Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಃ ಸರ್ಪದಷ್ಟವಿಷಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातः सर्पदष्टविषचिकित्सितं कल्पं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
5. sarpadaṣṭaviṣacikitsitakalpaḥ
Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4
ಸರ್ವೈರೇವಾದಿತಃ ಸರ್ಪೈಃ ಶಾಖಾದಷ್ಟಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ | ದಂಶಸ್ಯೋಪರಿ ಬಧ್ನೀಯಾದರಿಷ್ಟಾಶ್ಚತುರಙ್ಗುಲೇ ||೩|| ಪ್ಲೋತಚರ್ಮಾನ್ತವಲ್ಕಾನಾಂ ಮೃದುನಾಽನ್ಯತಮೇನ ವೈ | ನ ಗಚ್ಛತಿ ವಿಷಂ ದೇಹಮರಿಷ್ಟಾಭಿರ್ನಿವಾರಿತಮ್ ||೪||
View original
सर्वैरेवादितः सर्पैः शाखादष्टस्य देहिनः | दंशस्योपरि बध्नीयादरिष्टाश्चतुरङ्गुले ||३|| प्लोतचर्मान्तवल्कानां मृदुनाऽन्यतमेन वै | न गच्छति विषं देहमरिष्टाभिर्निवारितम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ದಹೇದ್ದಂಶಮಥೋತ್ಕೃತ್ಯ ಯತ್ರ ಬನ್ಧೋ ನ ಜಾಯತೇ | ಆಚೂಷಣಚ್ಛೇದದಾಹಾಃ ಸರ್ವತ್ರೈವ ತು ಪೂಜಿತಾಃ ||೫||
View original
दहेद्दंशमथोत्कृत्य यत्र बन्धो न जायते | आचूषणच्छेददाहाः सर्वत्रैव तु पूजिताः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ಪ್ರತಿಪೂರ್ಯ ಮುಖಂ ವಸ್ತ್ರೈರ್ಹಿತಮಾಚೂಷಣಂ ಭವೇತ್ | ಸ ದಷ್ಟವ್ಯೋಽಥವಾ ಸರ್ಪೋ ಲೋಷ್ಟೋ ವಾಽಪಿ ಹಿ ತತ್ಕ್ಷಣಮ್ ||೬||
View original
प्रतिपूर्य मुखं वस्त्रैर्हितमाचूषणं भवेत् | स दष्टव्योऽथवा सर्पो लोष्टो वाऽपि हि तत्क्षणम् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ಅಥ ಮಣ್ಡಲಿನಾ ದಷ್ಟಂ ನ ಕಥಞ್ಚನ ದಾಹಯೇತ್ | ಸ ಪಿತ್ತಬಾಹುಲ್ಯವಿಷಾದ್ದಂಶೋ ದಾಹಾದ್ವಿಸರ್ಪತೇ ||೭||
View original
अथ मण्डलिना दष्टं न कथञ्चन दाहयेत् | स पित्तबाहुल्यविषाद्दंशो दाहाद्विसर्पते ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ಅರಿಷ್ಟಾಮಪಿ ಮನ್ತ್ರೈಶ್ಚ ಬಧ್ನೀಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಕೋವಿದಃ | ಸಾ ತು ರಜ್ಜ್ವಾದಿಭಿರ್ಬದ್ಧಾ ವಿಷಪ್ರತಿಕರೀ ಮತಾ ||೮||
View original
अरिष्टामपि मन्त्रैश्च बध्नीयान्मन्त्रकोविदः | सा तु रज्ज्वादिभिर्बद्धा विषप्रतिकरी मता ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9-10) · Śloka 10
ದೇವಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಭಿಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮನ್ತ್ರಾಃ ಸತ್ಯತಪೋಮಯಾಃ | ಭವನ್ತಿ ನಾನ್ಯಥಾ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಿಷಂ ಹನ್ಯುಃ ಸುದುಸ್ತರಮ್ ||೯|| ವಿಷಂ ತೇಜೋಮಯೈರ್ಮನ್ತ್ರೈಃ ಸತ್ಯಬ್ರಹ್ಮತಪೋಮಯೈಃ | ಯಥಾ ನಿವಾರ್ಯತೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈರ್ನ ತಥೌಷಧೈಃ ||೧೦||
View original
देवब्रह्मर्षिभिः प्रोक्ता मन्त्राः सत्यतपोमयाः | भवन्ति नान्यथा क्षिप्रं विषं हन्युः सुदुस्तरम् ||९|| विषं तेजोमयैर्मन्त्रैः सत्यब्रह्मतपोमयैः | यथा निवार्यते क्षिप्रं प्रयुक्तैर्न तथौषधैः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11) · Śloka 12
ಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಗ್ರಹಣಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸ್ತ್ರೀಮಾಂಸಮಧುವರ್ಜಿನಾ | ಮಿತಾಹಾರೇಣ ಶುಚಿನಾ ಕುಶಾಸ್ತರಣಶಾಯಿನಾ ||೧೧|| ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೋಪಹಾರೈಶ್ಚ ಬಲಿಭಿಶ್ಚಾಪಿ ದೇವತಾಃ | ಪೂಜಯೇನ್ಮನ್ತ್ರಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಜಪಹೋಮೈಶ್ಚ ಯತ್ನತಃ ||೧೨||
View original
मन्त्राणां ग्रहणं कार्यं स्त्रीमांसमधुवर्जिना | मिताहारेण शुचिना कुशास्तरणशायिना ||११|| गन्धमाल्योपहारैश्च बलिभिश्चापि देवताः | पूजयेन्मन्त्रसिद्ध्यर्थं जपहोमैश्च यत्नतः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ಮನ್ತ್ರಾಸ್ತ್ವವಿಧಿನಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಹೀನಾ ವಾ ಸ್ವರವರ್ಣತಃ | ಯಸ್ಮಾನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಮಾಯಾನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಜ್ಯೋಽಗದಕ್ರಮಃ ||೧೩||
View original
मन्त्रास्त्वविधिना प्रोक्ता हीना वा स्वरवर्णतः | यस्मान्न सिद्धिमायान्ति तस्माद्योज्योऽगदक्रमः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14-16) · Śloka 16
ಸಮನ್ತತಃ ಸಿರಾ ದಂಶಾದ್ವಿಧ್ಯೇತ್ತು ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ | ಶಾಖಾಗ್ರೇ ವಾ ಲಲಾಟೇ ವಾ ವ್ಯಧ್ಯಾಸ್ತಾ ವಿಸೃತೇ ವಿಷೇ ||೧೪|| ರಕ್ತೇ ನಿರ್ಹ್ರಿಯಮಾಣೇ ತು ಕೃತ್ಸ್ನಂ ನಿರ್ಹ್ರಿಯತೇ ವಿಷಮ್ | ತಸ್ಮಾದ್ವಿಸ್ರಾವಯೇದ್ರಕ್ತಂ ಸಾ ಹ್ಯಸ್ಯ ಪರಮಾ ಕ್ರಿಯಾ ||೧೫|| ಸಮನ್ತಾದಗದೈರ್ದಂಶಂ ಪ್ರಚ್ಛಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್ | ಚನ್ದನೋಶೀರಯುಕ್ತೇನ ವಾರಿಣಾ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್ ||೧೬||
View original
समन्ततः सिरा दंशाद्विध्येत्तु कुशलो भिषक् | शाखाग्रे वा ललाटे वा व्यध्यास्ता विसृते विषे ||१४|| रक्ते निर्ह्रियमाणे तु कृत्स्नं निर्ह्रियते विषम् | तस्माद्विस्रावयेद्रक्तं सा ह्यस्य परमा क्रिया ||१५|| समन्तादगदैर्दंशं प्रच्छयित्वा प्रलेपयेत् | चन्दनोशीरयुक्तेन वारिणा परिषेचयेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (17) · Śloka 18
ಪಾಯಯೇತಾಗದಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತಾನ್ ಕ್ಷೀರಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಾದಿಭಿಃ | ತದಲಾಭೇ ಹಿತಾ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಕೃಷ್ಣಾ ವಲ್ಮೀಕಮೃತ್ತಿಕಾ ||೧೭|| ಕೋವಿದಾರಶಿರೀಷಾರ್ಕಕಟಭೀರ್ವಾಽಪಿ ಭಕ್ಷಯೇತ್ |೧೮|
View original
पाययेतागदांस्तांस्तान् क्षीरक्षौद्रघृतादिभिः | तदलाभे हिता वा स्यात् कृष्णा वल्मीकमृत्तिका ||१७|| कोविदारशिरीषार्ककटभीर्वाऽपि भक्षयेत् |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (18-19) · Śloka 19
ನ ಪಿಬೇತ್ತೈಲಕೌಲತ್ಥಮದ್ಯಸೌವೀರಕಾಣಿ ಚ ||೧೮|| ದ್ರವಮನ್ಯತ್ತು ಯತ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಪೀತ್ವಾ ಪೀತ್ವಾ ತದುದ್ವಮೇತ್ | ಪ್ರಾಯೋ ಹಿ ವಮನೇನೈವ ಸುಖಂ ನಿರ್ಹ್ರಿಯತೇ ವಿಷಮ್ ||೧೯||
View original
न पिबेत्तैलकौलत्थमद्यसौवीरकाणि च ||१८|| द्रवमन्यत्तु यत्किञ्चित् पीत्वा पीत्वा तदुद्वमेत् | प्रायो हि वमनेनैव सुखं निर्ह्रियते विषम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (20-23) · Śloka 24
ಫಣಿನಾಂ ವಿಷವೇಗೇ ತು ಪ್ರಥಮೇ ಶೋಣಿತಂ ಹರೇತ್ | ದ್ವಿತೀಯೇ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಪಾಯಯೇತಾಗದಂ ಭಿಷಕ್ ||೨೦|| ನಸ್ಯಕರ್ಮಾಞ್ಜನೇ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತೃತೀಯೇ ವಿಷನಾಶನೇ | ವಾನ್ತಂ ಚತುರ್ಥೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಂ ಯವಾಗೂಮಥ ದಾಪಯೇತ್ ||೨೧|| ಶೀತೋಪಚಾರಂ ಕೃತ್ವಾಽಽದೌ ಭಿಷಕ್ ಪಞ್ಚಮಷಷ್ಠಯೋಃ | ಪಾಯಯೇಚ್ಛೋಧನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಯವಾಗೂಂ ಚಾಪಿ ಕೀರ್ತಿತಾಮ್ ||೨೨|| ಸಪ್ತಮೇ ತ್ವವಪೀಡೇನ ಶಿರಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೇನ ಶೋಧಯೇತ್ | ತೀಕ್ಷ್ಣಮೇವಾಞ್ಜನಂ ದದ್ಯಾತ್, ತೀಕ್ಷ್ಣಶಸ್ತ್ರೇಣ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಚ ||೨೩|| ಕೃತ್ವಾ ಕಾಕಪದಂ ಚರ್ಮ ಸಾಸೃಗ್ವಾ ಪಿಶಿತಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ |೨೪|
View original
फणिनां विषवेगे तु प्रथमे शोणितं हरेत् | द्वितीये मधुसर्पिर्भ्यां पाययेतागदं भिषक् ||२०|| नस्यकर्माञ्जने युञ्ज्यात्तृतीये विषनाशने | वान्तं चतुर्थे पूर्वोक्तां यवागूमथ दापयेत् ||२१|| शीतोपचारं कृत्वाऽऽदौ भिषक् पञ्चमषष्ठयोः | पाययेच्छोधनं तीक्ष्णं यवागूं चापि कीर्तिताम् ||२२|| सप्तमे त्ववपीडेन शिरस्तीक्ष्णेन शोधयेत् | तीक्ष्णमेवाञ्जनं दद्यात्, तीक्ष्णशस्त्रेण मूर्ध्नि च ||२३|| कृत्वा काकपदं चर्म सासृग्वा पिशितं क्षिपेत् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (24-27) · Śloka 27
ಪೂರ್ವೇ ಮಣ್ಡಲಿನಾಂ ವೇಗೇ ದರ್ವೀಕರವದಾಚರೇತ್ ||೨೪|| ಅಗದಂ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ದ್ವಿತೀಯೇ ಪಾಯಯೇತ ಚ | ವಾಮಯಿತ್ವಾ ಯವಾಗೂಂ ಚ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಮಥ ದಾಪಯೇತ್ ||೨೫|| ತೃತೀಯೇ ಶೋಧಿತಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಯವಾಗೂಂ ಪಾಯಯೇದ್ಧಿತಾಮ್ | ಚತುರ್ಥೇ ಪಞ್ಚಮೇ ಚಾಪಿ ದರ್ವೀಕರವದಾಚರೇತ್ ||೨೬|| ಕಾಕೋಲ್ಯಾದಿರ್ಹಿತಃ ಷಷ್ಠೇ ಪೇಯಶ್ಚ ಮಧುರೋಽಗದಃ | ಹಿತೋಽವಪೀಡೇ ತ್ವಗದಃ ಸಪ್ತಮೇ ವಿಷನಾಶನಃ ||೨೭||
View original
पूर्वे मण्डलिनां वेगे दर्वीकरवदाचरेत् ||२४|| अगदं मधुसर्पिर्भ्यां द्वितीये पाययेत च | वामयित्वा यवागूं च पूर्वोक्तामथ दापयेत् ||२५|| तृतीये शोधितं तीक्ष्णैर्यवागूं पाययेद्धिताम् | चतुर्थे पञ्चमे चापि दर्वीकरवदाचरेत् ||२६|| काकोल्यादिर्हितः षष्ठे पेयश्च मधुरोऽगदः | हितोऽवपीडे त्वगदः सप्तमे विषनाशनः ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (28-29) · Śloka 30
ಪೂರ್ವೇ ರಾಜಿಮತಾಂ ವೇಗೇಽಲಾಬುಭಿಃ ಶೋಣಿತಂ ಹರೇತ್ | ಅಗದಂ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಪಾಯಯೇತ ಚ ||೨೮|| ವಾನ್ತಂ ದ್ವಿತೀಯೇ ತ್ವಗದಂ ಪಾಯಯೇದ್ವಿಷನಾಶನಮ್ | ತೃತೀಯಾದಿಷು ತ್ರಿಷ್ವೇವಂ ವಿಧಿರ್ದಾರ್ವೀಕರೋ ಹಿತಃ ||೨೯|| ಷಷ್ಠೇಽಞ್ಜನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣತಮಮವಪೀಡಶ್ಚ ಸಪ್ತಮೇ |೩೦|
View original
पूर्वे राजिमतां वेगेऽलाबुभिः शोणितं हरेत् | अगदं मधुसर्पिर्भ्यां संयुक्तं पाययेत च ||२८|| वान्तं द्वितीये त्वगदं पाययेद्विषनाशनम् | तृतीयादिषु त्रिष्वेवं विधिर्दार्वीकरो हितः ||२९|| षष्ठेऽञ्जनं तीक्ष्णतममवपीडश्च सप्तमे |३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (30) · Śloka 31
ಗರ್ಭಿಣೀಬಾಲವೃದ್ಧಾನಾಂ ಸಿರಾವ್ಯಧನವರ್ಜಿತಮ್ ||೩೦|| ವಿಷಾರ್ತಾನಾಂ ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ವಿಧಾನಂ ಶಸ್ಯತೇ ಮೃದು |೩೧|
View original
गर्भिणीबालवृद्धानां सिराव्यधनवर्जितम् ||३०|| विषार्तानां यथोद्दिष्टं विधानं शस्यते मृदु |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (31) · Śloka 33
ರಕ್ತಾವಸೇಕಾಞ್ಜನಾನಿ ನರತುಲ್ಯಾನ್ಯಜಾವಿಕೇ ||೩೧|| ತ್ರಿಗುಣಂ ಮಹಿಷೇ ಸೋಷ್ಟ್ರೇ ಗವಾಶ್ವೇ ದ್ವಿಗುಣಂ ತು ತತ್ | ಚತುರ್ಗುಣಂ ತು ನಾಗಾನಾಂ,... |೩೩|
View original
रक्तावसेकाञ्जनानि नरतुल्यान्यजाविके ||३१|| त्रिगुणं महिषे सोष्ट्रे गवाश्वे द्विगुणं तु तत् | चतुर्गुणं तु नागानां,... |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (32-33) · Śloka 33
...ಕೇವಲಂ ಸರ್ವಪಕ್ಷಿಣಾಮ್ ||೩೨|| ಪರಿಷೇಕಾನ್ ಪ್ರದೇಹಾಂಶ್ಚ ಸುಶೀತಾನವಚಾರಯೇತ್ | ಮಾಷಕಂ ತ್ವಞ್ಜನಸ್ಯೇಷ್ಟಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ನಸ್ಯತೋ ಹಿತಮ್ | ಪಾನೇ ಚತುರ್ಗುಣಂ ಪಥ್ಯಂ ವಮನೇಽಷ್ಟಗುಣಂ ಪುನಃ ||೩೩||
View original
...केवलं सर्वपक्षिणाम् ||३२|| परिषेकान् प्रदेहांश्च सुशीतानवचारयेत् | माषकं त्वञ्जनस्येष्टं द्विगुणं नस्यतो हितम् | पाने चतुर्गुणं पथ्यं वमनेऽष्टगुणं पुनः ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (34) · Śloka 34
ದೇಶಪ್ರಕೃತಿಸಾತ್ಮ್ಯರ್ತುವಿಷವೇಗಬಲಾಬಲಮ್ | ಪ್ರಧಾರ್ಯ ನಿಪುಣಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ತತಃ ಕರ್ಮ ಸಮಾಚರೇತ್ ||೩೪||
View original
देशप्रकृतिसात्म्यर्तुविषवेगबलाबलम् | प्रधार्य निपुणं बुद्ध्या ततः कर्म समाचरेत् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (35) · Śloka 35
ವೇಗಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಕರ್ಮೋಕ್ತಮಿದಂ ವಿಷವಿನಾಶನಮ್ | ಕರ್ಮಾವಸ್ಥಾವಿಶೇಷೇಣ ವಿಷಯೋರುಭಯೋಃ ಶೃಣು ||೩೫||
View original
वेगानुपूर्व्या कर्मोक्तमिदं विषविनाशनम् | कर्मावस्थाविशेषेण विषयोरुभयोः शृणु ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (36) · Śloka 36
ವಿವರ್ಣೇ ಕಠಿನೇ ಶೂನೇ ಸರುಜೇಽಙ್ಗೇ ವಿಷಾನ್ವಿತೇ | ತೂರ್ಣಂ ವಿಸ್ರವಣಂ ಕಾರ್ಯಮುಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ತತಃ ||೩೬||
View original
विवर्णे कठिने शूने सरुजेऽङ्गे विषान्विते | तूर्णं विस्रवणं कार्यमुक्तेन विधिना ततः ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (37) · Śloka 37
ಕ್ಷುಧಾರ್ತಮನಿಲಪ್ರಾಯಂ ತದ್ವಿಷಾರ್ತಂ ಸಮಾಹಿತಃ | ಪಾಯಯೇತ ರಸಂ ಸರ್ಪಿಃ ಶುಕ್ತಂ ಕ್ಷೌದ್ರಂ ತಥಾ ದಧಿ ||೩೭||
View original
क्षुधार्तमनिलप्रायं तद्विषार्तं समाहितः | पाययेत रसं सर्पिः शुक्तं क्षौद्रं तथा दधि ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (38) · Śloka 38
ತೃಡ್ದಾಹಘರ್ಮಸಮ್ಮೋಹೇ ಪೈತ್ತಂ ಪೈತ್ತವಿಷಾತುರಮ್ | ಶೀತೈಃ ಸಂವಾಹನಸ್ನಾನಪ್ರದೇಹೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೩೮||
View original
तृड्दाहघर्मसम्मोहे पैत्तं पैत्तविषातुरम् | शीतैः संवाहनस्नानप्रदेहैः समुपाचरेत् ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (39) · Śloka 39
ಶೀತೇ ಶೀತಪ್ರಸೇಕಾರ್ತಂ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ಕಫಕೃದ್ವಿಷಮ್ | ವಾಮಯೇದ್ವಮನೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಸ್ತಥಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮದಾನ್ವಿತಮ್ ||೩೯||
View original
शीते शीतप्रसेकार्तं श्लैष्मिकं कफकृद्विषम् | वामयेद्वमनैस्तीक्ष्णैस्तथा मूर्च्छामदान्वितम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (40) · Śloka 40
ಕೋಷ್ಠದಾಹರುಜಾಧ್ಮಾನಮೂತ್ರಸಙ್ಗರುಗನ್ವಿತಮ್ | ವಿರೇಚಯೇಚ್ಛಕೃದ್ವಾಯುಸಙ್ಗಪಿತ್ತಾತುರಂ ನರಮ್ ||೪೦||
View original
कोष्ठदाहरुजाध्मानमूत्रसङ्गरुगन्वितम् | विरेचयेच्छकृद्वायुसङ्गपित्तातुरं नरम् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (41) · Śloka 41
ಶೂನಾಕ್ಷಿಕೂಟಂ ನಿದ್ರಾರ್ತಂ ವಿವರ್ಣಾವಿಲಲೋಚನಮ್ | ವಿವರ್ಣಂ ಚಾಪಿ ಪಶ್ಯನ್ತಮಞ್ಜನೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೪೧||
View original
शूनाक्षिकूटं निद्रार्तं विवर्णाविललोचनम् | विवर्णं चापि पश्यन्तमञ्जनैः समुपाचरेत् ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (42-49) · Śloka 50
ಶಿರೋರುಗ್ಗೌರವಾಲಸ್ಯಹನುಸ್ತಮ್ಭಗಲಗ್ರಹೇ | ಶಿರೋ ವಿರೇಚಯೇತ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮನ್ಯಾಸ್ತಮ್ಭೇ ಚ ದಾರುಣೇ ||೪೨|| ನಷ್ಟಸಞ್ಜ್ಞಂ ವಿವೃತ್ತಾಕ್ಷಂ ಭಗ್ನಗ್ರೀವಂ ವಿರೇಚನೈಃ | ಚೂರ್ಣೈಃ ಪ್ರಧಮನೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಿಷಾರ್ತಂ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೪೩|| ತಾಡಯೇಚ್ಚ ಸಿರಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ತಸ್ಯ ಶಾಖಾಲಲಾಟಜಾಃ | ತಾಸ್ವಪ್ರಸಿಚ್ಯಮಾನಾಸು ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಶಸ್ತ್ರವಿತ್ ||೪೪|| ಕುರ್ಯಾತ್ ಕಾಕಪದಾಕಾರಂ ವ್ರಣಮೇವಂ ಸ್ರವನ್ತಿ ತಾಃ | ಸರಕ್ತಂ ಚರ್ಮ ಮಾಂಸಂ ವಾ ನಿಕ್ಷಿಪೇಚ್ಚಾಸ್ಯ ಮೂರ್ಧನಿ ||೪೫|| ಚರ್ಮವೃಕ್ಷಕಷಾಯಂ ವಾ ಕಲ್ಕಂ ವಾ ಕುಶಲೋ ಭಿಷಕ್ | ವಾದಯೇಚ್ಚಾಗದೈರ್ಲಿಪ್ತ್ವಾ ದುನ್ದುಭೀಂಸ್ತಸ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋಃ ||೪೬|| ಲಬ್ಧಸಞ್ಜ್ಞಂ ಪುನಶ್ಚೈನಮೂರ್ಧ್ವಂ ಚಾಧಶ್ಚ ಶೋಧಯೇತ್ | ನಿಃಶೇಷಂ ನಿರ್ಹರೇಚ್ಚೈವಂ ವಿಷಂ ಪರಮದುರ್ಜಯಮ್ ||೪೭|| ಅಲ್ಪಮಪ್ಯವಶಿಷ್ಟಂ ಹಿ ಭೂಯೋ ವೇಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ | ಕುರ್ಯಾದ್ವಾ ಸಾದವೈವರ್ಣ್ಯಜ್ವರಕಾಸಶಿರೋರುಜಃ ||೪೮|| ಶೋಫಶೋಷಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯತಿಮಿರಾರುಚಿಪೀನಸಾನ್ | ತೇಷು ಚಾಪಿ ಯಥಾದೋಷಂ ಪ್ರತಿಕರ್ಮ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ ||೪೯|| ವಿಷಾರ್ತೋಪದ್ರವಾಂಶ್ಚಾಪಿ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ |೫೦|
View original
शिरोरुग्गौरवालस्यहनुस्तम्भगलग्रहे | शिरो विरेचयेत् क्षिप्रं मन्यास्तम्भे च दारुणे ||४२|| नष्टसञ्ज्ञं विवृत्ताक्षं भग्नग्रीवं विरेचनैः | चूर्णैः प्रधमनैस्तीक्ष्णैर्विषार्तं समुपाचरेत् ||४३|| ताडयेच्च सिराः क्षिप्रं तस्य शाखाललाटजाः | तास्वप्रसिच्यमानासु मूर्ध्नि शस्त्रेण शस्त्रवित् ||४४|| कुर्यात् काकपदाकारं व्रणमेवं स्रवन्ति ताः | सरक्तं चर्म मांसं वा निक्षिपेच्चास्य मूर्धनि ||४५|| चर्मवृक्षकषायं वा कल्कं वा कुशलो भिषक् | वादयेच्चागदैर्लिप्त्वा दुन्दुभींस्तस्य पार्श्वयोः ||४६|| लब्धसञ्ज्ञं पुनश्चैनमूर्ध्वं चाधश्च शोधयेत् | निःशेषं निर्हरेच्चैवं विषं परमदुर्जयम् ||४७|| अल्पमप्यवशिष्टं हि भूयो वेगाय कल्पते | कुर्याद्वा सादवैवर्ण्यज्वरकासशिरोरुजः ||४८|| शोफशोषप्रतिश्यायतिमिरारुचिपीनसान् | तेषु चापि यथादोषं प्रतिकर्म प्रयोजयेत् ||४९|| विषार्तोपद्रवांश्चापि यथास्वं समुपाचरेत् |५०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (50) · Śloka 51
ಅಥಾರಿಷ್ಟಾಂ ವಿಮುಚ್ಯಾಶು ಪ್ರಚ್ಛಯಿತ್ವಾಽಙ್ಕಿತಂ ತಯಾ ||೫೦|| ದಹ್ಯಾತ್ತತ್ರ ವಿಷಂ ಸ್ಕನ್ನಂ ಭೂಯೋ ವೇಗಾಯ ಕಲ್ಪತೇ |೫೧|
View original
अथारिष्टां विमुच्याशु प्रच्छयित्वाऽङ्कितं तया ||५०|| दह्यात्तत्र विषं स्कन्नं भूयो वेगाय कल्पते |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (51-54) · Śloka 54
ಏವಮೌಷಧಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರೈಃ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗೈಶ್ಚ ಯತ್ನತಃ ||೫೧|| ವಿಷೇ ಹೃತಗುಣೇ ದೇಹಾದ್ಯದಾ ದೋಷಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ | ತದಾ ಪವನಮುದ್ವೃತ್ತಂ ಸ್ನೇಹಾದ್ಯೈಃ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ ||೫೨|| ತೈಲಮತ್ಸ್ಯಕುಲತ್ಥಾಮ್ಲವರ್ಜ್ಯೈರ್ವಿಷಹರಾಯುತೈಃ | ಪಿತ್ತಜ್ವರಹರೈಃ ಪಿತ್ತಂ ಕಷಾಯಸ್ನೇಹಬಸ್ತಿಭಿಃ ||೫೩|| ಕಫಮಾರಗ್ವಧಾದ್ಯೇನ ಸಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ಗಣೇನ ತು | ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನೈರಗದೈಶ್ಚೈವ ತಿಕ್ತೈ ರೂಕ್ಷೈಶ್ಚ ಭೋಜನೈಃ ||೫೪||
View original
एवमौषधिभिर्मन्त्रैः क्रियायोगैश्च यत्नतः ||५१|| विषे हृतगुणे देहाद्यदा दोषः प्रकुप्यति | तदा पवनमुद्वृत्तं स्नेहाद्यैः समुपाचरेत् ||५२|| तैलमत्स्यकुलत्थाम्लवर्ज्यैर्विषहरायुतैः | पित्तज्वरहरैः पित्तं कषायस्नेहबस्तिभिः ||५३|| कफमारग्वधाद्येन सक्षौद्रेण गणेन तु | श्लेष्मघ्नैरगदैश्चैव तिक्तै रूक्षैश्च भोजनैः ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (55) · Śloka 55
ವೃಕ್ಷಪ್ರಪಾತವಿಷಮಪತಿತಂ ಮೃತಮಮ್ಭಸಿ | ಉದ್ಬದ್ಧಂ ಚ ಮೃತಂ ಸದ್ಯಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೇನ್ನಷ್ಟಸಞ್ಜ್ಞವತ್ ||೫೫||
View original
वृक्षप्रपातविषमपतितं मृतमम्भसि | उद्बद्धं च मृतं सद्यश्चिकित्सेन्नष्टसञ्ज्ञवत् ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (56) · Śloka 56
ಗಾಢಂ ಬದ್ಧೇಽರಿಷ್ಟಯಾ ಪ್ರಚ್ಛಿತೇ ವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಲೇಪೈಸ್ತದ್ವಿಧೈರ್ವಾಽವಶಿಷ್ಟೈಃ | ಶೂನೇ ಗಾತ್ರೇ ಕ್ಲಿನ್ನಮತ್ಯರ್ಥಪೂತಿ ಜ್ಞೇಯಂ ಮಾಂಸಂ ತದ್ವಿಷಾತ್ ಪೂತಿ ಕಷ್ಟಮ್ ||೫೬||
View original
गाढं बद्धेऽरिष्टया प्रच्छिते वा तीक्ष्णैर्लेपैस्तद्विधैर्वाऽवशिष्टैः | शूने गात्रे क्लिन्नमत्यर्थपूति ज्ञेयं मांसं तद्विषात् पूति कष्टम् ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (57) · Śloka 58
ಸದ್ಯೋ ವಿದ್ಧಂ ನಿಸ್ರವೇತ್ ಕೃಷ್ಣರಕ್ತಂ ಪಾಕಂ ಯಾಯಾದ್ದಹ್ಯತೇ ಚಾಪ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಮ್ | ಕೃಷ್ಣೀಭೂತಂ ಕ್ಲಿನ್ನಮತ್ಯರ್ಥಪೂತಿ ಶೀರ್ಣಂ ಮಾಂಸಂ ಯಾತ್ಯಜಸ್ರಂ ಕ್ಷತಾಚ್ಚ ||೫೭|| ತೃಷ್ಣಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಭ್ರಾನ್ತಿದಾಹೌ ಜ್ವರಶ್ಚ ಯಸ್ಯ ಸ್ಯುಸ್ತಂ ದಿಗ್ಧವಿದ್ಧಂ ವ್ಯವಸ್ಯೇತ್ |೫೮|
View original
सद्यो विद्धं निस्रवेत् कृष्णरक्तं पाकं यायाद्दह्यते चाप्यभीक्ष्णम् | कृष्णीभूतं क्लिन्नमत्यर्थपूति शीर्णं मांसं यात्यजस्रं क्षताच्च ||५७|| तृष्णा मूर्च्छा भ्रान्तिदाहौ ज्वरश्च यस्य स्युस्तं दिग्धविद्धं व्यवस्येत् |५८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (58) · Śloka 59
ಪೂರ್ವೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವಮೇತಜ್ಜುಷ್ಟಂ ಯಸ್ಯಾಲಂ ವಿಷೇಣ ವ್ರಣಾಃ ಸ್ಯುಃ ||೫೮|| ಲೂತಾದಷ್ಟಾ ದಿಗ್ಧವಿದ್ಧಾ ವಿಷೈರ್ವಾ ಜುಷ್ಟಾ ಪ್ರಾಯಸ್ತೇ ವ್ರಣಾಃ ಪೂತಿಮಾಂಸಾಃ |೫೯|
View original
पूर्वोद्दिष्टं लक्षणं सर्वमेतज्जुष्टं यस्यालं विषेण व्रणाः स्युः ||५८|| लूतादष्टा दिग्धविद्धा विषैर्वा जुष्टा प्रायस्ते व्रणाः पूतिमांसाः |५९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (59-60) · Śloka 60
ತೇಷಾಂ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಪೂತಿಮಾಂಸಾನ್ಯಪೋಹ್ಯ ವಾರ್ಯೋಕೋಭಿಃ ಶೋಣಿತಂ ಚಾಪಹೃತ್ಯ ||೫೯|| ಹೃತ್ವಾ ದೋಷಾನ್ ಕ್ಷಿಪ್ರಮೂರ್ಧ್ವಂ ತ್ವಧಶ್ಚ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಿಞ್ಚೇತ್ ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ತ್ವಕ್ಕಷಾಯೈಃ | ಅನ್ತರ್ವಸ್ತ್ರಂ ದಾಪಯೇಚ್ಚ ಪ್ರದೇಹಾನ್ ಶೀತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರಾಜ್ಯಯುಕ್ತೈರ್ವಿಷಘ್ನೈಃ ||೬೦||
View original
तेषां युक्त्या पूतिमांसान्यपोह्य वार्योकोभिः शोणितं चापहृत्य ||५९|| हृत्वा दोषान् क्षिप्रमूर्ध्वं त्वधश्च सम्यक् सिञ्चेत् क्षीरिणां त्वक्कषायैः | अन्तर्वस्त्रं दापयेच्च प्रदेहान् शीतैर्द्रव्यैराज्ययुक्तैर्विषघ्नैः ||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (61) · Śloka 61
ಭಿನ್ನೇ ತ್ವಸ್ಥ್ನಾ ದುಷ್ಟಜಾತೇನ ಕಾರ್ಯಃ ಪೂರ್ವೋ ಮಾರ್ಗಃ ಪೈತ್ತಿಕೇ ಯೋ ವಿಷೇ ಚ |೬೧|
View original
भिन्ने त्वस्थ्ना दुष्टजातेन कार्यः पूर्वो मार्गः पैत्तिके यो विषे च |६१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (61-62) · Śloka 63
ತ್ರಿವೃದ್ವಿಶಲ್ಯೇ ಮಧುಕಂ ಹರಿದ್ರೇ ರಕ್ತಾ ನರೇನ್ದ್ರೋ ಲವಣಶ್ಚ ವರ್ಗಃ ||೬೧|| ಕಟುತ್ರಿಕಂ ಚೈವ ಸುಚೂರ್ಣಿತಾನಿ ಶೃಙ್ಗೇ ನಿದಧ್ಯಾನ್ಮಧುಸಂಯುತಾನಿ | ಏಷೋಽಗದೋ ಹನ್ತಿ ವಿಷಂ ಪ್ರಯುಕ್ತಃ ಪಾನಾಞ್ಜನಾಭ್ಯಞ್ಜನನಸ್ಯಯೋಗೈಃ ||೬೨|| ಅವಾರ್ಯವೀರ್ಯೋ ವಿಷವೇಗಹನ್ತಾ ಮಹಾಗದೋ ನಾಮ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಃ |೬೩|
View original
त्रिवृद्विशल्ये मधुकं हरिद्रे रक्ता नरेन्द्रो लवणश्च वर्गः ||६१|| कटुत्रिकं चैव सुचूर्णितानि शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि | एषोऽगदो हन्ति विषं प्रयुक्तः पानाञ्जनाभ्यञ्जननस्ययोगैः ||६२|| अवार्यवीर्यो विषवेगहन्ता महागदो नाम महाप्रभावः |६३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (63-64) · Śloka 65
ವಿಡಙ್ಗಪಾಠತ್ರಿಫಲಾಜಮೋದಾಹಿಙ್ಗೂನಿ ವಕ್ರಂ ತ್ರಿಕಟೂನಿ ಚೈವ ||೬೩|| ಸರ್ವಶ್ಚ ವರ್ಗೋ ಲವಣಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಸಚಿತ್ರಕಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೋ ನಿಧೇಯಃ | ಶೃಙ್ಗೇ ಗವಾಂ ಶೃಙ್ಗಮಯೇನ ಚೈವ ಪ್ರಚ್ಛಾದಿತಃ ಪಕ್ಷಮುಪೇಕ್ಷಿತಶ್ಚ ||೬೪|| ಏಷೋಽಗದಃ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಾನಾಂ ಜೇತಾ ವಿಷಾಣಾಮಜಿತೋ ಹಿ ನಾಮ್ನಾ |೬೫|
View original
विडङ्गपाठत्रिफलाजमोदाहिङ्गूनि वक्रं त्रिकटूनि चैव ||६३|| सर्वश्च वर्गो लवणः सुसूक्ष्मः सचित्रकः क्षौद्रयुतो निधेयः | शृङ्गे गवां शृङ्गमयेन चैव प्रच्छादितः पक्षमुपेक्षितश्च ||६४|| एषोऽगदः स्थावरजङ्गमानां जेता विषाणामजितो हि नाम्ना |६५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (65-67) · Śloka 68
ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಂ ಸುರದಾರು ಮುಸ್ತಾ ಕಾಲಾನುಸಾರ್ಯಾ ಕಟುರೋಹಿಣೀ ಚ ||೬೫|| ಸ್ಥೌಣೇಯಕಧ್ಯಾಮಕಗುಗ್ಗುಲೂನಿ ಪುನ್ನಾಗತಾಲೀಶಸುವರ್ಚಿಕಾಶ್ಚ | ಕುಟನ್ನಟೈಲಾಸಿತಸಿನ್ಧುವಾರಾಃ ಶೈಲೇಯಕುಷ್ಠೇ ತಗರಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ ||೬೬|| ರೋಧ್ರಂ ಜಲಂ ಕಾಞ್ಚನಗೈರಿಕಂ ಚ ಸಮಾಗಧಂ ಚನ್ದನಸೈನ್ಧವಂ ಚ | ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಸಮಾನಿ ಕೃತ್ವಾ ಶೃಙ್ಗೇ ನಿದಧ್ಯಾನ್ಮಧುಸಂಯುತಾನಿ ||೬೭|| ಏಷೋಽಗದಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರದಿಷ್ಟೋ ವಿಷಂ ನಿಹನ್ಯಾದಪಿ ತಕ್ಷಕಸ್ಯ |೬೮|
View original
प्रपौण्डरीकं सुरदारु मुस्ता कालानुसार्या कटुरोहिणी च ||६५|| स्थौणेयकध्यामकगुग्गुलूनि पुन्नागतालीशसुवर्चिकाश्च | कुटन्नटैलासितसिन्धुवाराः शैलेयकुष्ठे तगरं प्रियङ्गुः ||६६|| रोध्रं जलं काञ्चनगैरिकं च समागधं चन्दनसैन्धवं च | सूक्ष्माणि चूर्णानि समानि कृत्वा शृङ्गे निदध्यान्मधुसंयुतानि ||६७|| एषोऽगदस्तार्क्ष्य इति प्रदिष्टो विषं निहन्यादपि तक्षकस्य |६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (68-72) · Śloka 73
ಮಾಂಸೀಹರೇಣುತ್ರಿಫಲಾಮುರಙ್ಗೀರಕ್ತಾಲತಾಯಷ್ಟಿಕಪದ್ಮಕಾನಿ ||೬೮|| ವಿಡಙ್ಗತಾಲೀಶಸುಗನ್ಧಿಕೈಲಾತ್ವಕ್ಕುಷ್ಠಪತ್ರಾಣಿ ಸಚನ್ದನಾನಿ | ಭಾರ್ಗೀ ಪಟೋಲಂ ಕಿಣಿಹೀ ಸಪಾಠಾ ಮೃಗಾದನೀ ಕರ್ಕಟಿಕಾ ಪುರಶ್ಚ ||೬೯|| ಪಾಲಿನ್ದ್ಯಶೋಕೌ ಕ್ರಮುಕಂ ಸುರಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಸೂನಮಾರುಷ್ಕರಜಂ ಚ ಪುಷ್ಪಮ್ | ಸೂಕ್ಷ್ಮಾನಿ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಸಮಾನಿ ಶೃಙ್ಗೇ ನ್ಯಸೇತ್ ಸಪಿತ್ತಾನಿ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾಣಿ ||೭೦|| ವರಾಹಗೋಧಾಶಿಖಿಶಲ್ಲಕೀನಾಂ ಮಾರ್ಜಾರಜಂ ಪಾರ್ಷತನಾಕುಲೇ ಚ | ಯಸ್ಯಾಗದೋಽಯಂ ಸುಕೃತೋ ಗೃಹೇ ಸ್ಯಾನ್ನಾಮ್ನರ್ಷಭೋ ನಾಮ ನರರ್ಷಭಸ್ಯ ||೭೧|| ನ ತತ್ರ ಸರ್ಪಾಃ ಕುತ ಏವ ಕೀಟಾಸ್ತ್ಯಜನ್ತಿ ವೀರ್ಯಾಣಿ ವಿಷಾಣಿ ಚೈವ | ಏತೇನ ಭೇರ್ಯಃ ಪಟಹಾಶ್ಚ ದಿಗ್ಧಾ ನಾನದ್ಯಮಾನಾ ವಿಷಮಾಶು ಹನ್ಯುಃ ||೭೨|| ದಿಗ್ಧಾಃ ಪತಾಕಾಶ್ಚ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಸದ್ಯೋ ವಿಷಾಭಿಭೂತಾ ಹ್ಯವಿಷಾ ಭವನ್ತಿ |೭೩|
View original
मांसीहरेणुत्रिफलामुरङ्गीरक्तालतायष्टिकपद्मकानि ||६८|| विडङ्गतालीशसुगन्धिकैलात्वक्कुष्ठपत्राणि सचन्दनानि | भार्गी पटोलं किणिही सपाठा मृगादनी कर्कटिका पुरश्च ||६९|| पालिन्द्यशोकौ क्रमुकं सुरस्याः प्रसूनमारुष्करजं च पुष्पम् | सूक्ष्मानि चूर्णानि समानि शृङ्गे न्यसेत् सपित्तानि समाक्षिकाणि ||७०|| वराहगोधाशिखिशल्लकीनां मार्जारजं पार्षतनाकुले च | यस्यागदोऽयं सुकृतो गृहे स्यान्नाम्नर्षभो नाम नरर्षभस्य ||७१|| न तत्र सर्पाः कुत एव कीटास्त्यजन्ति वीर्याणि विषाणि चैव | एतेन भेर्यः पटहाश्च दिग्धा नानद्यमाना विषमाशु हन्युः ||७२|| दिग्धाः पताकाश्च निरीक्ष्य सद्यो विषाभिभूता ह्यविषा भवन्ति |७३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 40 (73-74) · Śloka 75
ಲಾಕ್ಷಾ ಹರೇಣುರ್ನಲದಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ ಶಿಗ್ರುದ್ವಯಂ ಯಷ್ಟಿಕಪೃಥ್ವಿಕಾಶ್ಚ ||೭೩|| ಚೂರ್ಣೀಕೃತೋಽಯಂ ರಜನೀವಿಮಿಶ್ರೋ ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ಸಹಿತೋ ನಿಧೇಯಃ | ಶೃಙ್ಗೇ ಗವಾಂ ಪೂರ್ವವದಾಪಿಧಾನಸ್ತತಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯೋಽಞ್ಜನನಸ್ಯಪಾನೈಃ ||೭೪|| ಸಞ್ಜೀವನೋ ನಾಮ ಗತಾಸುಕಲ್ಪಾನೇಷೋಽಗದೋ ಜೀವಯತೀಹ ಮರ್ತ್ಯಾನ್ |೭೫|
View original
लाक्षा हरेणुर्नलदं प्रियङ्गुः शिग्रुद्वयं यष्टिकपृथ्विकाश्च ||७३|| चूर्णीकृतोऽयं रजनीविमिश्रो सर्पिर्मधुभ्यां सहितो निधेयः | शृङ्गे गवां पूर्ववदापिधानस्ततः प्रयोज्योऽञ्जननस्यपानैः ||७४|| सञ्जीवनो नाम गतासुकल्पानेषोऽगदो जीवयतीह मर्त्यान् |७५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 41 (75) · Śloka 76
ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕೀಕಟ್ಫಲಮಾತುಲುಙ್ಗ್ಯಃ ಶ್ವೇತಾ ಗಿರಿಹ್ವಾ ಕಿಣಿಹೀ ಸಿತಾ ಚ ||೭೫|| ಸತಣ್ಡುಲೀಯೋಽಗದ ಏಷ ಮುಖ್ಯೋ ವಿಷೇಷು ದರ್ವೀಕರರಾಜಿಲಾನಾಮ್ |೭೬|
View original
श्लेष्मातकीकट्फलमातुलुङ्ग्यः श्वेता गिरिह्वा किणिही सिता च ||७५|| सतण्डुलीयोऽगद एष मुख्यो विषेषु दर्वीकरराजिलानाम् |७६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 42 (76-77) · Śloka 78
ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಸುಗನ್ಧಾ ನಗವೃತ್ತಿಕಾ ಚ ಶ್ವೇತಾ ಸಮಙ್ಗಾ ಸಮಭಾಗಯುಕ್ತಾ ||೭೬|| ದೇಯೋ ದ್ವಿಭಾಗಃ ಸುರಸಾಚ್ಛದಸ್ಯ ಕಪಿತ್ಥಬಿಲ್ವಾದಪಿ ದಾಡಿಮಾಚ್ಚ | ತಥಾಽರ್ಧಭಾಗಃ ಸಿತಸಿನ್ಧುವಾರಾದಙ್ಕೋಠಮೂಲಾದಪಿ ಗೈರಿಕಾಚ್ಚ ||೭೭|| ಏಷೋಽಗದಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೋ ನಿಹನ್ತಿ ವಿಶೇಷತೋ ಮಣ್ಡಲಿನಾಂ ವಿಷಾಣಿ |೭೮|
View original
द्राक्षा सुगन्धा नगवृत्तिका च श्वेता समङ्गा समभागयुक्ता ||७६|| देयो द्विभागः सुरसाच्छदस्य कपित्थबिल्वादपि दाडिमाच्च | तथाऽर्धभागः सितसिन्धुवारादङ्कोठमूलादपि गैरिकाच्च ||७७|| एषोऽगदः क्षौद्रयुतो निहन्ति विशेषतो मण्डलिनां विषाणि |७८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 43 (78-80) · Śloka 80
ವಂಶತ್ವಗಾರ್ದ್ರಾಽಽಮಲಕಂ ಕಪಿತ್ಥಂ ಕಟುತ್ರಿಕಂ ಹೈಮವತೀ ಸಕುಷ್ಠಾ ||೭೮|| ಕರಞ್ಜಬೀಜಂ ತಗರಂ ಶಿರೀಷಪುಷ್ಪಂ ಚ ಗೋಪಿತ್ತಯುತಂ ನಿಹನ್ತಿ | ವಿಷಾಣಿ ಲೂತೋನ್ದುರಪನ್ನಗಾನಾಂ ಕೈಟಂ ಚ ಲೇಪಾಞ್ಜನನಸ್ಯಪಾನೈಃ ||೭೯|| ಪುರೀಷಮೂತ್ರಾನಿಲಗರ್ಭಸಙ್ಗಾನ್ನಿಹನ್ತಿ ವರ್ತ್ಯಞ್ಜನನಾಭಿಲೇಪೈಃ | ಕಾಚಾರ್ಮಕೋಥಾನ್ ಪಟಲಾಂಶ್ಚ ಘೋರಾನ್ ಪುಷ್ಪಂ ಚ ಹನ್ತ್ಯಞ್ಜನನಸ್ಯಯೋಗೈಃ ||೮೦||
View original
वंशत्वगार्द्राऽऽमलकं कपित्थं कटुत्रिकं हैमवती सकुष्ठा ||७८|| करञ्जबीजं तगरं शिरीषपुष्पं च गोपित्तयुतं निहन्ति | विषाणि लूतोन्दुरपन्नगानां कैटं च लेपाञ्जननस्यपानैः ||७९|| पुरीषमूत्रानिलगर्भसङ्गान्निहन्ति वर्त्यञ्जननाभिलेपैः | काचार्मकोथान् पटलांश्च घोरान् पुष्पं च हन्त्यञ्जननस्ययोगैः ||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 44 (81) · Śloka 81
ಸಮೂಲಪುಷ್ಪಾಙ್ಕುರವಲ್ಕಬೀಜಾತ್ ಕ್ವಾಥಃ ಶಿರೀಷಾತ್ ತ್ರಿಕಟುಪ್ರಗಾಢಃ | ಸಲಾವಣಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತೋಽಥ ಪೀತೋ ವಿಶೇಷತಃ ಕೀಟವಿಷಂ ನಿಹನ್ತಿ ||೮೧||
View original
समूलपुष्पाङ्कुरवल्कबीजात् क्वाथः शिरीषात् त्रिकटुप्रगाढः | सलावणः क्षौद्रयुतोऽथ पीतो विशेषतः कीटविषं निहन्ति ||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 45 (82-83) · Śloka 83
ಕುಷ್ಠಂ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ದಾರ್ವೀ ಮಧುಕಂ ಲವಣದ್ವಯಮ್ | ಮಾಲತೀ ನಾಗಪುಷ್ಪಂ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ಮಧುರಾಣಿ ಚ ||೮೨|| ಕಪಿತ್ಥರಸಪಿಷ್ಟೋಽಯಂ ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುತಃ | ವಿಷಂ ಹನ್ತ್ಯಗದಃ ಸರ್ವಂ ಮೂಷಿಕಾಣಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ||೮೩||
View original
कुष्ठं त्रिकटुकं दार्वी मधुकं लवणद्वयम् | मालती नागपुष्पं च सर्वाणि मधुराणि च ||८२|| कपित्थरसपिष्टोऽयं शर्कराक्षौद्रसंयुतः | विषं हन्त्यगदः सर्वं मूषिकाणां विशेषतः ||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 46 (84-86) · Śloka 86
ಸೋಮರಾಜೀಫಲಂ ಪುಷ್ಪಂ ಕಟಭೀ ಸಿನ್ಧುವಾರಕಃ | ಚೋರಕೋ ವರುಣಃ ಕುಷ್ಠಂ ಸರ್ಪಗನ್ಧಾ ಸಸಪ್ತಲಾ ||೮೪|| ಪುನರ್ನವಾ ಶಿರೀಷಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಮಾರಗ್ವಧಾರ್ಕಜಮ್ | ಶ್ಯಾಮಾಽಮ್ಬಷ್ಠಾ ವಿಡಙ್ಗಾನಿ ತಥಾಽಮ್ರಾಶ್ಮನ್ತಕಾನಿ ಚ ||೮೫|| ಭೂಮೀ ಕುರಬಕಶ್ಚೈವ ಗಣ ಏಕಸರಃ ಸ್ಮೃತಃ | ಏಕಶೋ ದ್ವಿತ್ರಿಶೋ ವಾಽಪಿ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯೋ ವಿಷಾಪಹಃ ||೮೬||
View original
सोमराजीफलं पुष्पं कटभी सिन्धुवारकः | चोरको वरुणः कुष्ठं सर्पगन्धा ससप्तला ||८४|| पुनर्नवा शिरीषस्य पुष्पमारग्वधार्कजम् | श्यामाऽम्बष्ठा विडङ्गानि तथाऽम्राश्मन्तकानि च ||८५|| भूमी कुरबकश्चैव गण एकसरः स्मृतः | एकशो द्वित्रिशो वाऽपि प्रयोक्तव्यो विषापहः ||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ಪದಷ್ಟವಿಷಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां कल्पस्थाने सर्पदष्टविषचिकित्सितं नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon