Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. ikṣvākukalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 3

అథాత ఇక్ష్వాకుకల్పం వ్యాఖ్యాస్యామః||1|| ఇతి హ స్మాహ భగవానాత్రేయః||2|| సిద్ధం వక్ష్యామ్యథేక్ష్వాకుకల్పం యేషాం ప్రశస్యతే|3|

View original

अथात इक्ष्वाकुकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२|| सिद्धं वक्ष्याम्यथेक्ष्वाकुकल्पं येषां प्रशस्यते|३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 4

లంబాఽథ కటుకాలాబూస్తుంబీ పిండఫలా తథా||3|| ఇక్ష్వాకుః ఫలినీ చైవ ప్రోచ్యతే తస్య కల్పనా|4|

View original

लम्बाऽथ कटुकालाबूस्तुम्बी पिण्डफला तथा||३|| इक्ष्वाकुः फलिनी चैव प्रोच्यते तस्य कल्पना|४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 5

కాసశ్వాసవిషచ్ఛర్దిజ్వరార్తే కఫకర్షితే||4|| ప్రతామ్యతి నరే చైవ వమనార్థం తదిష్యతే|5|

View original

कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्षिते||४|| प्रताम्यति नरे चैव वमनार्थं तदिष्यते|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 11

అపుష్పస్య ప్రవాలానాం ముష్టిం ప్రాదేశసమ్మితం||5|| క్షీరప్రస్థే శృతం దద్యాత్ పిత్తోద్రిక్తే కఫజ్వరే| పుష్పాదిషు చ చత్వారః క్షీరే జీమూతకే యథా||6|| యోగా హరితపాండూనాం సురామండేన పంచమః| ఫలస్వరసభాగం చ త్రిగుణక్షీరసాధితం||7|| ఉరఃస్థితే కఫే దద్యాత్ స్వరభేదే చ పీనసే| జీర్ణే మధ్యోద్ధృతే క్షీరం ప్రక్షిపేత్తద్యదా దధి||8|| జాతం స్యాత్ సకఫే కాసే శ్వాసే వమ్యాం చ తత్ పిబేత్| అజాక్షీరేణ బీజాని భావయేత్ పాయయేత్ చ||9|| విషగుల్మోదరగ్రంథిగండేషు శ్లీపదేషు చ| మస్తునా వా ఫలాన్మధ్యం పాండుకుష్ఠవిషార్దితః||10|| తేన తక్రం విపక్వం వా సక్షౌద్రలవణం పిబేత్|11|

View original

अपुष्पस्य प्रवालानां मुष्टिं प्रादेशसम्मितम्||५|| क्षीरप्रस्थे शृतं दद्यात् पित्तोद्रिक्ते कफज्वरे| पुष्पादिषु च चत्वारः क्षीरे जीमूतके यथा||६|| योगा हरितपाण्डूनां सुरामण्डेन पञ्चमः| फलस्वरसभागं च त्रिगुणक्षीरसाधितम्||७|| उरःस्थिते कफे दद्यात् स्वरभेदे च पीनसे| जीर्णे मध्योद्धृते क्षीरं प्रक्षिपेत्तद्यदा दधि||८|| जातं स्यात् सकफे कासे श्वासे वम्यां च तत् पिबेत्| अजाक्षीरेण बीजानि भावयेत् पाययेत् च||९|| विषगुल्मोदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च| मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः||१०|| तेन तक्रं विपक्वं वा सक्षौद्रलवणं पिबेत्|११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (11) · Śloka 12

తుంబ్యా ఫలరసైః శుష్కైః సపుష్పైరవచూర్ణితం||11|| ఛర్దయేన్మాల్యమాఘ్రాయ గంధసంపత్సుఖోచితః|12|

View original

तुम्ब्या फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्||११|| छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसम्पत्सुखोचितः|१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (12) · Śloka 13

భక్షయేత్ ఫలమధ్యం వా గుడేన పలలేన చ||12|| ఇక్ష్వాకుఫలతైలం వా సిద్ధం వా పూర్వవద్ఘృతం|13|

View original

भक्षयेत् फलमध्यं वा गुडेन पललेन च||१२|| इक्ष्वाकुफलतैलं वा सिद्धं वा पूर्ववद्घृतम्|१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (13) · Śloka 14

పంచాశద్దశవృద్ధాని ఫలాదీనాం యథోత్తరం||13|| పిబేద్విమృద్య బీజాని కషాయేష్వాశతం పృథక్|14|

View original

पञ्चाशद्दशवृद्धानि फलादीनां यथोत्तरम्||१३|| पिबेद्विमृद्य बीजानि कषायेष्वाशतं पृथक्|१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (14) · Śloka 14

యష్ట్యాహ్వకోవిదారాద్యైర్ముష్టిమంతర్నఖం పిబేత్||14||

View original

यष्ट्याह्वकोविदाराद्यैर्मुष्टिमन्तर्नखं पिबेत्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (15) · Śloka 15

కషాయైః కోవిదారాద్యైర్మాత్రాశ్చ ఫలవత్ స్మృతాః|15|

View original

कषायैः कोविदाराद्यैर्मात्राश्च फलवत् स्मृताः|१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (15-18) · Śloka 19

బిల్వమూలకషాయేణ తుంబీబీజాంజలిం పచేత్||15|| పూతస్యాస్య త్రయో భాగాశ్చతుర్థః ఫాణితస్య తు| సఘృతో బీజభాగశ్చ పిష్టానర్ధాంశికాంస్తథా ||16|| మహాజాలినిజీమూతకృతవేధనవత్సకాన్| తం లేహం సాధయేద్దర్వ్యా ఘట్టయన్మృదునాఽగ్నినా||17|| యావత్ స్యాత్తంతుమత్తోయే పతితం తు న శీర్యతే| తం లిహన్మాత్రయా లేహం ప్రమథ్యాం చ పిబేదను||18|| కల్ప ఏషోఽగ్నిమంథాదౌ చతుష్కే పృథగుచ్యతే|19|

View original

बिल्वमूलकषायेण तुम्बीबीजाञ्जलिं पचेत्||१५|| पूतस्यास्य त्रयो भागाश्चतुर्थः फाणितस्य तु| सघृतो बीजभागश्च पिष्टानर्धांशिकांस्तथा ||१६|| महाजालिनिजीमूतकृतवेधनवत्सकान्| तं लेहं साधयेद्दर्व्या घट्टयन्मृदुनाऽग्निना||१७|| यावत् स्यात्तन्तुमत्तोये पतितं तु न शीर्यते| तं लिहन्मात्रया लेहं प्रमथ्यां च पिबेदनु||१८|| कल्प एषोऽग्निमन्थादौ चतुष्के पृथगुच्यते|१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (19) · Śloka 20

శక్తుభిర్వా పిబేన్మంథం తుంబీస్వరసభావితైః||19|| కఫజేఽథ జ్వరే కాసే కంఠరోగేష్వరోచకే|20|

View original

शक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः||१९|| कफजेऽथ ज्वरे कासे कण्ठरोगेष्वरोचके|२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (20) · Śloka 20

గుల్మే మేహే ప్రసేకే చ కల్కం మాంసరసైః పిబేత్| నరః సాధు వమత్యేవం న చ దౌర్బల్యమశ్నుతే||20||

View original

गुल्मे मेहे प्रसेके च कल्कं मांसरसैः पिबेत्| नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (21-23) · Śloka 23

తత్ర శ్లోకాః- పయస్యష్టౌ సురామండ-మస్తు-తక్రేషు చ త్రయః| ఘ్రేయం సపలలం తైలం వర్ధమానాః ఫలేషు షట్||21|| ఘృతమేకం కషాయేషు నవాన్యే మధుకాదిషు| అష్టౌ వర్తిక్రియా లేహాః పంచ మంథో రసస్తథా||22|| యోగా ఇక్ష్వాకుకల్పే తే చత్వారింశచ్చ పంచ చ| ఉక్తా మహర్షిణా సమ్యక్ ప్రజానాం హితకామ్యయా||23||

View original

तत्र श्लोकाः- पयस्यष्टौ सुरामण्ड-मस्तु-तक्रेषु च त्रयः| घ्रेयं सपललं तैलं वर्धमानाः फलेषु षट्||२१|| घृतमेकं कषायेषु नवान्ये मधुकादिषु| अष्टौ वर्तिक्रिया लेहाः पञ्च मन्थो रसस्तथा||२२|| योगा इक्ष्वाकुकल्पे ते चत्वारिंशच्च पञ्च च| उक्ता महर्षिणा सम्यक् प्रजानां हितकाम्यया||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

ఇత్యగ్నివేశకృతే తంత్రే చరకప్రతిసంస్కృతేఽప్రాప్తే దృఢబలసంపూరితే కల్పస్థానే ఇక్ష్వాకుకల్పో నామ తృతీయోఽధ్యాయః||3||

View original

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने इक्ष्वाकुकल्पो नाम तृतीयोऽध्यायः||३||

🔊 Audio coming soon

3. ikṣvākukalpaḥ — Charaka Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi