Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോ ജങ്ഗമവിഷവിജ്ഞാനീയം കല്പം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातो जङ्गमविषविज्ञानीयं कल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
3. jaṅgamaviṣavijñānīyakalpaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ജങ്ഗമസ്യ വിഷസ്യോക്താന്യധിഷ്ഠാനാനി ഷോഡശ | സമാസേന മയാ യാനി വിസ്തരസ്തേഷു വക്ഷ്യതേ ||൩|| തത്ര, ദൃഷ്ടിനിഃശ്വാസദംഷ്ട്രാനഖമൂത്രപുരീഷശുക്രലാലാര്തവമുഖസന്ദംശ- വിശര്ധിതതുണ്ഡാസ്ഥിപിത്തശൂകശവാനീതി ||൪||
View original
जङ्गमस्य विषस्योक्तान्यधिष्ठानानि षोडश | समासेन मया यानि विस्तरस्तेषु वक्ष्यते ||३|| तत्र, दृष्टिनिःश्वासदंष्ट्रानखमूत्रपुरीषशुक्रलालार्तवमुखसन्दंश- विशर्धिततुण्डास्थिपित्तशूकशवानीति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
തത്ര, ദൃഷ്ടിനിഃശ്വാസവിഷാ ദിവ്യാഃ സര്പാഃ, ഭൌമാസ്തു ദംഷ്ട്രാവിഷാഃ, മാര്ജാരശ്വവാനരമകരമണ്ഡൂകപാകമത്സ്യഗോധാശമ്ബൂകപ്രചലാകഗൃഹഗോധികാചതുഷ്പാദകീടാസ്തഥാऽന്യേ ദംഷ്ട്രാനഖവിഷാഃ, ചിപിടപിച്ചിടകകഷായവാസികസര്ഷപകതോടകവര്ചഃകീടകൌണ്ഡിന്യകാഃ ശകൃന്മൂത്രവിഷാഃ, മൂഷികാഃ ശുക്രവിഷാഃ, ലൂതാ ലാലാമൂത്രപുരീഷമുഖസന്ദംശനഖശുക്രാര്തവവിഷാഃ , വൃശ്ചികവിശ്വമ്ഭരവരടീരാജീവമത്സ്യോച്ചിടിങ്ഗാഃ സമുദ്രവൃശ്ചികാശ്ചാല(ര)വിഷാഃ, ചിത്രശിരഃസരാവകുര്ദിശതദാരുകാരിമേദകസാരികാമുഖാ മുഖസന്ദംശവിശര്ധിതമൂത്രപുരീഷവിഷാഃ, മക്ഷികാകണഭജലായുകാ മുഖസന്ദംശവിഷാഃ, വിഷഹതാസ്ഥി സര്പകണ്ടകവരടീമത്സ്യാസ്ഥി ചേത്യസ്ഥിവിഷാണി, ശകുലീമത്സ്യരക്തരാജിവരകീ(ടീ)മത്സ്യാശ്ച പിത്തവിഷാഃ, സൂക്ഷ്മതുണ്ഡോച്ചിടിങ്ഗവരടീശതപദീശൂകവലഭികാശൃങ്ഗിഭ്രമരാഃ ശൂകതുണ്ഡവിഷാഃ, കീടസര്പദേഹാ ഗതാസവഃ ശവവിഷാഃ; ശേഷാസ്ത്വനുക്താ മുഖസന്ദംശവിഷേഷ്വേവ ഗണയിതവ്യാഃ ||൫||
View original
तत्र, दृष्टिनिःश्वासविषा दिव्याः सर्पाः, भौमास्तु दंष्ट्राविषाः, मार्जारश्ववानरमकरमण्डूकपाकमत्स्यगोधाशम्बूकप्रचलाकगृहगोधिकाचतुष्पादकीटास्तथाऽन्ये दंष्ट्रानखविषाः, चिपिटपिच्चिटककषायवासिकसर्षपकतोटकवर्चःकीटकौण्डिन्यकाः शकृन्मूत्रविषाः, मूषिकाः शुक्रविषाः, लूता लालामूत्रपुरीषमुखसन्दंशनखशुक्रार्तवविषाः , वृश्चिकविश्वम्भरवरटीराजीवमत्स्योच्चिटिङ्गाः समुद्रवृश्चिकाश्चाल(र)विषाः, चित्रशिरःसरावकुर्दिशतदारुकारिमेदकसारिकामुखा मुखसन्दंशविशर्धितमूत्रपुरीषविषाः, मक्षिकाकणभजलायुका मुखसन्दंशविषाः, विषहतास्थि सर्पकण्टकवरटीमत्स्यास्थि चेत्यस्थिविषाणि, शकुलीमत्स्यरक्तराजिवरकी(टी)मत्स्याश्च पित्तविषाः, सूक्ष्मतुण्डोच्चिटिङ्गवरटीशतपदीशूकवलभिकाशृङ्गिभ्रमराः शूकतुण्डविषाः, कीटसर्पदेहा गतासवः शवविषाः; शेषास्त्वनुक्ता मुखसन्दंशविषेष्वेव गणयितव्याः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ഭവന്തി ചാത്ര- രാജ്ഞോऽരിദേശേ രിപവസ്തൃണാമ്ബുമാര്ഗാന്നധൂമശ്വസനാന് വിഷേണ | സന്ദൂഷയന്ത്യേഭിരതിപ്രദുഷ്ടാന് വിജ്ഞായ ലിങ്ഗൈരഭിശോധയേത്താന് ||൬||
View original
भवन्ति चात्र- राज्ञोऽरिदेशे रिपवस्तृणाम्बुमार्गान्नधूमश्वसनान् विषेण | सन्दूषयन्त्येभिरतिप्रदुष्टान् विज्ञाय लिङ्गैरभिशोधयेत्तान् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7-8) · Śloka 8
ദുഷ്ടം ജലം പിച്ഛിലമുഗ്രഗന്ധി ഫേനാന്വിതം രാജിഭിരാവൃതം ച | മണ്ഡൂകമത്സ്യം മ്രിയതേ വിഹങ്ഗാ മത്താശ്ച സാനൂപചരാ ഭ്രമന്തി ||൭|| മജ്ജന്തി യേ ചാത്ര നരാശ്വനാഗാസ്തേ ഛര്ദിമോഹജ്വരദാഹശോഫാന് | ഋ(ഗ)ച്ഛന്തി തേഷാമപഹൃത്യ ദോഷാന് ദുഷ്ടം ജലം ശോധയിതും യതേത ||൮||
View original
दुष्टं जलं पिच्छिलमुग्रगन्धि फेनान्वितं राजिभिरावृतं च | मण्डूकमत्स्यं म्रियते विहङ्गा मत्ताश्च सानूपचरा भ्रमन्ति ||७|| मज्जन्ति ये चात्र नराश्वनागास्ते छर्दिमोहज्वरदाहशोफान् | ऋ(ग)च्छन्ति तेषामपहृत्य दोषान् दुष्टं जलं शोधयितुं यतेत ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (9) · Śloka 10
ധവാശ്വകര്ണാസനപാരിഭദ്രാന് സപാടലാന് സിദ്ധകമോക്ഷകൌ ച | ദഗ്ധ്വാ സരാജദ്രുമസോമവല്കാംസ്തദ്ഭസ്മ ശീതം വിതരേത് സരഃസു ||൯|| ഭസ്മാഞ്ജലിം ചാപി ഘടേ നിധായ വിശോധയേദീപ്സിതമേവമമ്ഭഃ |൧൦|
View original
धवाश्वकर्णासनपारिभद्रान् सपाटलान् सिद्धकमोक्षकौ च | दग्ध्वा सराजद्रुमसोमवल्कांस्तद्भस्म शीतं वितरेत् सरःसु ||९|| भस्माञ्जलिं चापि घटे निधाय विशोधयेदीप्सितमेवमम्भः |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10-12) · Śloka 12
ക്ഷിതിപ്രദേശം വിഷദൂഷിതം തു ശിലാതലം തീര്ഥമഥേരിണം വാ ||൧൦|| സ്പൃശന്തി ഗാത്രേണ തു യേന യേന ഗോവാജിനാഗോഷ്ട്രഖരാ നരാ വാ | തച്ഛൂനതാം യാത്യഥ ദഹ്യതേ ച വിശീര്യതേ രോമനഖം തഥൈവ ||൧൧|| തത്രാപ്യനന്താം സഹ സര്വഗന്ധൈഃ പിഷ്ട്വാ സുരാഭിര്വിനിയോജ്യ മാര്ഗമ് | സിഞ്ചേത് പയോഭിഃ സുമൃദന്വതൈസ്തം വിഡങ്ഗപാഠാകടഭീജലൈര്വാ ||൧൨||
View original
क्षितिप्रदेशं विषदूषितं तु शिलातलं तीर्थमथेरिणं वा ||१०|| स्पृशन्ति गात्रेण तु येन येन गोवाजिनागोष्ट्रखरा नरा वा | तच्छूनतां यात्यथ दह्यते च विशीर्यते रोमनखं तथैव ||११|| तत्राप्यनन्तां सह सर्वगन्धैः पिष्ट्वा सुराभिर्विनियोज्य मार्गम् | सिञ्चेत् पयोभिः सुमृदन्वतैस्तं विडङ्गपाठाकटभीजलैर्वा ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (13-15) · Śloka 15
തൃണേഷു ഭക്തേഷു ച ദൂഷിതേഷു സീദന്തി മൂര്ച്ഛന്തി വമന്തി ചാന്യേ | വിഡ്ഭേദമൃച്ഛന്ത്യഥവാ മ്രിയന്തേ തേഷാം ചികിത്സാം പ്രണയേദ്യഥോക്താമ് ||൧൩|| വിഷാപഹൈര്വാऽപ്യഗദൈര്വിലിപ്യ വാദ്യാനി ചിത്രാണ്യപി വാദയേത | താരഃ സുതാരഃ സസുരേന്ദ്രഗോപഃ സര്വൈശ്ച തുല്യഃ കുരുവിന്ദഭാഗഃ ||൧൪|| പിത്തേന യുക്തഃ കപിലാന്വയേന വാദ്യപ്രലേപോ വിഹിതഃ പ്രശസ്തഃ | വാദ്യസ്യ ശബ്ദേന ഹി യാന്തി നാശം വിഷാണി ഘോരാണ്യപി യാനി സന്തി ||൧൫||
View original
तृणेषु भक्तेषु च दूषितेषु सीदन्ति मूर्च्छन्ति वमन्ति चान्ये | विड्भेदमृच्छन्त्यथवा म्रियन्ते तेषां चिकित्सां प्रणयेद्यथोक्ताम् ||१३|| विषापहैर्वाऽप्यगदैर्विलिप्य वाद्यानि चित्राण्यपि वादयेत | तारः सुतारः ससुरेन्द्रगोपः सर्वैश्च तुल्यः कुरुविन्दभागः ||१४|| पित्तेन युक्तः कपिलान्वयेन वाद्यप्रलेपो विहितः प्रशस्तः | वाद्यस्य शब्देन हि यान्ति नाशं विषाणि घोराण्यपि यानि सन्ति ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (16-17) · Śloka 17
ധൂമേऽനിലേ വാ വിഷസമ്പ്രയുക്തേ ഖഗാഃ ശ്രമാര്താഃ പ്രപതന്തി ഭൂമൌ | കാസപ്രതിശ്യായശിരോരുജശ്ച ഭവന്തി തീവ്രാ നയനാമയാശ്ച ||൧൬|| ലാക്ഷാഹരിദ്രാതിവിഷാഭയാബ്ദഹരേണുകൈലാദലവക്രകുഷ്ഠമ് | പ്രിയങ്ഗുകാം ചാപ്യനലേ നിധായ ധൂമാനിലൌ ചാപി വിശോധയേത ||൧൭||
View original
धूमेऽनिले वा विषसम्प्रयुक्ते खगाः श्रमार्ताः प्रपतन्ति भूमौ | कासप्रतिश्यायशिरोरुजश्च भवन्ति तीव्रा नयनामयाश्च ||१६|| लाक्षाहरिद्रातिविषाभयाब्दहरेणुकैलादलवक्रकुष्ठम् | प्रियङ्गुकां चाप्यनले निधाय धूमानिलौ चापि विशोधयेत ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (18-22) · Śloka 22
പ്രജാമിമാമാത്മയോനേര്ബ്രഹ്മണഃ സൃജതഃ കില | അകരോദസുരോ വിഘ്നം കൈടഭോ നാമ ദര്പിതഃ ||൧൮|| തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ വൈ വക്ത്രാദ്ബ്രഹ്മണസ്തേജസോ നിധേഃ | ക്രോധോ വിഗ്രഹവാന് ഭൂത്വാ നിപപാതാതിദാരുണഃ ||൧൯|| സ തം ദദാഹ ഗര്ജന്തമന്തകാഭം മഹാബലമ് | തതോऽസുരം ഘാതയിത്വാ തത്തേജോऽവര്ധതാദ്ഭുതമ് ||൨൦|| തതോ വിഷാദോ ദേവാനാമഭവത്തം നിരീക്ഷ്യ വൈ | വിഷാദജനനത്വാച്ച വിഷമിത്യഭിധീയതേ ||൨൧|| തതഃ സൃഷ്ട്വാ പ്രജാഃ ശേഷം തദാ തം ക്രോധമീശ്വരഃ | വിന്യസ്തവാന് സ ഭൂതേഷു സ്ഥാവരേഷു ചരേഷു ച ||൨൨||
View original
प्रजामिमामात्मयोनेर्ब्रह्मणः सृजतः किल | अकरोदसुरो विघ्नं कैटभो नाम दर्पितः ||१८|| तस्य क्रुद्धस्य वै वक्त्राद्ब्रह्मणस्तेजसो निधेः | क्रोधो विग्रहवान् भूत्वा निपपातातिदारुणः ||१९|| स तं ददाह गर्जन्तमन्तकाभं महाबलम् | ततोऽसुरं घातयित्वा तत्तेजोऽवर्धताद्भुतम् ||२०|| ततो विषादो देवानामभवत्तं निरीक्ष्य वै | विषादजननत्वाच्च विषमित्यभिधीयते ||२१|| ततः सृष्ट्वा प्रजाः शेषं तदा तं क्रोधमीश्वरः | विन्यस्तवान् स भूतेषु स्थावरेषु चरेषु च ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (23-24) · Śloka 24
യഥാऽവ്യക്തരസം തോയമന്തരീക്ഷാന്മഹീഗതമ് | തേഷു തേഷു പ്രദേശേഷു രസം തം തം നിയച്ഛതി ||൨൩|| ഏവമേവ വിഷം യദ്യദ്ദ്രവ്യം വ്യാപ്യാവതിഷ്ഠതേ | സ്വഭാവാദേവ തം തസ്യ രസം സമനുവര്തതേ ||൨൪||
View original
यथाऽव्यक्तरसं तोयमन्तरीक्षान्महीगतम् | तेषु तेषु प्रदेशेषु रसं तं तं नियच्छति ||२३|| एवमेव विषं यद्यद्द्रव्यं व्याप्यावतिष्ठते | स्वभावादेव तं तस्य रसं समनुवर्तते ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (25-27) · Śloka 27
വിഷേ യസ്മാദ്ഗുണാഃ സര്വേ തീക്ഷ്ണാഃ പ്രായേണ സന്തി ഹി | വിഷം സര്വമതോ ജ്ഞേയം സര്വദോഷപ്രകോപണമ് ||൨൫|| തേ തു വൃത്തിം പ്രകുപിതാ ജഹതി സ്വാം വിഷാര്ദിതാഃ | നോപയാതി വിഷം പാകമതഃ പ്രാണാന് രുണദ്ധി ച ||൨൬|| ശ്ലേഷ്മണാऽऽവൃതമാര്ഗത്വാദുച്ഛ്വാസോऽസ്യ നിരുധ്യതേ | വിസഞ്ജ്ഞഃ സതി ജീവേऽപി തസ്മാത്തിഷ്ഠതി മാനവഃ ||൨൭||
View original
विषे यस्माद्गुणाः सर्वे तीक्ष्णाः प्रायेण सन्ति हि | विषं सर्वमतो ज्ञेयं सर्वदोषप्रकोपणम् ||२५|| ते तु वृत्तिं प्रकुपिता जहति स्वां विषार्दिताः | नोपयाति विषं पाकमतः प्राणान् रुणद्धि च ||२६|| श्लेष्मणाऽऽवृतमार्गत्वादुच्छ्वासोऽस्य निरुध्यते | विसञ्ज्ञः सति जीवेऽपि तस्मात्तिष्ठति मानवः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (28-29) · Śloka 29
ശുക്രവത് സര്വസര്പാണാം വിഷം സര്വശരീരഗമ് | ക്രുദ്ധാനാമേതി ചാങ്ഗേഭ്യഃ ശുക്രം നിര്മന്ഥനാദിവ ||൨൮|| തേഷാം ബഡിശവദ്ദംഷ്ട്രാസ്താസു സജ്ജതി ചാഗതമ് | അനുദ്വൃത്താ വിഷം തസ്മാന്ന മുഞ്ചന്തി ച ഭോഗിനഃ ||൨൯||
View original
शुक्रवत् सर्वसर्पाणां विषं सर्वशरीरगम् | क्रुद्धानामेति चाङ्गेभ्यः शुक्रं निर्मन्थनादिव ||२८|| तेषां बडिशवद्दंष्ट्रास्तासु सज्जति चागतम् | अनुद्वृत्ता विषं तस्मान्न मुञ्चन्ति च भोगिनः ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (30-31) · Śloka 32
യസ്മാദത്യര്ഥമുഷ്ണം ച തീക്ഷ്ണം ച പഠിതം വിഷമ് | അതഃ സര്വവിഷേഷൂക്തഃ പരിഷേകസ്തു ശീതലഃ ||൩൦|| മന്ദം കീടേഷു നാത്യുഷ്ണം ബഹുവാതകഫം വിഷമ് | അതഃ കീടവിഷേ ചാപി സ്വേദോ ന പ്രതിഷിധ്യതേ ||൩൧|| കീടൈര്ദഷ്ടാനുഗ്രവിഷൈഃ സര്പവത് സമുപാചരേത് |൩൨|
View original
यस्मादत्यर्थमुष्णं च तीक्ष्णं च पठितं विषम् | अतः सर्वविषेषूक्तः परिषेकस्तु शीतलः ||३०|| मन्दं कीटेषु नात्युष्णं बहुवातकफं विषम् | अतः कीटविषे चापि स्वेदो न प्रतिषिध्यते ||३१|| कीटैर्दष्टानुग्रविषैः सर्पवत् समुपाचरेत् |३२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (32-34) · Śloka 35
സ്വഭാവാദേവ തിഷ്ഠേത്തു പ്രഹാരാദംശയോര്വിഷമ് ||൩൨|| വ്യാപ്യ സാവയവം ദേഹം ദിഗ്ധവിദ്ധാഹിദഷ്ടയോഃ | ലൌല്യാദ്വിഷാന്വിതം മാംസം യഃ ഖാദേന്മൃതമാത്രയോഃ ||൩൩|| യഥാവിഷം സ രോഗേണ ക്ലിശ്യതേ മ്രിയതേऽപി വാ | അതശ്ചാപ്യനയോര്മാംസമഭക്ഷ്യം മൃതമാത്രയോഃ ||൩൪|| മുഹൂര്താത്തദുപാദേയം പ്രഹാരാദംശവര്ജിതമ് |൩൫|
View original
स्वभावादेव तिष्ठेत्तु प्रहारादंशयोर्विषम् ||३२|| व्याप्य सावयवं देहं दिग्धविद्धाहिदष्टयोः | लौल्याद्विषान्वितं मांसं यः खादेन्मृतमात्रयोः ||३३|| यथाविषं स रोगेण क्लिश्यते म्रियतेऽपि वा | अतश्चाप्यनयोर्मांसमभक्ष्यं मृतमात्रयोः ||३४|| मुहूर्तात्तदुपादेयं प्रहारादंशवर्जितम् |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (35-37) · Śloka 37
സവാതം ഗൃഹധൂമാഭം പുരീഷം യോऽതിസാര്യതേ ||൩൫|| ആധ്മാതോऽത്യര്ഥമുഷ്ണാസ്രോ വിവര്ണഃ സാദപീഡിതഃ | ഉദ്വമത്യഥ ഫേനം ച വിഷപീതം തമാദിശേത് ||൩൬|| ന ചാസ്യ ഹൃദയം വഹ്നിര്വിഷജുഷ്ടം ദഹത്യപി | തദ്ധി സ്ഥാനം ചേതനായാഃ സ്വഭാവാദ്വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതി ||൩൭||
View original
सवातं गृहधूमाभं पुरीषं योऽतिसार्यते ||३५|| आध्मातोऽत्यर्थमुष्णास्रो विवर्णः सादपीडितः | उद्वमत्यथ फेनं च विषपीतं तमादिशेत् ||३६|| न चास्य हृदयं वह्निर्विषजुष्टं दहत्यपि | तद्धि स्थानं चेतनायाः स्वभावाद्व्याप्य तिष्ठति ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (38) · Śloka 38
അശ്വത്ഥദേവായതനശ്മശാനവല്മീകസന്ധ്യാസു ചതുഷ്പഥേഷു | യാമ്യേ സപിത്ര്യേ പരിവര്ജനീയാ ഋക്ഷേ നരാ മര്മസു യേ ച ദഷ്ടാഃ ||൩൮||
View original
अश्वत्थदेवायतनश्मशानवल्मीकसन्ध्यासु चतुष्पथेषु | याम्ये सपित्र्ये परिवर्जनीया ऋक्षे नरा मर्मसु ये च दष्टाः ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (39) · Śloka 40
ദര്വീകരാണാം വിഷമാശുഘാതി സര്വാണി ചോഷ്ണേ ദ്വിഗുണീഭവന്തി | അജീര്ണപിത്താതപപീഡിതേഷു ബാലപ്രമേഹിഷ്വഥ ഗര്ഭിണീഷു ||൩൯|| വൃദ്ധാതുരക്ഷീണബുഭുക്ഷിതേഷു രൂക്ഷേഷു ഭീരുഷ്വഥ ദുര്ദിനേഷു |൪൦|
View original
दर्वीकराणां विषमाशुघाति सर्वाणि चोष्णे द्विगुणीभवन्ति | अजीर्णपित्तातपपीडितेषु बालप्रमेहिष्वथ गर्भिणीषु ||३९|| वृद्धातुरक्षीणबुभुक्षितेषु रूक्षेषु भीरुष्वथ दुर्दिनेषु |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (40-44) · Śloka 44
ശസ്ത്രക്ഷതേ യസ്യ ന രക്തമേതി രാജ്യോ ലതാഭിശ്ച ന സമ്ഭവന്തി ||൪൦|| ശീതാഭിരദ്ഭിശ്ച ന രോമഹര്ഷോ വിഷാഭിഭൂതം പരിവര്ജയേത്തമ് | ജിഹ്വാ സിതാ യസ്യ ച കേശശാതോ നാസാവഭങ്ഗശ്ച സകണ്ഠഭങ്ഗഃ ||൪൧|| കൃഷ്ണഃ സരക്തഃ ശ്വയഥുശ്ച ദംശേ ഹന്വോഃ സ്ഥിരത്വം ച സ വര്ജനീയഃ | വര്തിര്ഘനാ യസ്യ നിരേതി വക്ത്രാദ്രക്തം സ്രവേദൂര്ധ്വമധശ്ച യസ്യ ||൪൨|| ദംഷ്ട്രാനിപാതാഃ സകലാശ്ച യസ്യ തം ചാപി വൈദ്യഃ പരിവര്ജയേത്തു | ഉന്മത്തമത്യര്ഥമുപദ്രുതം വാ ഹീനസ്വരം വാऽപ്യഥവാ വിവര്ണമ് ||൪൩|| സാരിഷ്ടമത്യര്ഥമവേഗിനം ച ജഹ്യാന്നരം തത്ര ന കര്മ കുര്യാത് ||൪൪||
View original
शस्त्रक्षते यस्य न रक्तमेति राज्यो लताभिश्च न सम्भवन्ति ||४०|| शीताभिरद्भिश्च न रोमहर्षो विषाभिभूतं परिवर्जयेत्तम् | जिह्वा सिता यस्य च केशशातो नासावभङ्गश्च सकण्ठभङ्गः ||४१|| कृष्णः सरक्तः श्वयथुश्च दंशे हन्वोः स्थिरत्वं च स वर्जनीयः | वर्तिर्घना यस्य निरेति वक्त्राद्रक्तं स्रवेदूर्ध्वमधश्च यस्य ||४२|| दंष्ट्रानिपाताः सकलाश्च यस्य तं चापि वैद्यः परिवर्जयेत्तु | उन्मत्तमत्यर्थमुपद्रुतं वा हीनस्वरं वाऽप्यथवा विवर्णम् ||४३|| सारिष्टमत्यर्थमवेगिनं च जह्यान्नरं तत्र न कर्म कुर्यात् ||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം കല്പസ്ഥാനേ ജങ്ഗമവിഷവിജ്ഞാനീയോ നാമ തൃതീയോऽധ്യായഃ ||൩||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने जङ्गमविषविज्ञानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः ||३||
🔊 Audio coming soon