Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātō grahōtpattimadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
View original
अथातो ग्रहोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
37. grahōtpattyadhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
nava skandādayaḥ prōktā bālānāṁ ya imē grahāḥ | śrīmantō divyavapuṣō nārīpuruṣavigrahāḥ ||3||
View original
नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः | श्रीमन्तो दिव्यवपुषो नारीपुरुषविग्रहाः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ētē guhasya rakṣārthaṁ kr̥ttikōmāgniśūlibhiḥ | sr̥ṣṭāḥ śaravaṇasthasya rakṣitasyātmatējasā ||4||
View original
एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः | सृष्टाः शरवणस्थस्य रक्षितस्यात्मतेजसा ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
strīvigrahā grahā yē tu nānārūpā mayēritāḥ | gaṅgōmākr̥ttikānāṁ tē bhāgā rājasatāmasāḥ ||5||
View original
स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः | गङ्गोमाकृत्तिकानां ते भागा राजसतामसाः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
naigamēṣastu pārvatyā sr̥ṣṭō mēṣānanō grahāḥ | kumāradhārī dēvasya guhasyātmasamaḥ sakhā ||6||
View original
नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहाः | कुमारधारी देवस्य गुहस्यात्मसमः सखा ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
skandāpasmārasañjñō yaḥ sō'gninā'gnisamadyutiḥ | sa ca skandasakhā nāma viśākha iti cōcyatē ||7||
View original
स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः सोऽग्निनाऽग्निसमद्युतिः | स च स्कन्दसखा नाम विशाख इति चोच्यते ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
skandaḥ sr̥ṣṭō bhagavatā dēvēna tripurāriṇā | bibharti cāraparāṁ sañjñāṁ kumāra iti sa grahaḥ ||8||
View original
स्कन्दः सृष्टो भगवता देवेन त्रिपुरारिणा | बिभर्ति चारपरां सञ्ज्ञां कुमार इति स ग्रहः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
bālalīlādharō yō'yaṁ dēvō rudrāgnisambhavaḥ | mithyācārēṣu bhagavān svayaṁ naiṣa pravartatē ||9||
View original
बाललीलाधरो योऽयं देवो रुद्राग्निसम्भवः | मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
kumāraḥ skandasāmānyādatra kēcidapaṇḍitāḥ | gr̥hṇātītyalpavijñānā bruvatē dēhacintakāḥ ||10||
View original
कुमारः स्कन्दसामान्यादत्र केचिदपण्डिताः | गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11-20) · Śloka 21
tatō bhagavati skandē surasēnāpatau kr̥tē | upatasthurgrahāḥ sarvē dīptaśaktidharaṁ guham ||11|| ūcuḥ prāñjalayaścainaṁ vr̥ttiṁ naḥ saṁvidhatsva vai | tēṣāmarthē tataḥ skandaḥ śivaṁ dēvamacōdayat ||12|| tatō grahāṁstānuvāca bhagavān bhaganētrahr̥t | tiryagyōniṁ mānuṣaṁ ca daivaṁ ca tritayaṁ jagat ||13|| parasparōpakārēṇa vartatē dhāryatē'pi ca | dēvā manuṣyān prīṇanti tairyagyōnīṁstathaiva ca ||14|| vartamānairyathākālaṁ śītavarṣōṣṇamārutaiḥ | ijyāñjalinamaskārajapahōmavratādibhiḥ ||15|| narāḥ samyak prayuktaiśca prīṇanti tridivēśvarān | bhāgadhēyaṁ vibhaktaṁ ca śēṣaṁ kiñcinna vidyatē ||16|| tadyuṣmākaṁ śubhā vr̥ttirbālēṣvēva bhaviṣyati | kulēṣu yēṣu nējyantē dēvāḥ pitara ēva ca ||17|| brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva guravō'tithayastathā | nivr̥ttācāraśaucēṣu parapākōpajīviṣu ||18|| utsannabalibhikṣēṣu bhinnakāṁsyōpabhōjiṣu | gr̥hēṣu tēṣu yē bālāstān gr̥hṇīdhvamaśaṅkitāḥ ||19|| tatra vō vipulā vr̥ttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati | ēvaṁ grahāḥ samutpannā bālān gr̥hṇanti cāpyataḥ ||20|| grahōpasr̥ṣṭā bālāstu duścikitsyatamā matāḥ |21|
View original
ततो भगवति स्कन्दे सुरसेनापतौ कृते | उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम् ||११|| ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै | तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत् ||१२|| ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् | तिर्यग्योनिं मानुषं च दैवं च त्रितयं जगत् ||१३|| परस्परोपकारेण वर्तते धार्यतेऽपि च | देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च ||१४|| वर्तमानैर्यथाकालं शीतवर्षोष्णमारुतैः | इज्याञ्जलिनमस्कारजपहोमव्रतादिभिः ||१५|| नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् | भागधेयं विभक्तं च शेषं किञ्चिन्न विद्यते ||१६|| तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति | कुलेषु येषु नेज्यन्ते देवाः पितर एव च ||१७|| ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवोऽतिथयस्तथा | निवृत्ताचारशौचेषु परपाकोपजीविषु ||१८|| उत्सन्नबलिभिक्षेषु भिन्नकांस्योपभोजिषु | गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः ||१९|| तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति | एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः ||२०|| ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः |२१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (21-22) · Śloka 22
vaikalyaṁ maraṇaṁ cāpi dhruvaṁ skandagrahē matam ||21|| skandagrahō'tyugratamaḥ sarvēṣvēva yataḥ smr̥taḥ | anyō vā sarvarūpastu na sādhyō graha ucyatē ||22||
View original
वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम् ||२१|| स्कन्दग्रहोऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः | अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 37
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē kumāratantrē grahōtpattyadhyāyō nāma(ēkādaśō'dhyāyaḥ, āditaḥ) saptatriṁśattamō'dhyāyaḥ ||37||
View original
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे ग्रहोत्पत्त्यध्यायो नाम(एकादशोऽध्यायः, आदितः) सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३७||
🔊 Audio coming soon