ಅಥ ದಾಹನಿದಾನಮ್| ತ್ವಚಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸ ಪಾನೋಷ್ಮಾ ಪಿತ್ತರಕ್ತಾಭಿಮೂರ್ಛಿತಃ | ದಾಹಂ ಪ್ರಕುರುತೇ ಘೋರಂ ಪಿತ್ತವತ್ತತ್ರ ಭೇಷಜಮ್ ||೧||
View original
अथ दाहनिदानम्| त्वचं प्राप्तः स पानोष्मा पित्तरक्ताभिमूर्छितः | दाहं प्रकुरुते घोरं पित्तवत्तत्र भेषजम् ||१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ಮಧುಕೋಶ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ವಿಜಯರಕ್ಷಿತ, ಶ್ರೀಕಣ್ಠದತ್ತ ಕೃತ)
ಮದಾತ್ಯಯೇಽಪಿ ದಾಹೋ ಭವತ್ಯತಃ ಸಪ್ತಪ್ರಕಾರಂ ದಾಹಮಾಹ; ತತ್ರ ಮದ್ಯಜಮಾಹ– ತ್ವಚಮಿತ್ಯಾದಿ| ಪಾನೋಷ್ಮಾ ಪಾ.| ಮದ್ಯಪಾನಕುಪಿತಪಿತ್ತಸ್ಯೌಷ್ಣ್ಯಂ; ಸಮಾನೋಷ್ಮೇತಿ ಪಾಠಾನ್ತರಮಯುಕ್ತಂ, ಸುಶ್ರುತೇ ಪಾನಾತ್ಯಯೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪಾಠಾತ್| ಪಿತ್ತಜೋಽಪ್ಯಯಂ ಹೇತುಭೇದಾತ್ ಪೃಥಕ್ ಪಠಿತಃ||೧||
ಆತಙ್ಕದರ್ಪಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ವಾಚಸ್ಪತಿ ವೈದ್ಯ ಕೃತ)
ಮದಾತ್ಯಯೇ ದಾಹೋ ಭವತೀತ್ಯತೋ ಮದಾತ್ಯಯಾನನ್ತರಂ ದಾಹನಿದಾನಾರಮ್ಭಃ| ಮದ್ಯಜದಾಹಮಾಹ– ತ್ವಚಮಿತ್ಯಾದಿ| ಪಾನೋಷ್ಮಾ ಮದ್ಯಪಾನಕುಪಿತಪಿತ್ತೋಷ್ಮಾ, ಸ ತ್ವಚಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಘೋರಂ ದಾಹಂ ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ಕುರುತ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಕೀದೃಶಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಾಭ್ಯಾಮಭಿವರ್ಧಿತಃ| ಅನ್ಯೇ ‘ಸಮಾನೋಷ್ಮಾ’ ಇತಿ ಪಾಠಾನ್ತರಂ ಪಠನ್ತಿ| ತನ್ನ ಯುಕ್ತಂ, ಸುಶ್ರುತೇ ಪಾನಾತ್ಯಯೇ ಶ್ಲೋಕಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪಾಠಾತ್| ಪಿತ್ತಜೋಽಪ್ಯಯಂ ಹೇತುಭೇದಾತ್ಪೃಥಕ್ ಪಠಿತಃ||೧||