੍ਵਾਰਸੇਨ ਵਾ ਦਾਰ੍ਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਚਾ ਵਾ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣਮ੍||੫੦||
प्रपौण्डरीकमधुककाकोलीद्वयचन्दनैः| साधितं तैलमाज्यं वा तद्वत्कम्पिल्लकेन वा| दूर्वारसेन वा दार्व्यास्त्वचा वा व्रणरोपणम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTolAdiyogaH (tailaghRutayoH) (51) · Śloka 51
ਪਟੋਲਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਲੋਧ੍ਰਮੁਸ੍ਤਾਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗਵਃ| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾਧਾਤਕੀਸਰ੍ਜ੍ਜਖਦਿਰਾਗਰੁਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਂ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਵਤ੍ਸਕਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਬਲਾ| ਕਲ੍ਕੈਰੇਭਿਘਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਵਾ ਰੋਪਣਂ ਪਰਮ੍||੫੧||
पटोलनिम्बपत्राणि लोध्रमुस्ताप्रियङ्गवः| सूक्ष्मैलाधातकीसर्ज्जखदिरागरुचन्दनम्| कम्पिल्लकं विडङ्गानि वत्सकं त्रिफला बला| कल्कैरेभिघृतं सिद्धं तैलं वा रोपणं परम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varNasAdhanaM savarNIkaraNam (52) · Śloka 52
ਪਦ੍ਮਕਂ ਪਦ੍ਮਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਂ ਦਾਰ੍ਵੀ ਮੂਰ੍ਵਾ ਤਿਲੋਤ੍ਪਲਮ੍| ਮੇਦਾ ਸਮਙ੍ਗਾ ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਵਰ੍ਣਸਾਧਨਃ| ਕਕੁਭੋਦੁਮ੍ਬਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਜਮ੍ਬੂਕਟ੍ਫਲਲੋਧ੍ਰਜੈਃ| ਤ੍ਵਚਮਾਸ਼ੁ ਨਿਗਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਕ੍ਚੂਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾ ਵ੍ਰਣਾਃ| ਲਾਕ੍ਸਾਮਨੋਹ੍ਵਾਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਹਰਿਤਾਲਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਯੈਃ| ਪ੍ਰਲੇਪਃ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਃ ਪਰਮ੍| ਧ੍ਯਾਮਕਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਨਿਚੁਲਮੂਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਲਗੈਰਿਕਮ੍| ਸਹੇਮਸ਼੍ਚਾਮਤਾਸਙ੍ਗਕਾਸੀਸਂ ਚੇਤਿ ਵਰ੍ਣਕਤ੍| ਕਾਲੇਯਕਲਤਾਮ੍ਰਾਸ੍ਥਿਹੇਮਕਾਲਾਰਸੋਤ੍ਤਮੈਃ| ਲੇਪਃ ਸਗੋਮਯਰਸਃ ਸਵਰ੍ਣਕਰਣਃ ਪਰਮ੍| ਅਯੋਰਜਃ ਸਕਾਸੀਸਂ ਤ੍ਰਿਫਲਾਕੁਸੁਮਾਨਿ ਚ| ਪ੍ਰਲੇਪਃ ਕੁਰੁਤੇ ਕਾਸ੍ਣਰ੍ਯਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਨਵਤ੍ਵਚਿ| ਦਗ੍ਧਯਾਨੂਪਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਚੂਰ੍ਣਿਤਯਾ ਤ੍ਵਚਾ| ਭਲ੍ਲਾਤਤੈਲਪ੍ਲੁਤਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮਾਲੇਪਯੇਦ੍ ਵ੍ਰਣਮ੍| ਨਵਂ ਕਪਾਲਿਕਾਮੂਲਂ ਵੈਦੁਲਂ ਸਸ੍ਥਿਰਾਹ੍ਵਯਮ੍| ਕਾਸੀਸਂ ਮਧੁਕਂ ਲੇਪੋ ਵ੍ਰਣੇ ਕਸ੍ਣੇ ਮਧੁਦ੍ਰੁਤਃ| ਕਪਿਤ੍ਥਾਨ੍ਮਾਂਸਮੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਪੂਰਣਮ੍| ਕ੍ਸਿਪੇਚ੍ਚਾਤ੍ਰ ਮਨੋਹ੍ਵਾਲਵਂਸ਼ਨਿਰ੍ਲੇਖਰੋਚਨਾਃ| ਕਾਸੀਸਂ ਪ੍ਰਪੁਨਾਟਸ਼੍ਚ ਮਾਸਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਤਤੋ ਭੁਵਿ| ਅਧੋਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਲਵ੍ਰਣਾਲੇਪਃ ਸਵਰ੍ਣਕਤ੍||੫੨||
पद्मकं पद्मकिञ्जल्कं दार्वी मूर्वा तिलोत्पलम्| मेदा समङ्गा यष्ट्याह्वं प्रलेपो वर्णसाधनः| ककुभोदुम्बराश्वत्थजम्बूकट्फललोध्रजैः| त्वचमाशु निगृह्णन्ति त्वक्चूर्णैश्चूर्णिता व्रणाः| लाक्षामनोह्वामञ्जिष्ठाहरितालनिशाद्वयैः| प्रलेपः सघृतक्षौद्रस्त्वग्विशुद्धिकरः परम्| ध्यामकाश्वत्थनिचुलमूलं लाक्षालगैरिकम्| सहेमश्चामृतासङ्गकासीसं चेति वर्णकृत्| कालेयकलताऽऽम्रास्थिहेमकालारसोत्तमैः| लेपः सगोमयरसः सवर्णकरणः परम्| अयोरजः सकासीसं त्रिफलाकुसुमानि च| प्रलेपः कुरुते काष्णर्यं सद्य एव नवत्वचि| दग्धयाऽऽनूपसत्त्वानां श्लक्ष्णचूर्णितया त्वचा| भल्लाततैलप्लुतया शुक्लमालेपयेद् व्रणम्| नवं कपालिकामूलं वैदुलं सस्थिराह्वयम्| कासीसं मधुकं लेपो व्रणे कृष्णे मधुद्रुतः| कपित्थान्मांसमुद्धृत्य मूत्रस्याज्यस्य पूरणम्| क्षिपेच्चात्र मनोह्वालवंशनिर्लेखरोचनाः| कासीसं प्रपुनाटश्च मासं न्यस्तं ततो भुवि| अधोऽर्जुनस्य तच्छुक्लव्रणालेपः सवर्णकृत्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana romasa~jjananam (53) · Śloka 53
ਦਗ੍ਧੋ ਵਾਰਣਦਨ੍ਤੋਨ੍ਤਰ੍ਧੂਮਂ ਤੈਲਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਰੋਮਸਞ੍ਜਨਨੋ ਲੇਪਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੈਲਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ| ਚਤੁਸ੍ਪਾਨ੍ਨਖਰੋਮਾਸ੍ਥਿਤ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਰਙ੍ਗਖੁਰਜਾ ਮਸੀ||੫੩||
दग्धो वारणदन्तोऽन्तर्धूमं तैलं रसाञ्जनम्| रोमसञ्जननो लेपस्तद्वत्तैलपरिप्लुता| चतुष्पान्नखरोमास्थित्वक्श्रृङ्गखुरजा मषी||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyanirdeSaH (54-30) · Śloka 30
ਜੀਰ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਲ੍ਪਮੁਸ੍ਣੋਦਕੋਤ੍ਤਰਮ੍| ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਜਾਙ੍ਗਲੈਰ੍ਮਾਂਸੈਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵ੍ਰਣਮਪੋਹਤਿ||੫੪|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤਾਵਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਵ੍ਰਣਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੦||
जीर्णशाल्योदनं स्निग्धमल्पमुष्णोदकोत्तरम्| भुञ्जानो जाङ्गलैर्मांसैः शीघ्रं व्रणमपोहति||५४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे व्रणप्रतिषेधो नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०||
🔊 Audio coming soon