Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

5. sarpadaṣṭaviṣacikitsitakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஃ ஸர்பதஷ்டவிஷசிகித்ஸிதஂ கல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातः सर्पदष्टविषचिकित्सितं कल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

ஸர்வைரேவாதிதஃ ஸர்பைஃ ஶாகாதஷ்டஸ்ய தேஹிநஃ | தஂஶஸ்யோபரி பத்நீயாதரிஷ்டாஶ்சதுரங்குலே ||௩|| ப்லோதசர்மாந்தவல்காநாஂ மதுநாऽந்யதமேந வை | ந கச்சதி விஷஂ தேஹமரிஷ்டாபிர்நிவாரிதம் ||௪||

View original

सर्वैरेवादितः सर्पैः शाखादष्टस्य देहिनः | दंशस्योपरि बध्नीयादरिष्टाश्चतुरङ्गुले ||३|| प्लोतचर्मान्तवल्कानां मृदुनाऽन्यतमेन वै | न गच्छति विषं देहमरिष्टाभिर्निवारितम् ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

தஹேத்தஂஶமதோத்கத்ய யத்ர பந்தோ ந ஜாயதே | ஆசூஷணச்சேததாஹாஃ ஸர்வத்ரைவ து பூஜிதாஃ ||௫||

View original

दहेद्दंशमथोत्कृत्य यत्र बन्धो न जायते | आचूषणच्छेददाहाः सर्वत्रैव तु पूजिताः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

ப்ரதிபூர்ய முகஂ வஸ்த்ரைர்ஹிதமாசூஷணஂ பவேத் | ஸ தஷ்டவ்யோऽதவா ஸர்போ லோஷ்டோ வாऽபி ஹி தத்க்ஷணம் ||௬||

View original

प्रतिपूर्य मुखं वस्त्रैर्हितमाचूषणं भवेत् | स दष्टव्योऽथवा सर्पो लोष्टो वाऽपि हि तत्क्षणम् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

அத மண்டலிநா தஷ்டஂ ந கதஞ்சந தாஹயேத் | ஸ பித்தபாஹுல்யவிஷாத்தஂஶோ தாஹாத்விஸர்பதே ||௭||

View original

अथ मण्डलिना दष्टं न कथञ्चन दाहयेत् | स पित्तबाहुल्यविषाद्दंशो दाहाद्विसर्पते ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

அரிஷ்டாமபி மந்த்ரைஶ்ச பத்நீயாந்மந்த்ரகோவிதஃ | ஸா து ரஜ்ஜ்வாதிபிர்பத்தா விஷப்ரதிகரீ மதா ||௮||

View original

अरिष्टामपि मन्त्रैश्च बध्नीयान्मन्त्रकोविदः | सा तु रज्ज्वादिभिर्बद्धा विषप्रतिकरी मता ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10

தேவப்ரஹ்மர்ஷிபிஃ ப்ரோக்தா மந்த்ராஃ ஸத்யதபோமயாஃ | பவந்தி நாந்யதா க்ஷிப்ரஂ விஷஂ ஹந்யுஃ ஸுதுஸ்தரம் ||௯|| விஷஂ தேஜோமயைர்மந்த்ரைஃ ஸத்யப்ரஹ்மதபோமயைஃ | யதா நிவார்யதே க்ஷிப்ரஂ ப்ரயுக்தைர்ந ததௌஷதைஃ ||௧௦||

View original

देवब्रह्मर्षिभिः प्रोक्ता मन्त्राः सत्यतपोमयाः | भवन्ति नान्यथा क्षिप्रं विषं हन्युः सुदुस्तरम् ||९|| विषं तेजोमयैर्मन्त्रैः सत्यब्रह्मतपोमयैः | यथा निवार्यते क्षिप्रं प्रयुक्तैर्न तथौषधैः ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (11) · Śloka 12

மந்த்ராணாஂ க்ரஹணஂ கார்யஂ ஸ்த்ரீமாஂஸமதுவர்ஜிநா | மிதாஹாரேண ஶுசிநா குஶாஸ்தரணஶாயிநா ||௧௧|| கந்தமால்யோபஹாரைஶ்ச பலிபிஶ்சாபி தேவதாஃ | பூஜயேந்மந்த்ரஸித்த்யர்தஂ ஜபஹோமைஶ்ச யத்நதஃ ||௧௨||

View original

मन्त्राणां ग्रहणं कार्यं स्त्रीमांसमधुवर्जिना | मिताहारेण शुचिना कुशास्तरणशायिना ||११|| गन्धमाल्योपहारैश्च बलिभिश्चापि देवताः | पूजयेन्मन्त्रसिद्ध्यर्थं जपहोमैश्च यत्नतः ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (13) · Śloka 13

மந்த்ராஸ்த்வவிதிநா ப்ரோக்தா ஹீநா வா ஸ்வரவர்ணதஃ | யஸ்மாந்ந ஸித்திமாயாந்தி தஸ்மாத்யோஜ்யோऽகதக்ரமஃ ||௧௩||

View original

मन्त्रास्त्वविधिना प्रोक्ता हीना वा स्वरवर्णतः | यस्मान्न सिद्धिमायान्ति तस्माद्योज्योऽगदक्रमः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (14-16) · Śloka 16

ஸமந்ததஃ ஸிரா தஂஶாத்வித்யேத்து குஶலோ பிஷக் | ஶாகாக்ரே வா லலாடே வா வ்யத்யாஸ்தா விஸதே விஷே ||௧௪|| ரக்தே நிர்ஹ்ரியமாணே து கத்ஸ்நஂ நிர்ஹ்ரியதே விஷம் | தஸ்மாத்விஸ்ராவயேத்ரக்தஂ ஸா ஹ்யஸ்ய பரமா க்ரியா ||௧௫|| ஸமந்தாதகதைர்தஂஶஂ ப்ரச்சயித்வா ப்ரலேபயேத் | சந்தநோஶீரயுக்தேந வாரிணா பரிஷேசயேத் ||௧௬||

View original

समन्ततः सिरा दंशाद्विध्येत्तु कुशलो भिषक् | शाखाग्रे वा ललाटे वा व्यध्यास्ता विसृते विषे ||१४|| रक्ते निर्ह्रियमाणे तु कृत्स्नं निर्ह्रियते विषम् | तस्माद्विस्रावयेद्रक्तं सा ह्यस्य परमा क्रिया ||१५|| समन्तादगदैर्दंशं प्रच्छयित्वा प्रलेपयेत् | चन्दनोशीरयुक्तेन वारिणा परिषेचयेत् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (17) · Śloka 18

பாயயேதாகதாஂஸ்தாஂஸ்தாந் க்ஷீரக்ஷௌத்ரகதாதிபிஃ | ததலாபே ஹிதா வா ஸ்யாத் கஷ்ணா வல்மீகமத்திகா ||௧௭|| கோவிதாரஶிரீஷார்ககடபீர்வாऽபி பக்ஷயேத் |௧௮|

View original

पाययेतागदांस्तांस्तान् क्षीरक्षौद्रघृतादिभिः | तदलाभे हिता वा स्यात् कृष्णा वल्मीकमृत्तिका ||१७|| कोविदारशिरीषार्ककटभीर्वाऽपि भक्षयेत् |१८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19

ந பிபேத்தைலகௌலத்தமத்யஸௌவீரகாணி ச ||௧௮|| த்ரவமந்யத்து யத்கிஞ்சித் பீத்வா பீத்வா ததுத்வமேத் | ப்ராயோ ஹி வமநேநைவ ஸுகஂ நிர்ஹ்ரியதே விஷம் ||௧௯||

View original

न पिबेत्तैलकौलत्थमद्यसौवीरकाणि च ||१८|| द्रवमन्यत्तु यत्किञ्चित् पीत्वा पीत्वा तदुद्वमेत् | प्रायो हि वमनेनैव सुखं निर्ह्रियते विषम् ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (20-23) · Śloka 24

பணிநாஂ விஷவேகே து ப்ரதமே ஶோணிதஂ ஹரேத் | த்விதீயே மதுஸர்பிர்ப்யாஂ பாயயேதாகதஂ பிஷக் ||௨௦|| நஸ்யகர்மாஞ்ஜநே யுஞ்ஜ்யாத்ததீயே விஷநாஶநே | வாந்தஂ சதுர்தே பூர்வோக்தாஂ யவாகூமத தாபயேத் ||௨௧|| ஶீதோபசாரஂ கத்வாऽऽதௌ பிஷக் பஞ்சமஷஷ்டயோஃ | பாயயேச்சோதநஂ தீக்ஷ்ணஂ யவாகூஂ சாபி கீர்திதாம் ||௨௨|| ஸப்தமே த்வவபீடேந ஶிரஸ்தீக்ஷ்ணேந ஶோதயேத் | தீக்ஷ்ணமேவாஞ்ஜநஂ தத்யாத், தீக்ஷ்ணஶஸ்த்ரேண மூர்த்நி ச ||௨௩|| கத்வா காகபதஂ சர்ம ஸாஸக்வா பிஶிதஂ க்ஷிபேத் |௨௪|

View original

फणिनां विषवेगे तु प्रथमे शोणितं हरेत् | द्वितीये मधुसर्पिर्भ्यां पाययेतागदं भिषक् ||२०|| नस्यकर्माञ्जने युञ्ज्यात्तृतीये विषनाशने | वान्तं चतुर्थे पूर्वोक्तां यवागूमथ दापयेत् ||२१|| शीतोपचारं कृत्वाऽऽदौ भिषक् पञ्चमषष्ठयोः | पाययेच्छोधनं तीक्ष्णं यवागूं चापि कीर्तिताम् ||२२|| सप्तमे त्ववपीडेन शिरस्तीक्ष्णेन शोधयेत् | तीक्ष्णमेवाञ्जनं दद्यात्, तीक्ष्णशस्त्रेण मूर्ध्नि च ||२३|| कृत्वा काकपदं चर्म सासृग्वा पिशितं क्षिपेत् |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (24-27) · Śloka 27

பூர்வே மண்டலிநாஂ வேகே தர்வீகரவதாசரேத் ||௨௪|| அகதஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ த்விதீயே பாயயேத ச | வாமயித்வா யவாகூஂ ச பூர்வோக்தாமத தாபயேத் ||௨௫|| ததீயே ஶோதிதஂ தீக்ஷ்ணைர்யவாகூஂ பாயயேத்திதாம் | சதுர்தே பஞ்சமே சாபி தர்வீகரவதாசரேத் ||௨௬|| காகோல்யாதிர்ஹிதஃ ஷஷ்டே பேயஶ்ச மதுரோऽகதஃ | ஹிதோऽவபீடே த்வகதஃ ஸப்தமே விஷநாஶநஃ ||௨௭||

View original

पूर्वे मण्डलिनां वेगे दर्वीकरवदाचरेत् ||२४|| अगदं मधुसर्पिर्भ्यां द्वितीये पाययेत च | वामयित्वा यवागूं च पूर्वोक्तामथ दापयेत् ||२५|| तृतीये शोधितं तीक्ष्णैर्यवागूं पाययेद्धिताम् | चतुर्थे पञ्चमे चापि दर्वीकरवदाचरेत् ||२६|| काकोल्यादिर्हितः षष्ठे पेयश्च मधुरोऽगदः | हितोऽवपीडे त्वगदः सप्तमे विषनाशनः ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (28-29) · Śloka 30

பூர்வே ராஜிமதாஂ வேகேऽலாபுபிஃ ஶோணிதஂ ஹரேத் | அகதஂ மதுஸர்பிர்ப்யாஂ ஸஂயுக்தஂ பாயயேத ச ||௨௮|| வாந்தஂ த்விதீயே த்வகதஂ பாயயேத்விஷநாஶநம் | ததீயாதிஷு த்ரிஷ்வேவஂ விதிர்தார்வீகரோ ஹிதஃ ||௨௯|| ஷஷ்டேऽஞ்ஜநஂ தீக்ஷ்ணதமமவபீடஶ்ச ஸப்தமே |௩௦|

View original

पूर्वे राजिमतां वेगेऽलाबुभिः शोणितं हरेत् | अगदं मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं पाययेत च ||२८|| वान्तं द्वितीये त्वगदं पाययेद्विषनाशनम् | तृतीयादिषु त्रिष्वेवं विधिर्दार्वीकरो हितः ||२९|| षष्ठेऽञ्जनं तीक्ष्णतममवपीडश्च सप्तमे |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (30) · Śloka 31

கர்பிணீபாலவத்தாநாஂ ஸிராவ்யதநவர்ஜிதம் ||௩௦|| விஷார்தாநாஂ யதோத்திஷ்டஂ விதாநஂ ஶஸ்யதே மது |௩௧|

View original

गर्भिणीबालवृद्धानां सिराव्यधनवर्जितम् ||३०|| विषार्तानां यथोद्दिष्टं विधानं शस्यते मृदु |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (31) · Śloka 33

ரக்தாவஸேகாஞ்ஜநாநி நரதுல்யாந்யஜாவிகே ||௩௧|| த்ரிகுணஂ மஹிஷே ஸோஷ்ட்ரே கவாஶ்வே த்விகுணஂ து தத் | சதுர்குணஂ து நாகாநாஂ,... |௩௩|

View original

रक्तावसेकाञ्जनानि नरतुल्यान्यजाविके ||३१|| त्रिगुणं महिषे सोष्ट्रे गवाश्वे द्विगुणं तु तत् | चतुर्गुणं तु नागानां,... |३३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (32-33) · Śloka 33

...கேவலஂ ஸர்வபக்ஷிணாம் ||௩௨|| பரிஷேகாந் ப்ரதேஹாஂஶ்ச ஸுஶீதாநவசாரயேத் | மாஷகஂ த்வஞ்ஜநஸ்யேஷ்டஂ த்விகுணஂ நஸ்யதோ ஹிதம் | பாநே சதுர்குணஂ பத்யஂ வமநேऽஷ்டகுணஂ புநஃ ||௩௩||

View original

...केवलं सर्वपक्षिणाम् ||३२|| परिषेकान् प्रदेहांश्च सुशीतानवचारयेत् | माषकं त्वञ्जनस्येष्टं द्विगुणं नस्यतो हितम् | पाने चतुर्गुणं पथ्यं वमनेऽष्टगुणं पुनः ||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (34) · Śloka 34

தேஶப்ரகதிஸாத்ம்யர்துவிஷவேகபலாபலம் | ப்ரதார்ய நிபுணஂ புத்த்யா ததஃ கர்ம ஸமாசரேத் ||௩௪||

View original

देशप्रकृतिसात्म्यर्तुविषवेगबलाबलम् | प्रधार्य निपुणं बुद्ध्या ततः कर्म समाचरेत् ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (35) · Śloka 35

வேகாநுபூர்வ்யா கர்மோக்தமிதஂ விஷவிநாஶநம் | கர்மாவஸ்தாவிஶேஷேண விஷயோருபயோஃ ஶணு ||௩௫||

View original

वेगानुपूर्व्या कर्मोक्तमिदं विषविनाशनम् | कर्मावस्थाविशेषेण विषयोरुभयोः शृणु ||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (36) · Śloka 36

விவர்ணே கடிநே ஶூநே ஸருஜேऽங்கே விஷாந்விதே | தூர்ணஂ விஸ்ரவணஂ கார்யமுக்தேந விதிநா ததஃ ||௩௬||

View original

विवर्णे कठिने शूने सरुजेऽङ्गे विषान्विते | तूर्णं विस्रवणं कार्यमुक्तेन विधिना ततः ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (37) · Śloka 37

க்ஷுதார்தமநிலப்ராயஂ தத்விஷார்தஂ ஸமாஹிதஃ | பாயயேத ரஸஂ ஸர்பிஃ ஶுக்தஂ க்ஷௌத்ரஂ ததா ததி ||௩௭||

View original

क्षुधार्तमनिलप्रायं तद्विषार्तं समाहितः | पाययेत रसं सर्पिः शुक्तं क्षौद्रं तथा दधि ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (38) · Śloka 38

தட்தாஹகர்மஸம்மோஹே பைத்தஂ பைத்தவிஷாதுரம் | ஶீதைஃ ஸஂவாஹநஸ்நாநப்ரதேஹைஃ ஸமுபாசரேத் ||௩௮||

View original

तृड्दाहघर्मसम्मोहे पैत्तं पैत्तविषातुरम् | शीतैः संवाहनस्नानप्रदेहैः समुपाचरेत् ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (39) · Śloka 39

ஶீதே ஶீதப்ரஸேகார்தஂ ஶ்லைஷ்மிகஂ கபகத்விஷம் | வாமயேத்வமநைஸ்தீக்ஷ்ணைஸ்ததா மூர்ச்சாமதாந்விதம் ||௩௯||

View original

शीते शीतप्रसेकार्तं श्लैष्मिकं कफकृद्विषम् | वामयेद्वमनैस्तीक्ष्णैस्तथा मूर्च्छामदान्वितम् ||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (40) · Śloka 40

கோஷ்டதாஹருஜாத்மாநமூத்ரஸங்கருகந்விதம் | விரேசயேச்சகத்வாயுஸங்கபித்தாதுரஂ நரம் ||௪௦||

View original

कोष्ठदाहरुजाध्मानमूत्रसङ्गरुगन्वितम् | विरेचयेच्छकृद्वायुसङ्गपित्तातुरं नरम् ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (41) · Śloka 41

ஶூநாக்ஷிகூடஂ நித்ரார்தஂ விவர்ணாவிலலோசநம் | விவர்ணஂ சாபி பஶ்யந்தமஞ்ஜநைஃ ஸமுபாசரேத் ||௪௧||

View original

शूनाक्षिकूटं निद्रार्तं विवर्णाविललोचनम् | विवर्णं चापि पश्यन्तमञ्जनैः समुपाचरेत् ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (42-49) · Śloka 50

ஶிரோருக்கௌரவாலஸ்யஹநுஸ்தம்பகலக்ரஹே | ஶிரோ விரேசயேத் க்ஷிப்ரஂ மந்யாஸ்தம்பே ச தாருணே ||௪௨|| நஷ்டஸஞ்ஜ்ஞஂ விவத்தாக்ஷஂ பக்நக்ரீவஂ விரேசநைஃ | சூர்ணைஃ ப்ரதமநைஸ்தீக்ஷ்ணைர்விஷார்தஂ ஸமுபாசரேத் ||௪௩|| தாடயேச்ச ஸிராஃ க்ஷிப்ரஂ தஸ்ய ஶாகாலலாடஜாஃ | தாஸ்வப்ரஸிச்யமாநாஸு மூர்த்நி ஶஸ்த்ரேண ஶஸ்த்ரவித் ||௪௪|| குர்யாத் காகபதாகாரஂ வ்ரணமேவஂ ஸ்ரவந்தி தாஃ | ஸரக்தஂ சர்ம மாஂஸஂ வா நிக்ஷிபேச்சாஸ்ய மூர்தநி ||௪௫|| சர்மவக்ஷகஷாயஂ வா கல்கஂ வா குஶலோ பிஷக் | வாதயேச்சாகதைர்லிப்த்வா துந்துபீஂஸ்தஸ்ய பார்ஶ்வயோஃ ||௪௬|| லப்தஸஞ்ஜ்ஞஂ புநஶ்சைநமூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதயேத் | நிஃஶேஷஂ நிர்ஹரேச்சைவஂ விஷஂ பரமதுர்ஜயம் ||௪௭|| அல்பமப்யவஶிஷ்டஂ ஹி பூயோ வேகாய கல்பதே | குர்யாத்வா ஸாதவைவர்ண்யஜ்வரகாஸஶிரோருஜஃ ||௪௮|| ஶோபஶோஷப்ரதிஶ்யாயதிமிராருசிபீநஸாந் | தேஷு சாபி யதாதோஷஂ ப்ரதிகர்ம ப்ரயோஜயேத் ||௪௯|| விஷார்தோபத்ரவாஂஶ்சாபி யதாஸ்வஂ ஸமுபாசரேத் |௫௦|

View original

शिरोरुग्गौरवालस्यहनुस्तम्भगलग्रहे | शिरो विरेचयेत् क्षिप्रं मन्यास्तम्भे च दारुणे ||४२|| नष्टसञ्ज्ञं विवृत्ताक्षं भग्नग्रीवं विरेचनैः | चूर्णैः प्रधमनैस्तीक्ष्णैर्विषार्तं समुपाचरेत् ||४३|| ताडयेच्च सिराः क्षिप्रं तस्य शाखाललाटजाः | तास्वप्रसिच्यमानासु मूर्ध्नि शस्त्रेण शस्त्रवित् ||४४|| कुर्यात् काकपदाकारं व्रणमेवं स्रवन्ति ताः | सरक्तं चर्म मांसं वा निक्षिपेच्चास्य मूर्धनि ||४५|| चर्मवृक्षकषायं वा कल्कं वा कुशलो भिषक् | वादयेच्चागदैर्लिप्त्वा दुन्दुभींस्तस्य पार्श्वयोः ||४६|| लब्धसञ्ज्ञं पुनश्चैनमूर्ध्वं चाधश्च शोधयेत् | निःशेषं निर्हरेच्चैवं विषं परमदुर्जयम् ||४७|| अल्पमप्यवशिष्टं हि भूयो वेगाय कल्पते | कुर्याद्वा सादवैवर्ण्यज्वरकासशिरोरुजः ||४८|| शोफशोषप्रतिश्यायतिमिरारुचिपीनसान् | तेषु चापि यथादोषं प्रतिकर्म प्रयोजयेत् ||४९|| विषार्तोपद्रवांश्चापि यथास्वं समुपाचरेत् |५०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (50) · Śloka 51

அதாரிஷ்டாஂ விமுச்யாஶு ப்ரச்சயித்வாऽங்கிதஂ தயா ||௫௦|| தஹ்யாத்தத்ர விஷஂ ஸ்கந்நஂ பூயோ வேகாய கல்பதே |௫௧|

View original

अथारिष्टां विमुच्याशु प्रच्छयित्वाऽङ्कितं तया ||५०|| दह्यात्तत्र विषं स्कन्नं भूयो वेगाय कल्पते |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (51-54) · Śloka 54

ஏவமௌஷதிபிர்மந்த்ரைஃ க்ரியாயோகைஶ்ச யத்நதஃ ||௫௧|| விஷே ஹதகுணே தேஹாத்யதா தோஷஃ ப்ரகுப்யதி | ததா பவநமுத்வத்தஂ ஸ்நேஹாத்யைஃ ஸமுபாசரேத் ||௫௨|| தைலமத்ஸ்யகுலத்தாம்லவர்ஜ்யைர்விஷஹராயுதைஃ | பித்தஜ்வரஹரைஃ பித்தஂ கஷாயஸ்நேஹபஸ்திபிஃ ||௫௩|| கபமாரக்வதாத்யேந ஸக்ஷௌத்ரேண கணேந து | ஶ்லேஷ்மக்நைரகதைஶ்சைவ திக்தை ரூக்ஷைஶ்ச போஜநைஃ ||௫௪||

View original

एवमौषधिभिर्मन्त्रैः क्रियायोगैश्च यत्नतः ||५१|| विषे हृतगुणे देहाद्यदा दोषः प्रकुप्यति | तदा पवनमुद्वृत्तं स्नेहाद्यैः समुपाचरेत् ||५२|| तैलमत्स्यकुलत्थाम्लवर्ज्यैर्विषहरायुतैः | पित्तज्वरहरैः पित्तं कषायस्नेहबस्तिभिः ||५३|| कफमारग्वधाद्येन सक्षौद्रेण गणेन तु | श्लेष्मघ्नैरगदैश्चैव तिक्तै रूक्षैश्च भोजनैः ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 (55) · Śloka 55

வக்ஷப்ரபாதவிஷமபதிதஂ மதமம்பஸி | உத்பத்தஂ ச மதஂ ஸத்யஶ்சிகித்ஸேந்நஷ்டஸஞ்ஜ்ஞவத் ||௫௫||

View original

वृक्षप्रपातविषमपतितं मृतमम्भसि | उद्बद्धं च मृतं सद्यश्चिकित्सेन्नष्टसञ्ज्ञवत् ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 (56) · Śloka 56

காடஂ பத்தேऽரிஷ்டயா ப்ரச்சிதே வா தீக்ஷ்ணைர்லேபைஸ்தத்விதைர்வாऽவஶிஷ்டைஃ | ஶூநே காத்ரே க்லிந்நமத்யர்தபூதி ஜ்ஞேயஂ மாஂஸஂ தத்விஷாத் பூதி கஷ்டம் ||௫௬||

View original

गाढं बद्धेऽरिष्टया प्रच्छिते वा तीक्ष्णैर्लेपैस्तद्विधैर्वाऽवशिष्टैः | शूने गात्रे क्लिन्नमत्यर्थपूति ज्ञेयं मांसं तद्विषात् पूति कष्टम् ||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 (57) · Śloka 58

ஸத்யோ வித்தஂ நிஸ்ரவேத் கஷ்ணரக்தஂ பாகஂ யாயாத்தஹ்யதே சாப்யபீக்ஷ்ணம் | கஷ்ணீபூதஂ க்லிந்நமத்யர்தபூதி ஶீர்ணஂ மாஂஸஂ யாத்யஜஸ்ரஂ க்ஷதாச்ச ||௫௭|| தஷ்ணா மூர்ச்சா ப்ராந்திதாஹௌ ஜ்வரஶ்ச யஸ்ய ஸ்யுஸ்தஂ திக்தவித்தஂ வ்யவஸ்யேத் |௫௮|

View original

सद्यो विद्धं निस्रवेत् कृष्णरक्तं पाकं यायाद्दह्यते चाप्यभीक्ष्णम् | कृष्णीभूतं क्लिन्नमत्यर्थपूति शीर्णं मांसं यात्यजस्रं क्षताच्च ||५७|| तृष्णा मूर्च्छा भ्रान्तिदाहौ ज्वरश्च यस्य स्युस्तं दिग्धविद्धं व्यवस्येत् |५८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 (58) · Śloka 59

பூர்வோத்திஷ்டஂ லக்ஷணஂ ஸர்வமேதஜ்ஜுஷ்டஂ யஸ்யாலஂ விஷேண வ்ரணாஃ ஸ்யுஃ ||௫௮|| லூதாதஷ்டா திக்தவித்தா விஷைர்வா ஜுஷ்டா ப்ராயஸ்தே வ்ரணாஃ பூதிமாஂஸாஃ |௫௯|

View original

पूर्वोद्दिष्टं लक्षणं सर्वमेतज्जुष्टं यस्यालं विषेण व्रणाः स्युः ||५८|| लूतादष्टा दिग्धविद्धा विषैर्वा जुष्टा प्रायस्ते व्रणाः पूतिमांसाः |५९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 (59-60) · Śloka 60

தேஷாஂ யுக்த்யா பூதிமாஂஸாந்யபோஹ்ய வார்யோகோபிஃ ஶோணிதஂ சாபஹத்ய ||௫௯|| ஹத்வா தோஷாந் க்ஷிப்ரமூர்த்வஂ த்வதஶ்ச ஸம்யக் ஸிஞ்சேத் க்ஷீரிணாஂ த்வக்கஷாயைஃ | அந்தர்வஸ்த்ரஂ தாபயேச்ச ப்ரதேஹாந் ஶீதைர்த்ரவ்யைராஜ்யயுக்தைர்விஷக்நைஃ ||௬௦||

View original

तेषां युक्त्या पूतिमांसान्यपोह्य वार्योकोभिः शोणितं चापहृत्य ||५९|| हृत्वा दोषान् क्षिप्रमूर्ध्वं त्वधश्च सम्यक् सिञ्चेत् क्षीरिणां त्वक्कषायैः | अन्तर्वस्त्रं दापयेच्च प्रदेहान् शीतैर्द्रव्यैराज्ययुक्तैर्विषघ्नैः ||६०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 (61) · Śloka 61

பிந்நே த்வஸ்த்நா துஷ்டஜாதேந கார்யஃ பூர்வோ மார்கஃ பைத்திகே யோ விஷே ச |௬௧|

View original

भिन्ने त्वस्थ्ना दुष्टजातेन कार्यः पूर्वो मार्गः पैत्तिके यो विषे च |६१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 (61-62) · Śloka 63

த்ரிவத்விஶல்யே மதுகஂ ஹரித்ரே ரக்தா நரேந்த்ரோ லவணஶ்ச வர்கஃ ||௬௧|| கடுத்ரிகஂ சைவ ஸுசூர்ணிதாநி ஶங்கே நிதத்யாந்மதுஸஂயுதாநி | ஏஷோऽகதோ ஹந்தி விஷஂ ப்ரயுக்தஃ பாநாஞ்ஜநாப்யஞ்ஜநநஸ்யயோகைஃ ||௬௨|| அவார்யவீர்யோ விஷவேகஹந்தா மஹாகதோ நாம மஹாப்ரபாவஃ |௬௩|

View original

त्रिवृद्विशल्ये मधुकं हरिद्रे रक्ता नरेन्द्रो लवणश्च वर्गः ||६१|| कटुत्रिकं चैव सुचूर्णितानि शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि | एषोऽगदो हन्ति विषं प्रयुक्तः पानाञ्जनाभ्यञ्जननस्ययोगैः ||६२|| अवार्यवीर्यो विषवेगहन्ता महागदो नाम महाप्रभावः |६३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 37 (63-64) · Śloka 65

விடங்கபாடத்ரிபலாஜமோதாஹிங்கூநி வக்ரஂ த்ரிகடூநி சைவ ||௬௩|| ஸர்வஶ்ச வர்கோ லவணஃ ஸுஸூக்ஷ்மஃ ஸசித்ரகஃ க்ஷௌத்ரயுதோ நிதேயஃ | ஶங்கே கவாஂ ஶங்கமயேந சைவ ப்ரச்சாதிதஃ பக்ஷமுபேக்ஷிதஶ்ச ||௬௪|| ஏஷோऽகதஃ ஸ்தாவரஜங்கமாநாஂ ஜேதா விஷாணாமஜிதோ ஹி நாம்நா |௬௫|

View original

विडङ्गपाठत्रिफलाजमोदाहिङ्गूनि वक्रं त्रिकटूनि चैव ||६३|| सर्वश्च वर्गो लवणः सुसूक्ष्मः सचित्रकः क्षौद्रयुतो निधेयः | शृङ्गे गवां शृङ्गमयेन चैव प्रच्छादितः पक्षमुपेक्षितश्च ||६४|| एषोऽगदः स्थावरजङ्गमानां जेता विषाणामजितो हि नाम्ना |६५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 38 (65-67) · Śloka 68

ப்ரபௌண்டரீகஂ ஸுரதாரு முஸ்தா காலாநுஸார்யா கடுரோஹிணீ ச ||௬௫|| ஸ்தௌணேயகத்யாமககுக்குலூநி புந்நாகதாலீஶஸுவர்சிகாஶ்ச | குடந்நடைலாஸிதஸிந்துவாராஃ ஶைலேயகுஷ்டே தகரஂ ப்ரியங்குஃ ||௬௬|| ரோத்ரஂ ஜலஂ காஞ்சநகைரிகஂ ச ஸமாகதஂ சந்தநஸைந்தவஂ ச | ஸூக்ஷ்மாணி சூர்ணாநி ஸமாநி கத்வா ஶங்கே நிதத்யாந்மதுஸஂயுதாநி ||௬௭|| ஏஷோऽகதஸ்தார்க்ஷ்ய இதி ப்ரதிஷ்டோ விஷஂ நிஹந்யாதபி தக்ஷகஸ்ய |௬௮|

View original

प्रपौण्डरीकं सुरदारु मुस्ता कालानुसार्या कटुरोहिणी च ||६५|| स्थौणेयकध्यामकगुग्गुलूनि पुन्नागतालीशसुवर्चिकाश्च | कुटन्नटैलासितसिन्धुवाराः शैलेयकुष्ठे तगरं प्रियङ्गुः ||६६|| रोध्रं जलं काञ्चनगैरिकं च समागधं चन्दनसैन्धवं च | सूक्ष्माणि चूर्णानि समानि कृत्वा शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि ||६७|| एषोऽगदस्तार्क्ष्य इति प्रदिष्टो विषं निहन्यादपि तक्षकस्य |६८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 39 (68-72) · Śloka 73

மாஂஸீஹரேணுத்ரிபலாமுரங்கீரக்தாலதாயஷ்டிகபத்மகாநி ||௬௮|| விடங்கதாலீஶஸுகந்திகைலாத்வக்குஷ்டபத்ராணி ஸசந்தநாநி | பார்கீ படோலஂ கிணிஹீ ஸபாடா மகாதநீ கர்கடிகா புரஶ்ச ||௬௯|| பாலிந்த்யஶோகௌ க்ரமுகஂ ஸுரஸ்யாஃ ப்ரஸூநமாருஷ்கரஜஂ ச புஷ்பம் | ஸூக்ஷ்மாநி சூர்ணாநி ஸமாநி ஶங்கே ந்யஸேத் ஸபித்தாநி ஸமாக்ஷிகாணி ||௭௦|| வராஹகோதாஶிகிஶல்லகீநாஂ மார்ஜாரஜஂ பார்ஷதநாகுலே ச | யஸ்யாகதோऽயஂ ஸுகதோ கஹே ஸ்யாந்நாம்நர்ஷபோ நாம நரர்ஷபஸ்ய ||௭௧|| ந தத்ர ஸர்பாஃ குத ஏவ கீடாஸ்த்யஜந்தி வீர்யாணி விஷாணி சைவ | ஏதேந பேர்யஃ படஹாஶ்ச திக்தா நாநத்யமாநா விஷமாஶு ஹந்யுஃ ||௭௨|| திக்தாஃ பதாகாஶ்ச நிரீக்ஷ்ய ஸத்யோ விஷாபிபூதா ஹ்யவிஷா பவந்தி |௭௩|

View original

मांसीहरेणुत्रिफलामुरङ्गीरक्तालतायष्टिकपद्मकानि ||६८|| विडङ्गतालीशसुगन्धिकैलात्वक्कुष्ठपत्राणि सचन्दनानि | भार्गी पटोलं किणिही सपाठा मृगादनी कर्कटिका पुरश्च ||६९|| पालिन्द्यशोकौ क्रमुकं सुरस्याः प्रसूनमारुष्करजं च पुष्पम् | सूक्ष्मानि चूर्णानि समानि शृङ्गे न्यसेत् सपित्तानि समाक्षिकाणि ||७०|| वराहगोधाशिखिशल्लकीनां मार्जारजं पार्षतनाकुले च | यस्यागदोऽयं सुकृतो गृहे स्यान्नाम्नर्षभो नाम नरर्षभस्य ||७१|| न तत्र सर्पाः कुत एव कीटास्त्यजन्ति वीर्याणि विषाणि चैव | एतेन भेर्यः पटहाश्च दिग्धा नानद्यमाना विषमाशु हन्युः ||७२|| दिग्धाः पताकाश्च निरीक्ष्य सद्यो विषाभिभूता ह्यविषा भवन्ति |७३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 40 (73-74) · Śloka 75

லாக்ஷா ஹரேணுர்நலதஂ ப்ரியங்குஃ ஶிக்ருத்வயஂ யஷ்டிகபத்விகாஶ்ச ||௭௩|| சூர்ணீகதோऽயஂ ரஜநீவிமிஶ்ரோ ஸர்பிர்மதுப்யாஂ ஸஹிதோ நிதேயஃ | ஶங்கே கவாஂ பூர்வவதாபிதாநஸ்ததஃ ப்ரயோஜ்யோऽஞ்ஜநநஸ்யபாநைஃ ||௭௪|| ஸஞ்ஜீவநோ நாம கதாஸுகல்பாநேஷோऽகதோ ஜீவயதீஹ மர்த்யாந் |௭௫|

View original

लाक्षा हरेणुर्नलदं प्रियङ्गुः शिग्रुद्वयं यष्टिकपृथ्विकाश्च ||७३|| चूर्णीकृतोऽयं रजनीविमिश्रो सर्पिर्मधुभ्यां सहितो निधेयः | शृङ्गे गवां पूर्ववदापिधानस्ततः प्रयोज्योऽञ्जननस्यपानैः ||७४|| सञ्जीवनो नाम गतासुकल्पानेषोऽगदो जीवयतीह मर्त्यान् |७५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 41 (75) · Śloka 76

ஶ்லேஷ்மாதகீகட்பலமாதுலுங்க்யஃ ஶ்வேதா கிரிஹ்வா கிணிஹீ ஸிதா ச ||௭௫|| ஸதண்டுலீயோऽகத ஏஷ முக்யோ விஷேஷு தர்வீகரராஜிலாநாம் |௭௬|

View original

श्लेष्मातकीकट्फलमातुलुङ्ग्यः श्वेता गिरिह्वा किणिही सिता च ||७५|| सतण्डुलीयोऽगद एष मुख्यो विषेषु दर्वीकरराजिलानाम् |७६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 42 (76-77) · Śloka 78

த்ராக்ஷா ஸுகந்தா நகவத்திகா ச ஶ்வேதா ஸமங்கா ஸமபாகயுக்தா ||௭௬|| தேயோ த்விபாகஃ ஸுரஸாச்சதஸ்ய கபித்தபில்வாதபி தாடிமாச்ச | ததாऽர்தபாகஃ ஸிதஸிந்துவாராதங்கோடமூலாதபி கைரிகாச்ச ||௭௭|| ஏஷோऽகதஃ க்ஷௌத்ரயுதோ நிஹந்தி விஶேஷதோ மண்டலிநாஂ விஷாணி |௭௮|

View original

द्राक्षा सुगन्धा नगवृत्तिका च श्वेता समङ्गा समभागयुक्ता ||७६|| देयो द्विभागः सुरसाच्छदस्य कपित्थबिल्वादपि दाडिमाच्च | तथाऽर्धभागः सितसिन्धुवारादङ्कोठमूलादपि गैरिकाच्च ||७७|| एषोऽगदः क्षौद्रयुतो निहन्ति विशेषतो मण्डलिनां विषाणि |७८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 43 (78-80) · Śloka 80

வஂஶத்வகார்த்ராऽऽமலகஂ கபித்தஂ கடுத்ரிகஂ ஹைமவதீ ஸகுஷ்டா ||௭௮|| கரஞ்ஜபீஜஂ தகரஂ ஶிரீஷபுஷ்பஂ ச கோபித்தயுதஂ நிஹந்தி | விஷாணி லூதோந்துரபந்நகாநாஂ கைடஂ ச லேபாஞ்ஜநநஸ்யபாநைஃ ||௭௯|| புரீஷமூத்ராநிலகர்பஸங்காந்நிஹந்தி வர்த்யஞ்ஜநநாபிலேபைஃ | காசார்மகோதாந் படலாஂஶ்ச கோராந் புஷ்பஂ ச ஹந்த்யஞ்ஜநநஸ்யயோகைஃ ||௮௦||

View original

वंशत्वगार्द्राऽऽमलकं कपित्थं कटुत्रिकं हैमवती सकुष्ठा ||७८|| करञ्जबीजं तगरं शिरीषपुष्पं च गोपित्तयुतं निहन्ति | विषाणि लूतोन्दुरपन्नगानां कैटं च लेपाञ्जननस्यपानैः ||७९|| पुरीषमूत्रानिलगर्भसङ्गान्निहन्ति वर्त्यञ्जननाभिलेपैः | काचार्मकोथान् पटलांश्च घोरान् पुष्पं च हन्त्यञ्जननस्ययोगैः ||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 44 (81) · Śloka 81

ஸமூலபுஷ்பாங்குரவல்கபீஜாத் க்வாதஃ ஶிரீஷாத் த்ரிகடுப்ரகாடஃ | ஸலாவணஃ க்ஷௌத்ரயுதோऽத பீதோ விஶேஷதஃ கீடவிஷஂ நிஹந்தி ||௮௧||

View original

समूलपुष्पाङ्कुरवल्कबीजात् क्वाथः शिरीषात् त्रिकटुप्रगाढः | सलावणः क्षौद्रयुतोऽथ पीतो विशेषतः कीटविषं निहन्ति ||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 45 (82-83) · Śloka 83

குஷ்டஂ த்ரிகடுகஂ தார்வீ மதுகஂ லவணத்வயம் | மாலதீ நாகபுஷ்பஂ ச ஸர்வாணி மதுராணி ச ||௮௨|| கபித்தரஸபிஷ்டோऽயஂ ஶர்கராக்ஷௌத்ரஸஂயுதஃ | விஷஂ ஹந்த்யகதஃ ஸர்வஂ மூஷிகாணாஂ விஶேஷதஃ ||௮௩||

View original

कुष्ठं त्रिकटुकं दार्वी मधुकं लवणद्वयम् | मालती नागपुष्पं च सर्वाणि मधुराणि च ||८२|| कपित्थरसपिष्टोऽयं शर्कराक्षौद्रसंयुतः | विषं हन्त्यगदः सर्वं मूषिकाणां विशेषतः ||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 46 (84-86) · Śloka 86

ஸோமராஜீபலஂ புஷ்பஂ கடபீ ஸிந்துவாரகஃ | சோரகோ வருணஃ குஷ்டஂ ஸர்பகந்தா ஸஸப்தலா ||௮௪|| புநர்நவா ஶிரீஷஸ்ய புஷ்பமாரக்வதார்கஜம் | ஶ்யாமாऽம்பஷ்டா விடங்காநி ததாऽம்ராஶ்மந்தகாநி ச ||௮௫|| பூமீ குரபகஶ்சைவ கண ஏகஸரஃ ஸ்மதஃ | ஏகஶோ த்வித்ரிஶோ வாऽபி ப்ரயோக்தவ்யோ விஷாபஹஃ ||௮௬||

View original

सोमराजीफलं पुष्पं कटभी सिन्धुवारकः | चोरको वरुणः कुष्ठं सर्पगन्धा ससप्तला ||८४|| पुनर्नवा शिरीषस्य पुष्पमारग्वधार्कजम् | श्यामाऽम्बष्ठा विडङ्गानि तथाऽम्राश्मन्तकानि च ||८५|| भूमी कुरबकश्चैव गण एकसरः स्मृतः | एकशो द्वित्रिशो वाऽपि प्रयोक्तव्यो विषापहः ||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 5

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ கல்பஸ்தாநே ஸர்பதஷ்டவிஷசிகித்ஸிதஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ||௫||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने सर्पदष्टविषचिकित्सितं नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||

🔊 Audio coming soon