Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతోఽభయామలకీయం రసాయనపాదం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2||
View original
अथातोऽभयामलकीयं रसायनपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
1. rasāyanādhyāyaḥ - abhayāmalakīyarasāyanapādaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 4
చికిత్సితం వ్యాధిహరం పథ్యం సాధనమౌషధం| ప్రాయశ్చిత్తం ప్రశమనం ప్రకృతిస్థాపనం హితం||3|| విద్యాద్భేషజనామాని, ...|4|
View original
चिकित्सितं व्याधिहरं पथ्यं साधनमौषधम्| प्रायश्चित्तं प्रशमनं प्रकृतिस्थापनं हितम्||३|| विद्याद्भेषजनामानि, ...|४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
... భేషజం ద్వివిధం చ తత్| స్వస్థస్యోర్జస్కరం కించిత్ కించిదార్తస్య రోగనుత్||4||
View original
... भेषजं द्विविधं च तत्| स्वस्थस्योर्जस्करं किञ्चित् किञ्चिदार्तस्य रोगनुत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
అభేషజం చ ద్వివిధం బాధనం సానుబాధనం|5|
View original
अभेषजं च द्विविधं बाधनं सानुबाधनम्|५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (5-6) · Śloka 6
స్వస్థస్యోర్జస్కరం యత్తు తద్వృష్యం తద్రసాయనం||5|| ప్రాయః, ప్రాయేణ రోగాణాం ద్వితీయం ప్రశమే మతం| ప్రాయఃశబ్దో విశేషార్థో హ్యుభయం హ్యుభయార్థకృత్||6||
View original
स्वस्थस्योर्जस्करं यत्तु तद्वृष्यं तद्रसायनम्||५|| प्रायः, प्रायेण रोगाणां द्वितीयं प्रशमे मतम्| प्रायःशब्दो विशेषार्थो ह्युभयं ह्युभयार्थकृत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7-8) · Śloka 8
దీర్ఘమాయుః స్మృతిం మేధామారోగ్యం తరుణం వయః| ప్రభావర్ణస్వరౌదార్యం దేహేంద్రియబలం పరం||7|| వాక్సిద్ధిం ప్రణతిం కాంతిం లభతే నా రసాయనాత్| లాభోపాయో హి శస్తానాం రసాదీనాం రసాయనం||8||
View original
दीर्घमायुः स्मृतिं मेधामारोग्यं तरुणं वयः| प्रभावर्णस्वरौदार्यं देहेन्द्रियबलं परम्||७|| वाक्सिद्धिं प्रणतिं कान्तिं लभते ना रसायनात्| लाभोपायो हि शस्तानां रसादीनां रसायनम्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9-12) · Śloka 12
అపత్యసంతానకరం యత్ సద్యః సంప్రహర్షణం| వాజీవాతిబలో యేన యాత్యప్రతిహతః స్త్రియః||9|| భవత్యతిప్రియః స్త్రీణాం యేన యేనోపచీయతే| జీర్యతోఽప్యక్షయం శుక్రం ఫలవద్యేన దృశ్యతే||10|| ప్రభూతశాఖః శాఖీవ యేన చైత్యో యథా మహాన్| భవత్యర్చ్యో బహుమతః ప్రజానాం సుబహుప్రజః||11|| సంతానమూలం యేనేహ ప్రేత్య చానంత్యమశ్నుతే| యశః శ్రియం బలం పుష్టిం వాజీకరణమేవ తత్||12||
View original
अपत्यसन्तानकरं यत् सद्यः सम्प्रहर्षणम्| वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतः स्त्रियः||९|| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| जीर्यतोऽप्यक्षयं शुक्रं फलवद्येन दृश्यते||१०|| प्रभूतशाखः शाखीव येन चैत्यो यथा महान्| भवत्यर्च्यो बहुमतः प्रजानां सुबहुप्रजः||११|| सन्तानमूलं येनेह प्रेत्य चानन्त्यमश्नुते| यशः श्रियं बलं पुष्टिं वाजीकरणमेव तत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13-14) · Śloka 14
స్వస్థస్యోర్జస్కరం త్వేతద్ద్వివిధం ప్రోక్తమౌషధం| యద్వ్యాధినిర్ఘాతకరం వక్ష్యతే తచ్చికిత్సితే||13|| చికిత్సితార్థ ఏతావాన్ వికారాణాం యదౌషధం| రసాయనవిధిశ్చాగ్రే వాజీకరణమేవ చ||14||
View original
स्वस्थस्योर्जस्करं त्वेतद्द्विविधं प्रोक्तमौषधम्| यद्व्याधिनिर्घातकरं वक्ष्यते तच्चिकित्सिते||१३|| चिकित्सितार्थ एतावान् विकाराणां यदौषधम्| रसायनविधिश्चाग्रे वाजीकरणमेव च||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (15) · Śloka 15
అభేషజమితి జ్ఞేయం విపరీతం యదౌషధాత్| తదసేవ్యం నిషేవ్యం తు ప్రవక్ష్యామి యదౌషధం||15||
View original
अभेषजमिति ज्ञेयं विपरीतं यदौषधात्| तदसेव्यं निषेव्यं तु प्रवक्ष्यामि यदौषधम्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (16-24) · Śloka 24
రసాయనానాం ద్వివిధం ప్రయోగమృషయో విదుః| కుటీప్రావేశికం చైవ వాతాతపికమేవ చ||16|| కుటీప్రావేశికస్యాదౌ విధిః సముపదేక్ష్యతే| నృపవైద్యద్విజాతీనాం సాధూనాం పుణ్యకర్మణాం||17|| నివాసే నిర్భయే శస్తే ప్రాప్యోపకరణే పురే| దిశి పూర్వోత్తరస్యాం చ సుభూమౌ కారయేత్ కుటీం||18|| విస్తారోత్సేధసంపన్నాం త్రిగర్భాం సూక్ష్మలోచనాం| ఘనభిత్తిమృతుసుఖాం సుస్పష్టాం మనసః ప్రియాం||19|| శబ్దాదీనామశస్తానామగమ్యం స్త్రీవివర్జితాం| ఇష్టోపకరణోపేతాం సజ్జవైద్యౌషధద్విజాం ||20|| అథోదగయనే శుక్లే తిథినక్షత్రపూజితే| ముహూర్తకరణోపేతే ప్రశస్తే కృతవాపనః||21|| ధృతిస్మృతిబలం కృత్వా శ్రద్దధానః సమాహితః| విధూయ మానసాన్ దోషాన్ మైత్రీం భూతేషు చింతయన్||22|| దేవతాః పూజయిత్వాఽగ్రే ద్విజాతీంశ్చ ప్రదక్షిణం| దేవగోబ్రాహ్మణాన్ కృత్వా తతస్తాం ప్రవిశేత్ కుటీం||23|| తస్యాం సంశోధనైః శుద్ధః సుఖీ జాతబలః పునః| రసాయనం ప్రయుంజీత తత్ప్రవక్ష్యామి శోధనం||24||
View original
रसायनानां द्विविधं प्रयोगमृषयो विदुः| कुटीप्रावेशिकं चैव वातातपिकमेव च||१६|| कुटीप्रावेशिकस्यादौ विधिः समुपदेक्ष्यते| नृपवैद्यद्विजातीनां साधूनां पुण्यकर्मणाम्||१७|| निवासे निर्भये शस्ते प्राप्योपकरणे पुरे| दिशि पूर्वोत्तरस्यां च सुभूमौ कारयेत् कुटीम्||१८|| विस्तारोत्सेधसम्पन्नां त्रिगर्भां सूक्ष्मलोचनाम्| घनभित्तिमृतुसुखां सुस्पष्टां मनसः प्रियाम्||१९|| शब्दादीनामशस्तानामगम्यं स्त्रीविवर्जिताम्| इष्टोपकरणोपेतां सज्जवैद्यौषधद्विजाम् ||२०|| अथोदगयने शुक्ले तिथिनक्षत्रपूजिते| मुहूर्तकरणोपेते प्रशस्ते कृतवापनः||२१|| धृतिस्मृतिबलं कृत्वा श्रद्दधानः समाहितः| विधूय मानसान् दोषान् मैत्रीं भूतेषु चिन्तयन्||२२|| देवताः पूजयित्वाऽग्रे द्विजातींश्च प्रदक्षिणम्| देवगोब्राह्मणान् कृत्वा ततस्तां प्रविशेत् कुटीम्||२३|| तस्यां संशोधनैः शुद्धः सुखी जातबलः पुनः| रसायनं प्रयुञ्जीत तत्प्रवक्ष्यामि शोधनम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (25-28) · Śloka 28
హరీతకీనాం చూర్ణాని సైంధవామలకే గుడం| వచాం విడంగం రజనీం పిప్పలీం విశ్వభేషజం||25|| పిబేదుష్ణాంబునా జంతుః స్నేహస్వేదోపపాదితః| తేన శుద్ధశరీరాయ కృతసంసర్జనాయ చ||26|| త్రిరాత్రం యావకం దద్యాత్ పంచాహం వాఽపి సర్పిషా| సప్తాహం వా పురాణస్య యావచ్ఛుద్ధేస్తు వర్చసః||27|| శుద్ధకోష్ఠం తు తం జ్ఞాత్వా రసాయనముపాచరేత్| వయఃప్రకృతిసాత్మ్యజ్ఞో యౌగికం యస్య యద్భవేత్||28||
View original
हरीतकीनां चूर्णानि सैन्धवामलके गुडम्| वचां विडङ्गं रजनीं पिप्पलीं विश्वभेषजम्||२५|| पिबेदुष्णाम्बुना जन्तुः स्नेहस्वेदोपपादितः| तेन शुद्धशरीराय कृतसंसर्जनाय च||२६|| त्रिरात्रं यावकं दद्यात् पञ्चाहं वाऽपि सर्पिषा| सप्ताहं वा पुराणस्य यावच्छुद्धेस्तु वर्चसः||२७|| शुद्धकोष्ठं तु तं ज्ञात्वा रसायनमुपाचरेत्| वयःप्रकृतिसात्म्यज्ञो यौगिकं यस्य यद्भवेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (29-37) · Śloka 37
హరీతకీం పంచరసాముష్ణామలవణాం శివాం| దోషానులోమనీం లఘ్వీం విద్యాద్దీపనపాచనీం||29|| ఆయుష్యాం పౌష్టికీం ధన్యాం వయసః స్థాపనీం పరాం| సర్వరోగప్రశమనీం బుద్ధీంద్రియబలప్రదాం||30|| కుష్ఠం గుల్మముదావర్తం శోషం పాండ్వామయం మదం| అర్శాంసి గ్రహణీదోషం పురాణం విషమజ్వరం||31|| హృద్రోగం సశిరోరోగమతీసారమరోచకం| కాసం ప్రమేహమానాహం ప్లీహానముదరం నవం||32|| కఫప్రసేకం వైస్వర్యం వైవర్ణ్యం కామలాం క్రిమీన్| శ్వయథుం తమకం ఛర్దిం క్లైబ్యమంగావసాదనం||33|| స్రోతోవిబంధాన్ వివిధాన్ ప్రలేపం హృదయోరసోః| స్మృతిబుద్ధిప్రమోహం చ జయేచ్ఛీఘ్రం హరీతకీ||34|| (అజీర్ణినో రూక్షభుజః స్త్రీమద్యవిషకర్శితాః| సేవేరన్నాభయామేతే క్షుత్తృష్ణోష్ణార్దితాశ్చ యే)||35|| తాన్ గుణాంస్తాని కర్మాణి విద్యాదామలకీష్వపి| యాన్యుక్తాని హరీతక్యా వీర్యస్య తు విపర్యయః||36|| అతశ్చామృతకల్పాని విద్యాత్ కర్మభిరీదృశైః| హరీతకీనాం శస్యాని భిషగామలకస్య చ||37||
View original
हरीतकीं पञ्चरसामुष्णामलवणां शिवाम्| दोषानुलोमनीं लघ्वीं विद्याद्दीपनपाचनीम्||२९|| आयुष्यां पौष्टिकीं धन्यां वयसः स्थापनीं पराम्| सर्वरोगप्रशमनीं बुद्धीन्द्रियबलप्रदाम्||३०|| कुष्ठं गुल्ममुदावर्तं शोषं पाण्ड्वामयं मदम्| अर्शांसि ग्रहणीदोषं पुराणं विषमज्वरम्||३१|| हृद्रोगं सशिरोरोगमतीसारमरोचकम्| कासं प्रमेहमानाहं प्लीहानमुदरं नवम्||३२|| कफप्रसेकं वैस्वर्यं वैवर्ण्यं कामलां क्रिमीन्| श्वयथुं तमकं छर्दिं क्लैब्यमङ्गावसादनम्||३३|| स्रोतोविबन्धान् विविधान् प्रलेपं हृदयोरसोः| स्मृतिबुद्धिप्रमोहं च जयेच्छीघ्रं हरीतकी||३४|| (अजीर्णिनो रूक्षभुजः स्त्रीमद्यविषकर्शिताः| सेवेरन्नाभयामेते क्षुत्तृष्णोष्णार्दिताश्च ये)||३५|| तान् गुणांस्तानि कर्माणि विद्यादामलकीष्वपि| यान्युक्तानि हरीतक्या वीर्यस्य तु विपर्ययः||३६|| अतश्चामृतकल्पानि विद्यात् कर्मभिरीदृशैः| हरीतकीनां शस्यानि भिषगामलकस्य च||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (38-40) · Śloka 40
ఓషధీనాం పరా భూమిర్హిమవాఞ్ శైలసత్తమః| తస్మాత్ఫలాని తజ్జాని గ్రాహయేత్కాలజాని తు||38|| ఆపూర్ణరసవీర్యాణి కాలే కాలే యథావిధి| ఆదిత్యపవనచ్ఛాయాసలిలప్రీణితాని చ||39|| యాన్యజగ్ధాన్యపూతీని నిర్వ్రణాన్యగదాని చ| తేషాం ప్రయోగం వక్ష్యామి ఫలానాం కర్మ చోత్తమం||40||
View original
ओषधीनां परा भूमिर्हिमवाञ् शैलसत्तमः| तस्मात्फलानि तज्जानि ग्राहयेत्कालजानि तु||३८|| आपूर्णरसवीर्याणि काले काले यथाविधि| आदित्यपवनच्छायासलिलप्रीणितानि च||३९|| यान्यजग्धान्यपूतीनि निर्व्रणान्यगदानि च| तेषां प्रयोगं वक्ष्यामि फलानां कर्म चोत्तमम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (41-57) · Śloka 57
పంచానాం పంచమూలానాం భాగాన్ దశపలోన్మితాన్| హరీతకీసహస్రం చ త్రిగుణామలకం నవం||41|| విదారిగంధాం బృహతీం పృశ్నిపర్ణీం నిదిగ్ధికాం| విద్యాద్విదారిగంధాద్యం శ్వదంష్ట్రాపంచమం గణం||42|| బిల్వాగ్నిమంథశ్యోనాకం కాశ్మర్యమథ పాటలాం| పునర్నవాం శూర్పపర్ణ్యౌ బలామేరండమేవ చ||43|| జీవకర్షభకౌ మేదాం జీవంతీం సశతావరీం| శరేక్షుదర్భకాశానాం శాలీనాం మూలమేవ చ||44|| ఇత్యేషాం పంచమూలానాం పంచానాముపకల్పయేత్| భాగాన్ యథోక్తాంస్తత్సర్వం సాధ్యం దశగుణేఽంభసి||45|| దశభాగావశేషం తు పూతం తం గ్రాహయేద్రసం| హరీతకీశ్చ తాః సర్వాః సర్వాణ్యామలకాని చ||46|| తాని సర్వాణ్యనస్థీని ఫలాన్యాపోథ్య కూర్చనైః| వినీయ తస్మిన్నిర్యూహే చూర్ణానీమాని దాపయేత్||47|| మండూకపర్ణ్యాః పిప్పల్యాః శంఖపుష్ప్యాః ప్లవస్య చ| ముస్తానాం సవిడంగానాం చందనాగురుణోస్తథా||48|| మధుకస్య హరిద్రాయా వచాయాః కనకస్య చ| భాగాంశ్చతుష్పలాన్ కృత్వా సూక్ష్మైలాయాస్త్వచస్తథా||49|| సితోపలాసహస్రం చ చూర్ణితం తులయాఽధికం| తైలస్య ద్వ్యాఢకం తత్ర దద్యాత్త్రీణి చ సర్పిషః||50|| సాధ్యమౌదుంబరే పాత్రే తత్ సర్వం మృదునాఽగ్నినా| జ్ఞాత్వా లేహ్యమదగ్ధం చ శీతం క్షౌద్రేణ సంసృజేత్||51|| క్షౌద్రప్రమాణం స్నేహార్ధం తత్ సర్వం ఘృతభాజనే| తిష్ఠేత్సమ్మూర్చ్ఛితం తస్య మాత్రాం కాలే ప్రయోజయేత్||52|| యా నోపరుంధ్యాదాహారమేకం మాత్రా జరాం ప్రతి| షష్టికః పయసా చాత్ర జీర్ణే భోజనమిష్యతే||53|| వైఖానసా వాలఖిల్యాస్తథా చాన్యే తపోధనాః| రసాయనమిదం ప్రాశ్య బభూవురమితాయుషః||54|| ముక్త్వా జీర్ణం వపుశ్చాగ్ర్యమవాపుస్తరుణం వయః| వీతతంద్రాక్లమశ్వాసా నిరాతంకాః సమాహితాః||55|| మేధాస్మృతిబలోపేతాశ్చిరరాత్రం తపోధనాః| బ్రాహ్మం తపో బ్రహ్మచర్యం చేరుశ్చాత్యంతనిష్ఠయా||56|| రసాయనమిదం బ్రాహ్మమాయుష్కామః ప్రయోజయేత్| దీర్ఘమాయుర్వయశ్చాగ్ర్యం కామాంశ్చేష్టాన్ సమశ్నుతే||57|| (ఇతి బ్రాహ్మరసాయనం)|
View original
पञ्चानां पञ्चमूलानां भागान् दशपलोन्मितान्| हरीतकीसहस्रं च त्रिगुणामलकं नवम्||४१|| विदारिगन्धां बृहतीं पृश्निपर्णीं निदिग्धिकाम्| विद्याद्विदारिगन्धाद्यं श्वदंष्ट्रापञ्चमं गणम्||४२|| बिल्वाग्निमन्थश्योनाकं काश्मर्यमथ पाटलाम्| पुनर्नवां शूर्पपर्ण्यौ बलामेरण्डमेव च||४३|| जीवकर्षभकौ मेदां जीवन्तीं सशतावरीम्| शरेक्षुदर्भकाशानां शालीनां मूलमेव च||४४|| इत्येषां पञ्चमूलानां पञ्चानामुपकल्पयेत्| भागान् यथोक्तांस्तत्सर्वं साध्यं दशगुणेऽम्भसि||४५|| दशभागावशेषं तु पूतं तं ग्राहयेद्रसम्| हरीतकीश्च ताः सर्वाः सर्वाण्यामलकानि च||४६|| तानि सर्वाण्यनस्थीनि फलान्यापोथ्य कूर्चनैः| विनीय तस्मिन्निर्यूहे चूर्णानीमानि दापयेत्||४७|| मण्डूकपर्ण्याः पिप्पल्याः शङ्खपुष्प्याः प्लवस्य च| मुस्तानां सविडङ्गानां चन्दनागुरुणोस्तथा||४८|| मधुकस्य हरिद्राया वचायाः कनकस्य च| भागांश्चतुष्पलान् कृत्वा सूक्ष्मैलायास्त्वचस्तथा||४९|| सितोपलासहस्रं च चूर्णितं तुलयाऽधिकम्| तैलस्य द्व्याढकं तत्र दद्यात्त्रीणि च सर्पिषः||५०|| साध्यमौदुम्बरे पात्रे तत् सर्वं मृदुनाऽग्निना| ज्ञात्वा लेह्यमदग्धं च शीतं क्षौद्रेण संसृजेत्||५१|| क्षौद्रप्रमाणं स्नेहार्धं तत् सर्वं घृतभाजने| तिष्ठेत्सम्मूर्च्छितं तस्य मात्रां काले प्रयोजयेत्||५२|| या नोपरुन्ध्यादाहारमेकं मात्रा जरां प्रति| षष्टिकः पयसा चात्र जीर्णे भोजनमिष्यते||५३|| वैखानसा वालखिल्यास्तथा चान्ये तपोधनाः| रसायनमिदं प्राश्य बभूवुरमितायुषः||५४|| मुक्त्वा जीर्णं वपुश्चाग्र्यमवापुस्तरुणं वयः| वीततन्द्राक्लमश्वासा निरातङ्काः समाहिताः||५५|| मेधास्मृतिबलोपेताश्चिररात्रं तपोधनाः| ब्राह्मं तपो ब्रह्मचर्यं चेरुश्चात्यन्तनिष्ठया||५६|| रसायनमिदं ब्राह्ममायुष्कामः प्रयोजयेत्| दीर्घमायुर्वयश्चाग्र्यं कामांश्चेष्टान् समश्नुते||५७|| (इति ब्राह्मरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (58-61) · Śloka 61
యథోక్తగుణానామామలకానాం సహస్రం పిష్టస్వేదనవిధినా పయస ఊష్మణా సుస్విన్నమనాతపశుష్కమనస్థి చూర్ణయేత్| తదామలకసహస్రస్వరసపరిపీతం స్థిరాపునర్నవాజీవంతీనాగబలాబ్రహ్మసువర్చలామండూకపర్ణీశతావరీశంఖపుష్పీపిప్పలీవచావిడంగస్వయంగుప్తామృతా- చందనాగురుమధుకమధూకపుష్పోత్పలపద్మమాలతీయువతీయూథికాచూర్ణాష్టభాగసంయుక్తం పునర్నాగబలాసహస్రపలస్వరసపరిపీతమనాతపశుష్కం ద్విగుణితసర్పిషా క్షౌద్రసర్పిషా వా క్షుద్రగుడాకృతిం కృత్వా శుచౌ దృఢే ఘృతభావితే కుంభే భస్మరాశేరధః స్థాపయేదంతర్భూమేః పక్షం కృతరక్షావిధానమథర్వవేదవిదా, పక్షాత్యయే చోద్ధృత్య కనకరజతతామ్రప్రవాలకాలాయసచూర్ణాష్టభాగసంయుక్తమర్ధకర్షవృద్ధ్యా యథోక్తేన విధినా ప్రాతః ప్రాతః ప్రయుంజానోఽగ్నిబలమభిసమీక్ష్య, జీర్ణే చ షష్టికం పయసా ససర్పిష్కముపసేవమానో యథోక్తాన్ గుణాన్ సమశ్నుత ఇతి||58|| భవంతి చాత్ర- ఇదం రసాయనం బ్రాహ్మం మహర్షిగణసేవితం| భవత్యరోగో దీర్ఘాయుః ప్రయుంజానో మహాబలః||59|| కాంతః ప్రజానాం సిద్ధార్థశ్చంద్రాదిత్యసమద్యుతిః| శ్రుతం ధారయతే సత్త్వమార్షం చాస్య ప్రవర్తతే||60|| ధరణీధరసారశ్చ వాయునా సమవిక్రమః| స భవత్యవిషం చాస్య గాత్రే సంపద్యతే విషం||61|| (ఇతి ద్వితీయం బ్రాహ్మరసాయనం)|
View original
यथोक्तगुणानामामलकानां सहस्रं पिष्टस्वेदनविधिना पयस ऊष्मणा सुस्विन्नमनातपशुष्कमनस्थि चूर्णयेत्| तदामलकसहस्रस्वरसपरिपीतं स्थिरापुनर्नवाजीवन्तीनागबलाब्रह्मसुवर्चलामण्डूकपर्णीशतावरीशङ्खपुष्पीपिप्पलीवचाविडङ्गस्वयङ्गुप्तामृता- चन्दनागुरुमधुकमधूकपुष्पोत्पलपद्ममालतीयुवतीयूथिकाचूर्णाष्टभागसंयुक्तं पुनर्नागबलासहस्रपलस्वरसपरिपीतमनातपशुष्कं द्विगुणितसर्पिषा क्षौद्रसर्पिषा वा क्षुद्रगुडाकृतिं कृत्वा शुचौ दृढे घृतभाविते कुम्भे भस्मराशेरधः स्थापयेदन्तर्भूमेः पक्षं कृतरक्षाविधानमथर्ववेदविदा, पक्षात्यये चोद्धृत्य कनकरजतताम्रप्रवालकालायसचूर्णाष्टभागसंयुक्तमर्धकर्षवृद्ध्या यथोक्तेन विधिना प्रातः प्रातः प्रयुञ्जानोऽग्निबलमभिसमीक्ष्य, जीर्णे च षष्टिकं पयसा ससर्पिष्कमुपसेवमानो यथोक्तान् गुणान् समश्नुत इति||५८|| भवन्ति चात्र- इदं रसायनं ब्राह्मं महर्षिगणसेवितम्| भवत्यरोगो दीर्घायुः प्रयुञ्जानो महाबलः||५९|| कान्तः प्रजानां सिद्धार्थश्चन्द्रादित्यसमद्युतिः| श्रुतं धारयते सत्त्वमार्षं चास्य प्रवर्तते||६०|| धरणीधरसारश्च वायुना समविक्रमः| स भवत्यविषं चास्य गात्रे सम्पद्यते विषम्||६१|| (इति द्वितीयं ब्राह्मरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (62-74) · Śloka 74
బిల్వోఽగ్నిమంథః శ్యోనాకః కాశ్మర్యః పాటలిర్బలా| పర్ణ్యశ్చతస్రః పిప్పల్యః శ్వదంష్ట్రా బృహతీద్వయం||62|| శృంగీ తామలకీ ద్రాక్షా జీవంతీ పుష్కరాగురు| అభయా చామృతా ఋద్ధిర్జీవకర్షభకౌ శటీ||63|| ముస్తం పునర్నవా మేదా సైలా చందనముత్పలం| విదారీ వృషమూలాని కాకోలీ కాకనాసికా||64|| ఏషాం పలోన్మితాన్ భాగాంఛతాన్యామలకస్య చ| పంచ దద్యాత్తదైకధ్యం జలద్రోణే విపాచయేత్||65|| జ్ఞాత్వా గతరసాన్యేతాన్యౌషధాన్యథ తం రసం| తచ్చామలకముద్ధృత్య నిష్కులం తైలసర్పిషోః||66|| పలద్వాదశకే భృష్ట్వా దత్త్వా చార్ధతులాం భిషక్| మత్స్యండికాయాః పూతాయా లేహవత్సాధు సాధయేత్||67|| షట్పలం మధునశ్చాత్ర సిద్ధశీతే ప్రదాపయేత్| చతుష్పలం తుగాక్షీర్యాః పిప్పలీద్విపలం తథా||68|| పలమేకం నిదధ్యాచ్చ త్వగేలాపత్రకేశరాత్| ఇత్యయం చ్యవనప్రాశః పరముక్తో రసాయనః||69|| కాసశ్వాసహరశ్చైవ విశేషేణోపదిశ్యతే| క్షీణక్షతానాం వృద్ధానాం బాలానాం చాంగవర్ధనః||70|| స్వరక్షయమురోరోగం హృద్రోగం వాతశోణితం| పిపాసాం మూత్రశుక్రస్థాన్ దోషాంశ్చాప్యపకర్షతి||71|| అస్య మాత్రాం ప్రయుంజీత యోపరుంధ్యాన్న భోజనం| అస్య ప్రయోగాచ్చ్యవనః సువృద్ధోఽభూత్ పునర్యువా||72|| మేధాం స్మృతిం కాంతిమనామయత్వమాయుఃప్రకర్షం బలమింద్రియాణాం| స్త్రీషు ప్రహర్షం పరమగ్నివృద్ధిం వర్ణప్రసాదం పవనానులోమ్యం||73|| రసాయనస్యాస్య నరః ప్రయోగాల్లభేత జీర్ణోఽపి కుటీప్రవేశాత్| జరాకృతం రూపమపాస్య సర్వం బిభర్తి రూపం నవయౌవనస్య||74|| (ఇతి చ్యవనప్రాశః)|
View original
बिल्वोऽग्निमन्थः श्योनाकः काश्मर्यः पाटलिर्बला| पर्ण्यश्चतस्रः पिप्पल्यः श्वदंष्ट्रा बृहतीद्वयम्||६२|| शृङ्गी तामलकी द्राक्षा जीवन्ती पुष्करागुरु| अभया चामृता ऋद्धिर्जीवकर्षभकौ शटी||६३|| मुस्तं पुनर्नवा मेदा सैला चन्दनमुत्पलम्| विदारी वृषमूलानि काकोली काकनासिका||६४|| एषां पलोन्मितान् भागाञ्छतान्यामलकस्य च| पञ्च दद्यात्तदैकध्यं जलद्रोणे विपाचयेत्||६५|| ज्ञात्वा गतरसान्येतान्यौषधान्यथ तं रसम्| तच्चामलकमुद्धृत्य निष्कुलं तैलसर्पिषोः||६६|| पलद्वादशके भृष्ट्वा दत्त्वा चार्धतुलां भिषक्| मत्स्यण्डिकायाः पूताया लेहवत्साधु साधयेत्||६७|| षट्पलं मधुनश्चात्र सिद्धशीते प्रदापयेत्| चतुष्पलं तुगाक्षीर्याः पिप्पलीद्विपलं तथा||६८|| पलमेकं निदध्याच्च त्वगेलापत्रकेशरात्| इत्ययं च्यवनप्राशः परमुक्तो रसायनः||६९|| कासश्वासहरश्चैव विशेषेणोपदिश्यते| क्षीणक्षतानां वृद्धानां बालानां चाङ्गवर्धनः||७०|| स्वरक्षयमुरोरोगं हृद्रोगं वातशोणितम्| पिपासां मूत्रशुक्रस्थान् दोषांश्चाप्यपकर्षति||७१|| अस्य मात्रां प्रयुञ्जीत योपरुन्ध्यान्न भोजनम्| अस्य प्रयोगाच्च्यवनः सुवृद्धोऽभूत् पुनर्युवा||७२|| मेधां स्मृतिं कान्तिमनामयत्वमायुःप्रकर्षं बलमिन्द्रियाणाम्| स्त्रीषु प्रहर्षं परमग्निवृद्धिं वर्णप्रसादं पवनानुलोम्यम्||७३|| रसायनस्यास्य नरः प्रयोगाल्लभेत जीर्णोऽपि कुटीप्रवेशात्| जराकृतं रूपमपास्य सर्वं बिभर्ति रूपं नवयौवनस्य||७४|| (इति च्यवनप्राशः)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (75) · Śloka 75
అథామలకహరీతకీనామామలకబిభీతకానాం హరీతకీబిభీతకానామామలకహరీతకీబిభీతకానాం వా పలాశత్వగవనద్ధానాం మృదాఽవలిప్తానాం కుకూలస్విన్నానామకులకానాం పలసహస్రములూఖలే సంపోథ్య దధిఘృతమధుపలలతైలశర్కరాసంయుక్తం భక్షయేదనన్నభుగ్యథోక్తేన విధినా; తస్యాంతే యవాగ్వాదిభిః ప్రత్యవస్థాపనం , అభ్యంగోత్సాదనం సర్పిషా యవచూర్ణైశ్చ, అయం చ రసాయనప్రయోగప్రకర్షో ద్విస్తావదగ్నిబలమభిసమీక్ష్య , ప్రతిభోజనం యూషేణ పయసా వా షష్టికః ససర్పిష్కః, అతః పరం యథాసుఖవిహారః కామభక్ష్యః స్యాత్| అనేన ప్రయోగేణర్షయః పునర్యువత్వమవాపుర్బభూవుశ్చానేకవర్షశతజీవినో నిర్వికారాః పరం శరీరబుద్ధీంద్రియబలసముదితాశ్చేరుశ్చాత్యంతనిష్ఠయా తపః||75|| (ఇతి చతుర్థామలకరసాయనం)|
View original
अथामलकहरीतकीनामामलकबिभीतकानां हरीतकीबिभीतकानामामलकहरीतकीबिभीतकानां वा पलाशत्वगवनद्धानां मृदाऽवलिप्तानां कुकूलस्विन्नानामकुलकानां पलसहस्रमुलूखले सम्पोथ्य दधिघृतमधुपललतैलशर्करासंयुक्तं भक्षयेदनन्नभुग्यथोक्तेन विधिना; तस्यान्ते यवाग्वादिभिः प्रत्यवस्थापनम् , अभ्यङ्गोत्सादनं सर्पिषा यवचूर्णैश्च, अयं च रसायनप्रयोगप्रकर्षो द्विस्तावदग्निबलमभिसमीक्ष्य , प्रतिभोजनं यूषेण पयसा वा षष्टिकः ससर्पिष्कः, अतः परं यथासुखविहारः कामभक्ष्यः स्यात्| अनेन प्रयोगेणर्षयः पुनर्युवत्वमवापुर्बभूवुश्चानेकवर्षशतजीविनो निर्विकाराः परं शरीरबुद्धीन्द्रियबलसमुदिताश्चेरुश्चात्यन्तनिष्ठया तपः||७५|| (इति चतुर्थामलकरसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (76) · Śloka 76
హరీతక్యామలకబిభీతకపంచపంచమూలనిర్యూహే పిప్పలీమధుకమధూకకాకోలీక్షీరకాకోల్యాత్మగుప్తాజీవకర్షభకక్షీరశుక్లాకల్కసంప్రయుక్తేన విదారీస్వరసేన క్షీరాష్టగుణసంప్రయుక్తేన చ సర్పిషః కుంభం సాధయిత్వా ప్రయుంజానోఽగ్నిబలసమాం మాత్రాం జీర్ణే చ క్షీరసర్పిర్భ్యాం శాలిషష్టికముష్ణోదకానుపానమశ్నంజరావ్యాధిపాపాభిచారవ్యపగతభయః శరీరేంద్రియబుద్ధిబలమతులముపలభ్యాప్రతిహతసర్వారంభః పరమాయురనవాప్నుయాత్||76|| (ఇతి పంచమో హరీతకీయోగః)|
View original
हरीतक्यामलकबिभीतकपञ्चपञ्चमूलनिर्यूहे पिप्पलीमधुकमधूककाकोलीक्षीरकाकोल्यात्मगुप्ताजीवकर्षभकक्षीरशुक्लाकल्कसम्प्रयुक्तेन विदारीस्वरसेन क्षीराष्टगुणसम्प्रयुक्तेन च सर्पिषः कुम्भं साधयित्वा प्रयुञ्जानोऽग्निबलसमां मात्रां जीर्णे च क्षीरसर्पिर्भ्यां शालिषष्टिकमुष्णोदकानुपानमश्नञ्जराव्याधिपापाभिचारव्यपगतभयः शरीरेन्द्रियबुद्धिबलमतुलमुपलभ्याप्रतिहतसर्वारम्भः परमायुरनवाप्नुयात्||७६|| (इति पञ्चमो हरीतकीयोगः)|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (77-80) · Śloka 80
హరీతక్యామలకబిభీతకహరిద్రాస్థిరాబలావిడంగామృతవల్లీవిశ్వభేషజమధుకపిప్పలీసోమవల్కసిద్ధేన క్షీరసర్పిషా మధుశర్కరాభ్యామపి చ సన్నీయామలకస్వరసశతపరిపీతమామలకచూర్ణమయశ్చూర్ణచతుర్భాగసంప్రయుక్తం పాణితలమాత్రం ప్రాతః ప్రాతః ప్రాశ్య యథోక్తేన విధినా సాయం ముద్గయూషేణ పయసా వా ససర్పిష్కం శాలిషష్టికాన్నమశ్నీయాత్, త్రివర్షప్రయోగాదస్య వర్షశతమజరం వయస్తిష్ఠతి, శ్రుతమవతిష్ఠతే, సర్వామయాః ప్రశామ్యంతి, విషమవిషం భవతి గాత్రే, గాత్రమశ్మవత్ స్థిరీభవతి, అధృష్యో భూతానాం భవతి||77|| భవంతి చాత్ర- యథాఽమరాణామమృతం యథా భోగవతాం సుధా| తథాఽభవన్మహర్షీణాం రసాయనవిధిః పురా||78|| న జరాం న చ దౌర్బల్యం నాతుర్యం నిధనం న చ| జగ్ముర్వర్షసహస్రాణి రసాయనపరాః పురా||79|| న కేవలం దీర్ఘమిహాయురశ్నుతే రసాయనం యో విధివన్నిషేవతే| గతిం స దేవర్షినిషేవితాం శుభాం ప్రపద్యతే బ్రహ్మ తథేతి చాక్షయం ||80||
View original
हरीतक्यामलकबिभीतकहरिद्रास्थिराबलाविडङ्गामृतवल्लीविश्वभेषजमधुकपिप्पलीसोमवल्कसिद्धेन क्षीरसर्पिषा मधुशर्कराभ्यामपि च सन्नीयामलकस्वरसशतपरिपीतमामलकचूर्णमयश्चूर्णचतुर्भागसम्प्रयुक्तं पाणितलमात्रं प्रातः प्रातः प्राश्य यथोक्तेन विधिना सायं मुद्गयूषेण पयसा वा ससर्पिष्कं शालिषष्टिकान्नमश्नीयात्, त्रिवर्षप्रयोगादस्य वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठति, श्रुतमवतिष्ठते, सर्वामयाः प्रशाम्यन्ति, विषमविषं भवति गात्रे, गात्रमश्मवत् स्थिरीभवति, अधृष्यो भूतानां भवति||७७|| भवन्ति चात्र- यथाऽमराणाममृतं यथा भोगवतां सुधा| तथाऽभवन्महर्षीणां रसायनविधिः पुरा||७८|| न जरां न च दौर्बल्यं नातुर्यं निधनं न च| जग्मुर्वर्षसहस्राणि रसायनपराः पुरा||७९|| न केवलं दीर्घमिहायुरश्नुते रसायनं यो विधिवन्निषेवते| गतिं स देवर्षिनिषेवितां शुभां प्रपद्यते ब्रह्म तथेति चाक्षयम् ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (81) · Śloka 81
తత్ర శ్లోకః- అభయామలకీయేఽస్మిన్ షడ్యోగాః పరికీర్తితాః| రసాయనానాం సిద్ధానామాయుర్యైరనువర్తతే||81||
View original
तत्र श्लोकः- अभयामलकीयेऽस्मिन् षड्योगाः परिकीर्तिताः| रसायनानां सिद्धानामायुर्यैरनुवर्तते||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 1
ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతే చికిత్సాస్థానే రసాయనాధ్యాయేఽభయామలకీయో నామ రసాయనపాదః ప్రథమః||1||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने रसायनाध्यायेऽभयामलकीयो नाम रसायनपादः प्रथमः||१||
🔊 Audio coming soon