Adhikarana atha vraNapratiShedho nAma triMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ವ್ರಣಪ್ರತಿಶೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो व्रणप्रतिशेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shophAvasthAyAshcikitsAsUtram (2) · Śloka 2
ವ್ರಣಸ್ಯ ಶೋಫಾವಸ್ಥಾಯಾಂ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮವಿಧೌ ಶ್ವಯಥುಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ ಚ ಸಾಧನಮುದ್ದಿಷ್ಟಮ್||೨||
व्रणस्य शोफावस्थायां शस्त्रकर्मविधौ श्वयथुचिकित्सिते च साधनमुद्दिष्टम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatrApatarpaNaprAdhAnyam (3) · Śloka 3
ತತ್ರಾಪತರ್ಪಣಮೇವಾದೌ ಪ್ರಧಾನತಮಮ್| ಅಪಿ ಚ-ದೋಷೋಚ್ಛ್ರಾಯೋಪಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಮುಪದಿಷ್ಟಂ ಯಥಾಯಥಮ್| ಅವೇಕ್ಷ್ಯ ದೇಹಪ್ರಾಣಾದೀನ್ ಕರ್ತ್ತವ್ಯಮಪತರ್ಪಣಮ್||೩||
तत्रापतर्पणमेवादौ प्रधानतमम्| अपि च-दोषोच्छ्रायोपशान्त्यर्थमुपदिष्टं यथायथम्| अवेक्ष्य देहप्राणादीन् कर्त्तव्यमपतर्पणम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apatarpaNaPalam (4) · Śloka 4
ರಾಗಸಂರಮ್ಭರಹಿತಾಃ ಪರಿಮ್ಲಾನಾ ಹೃತಾಶ್ರಯಾಃ| ಸದ್ಯಃ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ ಶುದ್ಧಾನಾಂ ವ್ರಣಾಃ ಶೋಫಾಶ್ಚ ದೇಹಿನಾಮ್||೪||
रागसंरम्भरहिताः परिम्लाना हृताश्रयाः| सद्यः शाम्यन्ति शुद्धानां व्रणाः शोफाश्च देहिनाम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lepAdInAM guNAH (5) · Śloka 5
ಲೇಪಾಭ್ಯಙ್ಗಪರಿಷೇಕಾನ್ ಯಥೋಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಯಥಾಮ್ಬುಭಿಃ ಸಿಚ್ಯಮಾನಃ ಶಾನ್ತಿಮಗ್ನಿರ್ನಿಯಚ್ಛತಿ| ದೋಷಾಗ್ನಿರೇವಂ ಸಹಸಾ ಪ್ರಲೇಪಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಯೋಜಿತೈಃ||೫||
लेपाभ्यङ्गपरिषेकान् यथोक्तांश्च प्रयोजयेत्| यथाम्बुभिः सिच्यमानः शान्तिमग्निर्नियच्छति| दोषाग्निरेवं सहसा प्रलेपाद्यैः प्रयोजितैः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pralepanavidhiH (6) · Śloka 6
ಪ್ರತಿಲೋಮಮೇವ ಚಾನುಲಿಮ್ಪೇನ್ನಾನುಲೋಮಮ್| ತಥಾ ಹ್ಯೌಷಧಂ ಸಮ್ಯಗವತಿಷ್ಠತೇ| ಅನುಪ್ರವಿಶತಿ ಚ ರೋಮಕೂಪಾನ್| ನ ತು ಶುಷ್ಯದುಪೇಕ್ಷಿತವ್ಯಮನ್ಯತ್ರ ಪೀಡಯಿತವ್ಯಾತ್| ಶುಷ್ಕಂ ಹಿ ದಾಹೋಷಾರಾಗಶ್ಯಾವತ್ವಶೂಲಾನಿ ವರ್ಧಯತಿ||೬||
प्रतिलोममेव चानुलिम्पेन्नानुलोमम्| तथा ह्यौषधं सम्यगवतिष्ठते| अनुप्रविशति च रोमकूपान्| न तु शुष्यदुपेक्षितव्यमन्यत्र पीडयितव्यात्| शुष्कं हि दाहोषारागश्यावत्वशूलानि वर्धयति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pradeha-pralepa-kalkaBedAH (7) · Śloka 7
ಯಸ್ತು ಶೀತಸ್ತನುರ್ಮುಹುರ್ಮುಹುಶ್ಚ ಪ್ರಯುಜ್ಯತೇ ಸ ಪ್ರದೇಹೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತತ್ವಚಾಂ ಪ್ರಸಾದಕೃತ್| ಪ್ರಲೇಪಸ್ತೂಷ್ಣಃ ಶೀತೋ ವಾ ಬಹಲಶ್ಚ ತಥಾ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಶಮನಸ್ತಸ್ಯೋಪಯೋಗಃ ಕ್ಷತಾಕ್ಷತೇಷು| ಯಸ್ತು ಕ್ಷತೇಷೂಪಯುಜ್ಯತೇ ಸ ಭೂಯಃ ಕಲ್ಕ ಇತಿ ಸಂಜ್ಞಾ ಲಭತೇ||೭||
यस्तु शीतस्तनुर्मुहुर्मुहुश्च प्रयुज्यते स प्रदेहो रक्तपित्तत्वचां प्रसादकृत्| प्रलेपस्तूष्णः शीतो वा बहलश्च तथा वातश्लेष्मप्रशमनस्तस्योपयोगः क्षताक्षतेषु| यस्तु क्षतेषूपयुज्यते स भूयः कल्क इति संज्ञा लभते||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Alepasya daSavidhatvam (8) · Śloka 8
ದಶವಿಧಶ್ಚ ಸಮಾಸಾದಾಲೇಪಃ| ತದ್ಯಥಾ-ಸ್ನೈಹಿಕೋ ನಿರ್ವಾಪಣಃ ಪ್ರಸಾದನಃ ಸ್ತಮ್ಭನೋ ವಿಲಾಯನಃ ಪಾಚನಃ ಪೀಡನಃ ಶೋಧನೋ ರೋಪಣಃ ಸವರ್ಣೀಕರಣಶ್ಚ||೮||
दशविधश्च समासादालेपः| तद्यथा-स्नैहिको निर्वापणः प्रसादनः स्तम्भनो विलायनः पाचनः पीडनः शोधनो रोपणः सवर्णीकरणश्च||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AlepAnAM BedAnusAraM viShayaH dravya~jca (9) · Śloka 9
ತತ್ರ ವಾತೇ ಸ್ನಿಗ್ಧದ್ರವ್ಯೈಃ ಸ್ನೇಹಾಢ್ಯೈಃ ಸ್ನೇಹೇನೈವ ಸ್ನೈಹಿಕಃ| ಪಿತ್ತೇ ಪಿತ್ತಪ್ರಾಯೇ ವ ಶೋಫೇ ವಿಷಾಗ್ನಿಕ್ಷಾರದಗ್ಧೇ ಚ ಶಿತೈರ್ನಿರ್ವಾಪಣಃ| ಸ ಏವ ಚಾನ್ತರ್ದುಷ್ಟೇ ರಕ್ತೇ ಪ್ರಸಾದನಃ| ಸ ಏವ ಚ ಪುನರಸ್ರಾತಿಪ್ರವೃತ್ತೌ ಸ್ತಮ್ಭನಸಜ್ಞಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದೋಭೂಯಿಷ್ಠೇ ಶೀತೈಶ್ಚಾವಿದಗ್ಧೇ ಪಿಷ್ಟಲಬ್ಧೇ ಗ್ರಥಿತೇ ವಾ ರೂಕ್ಷೈರ್ವಿಲಾಯನಃ| ತೈರೇವ ಚ ವಿದಗ್ಧೇ ಪಾಚನಃ| ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯೇ ವ್ರಣೇ ರೂಕ್ಷೈಃ ಪಿಚ್ಛಿಲೈಶ್ಚ ಪೀಡನಃ| ಅಶುದ್ಧೇ ಯಥಾಸ್ವಮುಪದಿಷ್ಟೈಃ ಶೋಧನಃ| ಶುದ್ಧೇ ರೋಪಣಃ| ರೂಢೇ ಚ ಸವರ್ಣೀಕರಣಃ| ನಾಮಭಿರೇವ ಚೈಷಾಂ ಸ್ವರೂಪಮಾಖ್ಯಾತಮ್||೯||
तत्र वाते स्निग्धद्रव्यैः स्नेहाढ्यैः स्नेहेनैव स्नैहिकः| पित्ते पित्तप्राये व शोफे विषाग्निक्षारदग्धे च शितैर्निर्वापणः| स एव चान्तर्दुष्टे रक्ते प्रसादनः| स एव च पुनरस्रातिप्रवृत्तौ स्तम्भनसज्ञः| श्लेष्ममेदोभूयिष्ठे शीतैश्चाविदग्धे पिष्टलब्धे ग्रथिते वा रूक्षैर्विलायनः| तैरेव च विदग्धे पाचनः| सूक्ष्मास्ये व्रणे रूक्षैः पिच्छिलैश्च पीडनः| अशुद्धे यथास्वमुपदिष्टैः शोधनः| शुद्धे रोपणः| रूढे च सवर्णीकरणः| नामभिरेव चैषां स्वरूपमाख्यातम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAtrau pradehaniShedhastatra yuktiSca (10) · Śloka 10
ನ ಚ ಪ್ರದೇಹಂ ರಾತ್ರೌ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಮಾ ಭೂಚ್ಛೈತ್ಯಪಿಹಿತಸ್ಯೋಷ್ಮಣೋ ಬಹಿರನಿಸ್ಸರಣಾದ್ವಿಕಾರಪರಿವೃದ್ಧಿಃ||೧೦||
न च प्रदेहं रात्रौ प्रयुञ्जीत| मा भूच्छैत्यपिहितस्योष्मणो बहिरनिस्सरणाद्विकारपरिवृद्धिः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atra puShkalAvatamatam (11) · Śloka 11
ಪುಷ್ಕಲಾವತಸ್ತು ಪಠತಿ- ತಮಸಾ ಪಿಹಿತಾ ಹ್ಯೂಷ್ಮಾ ರೋಮಕೂಪೈರನಾವೃತೈಃ| ಲೇಪಾದ್ವಿನೈವ ನಿರ್ಯಾತಿ ರಾತ್ರೌ ನಾಲೇಪಯೇದತಃ||೧೧||
पुष्कलावतस्तु पठति- तमसा पिहिता ह्यूष्मा रोमकूपैरनावृतैः| लेपाद्विनैव निर्याति रात्रौ नालेपयेदतः||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paryuShitalepaniShedhaH (12) · Śloka 12
ನ ಚ ಪರ್ಯುಷಿತಂ ಲೇಪಂ ದದ್ಯಾತ್ ಭೂಯಸ್ತಮೇವ ವಾ| ವ್ಯಮ್ಲಃ ಪರ್ಯುಷಿತೋ ಹಿ ಸ್ಯಾದ್ ಭ್ರಷ್ಟವೀರ್ಯಸ್ತಥೇತರಃ||೧೨||
न च पर्युषितं लेपं दद्यात् भूयस्तमेव वा| व्यम्लः पर्युषितो हि स्याद् भ्रष्टवीर्यस्तथेतरः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jalaukAdyairasrAharaNe hetuH (13) · Śloka 13
ಶೋಫೇ ವ್ರಣೇ ಚ ಕಠಿನೇ ವಿವರ್ಣೇ ವೇದನಾನ್ವಿತೇ| ಸವಿಷೇ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಜಲಜಾದ್ಯೈರ್ಹರೇದಸೃಕ್| ವೇದನಾಯಾಃ ಪ್ರಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಪಾಕಸ್ಯಾಽಪ್ರಾಪ್ತಯೇಽಪಿ ಚ||೧೩||
शोफे व्रणे च कठिने विवर्णे वेदनान्विते| सविषे च विशेषेण जलजाद्यैर्हरेदसृक्| वेदनायाः प्रशान्त्यर्थं पाकस्याऽप्राप्तयेऽपि च||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana srAvaNottaraM pradehAdi (14) · Śloka 14
ನಿರ್ವಾಪಣಾನ್ ಪುನಶ್ಚಾತ್ರ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದ್ಯೈಃ ಸುಶೀತಲಾನ್| ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರದೇಹಸೇಕಾದೀನ್ ಸಘೃತಕ್ಷೀರಶರ್ಕರಾನ್| ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಪ್ಲಕ್ಷವೇತಸವಲ್ಕಲೈಃ| ಪ್ರದೇಹೋ ಭೂರಿಸರ್ಪಿರ್ಭಿಃ ಶೋಫನಿರ್ವಾಪಣಃ ಪರಮ್| ಪ್ರದೇಹಃ ಸಸಿತಸ್ತದ್ವತ್ ಸಕ್ತವೋ ಮಧುಕಂ ಘೃತಮ್||೧೪||
निर्वापणान् पुनश्चात्र न्यग्रोधाद्यैः सुशीतलान्| कुर्यात् प्रदेहसेकादीन् सघृतक्षीरशर्करान्| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षवेतसवल्कलैः| प्रदेहो भूरिसर्पिर्भिः शोफनिर्वापणः परम्| प्रदेहः ससितस्तद्वत् सक्तवो मधुकं घृतम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtolbaNAnAM svedanam (15) · Śloka 15
ವಾತೋಲ್ಬಣಾನಾಂ ಸ್ತಬ್ಧಾನಾಂ ಕಠಿನಾನಾಂ ಮಹಾರುಜಾಮ್| ಸ್ರುತಾಸೃಜಾಂ ಚ ಶೋಫಾನಾಂ ವ್ರಣಾನಾಮಪಿ ಚೇದೃಶಾಮ್| ಗ್ರಾಮ್ಯಾನೂಪೌದಕಾಮಿಷವೇಶವಾರಕೃಸರಾಪಾಯಸೋತ್ಕಾರಿಕಾಭಿಃ ಸ್ವೇದೋ ಯೋಜ್ಯಃ||೧೫||
वातोल्बणानां स्तब्धानां कठिनानां महारुजाम्| स्रुतासृजां च शोफानां व्रणानामपि चेदृशाम्| ग्राम्यानूपौदकामिषवेशवारकृसरापायसोत्कारिकाभिः स्वेदो योज्यः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAhashUlaharA cikitsA (16) · Śloka 16
ಸದಾಹಶೂಲಾಂಸ್ತು ತಿಲಾನತಸೀಂಶ್ಚ ಭೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಯಸಿ ನಿರ್ವಾಪ್ಯ ತೇನೈವ ಕ್ಷೀರೇಣ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ವಲಾಮಧುಕಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀಚ್ಛಿನ್ನರುಹಾಭೀರುಜೀವನ್ತೀಶರ್ಕರಾಮದನಕ್ಷೀರಮಹಾಸ್ನೇಹಸಿದ್ಧೋತ್ಕಾರಿಕಾ ಕವೋಷ್ಣಾ ಶೂಲದಾಹಹರಾ| ತದ್ವನ್ಮಧುಕಯವಚೂರ್ಣತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಭಿಃ ಕೋಷ್ಣ ಆಲೇಪಃ| ತಥಾ ಸತಿಲೋ ಮುದ್ಗಪಾಯಸಮುಪನಾಹಃ| ದಶಮೂಲಸಿದ್ಧೇನ ಸುಖೋಷ್ಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಪಯಸಾ ವಾ ಘೃತತೈಲಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಪರಿಷೇಕಃ ಶೋಫೇ ವ್ರಣೇ ವಾ ದಾಹಶೂಲಘ್ನಃ||೧೬||
सदाहशूलांस्तु तिलानतसींश्च भृष्ट्वा पयसि निर्वाप्य तेनैव क्षीरेण पिष्ट्वा प्रलेपयेत्| वलामधुकपृश्निपर्णीच्छिन्नरुहाभीरुजीवन्तीशर्करामदनक्षीरमहास्नेहसिद्धोत्कारिका कवोष्णा शूलदाहहरा| तद्वन्मधुकयवचूर्णतैलसर्पिर्भिः कोष्ण आलेपः| तथा सतिलो मुद्गपायसमुपनाहः| दशमूलसिद्धेन सुखोष्णेनाम्भसा पयसा वा घृततैलाभ्यां वा परिषेकः शोफे व्रणे वा दाहशूलघ्नः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shophavimlApanam (17) · Śloka 17
ಸ್ಥಿರಾಣಾಂ ಮನ್ದವೇದನಾನಾಂ ಶೋಫಾನಾಂ ವಿಮ್ಲಾಪನಂ ಕಾರ್ಯಮ್| ಅಭ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಚ ವೇಣುನಾಡ್ಯಾ ತತಃ ಶನೈಃ| ವಿಮ್ಲಾಪನಾರ್ಥಂ ಮೃದ್ನೀಯಾತ್ತಲೇನಾಙ್ಗುಷ್ಠಕೇನ ವಾ| ತಥಾಽಽಸ್ಫೋತಪತ್ರಮಸೂರಕಲ್ಕೇನಾಽಽಲೇಪಃ| ಸುಸಿದ್ಧಪಿಷ್ಟೈಃ ಸಘೃತೈರ್ಮುದ್ಗಯವಗೋಧೂಮೈರ್ವಾ||೧೭||
स्थिराणां मन्दवेदनानां शोफानां विम्लापनं कार्यम्| अभ्यज्य स्वेदयित्वा च वेणुनाड्या ततः शनैः| विम्लापनार्थं मृद्नीयात्तलेनाङ्गुष्ठकेन वा| तथाऽऽस्फोतपत्रमसूरकल्केनाऽऽलेपः| सुसिद्धपिष्टैः सघृतैर्मुद्गयवगोधूमैर्वा||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upanAhaH (18) · Śloka 18
ವಿಲೀಯತೇ ಸ ಚೇನ್ನೈವ ತತಸ್ತಮುಪನಾಹಯೇತ್| ಅವಿದಗ್ಧಸ್ತಥಾ ಶಾನ್ತಿಂ ವಿದಗ್ಧಃ ಪಾಕಮಶ್ನುತೇ| ಶಿಗ್ರುಶಣಫಲಚಿತ್ರಕಕಿಣ್ವನಿಷ್ಪಾವಸರ್ಷಪತಿಲಾತಸೀಸಕ್ತುಕೋಲಗೃಹಧೂಮೈರಮ್ಲಪಿಷ್ಟೈಃ ಸುಖೋಷ್ಣೈಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೈಃ ಸಲವಣೈರುತ್ಕಾರಿಕಾಂ ಕೃತ್ವಾ ತಥಾ ಪ್ರಲಿಪ್ಯೈರಣ್ಡಪತ್ರೇಣಾವಚ್ಛಾದ್ಯ ಬಧ್ನೀಯಾತ್||೧೮||
विलीयते स चेन्नैव ततस्तमुपनाहयेत्| अविदग्धस्तथा शान्तिं विदग्धः पाकमश्नुते| शिग्रुशणफलचित्रककिण्वनिष्पावसर्षपतिलातसीसक्तुकोलगृहधूमैरम्लपिष्टैः सुखोष्णैः स्निग्धैः सलवणैरुत्कारिकां कृत्वा तथा प्रलिप्यैरण्डपत्रेणावच्छाद्य बध्नीयात्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAkAbhimukhe kRutyam (19) · Śloka 19
ಪಾಕಾಭಿಮುಖೇ ಚ ಶೋಫೇ ಯಥೇಷ್ಟಮಾತುರಂ ಭೋಜಯೇತ್ ಪಾಚನಾರ್ಥಂ ಪಾಕವೇದನಾಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಸಹನಾರ್ಥಂ ಚ||೧೯||
पाकाभिमुखे च शोफे यथेष्टमातुरं भोजयेत् पाचनार्थं पाकवेदनाशस्त्रकर्मसहनार्थं च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakve kRutyam (20) · Śloka 20
ಪಕ್ವೇ ತು ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರಯೇತ್||೨೦||
पक्वे तु यथोक्तेन विधिना शस्त्रमवचारयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAraNArhe kRutyam (21) · Śloka 21
ಸುಪಕ್ವೇ ಪಿಣ್ಡಿತೇ ಶೋಫೇ ಪೀಡನೈರುಪಪೀಡಿತೇ| ದಾರಣಂ ದಾರಣಾರ್ಹಸ್ಯ ದೋಷಪಾಕೋದ್ಧತೇ ಹಿತಮ್||೨೧||
सुपक्वे पिण्डिते शोफे पीडनैरुपपीडिते| दारणं दारणार्हस्य दोषपाकोद्धते हितम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana citrakAdiBirdAraNam (22) · Śloka 22
ಚಿತ್ರಕಚಿರಬಿಲ್ವದನ್ತೀಕರವೀರಮೂಲಕಪೋತಪಙ್ಕಗೃಧ್ರಪುರೀಷೈರ್ಗುಗ್ಗುಲ್ವತಸೀಸ್ನುಹೀಕ್ಷೀರಪಲಾಶಕ್ಷಾರಸುವರ್ಣಕ್ಷೀರೀದಕ್ಷಶಕೃನ್ಮುಕೂಲಕೈರ್ವಾ ಕ್ಷಾರೌಷಧೈರ್ವಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ವಾ||೨೨||
चित्रकचिरबिल्वदन्तीकरवीरमूलकपोतपङ्कगृध्रपुरीषैर्गुग्गुल्वतसीस्नुहीक्षीरपलाशक्षारसुवर्णक्षीरीदक्षशकृन्मुकूलकैर्वा क्षारौषधैर्वा क्षारेण वा||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vraNapIDanaM viShayaH dravya~jca (23) · Śloka 23
ಪೂಯಗರ್ಭಾನಣುದ್ವಾರಾನ್ ಸೋತ್ಸಙ್ಗಾನ್ ಮರ್ಮಗಾನಪಿ| ನಿಃಸ್ನೇಹೈಃ ಪೀಡನದ್ರವ್ಯೈಃ ಸಮನ್ತಾತ್ಪ್ರತಿಪೀಡಯೇತ್| ಶುಷ್ಯನ್ತಂ ಸಮುಪೇಕ್ಷೇತ ಪ್ರಲೇಪಂ ಪೀಡನಂ ಪ್ರತಿ| ನ ಮುಖೇ ಚೈನಮಾಲಿಮ್ಪೇತ್ತಥಾ ದೋಷಃ ಪ್ರಸಿಚ್ಯತೇ| ಕಲಾಯಯವಗೋಧೂಮಮುದ್ಗಮಾಷಹರೇಣವಃ| ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಾನಾಞ್ಚ ತ್ವಙ್ಮೂಲಾನಿ ಪ್ರಪೀಡನೇ||೨೩||
पूयगर्भानणुद्वारान् सोत्सङ्गान् मर्मगानपि| निःस्नेहैः पीडनद्रव्यैः समन्तात्प्रतिपीडयेत्| शुष्यन्तं समुपेक्षेत प्रलेपं पीडनं प्रति| न मुखे चैनमालिम्पेत्तथा दोषः प्रसिच्यते| कलाययवगोधूममुद्गमाषहरेणवः| द्रव्याणां पिच्छिलानाञ्च त्वङ्मूलानि प्रपीडने||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Sodhanam ( kaShAyeNa ) (24) · Śloka 24
ವಿವರ್ಣಾನ್ ಪಿಚ್ಛಿಲಾನ್ ಪೂತಿಗನ್ಧೀನ್ ಕ್ಲೇದರುಜಾವತಃ| ವ್ರಣಾನಶುದ್ಧಾನ್ ವಿಜ್ಞಾಯ ಶೋಧನೈರೇಭಿರಾಚರೇತ್| ಶಙ್ಖಿನ್ಯಙ್ಕೋಲಸುಮನಃ ಕರವೀರಸುವರ್ಚಲಾಃ| ತ್ರಿಫಲಾ ಖದಿರೋ ದಾರ್ವೀ ಕೋಲಪತ್ರಂ ಪಲಙ್ಕಷಾ| ಪ್ರಕ್ಷಾಲನೇ ಕಷಾಯಾಣಿ ವರ್ಗಶ್ಚಾರಗ್ವಧಾದಿಕಃ||೨೪||
विवर्णान् पिच्छिलान् पूतिगन्धीन् क्लेदरुजावतः| व्रणानशुद्धान् विज्ञाय शोधनैरेभिराचरेत्| शङ्खिन्यङ्कोलसुमनः करवीरसुवर्चलाः| त्रिफला खदिरो दार्वी कोलपत्रं पलङ्कषा| प्रक्षालने कषायाणि वर्गश्चारग्वधादिकः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanAlepaH (25) · Śloka 25
ಪಟೋಲೀತಿಲಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀನಿಶಾದ್ವಯಮ್| ನಿಮ್ಬಪತ್ರಾಣಿ ಚಾಲೇಪಃ ಸಪಟುರ್ವ್ರಣಶೋಧನಃ||೨೫||
पटोलीतिलयष्ट्याह्वत्रिवृद्दन्तीनिशाद्वयम्| निम्बपत्राणि चालेपः सपटुर्व्रणशोधनः||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanakalkAdikam (26) · Śloka 26
ಅಜಗನ್ಧಾಜಶ್ರೃಙ್ಗೀ ಚ ಗವಾಕ್ಷೀ ಲಾಙ್ಗಲೀ ನಿಶಾ| ಪೂತೀಕಶ್ಚಿತ್ರಕಃ ಪಾಠಾ ಪಟೋಲೀವೇಲ್ಲರೇಣುಕಾಃ| ಕಟುತ್ರಯಂ ಯವಕ್ಷಾರೋ ಲವಣಾನಿ ಸುರಾಷ್ಟ್ರಜಾ| ನಿಕುಮ್ಭಕುಮ್ಭಕಾಸೀಸಹರಿತಾಲಮನಶ್ಶಿಲಾಃ| ಕಲ್ಕಾಜ್ಯತೈಲರಸಜಾಚೂರ್ಣವರ್ತಿಷು ಭೇಷಜಮ್||೨೬||
अजगन्धाजश्रृङ्गी च गवाक्षी लाङ्गली निशा| पूतीकश्चित्रकः पाठा पटोलीवेल्लरेणुकाः| कटुत्रयं यवक्षारो लवणानि सुराष्ट्रजा| निकुम्भकुम्भकासीसहरितालमनश्शिलाः| कल्काज्यतैलरसजाचूर्णवर्तिषु भेषजम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shodhanaghRutam (27) · Śloka 27
ತತ್ರ ಗಮ್ಭೀರೇಷು ಪಿತ್ತಾತ್ಮಕೇಷು ದಾಹಪಾಕವತ್ಸು ವ್ರಣೇಷ್ವತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣೈರೇಭಿಃ ಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲಮಿಶ್ರಂ ಕಲ್ಕಂ ಘೃತಂ ಚ ಸಾಧಯಿತ್ವಾ ಯೋಜಯೇತ್||೨೭||
तत्र गम्भीरेषु पित्तात्मकेषु दाहपाकवत्सु व्रणेष्वतीक्ष्णोष्णैरेभिः कार्पासीफलमिश्रं कल्कं घृतं च साधयित्वा योजयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Sodhanatailam (28) · Śloka 28
ಉತ್ಸನ್ನಮಾಂಸೇಷ್ವಲ್ಪಸ್ರಾವೇಷು ರೂಕ್ಷೇಷು ತಿಲಾಪಾಮಾರ್ಗಬೃಹತೀದ್ವಯಯುಕ್ತೈಃ ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈಃ ಪೂತೀಕಾದಿಭಿಃ ಸಾರ್ಷಪಂ ತೈಲಂ ಚ||೨೮||
उत्सन्नमांसेष्वल्पस्रावेषु रूक्षेषु तिलापामार्गबृहतीद्वययुक्तैः पूर्वोक्तैः पूतीकादिभिः सार्षपं तैलं च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanarasakriyA (29) · Śloka 29
ಪ್ರಚಲಪ್ರದೇಶಾಜೇಷು ಕ್ಲೇದಬಹುಲೇಷುತ್ಸನ್ನಾಸ್ಥಿರಮಾಸೇಷು ತೈಲೇನ ಚಾಸಿದ್ಧ್ಯತ್ಸು ರಸಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಯಥೋಕ್ತಾನಾಂ ಸಂಶೋಧನೌಷಧಾನಾಂ ಕಷಾಯೇ ಪುನಃ ಪರಿಸ್ರಾವ್ಯಾಧಿಶ್ರೃತೇ ಮನಶ್ಶಿಲಾತುವರೀಕಾಸೀಸಚೂರ್ಣಪ್ರತೀವಾಪಸಿದ್ಧಾಂ ಚ ಮಾತುಲುಙ್ಗರಸೋಪೇತಾಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಾಂ ಯುಞ್ಜೀತ||೨೯||
प्रचलप्रदेशाजेषु क्लेदबहुलेषुत्सन्नास्थिरमासेषु तैलेन चासिद्ध्यत्सु रसक्रियां कुर्यात्| यथोक्तानां संशोधनौषधानां कषाये पुनः परिस्राव्याधिश्रृते मनश्शिलातुवरीकासीसचूर्णप्रतीवापसिद्धां च मातुलुङ्गरसोपेतां सक्षौद्रां युञ्जीत||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanacUrNam (30) · Śloka 30
ಮೇದೋಯುಕ್ತೇಷು ಗಮ್ಭೀರೇಷು ಕ್ಲೇದಿಷು ಕಲ್ಕೈಶ್ಚಾಸಿದ್ಧ್ಯತ್ಸುವಚಾಯಾಂ ಸೈನ್ಧವೇ ಕಿಣ್ವೇ ಕಾಸೀಸೇ ರಜನೀದ್ವಯೇ| ಶೋಧನಾಗ್ರ್ಯೇಷು ಚಾನ್ಯೇಷು ಚೂರ್ಣಂ ಕುರ್ವೀತ ಶೋಧನಮ್||೩೦||
मेदोयुक्तेषु गम्भीरेषु क्लेदिषु कल्कैश्चासिद्ध्यत्सुवचायां सैन्धवे किण्वे कासीसे रजनीद्वये| शोधनाग्र्येषु चान्येषु चूर्णं कुर्वीत शोधनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana SodhanavartiH (31) · Śloka 31
ಅನ್ತಃಶಲ್ಯಾನಣುದ್ವಾರಾನ್ ಗಮ್ಭೀರಾನ್ ಮಾಂಸಸಂಶ್ರಿತಾನ್| ಸನ್ಧಿಮರ್ಮನಿವಿಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ಶೋಧಯೇದ್ವರ್ತಿಭಿರ್ವ್ರಣಾನ್||೩೧||
अन्तःशल्यानणुद्वारान् गम्भीरान् मांससंश्रितान्| सन्धिमर्मनिविष्टांश्च शोधयेद्वर्तिभिर्व्रणान्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhUpanantadarthaM dravyANi ca (32) · Śloka 32
ವಾತಾಭಿಭೂತಾನ್ ಸಾಸ್ರಾವಾನ್ ಧೂಪಯೇದುಗ್ರವೇದನಾನ್| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಸರ್ಜರಸಸಾಲದೇವದಾರುಶಿಂಶಪಾಖದಿರಾಸನಕೈಡರ್ಯಸಾರಯವಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಭೂರ್ಜಪತ್ರಪಕ್ಷೌಮಸರ್ಪಿಭಿಃ||೩೨||
वाताभिभूतान् सास्रावान् धूपयेदुग्रवेदनान्| श्रीवेष्टकसर्जरससालदेवदारुशिंशपाख़दिरासनकैडर्यसारयवमधूच्छिष्टभूर्जपत्रपक्षौमसर्पिभिः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nirvApaNam (33) · Śloka 33
ನಿರ್ವಾಪಯೇದ್ ಭೃಶಂ ಶೀತೈಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತವಿಷೋಲ್ಬಣಾನ್||೩೩||
निर्वापयेद् भृशं शीतैः पित्तरक्तविषोल्बणान्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utsAdanam (34) · Śloka 34
ಶುಷ್ಕಾಲ್ಪಮಾಂಸೇ ಗಮ್ಭೀರೇ ವ್ರಣ ಉತ್ಸಾದನಂ ಹಿತಮ್| ಅಶ್ವಗನ್ಧಾಪಾಮಾರ್ಗತಾಲಪತ್ರೀಸುವರ್ಚಲಾಬಲಾತಿಬಲಾನನ್ತಾಧಾತಕೀಕುಸುಮಸಮಙ್ಗಾಭಿಃ ಪದ್ಮಕಾದಿವರ್ಗೇಣ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿನಾ ಚ ಕಲ್ಕಸ್ತಥಾ ಸರ್ಪೀಂಷ್ಯಭ್ಯಞ್ಜನಾರ್ಥೇ||೩೪||
शुष्काल्पमांसे गम्भीरे व्रण उत्सादनं हितम्| अश्वगन्धापामार्गतालपत्रीसुवर्चलाबलातिबलानन्ताधातकीकुसुमसमङ्गाभिः पद्मकादिवर्गेण न्यग्रोधादिना च कल्कस्तथा सर्पींष्यभ्यञ्जनार्थे||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsAdamAMsAhAraH (35) · Śloka 35
ಅದ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಾದಮಾಂಸಾನಿ ವಿಧಿನೋಪಹಿತಾನಿ ಚ| ಮಾಂಸಂ ಮಾಂಸಾದಮಾಂಸೇನ ವರ್ಧತೇ ಶುದ್ಧಚೇತಸಃ||೩೫||
अद्यान्मांसादमांसानि विधिनोपहितानि च| मांसं मांसादमांसेन वर्धते शुद्धचेतसः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avasAdanam (36) · Śloka 36
ಉತ್ಸನ್ನಮೃದುಮಾಂಸಾನಾಂ ವ್ರಣಾನಾಮವಸಾದನಮ್| ಸೈನ್ಧವಕಾಸೀಸಸುಮನೋಮುಕುಲಗುಗ್ಗುಲಾಗ್ನಿಚಿತ್ರಕಾಗ್ನಿಮನ್ಥದನ್ತೀಶಿರೀಷಕರಞ್ಜಫಲಭೂರ್ಜಗ್ರನ್ಥಿಕುಕ್ಕುಟಾಣ್ಡಾತ್ವಕ್ಕಪೋತಕಲವಿಙ್ಕಪುರೀಷನೇಪಾಲೀಹರಿತಾಲಚೂರ್ಣಾನಿ ಸಕ್ಷೌದ್ರಾಣಿ||೩೬||
उत्सन्नमृदुमांसानां व्रणानामवसादनम्| सैन्धवकासीससुमनोमुकुलगुग्गुलाग्निचित्रकाग्निमन्थदन्तीशिरीषकरञ्जफलभूर्जग्रन्थिकुक्कुटाण्डात्वक्कपोतकलविङ्कपुरीषनेपालीहरितालचूर्णानि सक्षौद्राणि||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRudUkaraNam (37) · Śloka 37
ಸರುಜೇ ಕಠಿನೇ ಸ್ತಬ್ಧೇ ರೂಕ್ಷೇ ಶುಷ್ಯತಿ ಚ ವ್ರಣೇ| ಮಾರ್ದವಜನನಾರ್ಥಂ ವ್ರಣಾವಿರೋಧಿ ವಾತಘ್ನಸಿದ್ಧಸ್ಯ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪಾನಮ್| ತದ್ವಿಧೈರೇವ ಚ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಶ್ಚ ಸ್ವೇದಾಃ| ತಥಾ ಸರ್ಪಿರ್ಮಜ್ಜವಸಾಭಿರ್ಧೂಪಾಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಸಕ್ತುಸೈನ್ಧವಕಿಣ್ವತಿಲಪಿಷ್ಟಕೃಸರಪಾಯಸಾನೂಪವೇಶವಾರಾಃ ಕಿಞ್ಚಿದುಷ್ಣೋ ಬಹುಶಃ ಪ್ರಲೇಪಾಃ| ಪಿತ್ತವಿದ್ರಧಿವೀಸರ್ಪಶೋಫಕುಷ್ಠಘೃತಾನಿ ಚ| ಸರ್ವವ್ರಣೇಷು ಯೋಜ್ಯಾನಿ ಪಾನಸೇಕಪ್ರಲೇಪನೇ||೩೭||
सरुजे कठिने स्तब्धे रूक्षे शुष्यति च व्रणे| मार्दवजननार्थं व्रणाविरोधि वातघ्नसिद्धस्य सर्पिषः पानम्| तद्विधैरेव च सिद्धं तैलमभ्यङ्गः| पूर्वोक्ताश्च स्वेदाः| तथा सर्पिर्मज्जवसाभिर्धूपाः सुस्निग्धसक्तुसैन्धवकिण्वतिलपिष्टकृसरपायसानूपवेशवाराः किञ्चिदुष्णो बहुशः प्रलेपाः| पित्तविद्रधिवीसर्पशोफकुष्ठघृतानि च| सर्वव्रणेषु योज्यानि पानसेकप्रलेपने||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dAruNIkaraNam (38) · Śloka 38
ಅತಿಮೃಮಾಂಸೇಷು ವ್ರಣೇಷು ದಾರುಣೀಕರಣಾರ್ಥಂ ತ್ರಿಫಲಾಲೋಧ್ರಾಗ್ರಸರ್ಜಜಮ್ಬೂಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಶೋಕವಲ್ಕಲಾನಿ| ಸೌರಾಷ್ಟ್ಱ್ರೀಕಾಸೀಸರೋಚನಾವಚೂರ್ಣನಮ್| ಸಾರೈರ್ಗನ್ಧೈಶ್ಚ ಧೂಪಃ||೩೮||
अतिमृमांसेषु व्रणेषु दारुणीकरणार्थं त्रिफलालोध्राग्रसर्जजम्बूप्रियङ्ग्वशोकवल्कलानि| सौराष्ट्ऱ्रीकासीसरोचनावचूर्णनम्| सारैर्गन्धैश्च धूपः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShArakarma (39) · Śloka 39
ಉತ್ಸನ್ನಮಾಂಸಾನ್ ಕಠಿನಾನ್ ಕಣ್ಡೂಯುಕ್ತಾಂಶ್ಚಿರೋತ್ಥಿತಾನ್| ವ್ರಣಾನ್ ಸುದುಃಖಶೋಧ್ಯಾಂಶ್ಚ ಶೋಧಯೇತ್ಕ್ಷಾರಕರ್ಮಣಾ||೩೯||
उत्सन्नमांसान् कठिनान् कण्डूयुक्तांश्चिरोत्थितान्| व्रणान् सुदुःखशोध्यांश्च शोधयेत्क्षारकर्मणा||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnikarma (40) · Śloka 40
ಸ್ರವನ್ತೋಽಶ್ಮರಿಜಾ ಮೂತ್ರಂ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ರಕ್ತವಾಹಿನಃ| ಛಿನ್ನಾಶ್ಚ ಸನ್ಧಯೋ ಯೇಷಾಂ ಯಥೋಕ್ತೈರ್ಯೇ ಚ ಸಾಧನೈಃ| ಸಾಧ್ಯಮಾನಾ ನ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ಶೋಧ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತೇಽಗ್ನಿಕರ್ಮಣಾ||೪೦||
स्रवन्तोऽश्मरिजा मूत्रं ये चान्ये रक्तवाहिनः| छिन्नाश्च सन्धयो येषां यथोक्तैर्ये च साधनैः| साध्यमाना न सिध्यन्ति शोध्याः स्युस्तेऽग्निकर्मणा||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNam (41) · Śloka 41
ವ್ರಣಾನಾಮಥ ಶುದ್ಧಾನಾಮ್ ರೋಪಣಾನಿ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಅಸನಾದಿನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿವರ್ಗಧವಸಲ್ಲಕೀಕುಟಜತ್ವಚೋ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸಮಙ್ಗಾಮೃತಾಶ್ವಗನ್ಧಾಽಽರಗ್ವಧಧಾತಕೀಪುಷ್ಪಾಣಿ ಪದ್ಮಕಾದಿಶ್ಚ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾದಿಷು ಸಪ್ತಸು ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾ ಇತಿ||೪೧||
व्रणानामथ शुद्धानाम् रोपणानि प्रयोजयेत्| असनादिन्यग्रोधादिवर्गधवसल्लकीकुटजत्वचो मञ्जिष्ठासमङ्गामृताश्वगन्धाऽऽरग्वधधातकीपुष्पाणि पद्मकादिश्च प्रक्षालनादिषु सप्तसु प्रयोज्या इति||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pracCardanAdyantaHSodhanam (42) · Śloka 42
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಉತ್ಸನ್ನದುಷ್ಟಪಿಶಿತೇ ಸಂಕ್ಲಿಷ್ಟಧ್ಯಾಮಶೋಣಿತೇ| ವ್ರಣೇ ಪ್ರಚ್ಛರ್ದನಂ ಶಸ್ತಂ ಕಫದುಷ್ಟೇ ವಿಶೇಷತಃ| ವಿರೇಚನಂ ಪಿತ್ತದುಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುಬನ್ಧಿನಿ| ರೂಕ್ಷೇ ಸವೇದನೇ ಬಸ್ತಿರಧಃಕಾಯೇ ವಿಶೇಷತಃ||೪೨||
भवन्ति चात्र- उत्सन्नदुष्टपिशिते संक्लिष्टध्यामशोणिते| व्रणे प्रच्छर्दनं शस्तं कफदुष्टे विशेषतः| विरेचनं पित्तदुष्टे दीर्घकालानुबन्धिनि| रूक्षे सवेदने बस्तिरधःकाये विशेषतः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatrUrdhvajeShu nAvanAdikam (43) · Śloka 43
ಜತ್ರೂರ್ಧ್ವಜೇ ಚ ಶ್ವಯಥೌ ಕಣ್ಡ್ವಾಢ್ಯೇ ತೀಕ್ಷ್ಣನಾವನಮ್| ತಜ್ಜ ಏವಾನಿಲಾಢ್ಯೇ ತು ಶ್ವಯಥೌ ಸ್ನೇಹನಾವನಮ್| ತಥಾ ಸಶೋಫರುಕ್ಸ್ರಾವೇ ಧೂಮೋ ವಾತಕಫೋಲ್ಬಣೇ| ರುಜಾದಿಮಿತಿ ವಕ್ತ್ರಸ್ಥೇ ಯಥಾಸ್ವಂ ಕವಲೋ ಹಿತಃ||೪೩||
जत्रूर्ध्वजे च श्वयथौ कण्ड्वाढ्ये तीक्ष्णनावनम्| तज्ज एवानिलाढ्ये तु श्वयथौ स्नेहनावनम्| तथा सशोफरुक्स्रावे धूमो वातकफोल्बणे| रुजादिमिति वक्त्रस्थे यथास्वं कवलो हितः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM kaShAyAdyarthaM dravyANi (44) · Śloka 44
ದ್ವಾವಾದ್ಯೌ ಪಞ್ಚಮೂಲಾಖ್ಯೌ ಗಣೌ ಯಶ್ಚಾನಿಲಾಪಹಃ| ತೇ ವ್ರಣೇ ವಾತಿಕೇ ಯೋಜ್ಯಾಃ ಕಷಾಯಾದಿಷು ಸಪ್ತಸು| ನ್ಯಗ್ರೋಧಪದ್ಮಕಾದ್ಯೌ ತು ಪೈತ್ತೇ ವರ್ಗಶ್ಚ ಪಿತ್ತಜಿತ್| ಆರಗ್ವಧಾದಿಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನಃ ಕಫೇ ಮಿಶ್ರಾಸ್ತು ಮಿಶ್ರಜೇ||೪೪||
द्वावाद्यौ पञ्चमूलाख्यौ गणौ यश्चानिलापहः| ते व्रणे वातिके योज्याः कषायादिषु सप्तसु| न्यग्रोधपद्मकाद्यौ तु पैत्ते वर्गश्च पित्तजित्| आरग्वधादिः श्लेष्मघ्नः कफे मिश्रास्तु मिश्रजे||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAnusAraM lepavidhAnam (45) · Śloka 45
ಪಿಷ್ಟೋಽಮ್ಲೈರ್ವಾತಿಕೇ ಲೇಪಸ್ತೈಲಸರ್ಪಿರ್ವಸಾಯುತಃ| ಘನಃ ಕೋಷ್ಣಶ್ಚ ಪೈತ್ತೇ ತು ಪಯಃಪಿಷ್ಟೋ ಘೃತಾನ್ವಿತಃ| ತನುವಸ್ತ್ರಾನ್ತರಃ ಶಶ್ವದುಷ್ಣೋ ಗೋಮೂತ್ರಪೇಷಿತಃ| ರೂಕ್ಷಸ್ತೈಲೇನ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಬಹಲಃ ಕಫಜೇ ಹಿತಃ||೪೫||
पिष्टोऽम्लैर्वातिके लेपस्तैलसर्पिर्वसायुतः| घनः कोष्णश्च पैत्ते तु पयःपिष्टो घृतान्वितः| तनुवस्त्रान्तरः शश्वदुष्णो गोमूत्रपेषितः| रूक्षस्तैलेन वा स्निग्धो बहलः कफजे हितः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsasthavraNAnAM tilakalkena prayogaH (46) · Śloka 46
ಅಪೇತಪೂತಿಮಾಂಸಾಂನಾಂ ಮಾಂಸಸ್ಥಾನಾಮರೋಹತಾಮ್| ಕಲ್ಕಂ ಸಂರೋಹಣಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತಿಲಾನಾಂ ಮಧುಕಾನ್ವಿತಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣತಿಕ್ತಮಧುರಕಷಾಯತ್ವೈಃ ಸ ಸರ್ವಜಿತ್| ಸ ಕ್ಷೌದ್ರನಿಮ್ಬಪತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಯುಕ್ತಃ ಸಂಶೋಧನಃ ಪರಮ್| ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಚಾಸೌ ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾದಾಶು ರೋಪಣಃ| ತಿಲವದ್ಯವಕಲ್ಕಂ ತು ಕೇಚಿದಿಚ್ಛನ್ತಿ ತದ್ವಿದಃ||೪೬||
अपेतपूतिमांसांनां मांसस्थानामरोहताम्| कल्कं संरोहणं कुर्यात्तिलानां मधुकान्वितम्| स्निग्धोष्णतिक्तमधुरकषायत्वैः स सर्वजित्| स क्षौद्रनिम्बपत्राभ्यां युक्तः संशोधनः परम्| पूर्वाभ्यां सर्पिषा चासौ युक्तः स्यादाशु रोपणः| तिलवद्यवकल्कं तु केचिदिच्छन्ति तद्विदः||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAsrAdivraNAnAM ropaNam (47) · Śloka 47
ಸಾಸ್ರಪಿತ್ತವಿಷಾಗನ್ತುಗಮ್ಭೀರಾನ್ ಸೋಷ್ಮಣೋ ವ್ರಣಾನ್| ಕ್ಷೀರರೋಪಣಭೈಷಜ್ಯಶ್ರೃತೇನಾಜ್ಯೇನ ರೋಪಯೇತ್| ರೋಪಣೌಷಧಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ ಕಫವಾತಜಾನ್||೪೭||
सास्रपित्तविषागन्तुगम्भीरान् सोष्मणो व्रणान्| क्षीररोपणभैषज्यश्रृतेनाज्येन रोपयेत्| रोपणौषधसिद्धेन तैलेन कफवातजान्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avadhyavraNAdInAM ropaNakramaH (48) · Śloka 48
ಅವಧ್ಯಾನಾಂ ಚಲಸ್ಥಾನಾಂ ಶುದ್ಧಾನಾಂ ವಾ ಪ್ರದುಷ್ಯತಾಮ್| ಯಥಾಸ್ವಂ ರೋಪಣೈಃ ಕುರ್ಯಾದ್ರಸಜಾಂ ಸನಿಶಾದ್ವಯೈಃ| ಸಮಾನಾಂ ಸ್ಥಿರಮಾಂಸಾನಾಂ ತ್ವಕ್ಸ್ಥಾನಾಂ ಚೂರ್ಣ ಇಷ್ಯತೇ| ನೀರುಜಾಮವಗಾಢಾನಾಂ ಶುದ್ಧಾನಾಂ ವರ್ತಯೋ ಹಿತಾಃ||೪೮||
अवध्यानां चलस्थानां शुद्धानां वा प्रदुष्यताम्| यथास्वं रोपणैः कुर्याद्रसजां सनिशाद्वयैः| समानां स्थिरमांसानां त्वक्स्थानां चूर्ण इष्यते| नीरुजामवगाढानां शुद्धानां वर्तयो हिताः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNaH kalkaH (49) · Śloka 49
ಸಮಙ್ಗಾಮೋಚಸರಲಸೋಮವಲ್ಕಾಃ ಸಚನ್ದನಾಃ| ಪದ್ಮಕಾದಿಶ್ಚ ಕಲ್ಕೋಽಯಂ ಪರಮಂ ರೋಪಣೋಽಥವಾ| ಪುಣ್ಡ್ರಾಹ್ವತಿಲಜೀವನ್ತೀಗೋಜಿಹ್ವಾಧಾತಕೀಬಲಾಃ||೪೯||
समङ्गामोचसरलसोमवल्काः सचन्दनाः| पद्मकादिश्च कल्कोऽयं परमं रोपणोऽथवा| पुण्ड्राह्वतिलजीवन्तीगोजिह्वाधातकीबलाः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ropaNaM tailaM ghRuta~jca (50) · Śloka 50
ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಧುಕಕಾಕೋಲೀದ್ವಯಚನ್ದನೈಃ| ಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಾಜ್ಯಂ ವಾ ತದ್ವತ್ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೇನ ವಾ| ದೂರ್ವಾರಸೇನ ವಾ ದಾರ್ವ್ಯಾಸ್ತ್ವಚಾ ವಾ ವ್ರಣರೋಪಣಮ್||೫೦||
प्रपौण्डरीकमधुककाकोलीद्वयचन्दनैः| साधितं तैलमाज्यं वा तद्वत्कम्पिल्लकेन वा| दूर्वारसेन वा दार्व्यास्त्वचा वा व्रणरोपणम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTolAdiyogaH (tailaghRutayoH) (51) · Śloka 51
ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಪತ್ರಾಣಿ ಲೋಧ್ರಮುಸ್ತಾಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ| ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾಧಾತಕೀಸರ್ಜ್ಜಖದಿರಾಗರುಚನ್ದನಮ್| ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಂ ವಿಡಙ್ಗಾನಿ ವತ್ಸಕಂ ತ್ರಿಫಲಾ ಬಲಾ| ಕಲ್ಕೈರೇಭಿಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ವಾ ರೋಪಣಂ ಪರಮ್||೫೧||
पटोलनिम्बपत्राणि लोध्रमुस्ताप्रियङ्गवः| सूक्ष्मैलाधातकीसर्ज्जखदिरागरुचन्दनम्| कम्पिल्लकं विडङ्गानि वत्सकं त्रिफला बला| कल्कैरेभिघृतं सिद्धं तैलं वा रोपणं परम्||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varNasAdhanaM savarNIkaraNam (52) · Śloka 52
ಪದ್ಮಕಂ ಪದ್ಮಕಿಞ್ಜಲ್ಕಂ ದಾರ್ವೀ ಮೂರ್ವಾ ತಿಲೋತ್ಪಲಮ್| ಮೇದಾ ಸಮಙ್ಗಾ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಂ ಪ್ರಲೇಪೋ ವರ್ಣಸಾಧನಃ| ಕಕುಭೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಜಮ್ಬೂಕಟ್ಫಲಲೋಧ್ರಜೈಃ| ತ್ವಚಮಾಶು ನಿಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ತ್ವಕ್ಚೂರ್ಣೈಶ್ಚೂರ್ಣಿತಾ ವ್ರಣಾಃ| ಲಾಕ್ಷಾಮನೋಹ್ವಾಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಹರಿತಾಲನಿಶಾದ್ವಯೈಃ| ಪ್ರಲೇಪಃ ಸಘೃತಕ್ಷೌದ್ರಸ್ತ್ವಗ್ವಿಶುದ್ಧಿಕರಃ ಪರಮ್| ಧ್ಯಾಮಕಾಶ್ವತ್ಥನಿಚುಲಮೂಲಂ ಲಾಕ್ಷಾಲಗೈರಿಕಮ್| ಸಹೇಮಶ್ಚಾಮೃತಾಸಙ್ಗಕಾಸೀಸಂ ಚೇತಿ ವರ್ಣಕೃತ್| ಕಾಲೇಯಕಲತಾಽಽಮ್ರಾಸ್ಥಿಹೇಮಕಾಲಾರಸೋತ್ತಮೈಃ| ಲೇಪಃ ಸಗೋಮಯರಸಃ ಸವರ್ಣಕರಣಃ ಪರಮ್| ಅಯೋರಜಃ ಸಕಾಸೀಸಂ ತ್ರಿಫಲಾಕುಸುಮಾನಿ ಚ| ಪ್ರಲೇಪಃ ಕುರುತೇ ಕಾಷ್ಣರ್ಯಂ ಸದ್ಯ ಏವ ನವತ್ವಚಿ| ದಗ್ಧಯಾಽಽನೂಪಸತ್ತ್ವಾನಾಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಿತಯಾ ತ್ವಚಾ| ಭಲ್ಲಾತತೈಲಪ್ಲುತಯಾ ಶುಕ್ಲಮಾಲೇಪಯೇದ್ ವ್ರಣಮ್| ನವಂ ಕಪಾಲಿಕಾಮೂಲಂ ವೈದುಲಂ ಸಸ್ಥಿರಾಹ್ವಯಮ್| ಕಾಸೀಸಂ ಮಧುಕಂ ಲೇಪೋ ವ್ರಣೇ ಕೃಷ್ಣೇ ಮಧುದ್ರುತಃ| ಕಪಿತ್ಥಾನ್ಮಾಂಸಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಮೂತ್ರಸ್ಯಾಜ್ಯಸ್ಯ ಪೂರಣಮ್| ಕ್ಷಿಪೇಚ್ಚಾತ್ರ ಮನೋಹ್ವಾಲವಂಶನಿರ್ಲೇಖರೋಚನಾಃ| ಕಾಸೀಸಂ ಪ್ರಪುನಾಟಶ್ಚ ಮಾಸಂ ನ್ಯಸ್ತಂ ತತೋ ಭುವಿ| ಅಧೋಽರ್ಜುನಸ್ಯ ತಚ್ಛುಕ್ಲವ್ರಣಾಲೇಪಃ ಸವರ್ಣಕೃತ್||೫೨||
पद्मकं पद्मकिञ्जल्कं दार्वी मूर्वा तिलोत्पलम्| मेदा समङ्गा यष्ट्याह्वं प्रलेपो वर्णसाधनः| ककुभोदुम्बराश्वत्थजम्बूकट्फललोध्रजैः| त्वचमाशु निगृह्णन्ति त्वक्चूर्णैश्चूर्णिता व्रणाः| लाक्षामनोह्वामञ्जिष्ठाहरितालनिशाद्वयैः| प्रलेपः सघृतक्षौद्रस्त्वग्विशुद्धिकरः परम्| ध्यामकाश्वत्थनिचुलमूलं लाक्षालगैरिकम्| सहेमश्चामृतासङ्गकासीसं चेति वर्णकृत्| कालेयकलताऽऽम्रास्थिहेमकालारसोत्तमैः| लेपः सगोमयरसः सवर्णकरणः परम्| अयोरजः सकासीसं त्रिफलाकुसुमानि च| प्रलेपः कुरुते काष्णर्यं सद्य एव नवत्वचि| दग्धयाऽऽनूपसत्त्वानां श्लक्ष्णचूर्णितया त्वचा| भल्लाततैलप्लुतया शुक्लमालेपयेद् व्रणम्| नवं कपालिकामूलं वैदुलं सस्थिराह्वयम्| कासीसं मधुकं लेपो व्रणे कृष्णे मधुद्रुतः| कपित्थान्मांसमुद्धृत्य मूत्रस्याज्यस्य पूरणम्| क्षिपेच्चात्र मनोह्वालवंशनिर्लेखरोचनाः| कासीसं प्रपुनाटश्च मासं न्यस्तं ततो भुवि| अधोऽर्जुनस्य तच्छुक्लव्रणालेपः सवर्णकृत्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana romasa~jjananam (53) · Śloka 53
ದಗ್ಧೋ ವಾರಣದನ್ತೋಽನ್ತರ್ಧೂಮಂ ತೈಲಂ ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ರೋಮಸಞ್ಜನನೋ ಲೇಪಸ್ತದ್ವತ್ತೈಲಪರಿಪ್ಲುತಾ| ಚತುಷ್ಪಾನ್ನಖರೋಮಾಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಶ್ರೃಙ್ಗಖುರಜಾ ಮಷೀ||೫೩||
दग्धो वारणदन्तोऽन्तर्धूमं तैलं रसाञ्जनम्| रोमसञ्जननो लेपस्तद्वत्तैलपरिप्लुता| चतुष्पान्नखरोमास्थित्वक्श्रृङ्गखुरजा मषी||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyanirdeSaH (54-30) · Śloka 30
ಜೀರ್ಣಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಮಲ್ಪಮುಷ್ಣೋದಕೋತ್ತರಮ್| ಭುಞ್ಜಾನೋ ಜಾಙ್ಗಲೈರ್ಮಾಂಸೈಃ ಶೀಘ್ರಂ ವ್ರಣಮಪೋಹತಿ||೫೪|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ವ್ರಣಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೦||
जीर्णशाल्योदनं स्निग्धमल्पमुष्णोदकोत्तरम्| भुञ्जानो जाङ्गलैर्मांसैः शीघ्रं व्रणमपोहति||५४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे व्रणप्रतिषेधो नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०||
🔊 Audio coming soon