20. unmādanidānam

Adhikarana unmAdaniruktiH (1) · Śloka 1

ಅಥೋನ್ಮಾದನಿದಾನಮ್ | ಮದಯನ್ತ್ಯುದ್ಗತಾ ದೋಷಾ ಯಸ್ಮಾದುನ್ಮಾರ್ಗಮಾಗತಾಃ | ಮಾನಸೋಽಯಮತೋ ವ್ಯಾಧಿರುನ್ಮಾದ ಇತಿ ಕೀರ್ತಿತಃ ||೧|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೨) |

Adhikarana unmAdabhedAH (2-3) · Śloka 3

ಏಕೈಕಶಃ ಸರ್ವಶಶ್ಚ ದೋಷೈರತ್ಯರ್ಥಮೂರ್ಛಿತೈಃ | ಮಾನಸೇನ ಚ ದುಃಖೇನ ಸ ಚ ಪಞ್ಚವಿಧೋ ಮತಃ ||೨|| ವಿಷಾದ್ಭವತಿ ಷಷ್ಠಶ್ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ತತ್ರ ಭೇಷಜಮ್ | ಸ ಚಾಪ್ರವೃದ್ಧಸ್ತರುಣೋ ಮದಸಞ್ಜ್ಞಾಂ ಬಿಭರ್ತಿ ಚ ||೩|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೨) |

Adhikarana unmAdasAmAnyanidAnam (4) · Śloka 4

ವಿರುದ್ಧದುಷ್ಟಾಶುಚಿಭೋಜನನಿ ಪ್ರಧರ್ಷಣಂ ದೇವಗುರುದ್ವಿಜಾನಾಮ್ | ಉನ್ಮಾದಹೇತುರ್ಭಯಹರ್ಷಪೂರ್ವೋ ಮನೋಽಭಿಘಾತೋ ವಿಷಮಾಶ್ಚ ಚೇಷ್ಟಾಃ ||೪|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana unmAdasamprAptiH (5) · Śloka 5

ತೈರಲ್ಪಸತ್ತ್ವಸ್ಯ ಮಲಾಃ ಪ್ರದುಷ್ಟಾ ಬುದ್ಧೇರ್ನಿವಾಸಂ ಹೃದಯಂ ಪ್ರದೂಷ್ಯ | ಸ್ರೋತಾಂಸ್ಯಧಿಷ್ಠಾಯ ಮನೋವಹಾನಿ ಪ್ರಮೋಹಯನ್ತ್ಯಾಶು ನರಸ್ಯ ಚೇತಃ ||೫|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧) |

Adhikarana unmAdasAmAnyalakShaNam (6) · Śloka 6

ಧೀವಿಭ್ರಮಃ ಸತ್ತ್ವಪರಿಪ್ಲವಶ್ಚ ಪರ್ಯಾಕುಲಾ ದೃಷ್ಟಿರಧೀರತಾ ಚ | ಅಬದ್ಧವಾಕ್ತ್ವಂ ಹೃದಯಂ ಚ ಶೂನ್ಯಂ ಸಾಮಾನ್ಯಮುನ್ಮಾದಗದಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಮ್ ||೬|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana vAtikonmAdasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (7-8) · Śloka 8

ರೂಕ್ಷಾಲ್ಪಶೀತಾನ್ನವಿರೇಕಧಾತುಕ್ಷಯೋಪವಾಸೈರನಿಲೋಽತಿವೃದ್ಧಃ | ಚಿನ್ತಾದಿದುಷ್ಟಂ ಹೃದಯಂ ಪ್ರದೂಷ್ಯ ಬುದ್ಧಿಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಚಾಪ್ಯುಪಹನ್ತಿ ಶೀಘ್ರಮ್ ||೭|| ಅಸ್ಥಾನಹಾಸಸ್ಮಿತನೃತ್ಯಗೀತವಾಗಙ್ಗವಿಕ್ಷೇಪಣರೋದನಾನಿ | ಪಾರುಷ್ಯಕಾರ್ಶ್ಯಾರುಣವರ್ಣತಾಶ್ಚ ಜೀರ್ಣೇ ಬಲಂ ಚಾನಿಲಜಸ್ಯ ರೂಪಮ್ ||೮|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana paittikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (9-10) · Śloka 10

ಅಜೀರ್ಣಕಟ್ವಮ್ಲವಿದಾಹ್ಯಶೀತೈರ್ಭೋಜ್ಯೈಶ್ಚಿತಂ ಪಿತ್ತಮುದೀರ್ಣವೇಗಮ್ | ಉನ್ಮಾದಮತ್ಯುಗ್ರಮನಾತ್ಮಕಸ್ಯ ಹೃದಿ ಸ್ಥಿತಂ ಪೂರ್ವವದಾಶು ಕುರ್ಯಾತ್ ||೯|| ಅಮರ್ಷಸಂರಮ್ಭವಿನಗ್ನಭಾವಾಃ ಸನ್ತರ್ಜನಾತಿದ್ರವಣೌಷ್ಣ್ಯರೋಷಾಃ | ಪ್ರಚ್ಛಾಯಶೀತಾನ್ನಜಲಾಭಿಲಾಷಃ ಪೀತಾ ಚ ಭಾಃ ಪಿತ್ತಕೃತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಮ್ ||೧೦|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana shlaiShmikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (11-12) · Śloka 12

ಸಮ್ಪೂರಣೈರ್ಮನ್ದವಿಚೇಷ್ಟಿತಸ್ಯ ಸೋಷ್ಮಾ ಕಫೋ ಮರ್ಮಣಿ ಸಮ್ಪ್ರದುಷ್ಟಃ | ಬುದ್ಧಿಂ ಸ್ಮೃತಿಂ ಚಾಪ್ಯುಪಹತ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ಪ್ರಮೋಹಯನ್ ಸಞ್ಜನಯೇದ್ವಿಕಾರಮ್ ||೧೧|| ವಾಕ್ಚೇಷ್ಟಿತಂ ಮನ್ದಮರೋಚಕಶ್ಚ ನಾರೀವಿವಿಕ್ತಪ್ರಿಯತಾಽತಿನಿದ್ರಾ | ಛರ್ದಿಶ್ಚ ಲಾಲಾ ಚ ಬಲಂ ಚ ಭುಕ್ತೇ ನಖಾದಿಶೌಕ್ಲ್ಯಂ ಚ ಕಫಾತ್ಮಕೇ ಸ್ಯಾತ್ | (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) ||೧೨||

Adhikarana sAnnipAtikonmAdasya nidAnAdipUrvakaM lakShaNam (13) · Śloka 13

ಯಃ ಸನ್ನಿಪಾತಪ್ರಭವೋಽತಿಘೋರಃ ಸರ್ವೈಃ ಸಮಸ್ತೈಃ ಸ ಚ ಹೇತುಭಿಃ ಸ್ಯಾತ್ | ಸರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ಬಿಭರ್ತಿ ತಾದೃಗ್ವಿರುದ್ಧಭೈಷಜ್ಯವಿಧಿರ್ವಿವರ್ಜ್ಯಃ ||೧೩|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana shokAdijonmAdasya nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (14) · Śloka 14

ಚೋರೈರ್ನರೇನ್ದ್ರಪುರುಷೈರರಿಭಿಸ್ತಥಾಽನ್ಯೈರ್ವಿತ್ರಾಸಿತಸ್ಯ ಧನಬಾನ್ಧವಸಙ್ಕ್ಷಯಾದ್ವಾ | ಗಾಢಂ ಕ್ಷತೇ ಮನಸಿ ಚ ಪ್ರಿಯಯಾ ರಿರಂಸೋರ್ಜಾಯೇತ ಚೋತ್ಕಟತಮೋ ಮನಸೋ ವಿಕಾರಃ ||೧೪|| ಚಿತ್ರಂ ಬ್ರವೀತಿ ಚ ಮನೋಽನುಗತಂ ವಿಸಞ್ಜ್ಞೋ ಗಾಯತ್ಯಥೋ ಹಸತಿ ರೋದಿತಿ ಚಾಪಿ ಮೂಢಃ | (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೨) |

Adhikarana viShajonmAdalakShaNam (15) · Śloka 15

ರಕ್ತೇಕ್ಷಣೋ ಹತಬಲೇನ್ದ್ರಿಯಭಾಃ ಸುದೀನಃ ಶ್ಯಾವಾನನೋ ವಿಷಕೃತೇಽಥ ಭವೇದ್ವಿಸಞ್ಜ್ಞಃ ||೧೫|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೨) |

Adhikarana unmAdasyAsAdhyalakShaNam (16) · Śloka 16

ಅವಾಞ್ಚೀ ವಾಽಪ್ಯುದಞ್ಚೀ ವಾ ಕ್ಷೀಣಮಾಂಸಬಲೋ ನರಃ | ಜಾಗರೂಕೋ ಹ್ಯಸನ್ದೇಹಮುನ್ಮಾದೇನ ವಿನಶ್ಯತಿ ||೧೬|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೨) |

Adhikarana bhUtonmAdasAmAnyalakShaNam (17) · Śloka 17

ಅಮರ್ತ್ಯವಾಗ್ವಿಕ್ರಮವೀರ್ಯಚೇಷ್ಟೋ ಜ್ಞಾನಾದಿವಿಜ್ಞಾನಬಲಾದಿಭಿರ್ಯಃ | ಉನ್ಮಾದಕಾಲೋಽನಿಯತಶ್ಚ ತಸ್ಯ ಭೂತೋತ್ಥಮುನ್ಮಾದಮುದಾಹರೇತ್ತಮ್ ||೧೭|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೯) |

Adhikarana devajuShTalakShaNam (18) · Śloka 18

ಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಶುಚಿರತಿದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಗನ್ಧೋ ನಿಸ್ತನ್ದ್ರೀರವಿತಥಸಂಸ್ಕೃತಪ್ರಭಾಷೀ | ತೇಜಸ್ವೀ ಸ್ಥಿರನಯನೋ ವರಪ್ರದಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋ ಭವತಿ ನರಃ ಸ ದೇವಜುಷ್ಟಃ ||೧೮|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana asurajuShTalakShaNam (19) · Śloka 19

ಸಂಸ್ವೇದೀ ದ್ವಿಜಗುರುದೇವದೋಷವಕ್ತಾ ಜಿಹ್ಮಾಕ್ಷೋ ವಿಗತಭಯೋ ವಿಮಾರ್ಗದೃಷ್ಟಿಃ | ಸನ್ತುಷ್ಟೋ ನ ಭವತಿ ಚಾನ್ನಪಾನಜಾತೈರ್ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಭವತಿ ಸ ದೇವಶತ್ರುಜುಷ್ಟಃ ||೧೯|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana gandharvAviShTalakShaNam (20) · Śloka 20

ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ಪುಲಿನವನಾನ್ತರೋಪಸೇವೀ ಸ್ವಾಚಾರಃ ಪ್ರಿಯಪರಿಗೀತಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಃ | ನೃತ್ಯನ್ ವೈ ಪ್ರಹಸತಿ ಚಾರು ಚಾಲ್ಪಶಬ್ದಂ ಗನ್ಧರ್ವಗ್ರಹಪರಿಪೀಡಿತೋ ಮನುಷ್ಯಃ ||೨೦|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana yakShAviShTalakShaNam (21) · Śloka 21

ತಾಮ್ರಾಕ್ಷಃ ಪ್ರಿಯತನುರಕ್ತವಸ್ತ್ರಧಾರೀ ಗಮ್ಭೀರೋ ದ್ರುತಗತಿರಲ್ಪವಾಕ್ಸಹಿಷ್ಣುಃ | ತೇಜಸ್ವೀ ವದತಿ ಚ ಕಿಂ ದದಾಮಿ ಕಸ್ಮೈ ಯೋ ಯಕ್ಷಗ್ರಹಪರಿಪೀಡಿತೋ ಮನುಷ್ಯಃ ||೨೧|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana pitRujuShTalakShaNam (22) · Śloka 22

ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಸ ದಿಶತಿ ಸಂಸ್ತರೇಷು ಪಿಣ್ಡಾನ್ ಶಾನ್ತಾತ್ಮಾ ಜಲಮಪಿ ಚಾಪಸವ್ಯವಸ್ತ್ರಃ | ಮಾಂಸೇಪ್ಸುಸ್ತಿಲಗುಡಪಾಯಸಾಭಿಕಾಮಸ್ತದ್ಭಕ್ತೋ ಭವತಿ ಪಿತೃಗ್ರಹಾಭಿಜುಷ್ಟಃ ||೨೨|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana nAgAviShTalakShaNam (23) · Śloka 23

ಯಸ್ತೂರ್ವ್ಯಾಂ ಪ್ರಸರತಿ ಸರ್ಪವತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಸೃಕ್ಕಣ್ಯೌ ವಿಲಿಹತಿ ಜಿಹ್ವಯಾ ತಥೈವ | ಕ್ರೋಧಾಲುರ್ಗುಡಮಧುದುಗ್ಧಪಾಯಸೇಪ್ಸುರ್ಜ್ಞಾತವ್ಯೋ ಭವತಿ ಭುಜಙ್ಗಮೇನ ಜುಷ್ಟಃ ||೨೩|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana rAkShasAviShTalakShaNam (24) · Śloka 24

ಮಾಂಸಾಸೃಗ್ವಿವಿಧಸುರಾವಿಕಾರಲಿಪ್ಸುರ್ನಿರ್ಲಜ್ಜೋ ಭೃಶಮತಿನಿಷ್ಠುರೋಽತಿಶೂರಃ | ಕ್ರೋಧಾಲುರ್ವಿಪುಲಬಲೋ ನಿಶಾವಿಹಾರೀ ಶೌಚದ್ವಿಡ್ ಭವತಿ ಸ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಗೃಹೀತಃ ||೨೪|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana pishAcAviShTalakShaNam (25) · Śloka 25

ಉದ್ಧಸ್ತಃ ಕೃಶಪರುಷೋ ಅಚಿರಪ್ರಲಾಪೀ ದುರ್ಗನ್ಧೋ ಭೃಶಮಶುಚಿಸ್ತಥಾಽತಿಲೋಲಃ | ಬಹ್ವಾಶೀ ವಿಜನವನಾನ್ತರೋಪಸೇವೀ ವ್ಯಾಚೇಷ್ಟನ್ ಭ್ರಮತಿ ರುದನ್ ಪಿಶಾಚಜುಷ್ಟಃ ||೨೫|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana bhUtonmAdasyAsAdhyalakShaNam (26) · Śloka 26

ಸ್ಥೂಲಾಕ್ಷೋ ದ್ರುತಮಟನಃ ಸ ಫೇನಲೇಹೀ ನಿದ್ರಾಲುಃ ಪತತಿ ಚ ಕಮ್ಪತೇ ಚ ಯೋ ಹಿ | ಯಶ್ಚಾದ್ರಿದ್ವಿರದನಗಾದಿವಿಚ್ಯುತಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸೋಽಸಾಧ್ಯೋ ಭವತಿ ತಥಾ ತ್ರಯೋದಶಾಬ್ದೇ ||೨೬|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana devAdInAM grahaNakAlaH (27-28) · Śloka 28

ದೇವಗ್ರಹಾಃ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಮಸುರಾಃ ಸನ್ಧ್ಯಯೋರಪಿ | ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪ್ರಾಯಶೋಽಷ್ಟಮ್ಯಾಂ, ಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ಪ್ರತಿಪದ್ಯಥ ||೨೭|| ಪಿತ್ರ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಕ್ಷಯೇ ಹಿಂಸ್ಯುಃ, ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮಪಿ ಚೋರಗಾಃ | ರಕ್ಷಾಂಸಿ ರಾತ್ರೌ, ಪೈಶಾಚಾಶ್ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ವಿಶನ್ತಿ ಹಿ ||೨೮|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) |

Adhikarana AvishatAM devAdInAmanupalabdhau dRuShTAntaH (29-30) · Śloka 30

ದರ್ಪಣಾದೀನ್ ಯಥಾ ಛಾಯಾ ಶೀತೋಷ್ಣಂ ಪ್ರಾಣಿನೋ ಯಥಾ | ಸ್ವಮಣಿಂ ಭಾಸ್ಕರಾರ್ಚಿಶ್ಚ ಯಥಾ ದೇಹಂ ಚ ದೇಹಧೃಕ್ | ವಿಶನ್ತಿ ಚ ನ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಗ್ರಹಾಸ್ತದ್ವಚ್ಛರೀರಿಣಃ ||೨೯|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೬೦) | ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಶು ಶರೀರಂ ಹಿ ಪೀಡಾಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ದುಃಸಹಾಮ್ ||೩೦||

Adhikarana grahANAM tIvratapAdiprabhAvavattAkathanam (31-33) · Śloka 33

ತಪಾಂಸಿ ತೀವ್ರಾಣಿ ತಥೈವ ದಾನಂ ವ್ರತಾನಿ ಧರ್ಮೋ ನಿಯಮಶ್ಚ ಸತ್ಯಮ್ | ಗುಣಾಸ್ತಥಾಽಷ್ಟಾವಪಿ ತೇಷು ನಿತ್ಯಾ ವ್ಯಸ್ತಾಃ ಸಮಸ್ತಾಶ್ಚ ಯಥಾಪ್ರಭಾವಮ್ ||೩೧|| ನ ತೇ ಮನುಷ್ಯೈಃ ಸಹ ಸಂವಿಶನ್ತಿ ನ ವಾ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಕ್ವಚಿದಾವಿಶನ್ತಿ | ಯೇ ತ್ವಾವಿಶನ್ತೀತಿ ವದನ್ತಿ ಮೋಹಾತ್ತೇ ಭೂತವಿದ್ಯಾವಿಷಯಾದಪೋಹ್ಯಾಃ ||೩೨|| ತೇಷಾಂ ಗ್ರಹಾಣಾಂ ಪರಿಚಾರಕಾ ಯೇ ಕೋಟೀಸಹಸ್ರಾಯುತಪದ್ಮಸಙ್ಖ್ಯಾಃ | ಅಸೃಗ್ವಸಾಮಾಂಸಭುಜಃ ಸುಭೀಮಾ ನಿಶಾವಿಹಾರಾಶ್ಚ ತಥಾಽಽವಿಶನ್ತಿ ||೩೩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 20

ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನ ಉನ್ಮಾದನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್||೨೦|| ||೨೦||