Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
View original
अथातः क्षतक्षीणचिकित्सितं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
17. kṣatakṣīṇacikitsitam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಉದಾರಕೀರ್ತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿರಾತ್ರೇಯಃ ಪರಮಾರ್ಥವಿತ್| ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಚಿಕಿತ್ಸಾರ್ಥಮಿದಮಾಹ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್||೩||
View original
उदारकीर्तिर्ब्रह्मर्षिरात्रेयः परमार्थवित्| क्षतक्षीणचिकित्सार्थमिदमाह चिकित्सितम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-8) · Śloka 8
ಧನುಷಾಽಽಯಸ್ಯತೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ಭಾರಮುದ್ವಹತೋ ಗುರುಮ್| ಪತತೋ ವಿಷಮೋಚ್ಚೇಭ್ಯೋ ಬಲಿಭಿಃ ಸಹ ಯುಧ್ಯತಃ||೪|| ವೃಷಂ ಹಯಂ ವಾ ಧಾವನ್ತಂ ದಮ್ಯಂ ವಾಽನ್ಯಂ ನಿಗೃಹ್ಣತಃ| ಶಿಲಾಕಾಷ್ಠಾಶ್ಮನಿರ್ಘಾತಾನ್ ಕ್ಷಿಪತೋ ನಿಘ್ನತಃ ಪರಾನ್||೫|| ಅಧೀಯಾನಸ್ಯ ವಾಽತ್ಯುಚ್ಚೈರ್ದೂರಂ ವಾ ವ್ರಜತೋ ದ್ರುತಮ್| ಮಹಾನದೀಂ ವಾ ತರತೋ ಹಯೈರ್ವಾ ಸಹ ಧಾವತಃ||೬|| ಸಹಸೋತ್ಪತತೋ ದೂರಂ ತೂರ್ಣಂ ಚಾತಿಪ್ರನೃತ್ಯತಃ| ತಥಾಽನ್ಯೈಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಕ್ರೂರೈರ್ಭೃಶಮಭ್ಯಾಹತಸ್ಯ ಚ||೭|| ವಿಕ್ಷತೇ ವಕ್ಷಸಿ ವ್ಯಾಧಿರ್ಬಲವಾನ್ ಸಮುದೀರ್ಯತೇ| ಸ್ತ್ರೀಷು ಚಾತಿಪ್ರಸಕ್ತಸ್ಯ ರೂಕ್ಷಾಲ್ಪಪ್ರಮಿತಾಶಿನಃ||೮||
View original
धनुषाऽऽयस्यतोऽत्यर्थं भारमुद्वहतो गुरुम्| पततो विषमोच्चेभ्यो बलिभिः सह युध्यतः||४|| वृषं हयं वा धावन्तं दम्यं वाऽन्यं निगृह्णतः| शिलाकाष्ठाश्मनिर्घातान् क्षिपतो निघ्नतः परान्||५|| अधीयानस्य वाऽत्युच्चैर्दूरं वा व्रजतो द्रुतम्| महानदीं वा तरतो हयैर्वा सह धावतः||६|| सहसोत्पततो दूरं तूर्णं चातिप्रनृत्यतः| तथाऽन्यैः कर्मभिः क्रूरैर्भृशमभ्याहतस्य च||७|| विक्षते वक्षसि व्याधिर्बलवान् समुदीर्यते| स्त्रीषु चातिप्रसक्तस्य रूक्षाल्पप्रमिताशिनः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (9-11) · Śloka 12
ಉರೋ ವಿರುಜ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ಭಿದ್ಯತೇಽಥ ವಿಭಜ್ಯತೇ| ಪ್ರಪೀಡ್ಯೇತೇ ತತಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಶುಷ್ಯತ್ಯಙ್ಗಂ ಪ್ರವೇಪತೇ||೯|| ಕ್ರಮಾದ್ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ವರ್ಣೋ ರುಚಿರಗ್ನಿಶ್ಚ ಹೀಯತೇ| ಜ್ವರೋ ವ್ಯಥಾ ಮನೋದೈನ್ಯಂ ವಿಡ್ಭೇದೋಽಗ್ನಿವಧಾದಪಿ||೧೦|| ದುಷ್ಟಃ ಶ್ಯಾವಃ ಸುದುರ್ಗನ್ಧಃ ಪೀತೋ ವಿಗ್ರಥಿತೋ ಬಹುಃ| ಕಾಸಮಾನಸ್ಯ ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಸರಕ್ತಃ ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ||೧೧|| ಸ ಕ್ಷತಃ ಕ್ಷೀಯತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ತಥಾ ಶುಕ್ರೌಜಸೋಃ ಕ್ಷಯಾತ್|೧೨|
View original
उरो विरुज्यते तस्य भिद्यतेऽथ विभज्यते| प्रपीड्येते ततः पार्श्वे शुष्यत्यङ्गं प्रवेपते||९|| क्रमाद्वीर्यं बलं वर्णो रुचिरग्निश्च हीयते| ज्वरो व्यथा मनोदैन्यं विड्भेदोऽग्निवधादपि||१०|| दुष्टः श्यावः सुदुर्गन्धः पीतो विग्रथितो बहुः| कासमानस्य च श्लेष्मा सरक्तः सम्प्रवर्तते||११|| स क्षतः क्षीयतेऽत्यर्थं तथा शुक्रौजसोः क्षयात्|१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (12-13) · Śloka 13
ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಲಕ್ಷಣಂ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವರೂಪಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮ್||೧೨|| ಉರೋರುಕ್ಶೋಣಿತಚ್ಛರ್ದಿಃ ಕಾಸೋ ವೈಶೇಷಿಕಃ ಕ್ಷತೇ| ಕ್ಷೀಣೇ ಸರಕ್ತಮೂತ್ರತ್ವಂ ಪಾರ್ಶ್ವಪೃಷ್ಠಕಟಿಗ್ರಹಃ||೧೩||
View original
अव्यक्तं लक्षणं तस्य पूर्वरूपमिति स्मृतम्||१२|| उरोरुक्शोणितच्छर्दिः कासो वैशेषिकः क्षते| क्षीणे सरक्तमूत्रत्वं पार्श्वपृष्ठकटिग्रहः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (14) · Śloka 14
ಅಲ್ಪಲಿಙ್ಗಸ್ಯ ದೀಪ್ತಾಗ್ನೇಃ ಸಾಧ್ಯೋ ಬಲವತೋ ನವಃ| ಪರಿಸಂವತ್ಸರೋ ಯಾಪ್ಯಃ ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಂ ತು ವರ್ಜಯೇತ್||೧೪||
View original
अल्पलिङ्गस्य दीप्ताग्नेः साध्यो बलवतो नवः| परिसंवत्सरो याप्यः सर्वलिङ्गं तु वर्जयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (15-20) · Śloka 20
ಉರೋ ಮತ್ವಾ ಕ್ಷತಂ ಲಾಕ್ಷಾಂ ಪಯಸಾ ಮಧುಸಂಯುತಾಮ್| ಸದ್ಯ ಏವ ಪಿಬೇಜ್ಜೀರ್ಣೇ ಪಯಸಾಽದ್ಯಾತ್ ಸಶರ್ಕರಮ್||೧೫|| ಪಾರ್ಶ್ವಬಸ್ತಿರುಜೀ ಚಾಲ್ಪಪಿತ್ತಾಗ್ನಿಸ್ತಾಂ ಸುರಾಯುತಾಮ್| ಭಿನ್ನವಿಟ್ಕಃ ಸಮುಸ್ತಾತಿವಿಷಾಪಾಠಾಂ ಸವತ್ಸಕಾಮ್||೧೬|| ಲಾಕ್ಷಾಂ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಂ ಜೀವನೀಯಗಣಂ ಸಿತಾಮ್| ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಂ ಸಮಿತಾಂ ಕ್ಷೀರೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ದೀಪ್ತಾನಲಃ ಪಿಬೇತ್||೧೭|| ಇಕ್ಷ್ವಾಲಿಕಾಬಿಸಗ್ರನ್ಥಿಪದ್ಮಕೇಶರಚನ್ದನೈಃ| ಶೃತಂ ಪಯೋ ಮಧುಯುತಂ ಸನ್ಧಾನಾರ್ಥಂ ಪಿಬೇತ್ ಕ್ಷತೀ||೧೮|| ಯವಾನಾಂ ಚೂರ್ಣಮಾದಾಯ ಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಪ್ಲುತಮ್| ಜ್ವರೇ ದಾಹೇ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರಸಕ್ತೂನ್ ವಾ ಪಯಸಾ ಪಿಬೇತ್||೧೯|| ಮಧೂಕಮಧುಕದ್ರಾಕ್ಷಾತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಪಿಪ್ಪಲೀಬಲಾಃ| ಕಾಸೀ ಪಾರ್ಶ್ವಾಸ್ಥಿಶೂಲೀ ಚ ಲಿಹ್ಯಾತ್ಸಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಾಃ||೨೦||
View original
उरो मत्वा क्षतं लाक्षां पयसा मधुसंयुताम्| सद्य एव पिबेज्जीर्णे पयसाऽद्यात् सशर्करम्||१५|| पार्श्वबस्तिरुजी चाल्पपित्ताग्निस्तां सुरायुताम्| भिन्नविट्कः समुस्तातिविषापाठां सवत्सकाम्||१६|| लाक्षां सर्पिर्मधूच्छिष्टं जीवनीयगणं सिताम्| त्वक्क्षीरीं समितां क्षीरे पक्त्वा दीप्तानलः पिबेत्||१७|| इक्ष्वालिकाबिसग्रन्थिपद्मकेशरचन्दनैः| शृतं पयो मधुयुतं सन्धानार्थं पिबेत् क्षती||१८|| यवानां चूर्णमादाय क्षीरसिद्धं घृतप्लुतम्| ज्वरे दाहे सिताक्षौद्रसक्तून् वा पयसा पिबेत्||१९|| मधूकमधुकद्राक्षात्वक्क्षीरीपिप्पलीबलाः| कासी पार्श्वास्थिशूली च लिह्यात्सघृतमाक्षिकाः||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (21-24) · Śloka 24
ಏಲಾಪತ್ರತ್ವಚೋಽರ್ಧಾಕ್ಷಾಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯರ್ಧಪಲಂ ತಥಾ| ಸಿತಾಮಧುಕಖರ್ಜೂರಮೃದ್ವೀಕಾಶ್ಚ ಪಲೋನ್ಮಿತಾಃ||೨೧|| ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಮಧುನಾ ಯುಕ್ತಾ ಗುಟಿಕಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್| ಅಕ್ಷಮಾತ್ರಾಂ ತತಶ್ಚೈಕಾಂ ಭಕ್ಷಯೇನ್ನಾ ದಿನೇ ದಿನೇ||೨೨|| ಕಾಸಂ ಶ್ವಾಸಂ ಜ್ವರಂ ಹಿಕ್ಕಾಂ ಛರ್ದಿಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಮದಂ ಭ್ರಮಮ್| ರಕ್ತನಿಷ್ಠೀವನಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಮರೋಚಕಮ್||೨೩|| ಶೋಷಪ್ಲೀಹಾಢ್ಯವಾತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವರಭೇದಂ ಕ್ಷತಂ ಕ್ಷಯಮ್| ಗುಟಿಕಾ ತರ್ಪಣೀ ವೃಷ್ಯಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಚ ನಾಶಯೇತ್||೨೪|| ಇತ್ಯೇಲಾದಿಗುಟಿಕಾ|
View original
एलापत्रत्वचोऽर्धाक्षाः पिप्पल्यर्धपलं तथा| सितामधुकखर्जूरमृद्वीकाश्च पलोन्मिताः||२१|| सञ्चूर्ण्य मधुना युक्ता गुटिकाः सम्प्रकल्पयेत्| अक्षमात्रां ततश्चैकां भक्षयेन्ना दिने दिने||२२|| कासं श्वासं ज्वरं हिक्कां छर्दिं मूर्च्छां मदं भ्रमम्| रक्तनिष्ठीवनं तृष्णां पार्श्वशूलमरोचकम्||२३|| शोषप्लीहाढ्यवातांश्च स्वरभेदं क्षतं क्षयम्| गुटिका तर्पणी वृष्या रक्तपित्तं च नाशयेत्||२४|| इत्येलादिगुटिका|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (25-26) · Śloka 26
ರಕ್ತೇಽತಿವೃತ್ತೇ ದಕ್ಷಾಣ್ಡಂ ಯೂಷೈಸ್ತೋಯೇನ ವಾ ಪಿಬೇತ್| ಚಟಕಾಣ್ಡರಸಂ ವಾಽಪಿ ರಕ್ತಂ ವಾ ಛಾಗಜಾಙ್ಗಲಮ್||೨೫|| ಚೂರ್ಣಂ ಪೌನರ್ನವಂ ರಕ್ತಶಾಲಿತಣ್ಡುಲಶರ್ಕರಮ್| ರಕ್ತಷ್ಠೀವೀ ಪಿಬೇತ್ ಸಿದ್ಧಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಪಯೋಘೃತೈಃ||೨೬||
View original
रक्तेऽतिवृत्ते दक्षाण्डं यूषैस्तोयेन वा पिबेत्| चटकाण्डरसं वाऽपि रक्तं वा छागजाङ्गलम्||२५|| चूर्णं पौनर्नवं रक्तशालितण्डुलशर्करम्| रक्तष्ठीवी पिबेत् सिद्धं द्राक्षारसपयोघृतैः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (27-34) · Śloka 34
ಮಧೂಕಮಧುಕಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧಂ ವಾ ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮ್| ಮೂಢವಾತಸ್ತ್ವಜಾಮೇದಃ ಸುರಾಭೃಷ್ಟಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್||೨೭|| ಕ್ಷಾಮಃ ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತೋರಸ್ಕಸ್ತ್ವನಿದ್ರಃ ಸಬಲೇಽನಿಲೇ| ಶೃತಕ್ಷೀರಸರೇಣಾದ್ಯಾತ್ ಸಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಶರ್ಕರಮ್||೨೮|| ಶರ್ಕರಾಂ ಯವಗೋಧೂಮೌ ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ಮಧು| ಶೃತಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಂ ವಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್ ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತೀ ಕೃಶಃ||೨೯|| ಕ್ರವ್ಯಾದಮಾಂಸನಿರ್ಯೂಹಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಪಿಬೇಚ್ಚ ಸಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಂ ಮಾಂಸಶೋಣಿತವರ್ಧನಮ್||೩೦|| ನ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬರಾಶ್ವತ್ಥಪ್ಲಕ್ಷಶಾಲಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ| ತಾಲಮಸ್ತಕಜಮ್ಬೂತ್ವಕ್ಪ್ರಿಯಾಲೈಶ್ಚ ಸಪದ್ಮಕೈಃ||೩೧|| ಸಾಶ್ವಕರ್ಣೈಃ ಶೃತಾತ್ ಕ್ಷೀರಾದದ್ಯಾಜ್ಜಾತೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ| ಶಾಲ್ಯೋದನಂ ಕ್ಷತೋರಸ್ಕಃ ಕ್ಷೀಣಶುಕ್ರಶ್ಚ ಮಾನವಃ||೩೨|| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವನಾಗಬಲಯೋಃ ಕ್ವಾಥೇ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಘೃತಮ್| ಪಯಸ್ಯಾಪಿಪ್ಪಲೀವಾಂಶೀಕಲ್ಕಸಿದ್ಧಂ ಕ್ಷತೇ ಶುಭಮ್||೩೩|| ಕೋಲಲಾಕ್ಷಾರಸೇ ತದ್ವತ್ ಕ್ಷೀರಾಷ್ಟಗುಣಸಾಧಿತಮ್| ಕಲ್ಕೈಃ ಕಟ್ವಙ್ಗದಾರ್ವೀತ್ವಗ್ವತ್ಸಕತ್ವಕ್ಫಲೈರ್ಘೃತಮ್||೩೪||
View original
मधूकमधुकक्षीरसिद्धं वा तण्डुलीयकम्| मूढवातस्त्वजामेदः सुराभृष्टं ससैन्धवम्||२७|| क्षामः क्षीणः क्षतोरस्कस्त्वनिद्रः सबलेऽनिले| शृतक्षीरसरेणाद्यात् सक्षौद्रघृतशर्करम्||२८|| शर्करां यवगोधूमौ जीवकर्षभकौ मधु| शृतक्षीरानुपानं वा लिह्यात् क्षीणः क्षती कृशः||२९|| क्रव्यादमांसनिर्यूहं घृतभृष्टं पिबेच्च सः| पिप्पलीक्षौद्रसंयुक्तं मांसशोणितवर्धनम्||३०|| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षशालप्रियङ्गुभिः| तालमस्तकजम्बूत्वक्प्रियालैश्च सपद्मकैः||३१|| साश्वकर्णैः शृतात् क्षीरादद्याज्जातेन सर्पिषा| शाल्योदनं क्षतोरस्कः क्षीणशुक्रश्च मानवः||३२|| यष्ट्याह्वनागबलयोः क्वाथे क्षीरसमं घृतम्| पयस्यापिप्पलीवांशीकल्कसिद्धं क्षते शुभम्||३३|| कोललाक्षारसे तद्वत् क्षीराष्टगुणसाधितम्| कल्कैः कट्वङ्गदार्वीत्वग्वत्सकत्वक्फलैर्घृतम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (35-43) · Śloka 43
ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ವೀರಾಂ ಜೀವನ್ತೀಂ ನಾಗರಂ ಶಟೀಮ್| ಚತಸ್ರಃ ಪರ್ಣಿನೀರ್ಮೇದೇ ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ದ್ವೇ ನಿದಿಗ್ಧಿಕೇ||೩೫|| ಪುನರ್ನವೇ ದ್ವೇ ಮಧುಕಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಂ ಶತಾವರೀಮ್| ಋದ್ಧಿಂ ಪರೂಷಕಂ ಭಾರ್ಗೀಂ ಮೃದ್ವೀಕಾಂ ಬೃಹತೀಂ ತಥಾ||೩೬|| ಶೃಙ್ಗಾಟಕಂ ತಾಮಲಕೀಂ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಬಲಾಮ್| ಬದರಾಕ್ಷೋಟಖರ್ಜೂರವಾತಾಮಾಭಿಷುಕಾಣ್ಯಪಿ||೩೭|| ಫಲಾನಿ ಚೈವಮಾದೀನಿ ಕಲ್ಕಾನ್ ಕುರ್ವೀತ ಕಾರ್ಷಿಕಾನ್| ಧಾತ್ರೀರಸವಿದಾರೀಕ್ಷುಚ್ಛಾಗಮಾಂಸರಸಂ ಪಯಃ||೩೮|| ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಸ್ಥೋನ್ಮಿತಂ ತೇನ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಪ್ರಸ್ಥಾರ್ಧಂ ಮಧುನಃ ಶೀತೇ ಶರ್ಕರಾರ್ಧತುಲಾಂ ತಥಾ||೩೯|| ದ್ವಿಕಾರ್ಷಿಕಾಣಿ ಪತ್ರೈಲಾಹೇಮತ್ವಙ್ಮರಿಚಾನಿ ಚ| ವಿನೀಯ ಚೂರ್ಣಿತಂ ತಸ್ಮಾಲ್ಲಿಹ್ಯಾನ್ಮಾತ್ರಾಂ ಸದಾ ನರಃ||೪೦|| ಅಮೃತಪ್ರಾಶಮಿತ್ಯೇತನ್ನರಾಣಾಮಮೃತಂ ಘೃತಮ್| ಸುಧಾಮೃತರಸಂ ಪ್ರಾಶ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಮಾಂಸರಸಾಶಿನಾ||೪೧|| ನಷ್ಟಶುಕ್ರಕ್ಷತಕ್ಷೀಣದುರ್ಬಲವ್ಯಾಧಿಕರ್ಶಿತಾನ್| ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಸಕ್ತಾನ್ ಕೃಶಾನ್ ವರ್ಣಸ್ವರಹೀನಾಂಶ್ಚ ಬೃಂಹಯೇತ್||೪೨|| ಕಾಸಹಿಕ್ಕಾಜ್ವರಶ್ವಾಸದಾಹತೃಷ್ಣಾಸ್ರಪಿತ್ತನುತ್| ಪುತ್ರದಂ ವಮಿಮೂರ್ಚ್ಛಾಹೃದ್ಯೋನಿಮೂತ್ರಾಮಯಾಪಹಮ್||೪೩|| ಇತ್ಯಮೃತಪ್ರಾಶಘೃತಮ್|
View original
जीवकर्षभकौ वीरां जीवन्तीं नागरं शटीम्| चतस्रः पर्णिनीर्मेदे काकोल्यौ द्वे निदिग्धिके||३५|| पुनर्नवे द्वे मधुकमात्मगुप्तां शतावरीम्| ऋद्धिं परूषकं भार्गीं मृद्वीकां बृहतीं तथा||३६|| शृङ्गाटकं तामलकीं पयस्यां पिप्पलीं बलाम्| बदराक्षोटखर्जूरवातामाभिषुकाण्यपि||३७|| फलानि चैवमादीनि कल्कान् कुर्वीत कार्षिकान्| धात्रीरसविदारीक्षुच्छागमांसरसं पयः||३८|| कुर्यात् प्रस्थोन्मितं तेन घृतप्रस्थं विपाचयेत्| प्रस्थार्धं मधुनः शीते शर्करार्धतुलां तथा||३९|| द्विकार्षिकाणि पत्रैलाहेमत्वङ्मरिचानि च| विनीय चूर्णितं तस्माल्लिह्यान्मात्रां सदा नरः||४०|| अमृतप्राशमित्येतन्नराणाममृतं घृतम्| सुधामृतरसं प्राश्यं क्षीरमांसरसाशिना||४१|| नष्टशुक्रक्षतक्षीणदुर्बलव्याधिकर्शितान्| स्त्रीप्रसक्तान् कृशान् वर्णस्वरहीनांश्च बृंहयेत्||४२|| कासहिक्काज्वरश्वासदाहतृष्णास्रपित्तनुत्| पुत्रदं वमिमूर्च्छाहृद्योनिमूत्रामयापहम्||४३|| इत्यमृतप्राशघृतम्|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (44-47) · Śloka 47
ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರೋಶೀರಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಬಲಾಕಾಶ್ಮರ್ಯಕತ್ತೃಣಮ್| ದರ್ಭಮೂಲಂ ಪೃಥಕ್ಪರ್ಣೀಂ ಪಲಾಶರ್ಷಭಕೌ ಸ್ಥಿರಾಮ್||೪೪|| ಪಲಿಕಂ ಸಾಧಯೇತ್ತೇಷಾಂ ರಸೇ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣೇ| ಕಲ್ಕಃ ಸ್ವಗುಪ್ತಾಜೀವನ್ತೀಮೇದರ್ಷಭಕಜೀವಕೈಃ||೪೫|| ಶತಾವರ್ಯೃದ್ಧಿಮೃದ್ವೀಕಾಶರ್ಕರಾಶ್ರಾವಣೀಬಿಸೈಃ| ಪ್ರಸ್ಥಃ ಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಾದ್ವಾತಪಿತ್ತಹೃದ್ದ್ರ(ದ್ಭ)ವಶೂಲನುತ್||೪೬|| ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಪ್ರಮೇಹಾರ್ಶಃಕಾಸಶೋಷಕ್ಷಯಾಪಹಃ| ಧನುಃಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯಭಾರಾಧ್ವಖಿನ್ನಾನಾಂ ಬಲಮಾಂಸದಃ||೪೭|| ಇತಿ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾದಿಘೃತಮ್|
View original
श्वदंष्ट्रोशीरमञ्जिष्ठाबलाकाश्मर्यकत्तृणम्| दर्भमूलं पृथक्पर्णीं पलाशर्षभकौ स्थिराम्||४४|| पलिकं साधयेत्तेषां रसे क्षीरचतुर्गुणे| कल्कः स्वगुप्ताजीवन्तीमेदर्षभकजीवकैः||४५|| शतावर्यृद्धिमृद्वीकाशर्कराश्रावणीबिसैः| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातपित्तहृद्द्र(द्भ)वशूलनुत्||४६|| मूत्रकृच्छ्रप्रमेहार्शःकासशोषक्षयापहः| धनुःस्त्रीमद्यभाराध्वखिन्नानां बलमांसदः||४७|| इति श्वदंष्ट्रादिघृतम्|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (48-49) · Śloka 49
ಮಧುಕಾಷ್ಟಪಲದ್ರಾಕ್ಷಾಪ್ರಸ್ಥಕ್ವಾಥೇ ಘೃತಂ ಪಚೇತ್| ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಷ್ಟಪಲೇ ಕಲ್ಕೇ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಿದ್ಧೇ ಚ ಶೀತಲೇ||೪೮|| ಪೃಥಗಷ್ಟಪಲಂ ಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಭ್ಯಾಂ ವಿಮಿಶ್ರಯೇತ್| ಸಮಸಕ್ತು ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣೇ ರಕ್ತಗುಲ್ಮೇ ಚ ತದ್ಧಿತಮ್||೪೯||
View original
मधुकाष्टपलद्राक्षाप्रस्थक्वाथे घृतं पचेत्| पिप्पल्यष्टपले कल्के प्रस्थं सिद्धे च शीतले||४८|| पृथगष्टपलं क्षौद्रशर्कराभ्यां विमिश्रयेत्| समसक्तु क्षतक्षीणे रक्तगुल्मे च तद्धितम्||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (50-55) · Śloka 55
ಧಾತ್ರೀಫಲವಿದಾರೀಕ್ಷುಜೀವನೀಯರಸೈರ್ಘೃತಮ್| ಅಜಾಗೋಪಯಸೋಶ್ಚೈವ ಸಪ್ತ ಪ್ರಸ್ಥಾನ್ ಪಚೇದ್ಭಿಷಕ್||೫೦|| ಸಿದ್ಧಶೀತೇ ಸಿತಾಕ್ಷೌದ್ರದ್ವಿಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿನಯೇಚ್ಚ ತತ್| ಯಕ್ಷ್ಮಾಪಸ್ಮಾರಪಿತ್ತಾಸೃಕ್ಕಾಸಮೇಹಕ್ಷಯಾಪಹಮ್||೫೧|| ವಯಃಸ್ಥಾಪನಮಾಯುಷ್ಯಂ ಮಾಂಸಶುಕ್ರಬಲಪ್ರದಮ್| ಘೃತಂ ತು ಪಿತ್ತೇಽಭ್ಯಧಿಕೇ ಲಿಹ್ಯಾದ್ವಾತೇಽಧಿಕೇ ಪಿಬೇತ್||೫೨|| ಲೀಢಂ ನಿರ್ವಾಪಯೇತ್ ಪಿತ್ತಮಲ್ಪತ್ವಾದ್ಧನ್ತಿ ನಾನಲಮ್| ಆಕ್ರಾಮತ್ಯನಿಲಂ ಪೀತಮೂಷ್ಮಾಣಂ ನಿರುಣದ್ಧಿ ಚ||೫೩|| ಕ್ಷಾಮಕ್ಷೀಣಕೃಶಾಙ್ಗಾನಾಮೇತಾನ್ಯೇವ ಘೃತಾನಿ ತು| ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಶರ್ಕರಾಲಾಜಚೂರ್ಣೈಃ ಸ್ತ್ಯಾನಾನಿ ಯೋಜಯೇತ್||೫೪|| ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾನ್ ಸಮಧ್ವಂಶಾಞ್ಜಗ್ಧ್ವಾ ಚಾನು ಪಯಃ ಪಿಬೇತ್| ರೇತೋ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ಪುಷ್ಟಿಂ ತೈರಾಶುತರಮಾಪ್ನುಯಾತ್||೫೫|| ಇತಿ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾಃ|
View original
धात्रीफलविदारीक्षुजीवनीयरसैर्घृतम्| अजागोपयसोश्चैव सप्त प्रस्थान् पचेद्भिषक्||५०|| सिद्धशीते सिताक्षौद्रद्विप्रस्थं विनयेच्च तत्| यक्ष्मापस्मारपित्तासृक्कासमेहक्षयापहम्||५१|| वयःस्थापनमायुष्यं मांसशुक्रबलप्रदम्| घृतं तु पित्तेऽभ्यधिके लिह्याद्वातेऽधिके पिबेत्||५२|| लीढं निर्वापयेत् पित्तमल्पत्वाद्धन्ति नानलम्| आक्रामत्यनिलं पीतमूष्माणं निरुणद्धि च||५३|| क्षामक्षीणकृशाङ्गानामेतान्येव घृतानि तु| त्वक्क्षीरीशर्करालाजचूर्णैः स्त्यानानि योजयेत्||५४|| सर्पिर्गुडान् समध्वंशाञ्जग्ध्वा चानु पयः पिबेत्| रेतो वीर्यं बलं पुष्टिं तैराशुतरमाप्नुयात्||५५|| इति सर्पिर्गुडाः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (56-61) · Śloka 61
ಬಲಾ ವಿದಾರೀ ಹ್ರಸ್ವಾ ಚ ಪಞ್ಚಮೂಲೀ ಪುನರ್ನವಾ| ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಶುಙ್ಗಾ ಮುಷ್ಟ್ಯಂಶಕಾ ಅಪಿ||೫೬|| ಏಷಾಂ ಕಷಾಯೇ ದ್ವಿಕ್ಷೀರೇ ವಿದಾರ್ಯಾಜರಸಾಂಶಿಕೇ| ಜೀವನೀಯೈಃ ಪಚೇತ್ ಕಲ್ಕೈರಕ್ಷಮಾತ್ರೈರ್ಘೃತಾಢಕಮ್||೫೭|| ಸಿತಾಪಲಾನಿ ಪೂತೇ ಚ ಶೀತೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶತಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಗೋಧೂಮಪಿಪ್ಪಲೀವಾಂಶೀಚೂರ್ಣಂ ಶೃಙ್ಗಾಟಕಸ್ಯ ಚ||೫೮|| ಸಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಕೌಡವಿಕಂ ತತ್ ಸರ್ವಂ ಖಜಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್| ಸ್ತ್ಯಾನಂ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾನ್ ಕೃತ್ವಾ ಭೂರ್ಜಪತ್ರೇಣ ವೇಷ್ಟಯೇತ್||೫೯|| ತಾಞ್ಜಗ್ಧ್ವಾ ಪಲಿಕಾನ್ ಕ್ಷೀರಂ ಮದ್ಯಂ ವಾಽನುಪಿಬೇತ್ ಕಫೇ| ಶೋಷೇ ಕಾಸೇ ಕ್ಷತೇ ಕ್ಷೀಣೇ ಶ್ರಮಸ್ತ್ರೀಭಾರಕರ್ಶಿತೇ||೬೦|| ರಕ್ತನಿಷ್ಠೀವನೇ ತಾಪೇ ಪೀನಸೇ ಚೋರಸಿ ಸ್ಥಿತೇ| ಶಸ್ತಾಃ ಪಾರ್ಶ್ವಶಿರಃಶೂಲೇ ಭೇದೇ ಚ ಸ್ವರವರ್ಣಯೋಃ||೬೧|| ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾಃ|
View original
बला विदारी ह्रस्वा च पञ्चमूली पुनर्नवा| पञ्चानां क्षीरिवृक्षाणां शुङ्गा मुष्ट्यंशका अपि||५६|| एषां कषाये द्विक्षीरे विदार्याजरसांशिके| जीवनीयैः पचेत् कल्कैरक्षमात्रैर्घृताढकम्||५७|| सितापलानि पूते च शीते द्वात्रिंशतं क्षिपेत्| गोधूमपिप्पलीवांशीचूर्णं शृङ्गाटकस्य च||५८|| समाक्षिकं कौडविकं तत् सर्वं खजमूर्च्छितम्| स्त्यानं सर्पिर्गुडान् कृत्वा भूर्जपत्रेण वेष्टयेत्||५९|| ताञ्जग्ध्वा पलिकान् क्षीरं मद्यं वाऽनुपिबेत् कफे| शोषे कासे क्षते क्षीणे श्रमस्त्रीभारकर्शिते||६०|| रक्तनिष्ठीवने तापे पीनसे चोरसि स्थिते| शस्ताः पार्श्वशिरःशूले भेदे च स्वरवर्णयोः||६१|| इति द्वितीयसर्पिर्गुडाः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (62-65) · Śloka 65
ತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಶ್ರಾವಣೀದ್ರಾಕ್ಷಾಮೂರ್ವರ್ಷಭಕಜೀವಕೈಃ| ವೀರರ್ಧಿಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಬೃಹತೀಕಪಿಕಚ್ಛುಭಿಃ||೬೨|| ಖರ್ಜೂರಫಲಮೇದಾಭಿಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ| ಧಾತ್ರೀವಿದಾರೀಕ್ಷುರಸಪ್ರಸ್ಥೈಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಾತ್ ಪಚೇತ್||೬೩|| ಶರ್ಕರಾರ್ಧತುಲಾಂ ಶೀತೇ ಕ್ಷೌದ್ರಾರ್ಧಪ್ರಸ್ಥಮೇವ ಚ| ದತ್ತ್ವಾ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್ಕಾಸಹಿಕ್ಕಾಜ್ವರಾಪಹಾನ್||೬೪|| ಯಕ್ಷ್ಮಾಣಂ ತಮಕಂ ಶ್ವಾಸಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಂ ಹಲೀಮಕಮ್| ಶುಕ್ರನಿದ್ರಾಕ್ಷಯಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಹನ್ಯುಃ ಕಾರ್ಶ್ಯಂ ಸಕಾಮಲಮ್||೬೫|| ಇತಿ ತೃತೀಯಾಃ ಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾಃ|
View original
त्वक्क्षीरीश्रावणीद्राक्षामूर्वर्षभकजीवकैः| वीरर्धिक्षीरकाकोलीबृहतीकपिकच्छुभिः||६२|| खर्जूरफलमेदाभिः क्षीरपिष्टैः पलोन्मितैः| धात्रीविदारीक्षुरसप्रस्थैः प्रस्थं घृतात् पचेत्||६३|| शर्करार्धतुलां शीते क्षौद्रार्धप्रस्थमेव च| दत्त्वा सर्पिर्गुडान् कुर्यात्कासहिक्काज्वरापहान्||६४|| यक्ष्माणं तमकं श्वासं रक्तपित्तं हलीमकम्| शुक्रनिद्राक्षयं तृष्णां हन्युः कार्श्यं सकामलम्||६५|| इति तृतीयाः सर्पिर्गुडाः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (66-69) · Śloka 69
ನವಮಾಮಲಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಂ ಪುನರ್ನವಾಮ್| ಶತಾವರೀಂ ವಿದಾರೀಂ ಚ ಸಮಙ್ಗಾಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ತಥಾ||೬೬|| ಪೃಥಗ್ದಶಪಲಾನ್ ಭಾಗಾನ್ ಪಲಾನ್ಯಷ್ಟೌ ಚ ನಾಗರಾತ್| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸೌವರ್ಚಲಯೋರ್ದ್ವಿಪಲಂ ಮರಿಚಸ್ಯ ಚ||೬೭|| ಕ್ಷೀರತೈಲಘೃತಾನಾಂ ಚ ತ್ರ್ಯಾಢಕೇ ಶರ್ಕರಾಶತೇ| ಕ್ವಥಿತೇ ತಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ದತ್ತ್ವಾ ಬಿಲ್ವಸಮಾನ್ ಗುಡಾನ್||೬೮|| ಕುರ್ಯಾತ್ತಾನ್ ಭಕ್ಷಯೇತ್ ಕ್ಷೀಣಃ ಕ್ಷತಃ ಶುಷ್ಕಶ್ಚ ಮಾನವಃ| ತೇನ ಸದ್ಯೋ ರಸಾದೀನಾಂ ವೃದ್ಧ್ಯಾ ಪುಷ್ಟಿಂ ಸ ವಿನ್ದತಿ||೬೯|| ಇತಿ ಚತುರ್ಥಸರ್ಪಿರ್ಗುಡಾಃ|
View original
नवमामलकं द्राक्षामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| शतावरीं विदारीं च समङ्गां पिप्पलीं तथा||६६|| पृथग्दशपलान् भागान् पलान्यष्टौ च नागरात्| यष्ट्याह्वसौवर्चलयोर्द्विपलं मरिचस्य च||६७|| क्षीरतैलघृतानां च त्र्याढके शर्कराशते| क्वथिते तानि चूर्णानि दत्त्वा बिल्वसमान् गुडान्||६८|| कुर्यात्तान् भक्षयेत् क्षीणः क्षतः शुष्कश्च मानवः| तेन सद्यो रसादीनां वृद्ध्या पुष्टिं स विन्दति||६९|| इति चतुर्थसर्पिर्गुडाः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (70-77) · Śloka 77
ಗೋಕ್ಷೀರಾರ್ಧಾಢಕಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಸ್ಥಮಿಕ್ಷುರಸಾಢಕಮ್| ವಿದಾರ್ಯಾಃ ಸ್ವರಸಾತ್ಪ್ರಸ್ಥಂ ರಸಾತ್ಪ್ರಸ್ಥಂ ಚ ತೈತ್ತಿರಾತ್||೭೦|| ದದ್ಯಾತ್ ಸಿಧ್ಯತಿ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಪಿಷ್ಟಾನಿಕ್ಷುರಸೈರಿಮಾನ್| ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಕುಡವಂ ಪ್ರಿಯಾಲಕುಡವಂ ತಥಾ||೭೧|| ಕುಡವಾರ್ಧಂ ತುಗಾಕ್ಷೀರ್ಯಾಃ ಖರ್ಜೂರಾಣಾಂ ಚ ವಿಂಶತಿಮ್| ಪೃಥಗ್ಬಿಭೀತಕಾನಾಂ ಚ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾಶ್ಚ ಚತುರ್ಥಿಕಾಮ್||೭೨|| ತ್ರಿಂಶತ್ಪಲಾನಿ ಖಣ್ಡಾಚ್ಚ ಮಧುಕಾತ್ ಕರ್ಷಮೇವ ಚ| ತಥಾಽರ್ಧಪಲಿಕಾನ್ಯತ್ರ ಜೀವನೀಯಾನಿ ದಾಪಯೇತ್||೭೩|| ಸಿದ್ಧೇಽಸ್ಮಿನ್ ಕುಡವಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ಶೀತೇ ಕ್ಷಿಪ್ತ್ವಾಽಥ ಮೋದಕಾನ್| ಕಾರಯೇನ್ಮರಿಚಾಜಾಜೀಪಲಚೂರ್ಣಾವಚೂರ್ಣಿತಾನ್||೭೪|| ವಾತಾಸೃಕ್ಪಿತ್ತರೋಗೇಷು ಕ್ಷತಕಾಸಕ್ಷಯೇಷು ಚ| ಶುಷ್ಯತಾಂ ಕ್ಷೀಣಶುಕ್ರಾಣಾಂ ರಕ್ತೇ ಚೋರಸಿ ಸಂಸ್ಥಿತೇ||೭೫|| ಕೃಶದುರ್ಬಲವೃದ್ಧಾನಾಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಣಬಲಾರ್ಥಿನಾಮ್| ಯೋನಿದೋಷಕೃತಸ್ರಾವಹತಾನಾಂ ಚಾಪಿ ಯೋಷಿತಾಮ್||೭೬|| ಗರ್ಭಾರ್ಥಿನೀನಾಂ ಗರ್ಭಶ್ಚ ಸ್ರವೇದ್ಯಾಸಾಂ ಮ್ರಿಯೇತ ವಾ| ಧನ್ಯಾ ಬಲ್ಯಾ ಹಿತಾಸ್ತಾಭ್ಯಃ ಶುಕ್ರಶೋಣಿತವರ್ಧನಾಃ||೭೭|| ಇತಿ ಪಞ್ಚಮಸರ್ಪಿರ್ಮೋದಕಾಃ|
View original
गोक्षीरार्धाढकं सर्पिः प्रस्थमिक्षुरसाढकम्| विदार्याः स्वरसात्प्रस्थं रसात्प्रस्थं च तैत्तिरात्||७०|| दद्यात् सिध्यति तस्मिंस्तु पिष्टानिक्षुरसैरिमान्| मधूकपुष्पकुडवं प्रियालकुडवं तथा||७१|| कुडवार्धं तुगाक्षीर्याः खर्जूराणां च विंशतिम्| पृथग्बिभीतकानां च पिप्पल्याश्च चतुर्थिकाम्||७२|| त्रिंशत्पलानि खण्डाच्च मधुकात् कर्षमेव च| तथाऽर्धपलिकान्यत्र जीवनीयानि दापयेत्||७३|| सिद्धेऽस्मिन् कुडवं क्षौद्रं शीते क्षिप्त्वाऽथ मोदकान्| कारयेन्मरिचाजाजीपलचूर्णावचूर्णितान्||७४|| वातासृक्पित्तरोगेषु क्षतकासक्षयेषु च| शुष्यतां क्षीणशुक्राणां रक्ते चोरसि संस्थिते||७५|| कृशदुर्बलवृद्धानां पुष्टिवर्णबलार्थिनाम्| योनिदोषकृतस्रावहतानां चापि योषिताम्||७६|| गर्भार्थिनीनां गर्भश्च स्रवेद्यासां म्रियेत वा| धन्या बल्या हितास्ताभ्यः शुक्रशोणितवर्धनाः||७७|| इति पञ्चमसर्पिर्मोदकाः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (78-84) · Śloka 84
ಬಸ್ತಿದೇಶೇ ವಿಕುರ್ವಾಣೇ ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಸಕ್ತಸ್ಯ ಮಾರುತೇ| ವಾತಘ್ನಾನ್ ಬೃಂಹಣಾನ್ ವೃಷ್ಯಾನ್ ಯೋಗಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೭೮|| ಶರ್ಕರಾಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣೈಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ಮಾಕ್ಷಿಕೇಣ ಚ| ಸಂಯುಕ್ತಂ ವಾ ಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪಿಬೇತ್ ಕಾಸಜ್ವರಾಪಹಮ್||೭೯|| ಫಲಾಮ್ಲಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಭೃಷ್ಟಂ ವಿದಾರೀಕ್ಷುರಸೇ ಶೃತಮ್| ಸ್ತ್ರೀಷು ಕ್ಷೀಣಃ ಪಿಬೇದ್ಯೂಷಂ ಜೀವನಂ ಬೃಂಹಣಂ ಪರಮ್||೮೦|| ಸಕ್ತೂನಾಂ ವಸ್ತ್ರಪೂತಾನಾಂ ಮನ್ಥಂ ಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾನ್ವಿತಮ್| ಯವಾನ್ನಸಾತ್ಮ್ಯೋ ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿಃ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಃ ಪಿಬೇನ್ನರಃ||೮೧|| ಜೀವನೀಯೋಪಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಜಾಙ್ಗಲಂ ಘೃತಭರ್ಜಿತಮ್| ರಸಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ಕ್ಷೀಣೇ ವ್ಯಞ್ಜನಾರ್ಥಂ ಸಶರ್ಕರಮ್||೮೨|| ಗೋಮಹಿಷ್ಯಶ್ವನಾಗಾಜೈಃ ಕ್ಷೀರೈರ್ಮಾಂಸರಸೈಸ್ತಥಾ| ಯವಾನ್ನಂ ಭೋಜಯೇದ್ಯೂಷೈಃ ಫಲಾಮ್ಲೈರ್ಘೃತಸಂಸ್ಕೃತೈಃ||೮೩|| ದೀಪ್ತೇಽಗ್ನೌ ವಿಧಿರೇಷಃ ಸ್ಯಾನ್ಮನ್ದೇ ದೀಪನಪಾಚನಃ| ಯಕ್ಷ್ಮಿಣಾಂ ವಿಹಿತೋ ಗ್ರಾಹೀ ಭಿನ್ನೇ ಶಕೃತಿ ಚೇಷ್ಯತೇ||೮೪||
View original
बस्तिदेशे विकुर्वाणे स्त्रीप्रसक्तस्य मारुते| वातघ्नान् बृंहणान् वृष्यान् योगांस्तस्य प्रयोजयेत्||७८|| शर्करापिप्पलीचूर्णैः सर्पिषा माक्षिकेण च| संयुक्तं वा शृतं क्षीरं पिबेत् कासज्वरापहम्||७९|| फलाम्लं सर्पिषा भृष्टं विदारीक्षुरसे शृतम्| स्त्रीषु क्षीणः पिबेद्यूषं जीवनं बृंहणं परम्||८०|| सक्तूनां वस्त्रपूतानां मन्थं क्षौद्रघृतान्वितम्| यवान्नसात्म्यो दीप्ताग्निः क्षतक्षीणः पिबेन्नरः||८१|| जीवनीयोपसिद्धं वा जाङ्गलं घृतभर्जितम्| रसं प्रयोजयेत् क्षीणे व्यञ्जनार्थं सशर्करम्||८२|| गोमहिष्यश्वनागाजैः क्षीरैर्मांसरसैस्तथा| यवान्नं भोजयेद्यूषैः फलाम्लैर्घृतसंस्कृतैः||८३|| दीप्तेऽग्नौ विधिरेषः स्यान्मन्दे दीपनपाचनः| यक्ष्मिणां विहितो ग्राही भिन्ने शकृति चेष्यते||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (85-87) · Śloka 87
ಪಲಿಕಂ ಸೈನ್ಧವಂ ಶುಣ್ಠೀ ದ್ವೇ ಚ ಸೌವರ್ಚಲಾತ್ ಪಲೇ| ಕುಡವಾಂಶಾನಿ ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಂ ದಾಡಿಮಂ ಪತ್ರಮರ್ಜಕಾತ್||೮೫|| ಏಕೈಕಂ ಮರಿಚಾಜಾಜ್ಯೋರ್ಧಾನ್ಯಕಾದ್ದ್ವೇ ಚತುರ್ಥಿಕೇ| ಶರ್ಕರಾಯಾಃ ಪಲಾನ್ಯತ್ರ ದಶ ದ್ವೇ ಚ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್||೮೬|| ಕೃತ್ವಾ ಚೂರ್ಣಮತೋ ಮಾತ್ರಾಮನ್ನಪಾನೇ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ರೋಚನಂ ದೀಪನಂ ಬಲ್ಯಂ ಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿಶ್ವಾಸಕಾಸನುತ್||೮೭|| ಇತಿ ಸೈನ್ಧವಾದಿಚೂರ್ಣಮ್|
View original
पलिकं सैन्धवं शुण्ठी द्वे च सौवर्चलात् पले| कुडवांशानि वृक्षाम्लं दाडिमं पत्रमर्जकात्||८५|| एकैकं मरिचाजाज्योर्धान्यकाद्द्वे चतुर्थिके| शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदापयेत्||८६|| कृत्वा चूर्णमतो मात्रामन्नपाने प्रयोजयेत्| रोचनं दीपनं बल्यं पार्श्वार्तिश्वासकासनुत्||८७|| इति सैन्धवादिचूर्णम्|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (88-90) · Śloka 90
ಏಕಾ ಷೋಡಶಿಕಾ ಧಾನ್ಯಾದ್ದ್ವೇ ದ್ವೇಽಜಾಜ್ಯಜಮೋದಯೋಃ| ತಾಭ್ಯಾಂ ದಾಡಿಮವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಂ ದ್ವಿರ್ದ್ವಿಃ ಸೌವರ್ಚಲಾತ್ಪಲಮ್||೮೮|| ಶುಣ್ಠ್ಯಾಃ ಕರ್ಷಂ ದಧಿತ್ಥಸ್ಯ ಮಧ್ಯಾತ್ ಪಞ್ಚ ಪಲಾನಿ ಚ| ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಷೋಡಶಪಲೇ ಶರ್ಕರಾಯಾ ವಿಮಿಶ್ರಯೇತ್||೮೯|| ಷಾಡವೋಽಯಂ ಪ್ರದೇಯಃ ಸ್ಯಾದನ್ನಪಾನೇಷು ಪೂರ್ವವತ್| ಮನ್ದಾನಲೇ ಶಕೃದ್ಭೇದೇ ಯಕ್ಷ್ಮಿಣಾಮಗ್ನಿವರ್ಧನಃ||೯೦|| ಇತಿ ಷಾಡವಃ|
View original
एका षोडशिका धान्याद्द्वे द्वेऽजाज्यजमोदयोः| ताभ्यां दाडिमवृक्षाम्लं द्विर्द्विः सौवर्चलात्पलम्||८८|| शुण्ठ्याः कर्षं दधित्थस्य मध्यात् पञ्च पलानि च| तच्चूर्णं षोडशपले शर्कराया विमिश्रयेत्||८९|| षाडवोऽयं प्रदेयः स्यादन्नपानेषु पूर्ववत्| मन्दानले शकृद्भेदे यक्ष्मिणामग्निवर्धनः||९०|| इति षाडवः|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (91-92) · Śloka 92
ಪಿಬೇನ್ನಾಗಬಲಾಮೂಲಮರ್ಧಕರ್ಷವಿವರ್ಧಿತಮ್ | ಪಲಂ ಕ್ಷೀರಯುತಂ ಮಾಸಂ ಕ್ಷೀರವೃತ್ತಿರನನ್ನಭುಕ್||೯೧|| ಏಷ ಪ್ರಯೋಗಃ ಪುಷ್ಟ್ಯಾಯುರ್ಬಲಾರೋಗ್ಯಕರಃ ಪರಃ| ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಕಲ್ಪೋಽಯಂ ಶುಣ್ಠೀಮಧುಕಯೋಸ್ತಥಾ||೯೨||
View original
पिबेन्नागबलामूलमर्धकर्षविवर्धितम् | पलं क्षीरयुतं मासं क्षीरवृत्तिरनन्नभुक्||९१|| एष प्रयोगः पुष्ट्यायुर्बलारोग्यकरः परः| मण्डूकपर्ण्याः कल्पोऽयं शुण्ठीमधुकयोस्तथा||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (93-94) · Śloka 94
ಯದ್ಯತ್ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ಶೀತಮವಿದಾಹಿ ಹಿತಂ ಲಘು| ಅನ್ನಪಾನಂ ನಿಷೇವ್ಯಂ ತತ್ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣೈಃ ಸುಖಾರ್ಥಿಭಿಃ||೯೩|| ಯಚ್ಚೋಕ್ತಂ ಯಕ್ಷ್ಮಿಣಾಂ ಪಥ್ಯಂ ಕಾಸಿನಾಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಿನಾಮ್| ತಚ್ಚ ಕುರ್ಯಾದವೇಕ್ಷ್ಯಾಗ್ನಿಂ ವ್ಯಾಧಿಂ ಸಾತ್ಮ್ಯಂ ಬಲಂ ತಥಾ||೯೪||
View original
यद्यत् सन्तर्पणं शीतमविदाहि हितं लघु| अन्नपानं निषेव्यं तत्क्षतक्षीणैः सुखार्थिभिः||९३|| यच्चोक्तं यक्ष्मिणां पथ्यं कासिनां रक्तपित्तिनाम्| तच्च कुर्यादवेक्ष्याग्निं व्याधिं सात्म्यं बलं तथा||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (95) · Śloka 95
ಉಪೇಕ್ಷಿತೇ ಭವೇತ್ತಸ್ಮಿನ್ನನುಬನ್ಧೋ ಹಿ ಯಕ್ಷ್ಮಣಃ| ಪ್ರಾಗೇವಾಗಮನಾತ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾತ್ತಂ ತ್ವರಯಾ ಜಯೇತ್||೯೫||
View original
उपेक्षिते भवेत्तस्मिन्ननुबन्धो हि यक्ष्मणः| प्रागेवागमनात्तस्य तस्मात्तं त्वरया जयेत्||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (96-97) · Śloka 97
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಕ್ಷತಕ್ಷಯಸಮುತ್ಥಾನಂ ಸಾಮಾನ್ಯಪೃಥಗಾಕೃತಿಮ್| ಅಸಾಧ್ಯಯಾಪ್ಯಸಾಧ್ಯತ್ವಂ ಸಾಧ್ಯಾನಾಂ ಸಿದ್ಧಿಮೇವ ಚ||೯೬|| ಉಕ್ತವಾಞ್ಜ್ಯೇಷ್ಠಶಿಷ್ಯಾಯ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಚಿಕಿತ್ಸಿತೇ| ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವಿದ್ವೀತರಜಸ್ತಮೋದೋಷಃ ಪುನರ್ವಸುಃ||೯೭||
View original
तत्र श्लोकौ- क्षतक्षयसमुत्थानं सामान्यपृथगाकृतिम्| असाध्ययाप्यसाध्यत्वं साध्यानां सिद्धिमेव च||९६|| उक्तवाञ्ज्येष्ठशिष्याय क्षतक्षीणचिकित्सिते| तत्त्वार्थविद्वीतरजस्तमोदोषः पुनर्वसुः||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 11
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಪೂರಿತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ಕ್ಷತಕ್ಷೀಣಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮೈಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೧||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रेऽप्राप्ते दृढबलपूरिते चिकित्सितस्थाने क्षतक्षीणचिकित्सितं नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon