Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

37. grahōtpattyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాతో గ్రహోత్పత్తిమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथातो ग्रहोत्पत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

నవ స్కందాదయః ప్రోక్తా బాలానాం య ఇమే గ్రహాః | శ్రీమంతో దివ్యవపుషో నారీపురుషవిగ్రహాః ||3||

View original

नव स्कन्दादयः प्रोक्ता बालानां य इमे ग्रहाः | श्रीमन्तो दिव्यवपुषो नारीपुरुषविग्रहाः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ఏతే గుహస్య రక్షార్థం కృత్తికోమాగ్నిశూలిభిః | సృష్టాః శరవణస్థస్య రక్షితస్యాత్మతేజసా ||4||

View original

एते गुहस्य रक्षार्थं कृत्तिकोमाग्निशूलिभिः | सृष्टाः शरवणस्थस्य रक्षितस्यात्मतेजसा ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

స్త్రీవిగ్రహా గ్రహా యే తు నానారూపా మయేరితాః | గంగోమాకృత్తికానాం తే భాగా రాజసతామసాః ||5||

View original

स्त्रीविग्रहा ग्रहा ये तु नानारूपा मयेरिताः | गङ्गोमाकृत्तिकानां ते भागा राजसतामसाः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

నైగమేషస్తు పార్వత్యా సృష్టో మేషాననో గ్రహాః | కుమారధారీ దేవస్య గుహస్యాత్మసమః సఖా ||6||

View original

नैगमेषस्तु पार्वत्या सृष्टो मेषाननो ग्रहाः | कुमारधारी देवस्य गुहस्यात्मसमः सखा ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

స్కందాపస్మారసంజ్ఞో యః సోఽగ్నినాఽగ్నిసమద్యుతిః | స చ స్కందసఖా నామ విశాఖ ఇతి చోచ్యతే ||7||

View original

स्कन्दापस्मारसञ्ज्ञो यः सोऽग्निनाऽग्निसमद्युतिः | स च स्कन्दसखा नाम विशाख इति चोच्यते ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

స్కందః సృష్టో భగవతా దేవేన త్రిపురారిణా | బిభర్తి చారపరాం సంజ్ఞాం కుమార ఇతి స గ్రహః ||8||

View original

स्कन्दः सृष्टो भगवता देवेन त्रिपुरारिणा | बिभर्ति चारपरां सञ्ज्ञां कुमार इति स ग्रहः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

బాలలీలాధరో యోఽయం దేవో రుద్రాగ్నిసంభవః | మిథ్యాచారేషు భగవాన్ స్వయం నైష ప్రవర్తతే ||9||

View original

बाललीलाधरो योऽयं देवो रुद्राग्निसम्भवः | मिथ्याचारेषु भगवान् स्वयं नैष प्रवर्तते ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

కుమారః స్కందసామాన్యాదత్ర కేచిదపండితాః | గృహ్ణాతీత్యల్పవిజ్ఞానా బ్రువతే దేహచింతకాః ||10||

View original

कुमारः स्कन्दसामान्यादत्र केचिदपण्डिताः | गृह्णातीत्यल्पविज्ञाना ब्रुवते देहचिन्तकाः ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (11-20) · Śloka 21

తతో భగవతి స్కందే సురసేనాపతౌ కృతే | ఉపతస్థుర్గ్రహాః సర్వే దీప్తశక్తిధరం గుహం ||11|| ఊచుః ప్రాంజలయశ్చైనం వృత్తిం నః సంవిధత్స్వ వై | తేషామర్థే తతః స్కందః శివం దేవమచోదయత్ ||12|| తతో గ్రహాంస్తానువాచ భగవాన్ భగనేత్రహృత్ | తిర్యగ్యోనిం మానుషం చ దైవం చ త్రితయం జగత్ ||13|| పరస్పరోపకారేణ వర్తతే ధార్యతేఽపి చ | దేవా మనుష్యాన్ ప్రీణంతి తైర్యగ్యోనీంస్తథైవ చ ||14|| వర్తమానైర్యథాకాలం శీతవర్షోష్ణమారుతైః | ఇజ్యాంజలినమస్కారజపహోమవ్రతాదిభిః ||15|| నరాః సమ్యక్ ప్రయుక్తైశ్చ ప్రీణంతి త్రిదివేశ్వరాన్ | భాగధేయం విభక్తం చ శేషం కించిన్న విద్యతే ||16|| తద్యుష్మాకం శుభా వృత్తిర్బాలేష్వేవ భవిష్యతి | కులేషు యేషు నేజ్యంతే దేవాః పితర ఏవ చ ||17|| బ్రాహ్మణాః సాధవశ్చైవ గురవోఽతిథయస్తథా | నివృత్తాచారశౌచేషు పరపాకోపజీవిషు ||18|| ఉత్సన్నబలిభిక్షేషు భిన్నకాంస్యోపభోజిషు | గృహేషు తేషు యే బాలాస్తాన్ గృహ్ణీధ్వమశంకితాః ||19|| తత్ర వో విపులా వృత్తిః పూజా చైవ భవిష్యతి | ఏవం గ్రహాః సముత్పన్నా బాలాన్ గృహ్ణంతి చాప్యతః ||20|| గ్రహోపసృష్టా బాలాస్తు దుశ్చికిత్స్యతమా మతాః |21|

View original

ततो भगवति स्कन्दे सुरसेनापतौ कृते | उपतस्थुर्ग्रहाः सर्वे दीप्तशक्तिधरं गुहम् ||११|| ऊचुः प्राञ्जलयश्चैनं वृत्तिं नः संविधत्स्व वै | तेषामर्थे ततः स्कन्दः शिवं देवमचोदयत् ||१२|| ततो ग्रहांस्तानुवाच भगवान् भगनेत्रहृत् | तिर्यग्योनिं मानुषं च दैवं च त्रितयं जगत् ||१३|| परस्परोपकारेण वर्तते धार्यतेऽपि च | देवा मनुष्यान् प्रीणन्ति तैर्यग्योनींस्तथैव च ||१४|| वर्तमानैर्यथाकालं शीतवर्षोष्णमारुतैः | इज्याञ्जलिनमस्कारजपहोमव्रतादिभिः ||१५|| नराः सम्यक् प्रयुक्तैश्च प्रीणन्ति त्रिदिवेश्वरान् | भागधेयं विभक्तं च शेषं किञ्चिन्न विद्यते ||१६|| तद्युष्माकं शुभा वृत्तिर्बालेष्वेव भविष्यति | कुलेषु येषु नेज्यन्ते देवाः पितर एव च ||१७|| ब्राह्मणाः साधवश्चैव गुरवोऽतिथयस्तथा | निवृत्ताचारशौचेषु परपाकोपजीविषु ||१८|| उत्सन्नबलिभिक्षेषु भिन्नकांस्योपभोजिषु | गृहेषु तेषु ये बालास्तान् गृह्णीध्वमशङ्किताः ||१९|| तत्र वो विपुला वृत्तिः पूजा चैव भविष्यति | एवं ग्रहाः समुत्पन्ना बालान् गृह्णन्ति चाप्यतः ||२०|| ग्रहोपसृष्टा बालास्तु दुश्चिकित्स्यतमा मताः |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (21-22) · Śloka 22

వైకల్యం మరణం చాపి ధ్రువం స్కందగ్రహే మతం ||21|| స్కందగ్రహోఽత్యుగ్రతమః సర్వేష్వేవ యతః స్మృతః | అన్యో వా సర్వరూపస్తు న సాధ్యో గ్రహ ఉచ్యతే ||22||

View original

वैकल्यं मरणं चापि ध्रुवं स्कन्दग्रहे मतम् ||२१|| स्कन्दग्रहोऽत्युग्रतमः सर्वेष्वेव यतः स्मृतः | अन्यो वा सर्वरूपस्तु न साध्यो ग्रह उच्यते ||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 37

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాముత్తరతంత్రాంతర్గతే కుమారతంత్రే గ్రహోత్పత్త్యధ్యాయో నామ(ఏకాదశోఽధ్యాయః, ఆదితః) సప్తత్రింశత్తమోఽధ్యాయః ||37||

View original

इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे ग्रहोत्पत्त्यध्यायो नाम(एकादशोऽध्यायः, आदितः) सप्तत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३७||

🔊 Audio coming soon

37. grahōtpattyadhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi