Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਨਵਗ੍ਰਹਾਕਤਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातो नवग्रहाकृतिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋ ਨਵਗ੍ਰਹਾਕਤਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
अथातो नवग्रहाकृतिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਬਾਲਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸਾਧਨਂ ਚਾਪ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ | ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਾਰਣਂ ਚੈਵ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੈਕਮਨਾਃ ਸ਼ਣੁ ||੩||
बालग्रहाणां विज्ञानं साधनं चाप्यनन्तरम् | उत्पत्तिं कारणं चैव सुश्रुतैकमनाः शृणु ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-5) · Śloka 5
ਸ੍ਕਨ੍ਦਗ੍ਰਹਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰ ਏਵ ਚ | ਸ਼ਕੁਨੀ ਰੇਵਤੀ ਚੈਵ ਪੂਤਨਾ ਚਾਨ੍ਧਪੂਤਨਾ ||੪|| ਪੂਤਨਾ ਸ਼ੀਤਨਾਮਾ ਚ ਤਥੈਵ ਮੁਖਮਣ੍ਡਿਕਾ | ਨਵਮੋ ਨੈਗਮੇਸਸ਼੍ਚ ਯਃ ਪਿਤਗ੍ਰਹਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਃ ||੫||
स्कन्दग्रहस्तु प्रथमः स्कन्दापस्मार एव च | शकुनी रेवती चैव पूतना चान्धपूतना ||४|| पूतना शीतनामा च तथैव मुखमण्डिका | नवमो नैगमेषश्च यः पितृग्रहसञ्ज्ञितः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਧਾਤ੍ਰੀਮਾਤ੍ਰੋਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਾਪਚਾਰਾਚ੍ਛੌਚਭ੍ਰਸ੍ਟਾਨ੍ਮਙ੍ਗਲਾਚਾਰਹੀਨਾਨ੍ | ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ ਹਸ੍ਟਾਂਸ੍ਤਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ ਤਾਡਿਤਾਨ੍ ਵਾ ਪੂਜਾਹੇਤੋਰ੍ਹਿਂਸ੍ਯੁਰੇਤੇ ਕੁਮਾਰਾਨ੍ ||੬||
धात्रीमात्रोः प्राक्प्रदिष्टापचाराच्छौचभ्रष्टान्मङ्गलाचारहीनान् | त्रस्तान् हृष्टांस्तर्जितान् ताडितान् वा पूजाहेतोर्हिंस्युरेते कुमारान् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ੍ਥਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੋ ਦੇਹਂ ਦ੍ਰਸ੍ਟੁਂ ਮਾਨੁਸੈਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਃ | ਆਪ੍ਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯਾਭਿਧਾਸ੍ਯੇ ਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਯੇਸਾਂ ਯਾਨਿ ਦੇਹੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੭||
ऐश्वर्यस्थास्ते न शक्या विशन्तो देहं द्रष्टुं मानुषैर्विश्वरूपाः | आप्तं वाक्यं तत्समीक्ष्याभिधास्ये लिङ्गान्येषां यानि देहे भवन्ति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8) · Śloka 8
ਸ਼ੂਨਾਕ੍ਸਃ ਕ੍ਸਤਜਸਗਨ੍ਧਿਕਃ ਸ੍ਤਨਦ੍ਵਿਡ੍ ਵਕ੍ਰਾਸ੍ਯੋ ਹਤਚਲਿਤੈਕਪਕ੍ਸ੍ਮਨੇਤ੍ਰਃ | ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸੁਲੁਲਿਤਚਕ੍ਸੁਰਲ੍ਪਰੋਦੀ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਰ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਚ ਗਾਢਮੁਸ੍ਟਿਵਰ੍ਚਾਃ ||੮||
शूनाक्षः क्षतजसगन्धिकः स्तनद्विड् वक्रास्यो हतचलितैकपक्ष्मनेत्रः | उद्विग्नः सुलुलितचक्षुरल्परोदी स्कन्दार्तो भवति च गाढमुष्टिवर्चाः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (9) · Śloka 9
ਨਿਃਸਞ੍ਜ੍ਞੋ ਭਵਤਿ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇਤ੍ਸਸਞ੍ਜ੍ਞਃ ਸਂਰਬ੍ਧਃ ਕਰਚਰਣੈਸ਼੍ਚ ਨਤ੍ਯਤੀਵ | ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਸਜਤਿ ਵਿਨਦ੍ਯ ਜਮ੍ਭਮਾਣਃ ਫੇਨਂ ਚ ਪ੍ਰਸਜਤਿ ਤਤ੍ਸਖਾਭਿਪਨ੍ਨਃ ||੯||
निःसञ्ज्ञो भवति पुनर्भवेत्ससञ्ज्ञः संरब्धः करचरणैश्च नृत्यतीव | विण्मूत्रे सृजति विनद्य जृम्भमाणः फेनं च प्रसृजति तत्सखाभिपन्नः ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (10) · Śloka 10
ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਙ੍ਗੋ ਭਯਚਕਿਤੋ ਵਿਹਙ੍ਗਗਨ੍ਧਿਃ ਸਂਸ੍ਰਾਵਿਵ੍ਰਣਪਰਿਪੀਡਿਤਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ | ਸ੍ਫੋਟੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਚਿਤਤਨੁਃ ਸਦਾਹਪਾਕੈਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭਵਤਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਕ੍ਸਤਃ ਸ਼ਕੁਨ੍ਯਾ ||੧੦||
स्रस्ताङ्गो भयचकितो विहङ्गगन्धिः संस्राविव्रणपरिपीडितः समन्तात् | स्फोटैश्च प्रचिततनुः सदाहपाकैर्विज्ञेयो भवति शिशुः क्षतः शकुन्या ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11) · Śloka 11
ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਯੋ ਹਰਿਤਮਲੋਤਿਪਾਣ੍ਡੁਦੇਹਃ ਸ਼੍ਯਾਵੋ ਵਾ ਜ੍ਵਰਮੁਖਪਾਕਵੇਦਨਾਰ੍ਤਃ | ਰੇਵਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਥਿਤਤਨੁਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਨਾਸਂ ਮਦ੍ਨਾਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮਭਿਪੀਡਿਤਃ ਕੁਮਾਰਃ ||੧੧||
रक्तास्यो हरितमलोऽतिपाण्डुदेहः श्यावो वा ज्वरमुखपाकवेदनार्तः | रेवत्या व्यथिततनुश्च कर्णनासं मृद्नाति ध्रुवमभिपीडितः कुमारः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (12) · Śloka 12
ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਸੁਖਂ ਦਿਵਾ ਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਡ੍ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਜਤਿ ਚ ਕਾਕਤੁਲ੍ਯਗਨ੍ਧਿਃ | ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਰ੍ਤੋ ਹਸਿਤਤਨੂਰੁਹਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤਸ੍ਣਾਲੁਰ੍ਭਵਤਿ ਚ ਪੂਤਨਾਗਹੀਤਃ ||੧੨||
स्रस्ताङ्गः स्वपिति सुखं दिवा न रात्रौ विड् भिन्नं सृजति च काकतुल्यगन्धिः | छर्द्याऽऽर्तो हृषिततनूरुहः कुमारस्तृष्णालुर्भवति च पूतनागृहीतः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13) · Śloka 13
ਯੋ ਦ੍ਵੇਸ੍ਟਿ ਸ੍ਤਨਮਤਿਸਾਰਕਾਸਹਿਕ੍ਕਾਚ੍ਛਰ੍ਦੀਭਿਰ੍ਜ੍ਵਰਸਹਿਤਾਭਿਰਰ੍ਦ੍ਯਮਾਨਃ | ਦੁਰ੍ਵਰ੍ਣਃ ਸਤਤਮਧਃਸ਼ਯੋਮ੍ਲਗਨ੍ਧਿਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰੂਯੁਰ੍ਭਿਸਜ ਇਹਾਨ੍ਧਪੂਤਨਾਰ੍ਤਮ੍ ||੧੩||
यो द्वेष्टि स्तनमतिसारकासहिक्काच्छर्दीभिर्ज्वरसहिताभिरर्द्यमानः | दुर्वर्णः सततमधःशयोऽम्लगन्धिस्तं ब्रूयुर्भिषज इहान्धपूतनार्तम् ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (14) · Śloka 14
ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨੋ ਭਸ਼ਮਤਿਵੇਪਤੇ ਪ੍ਰਰੁਦ੍ਯਾਤ੍ ਸਂਲੀਨਃ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਚ ਯਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜਃ | ਵਿਸ੍ਰਾਙ੍ਗੋ ਭਸ਼ਮਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ ਚ ਯਸ੍ਤਂ ਜਾਨੀਯਾਦ੍ਭਿਸਗਿਹ ਸ਼ੀਤਪੂਤਨਾਰ੍ਤਮ੍ ||੧੪||
उद्विग्नो भृशमतिवेपते प्ररुद्यात् संलीनः स्वपिति च यस्य चान्त्रकूजः | विस्राङ्गो भृशमतिसार्यते च यस्तं जानीयाद्भिषगिह शीतपूतनार्तम् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (15) · Śloka 15
ਮ੍ਲਾਨਾਙ੍ਗਃ ਸੁਰੁਚਿਰਪਾਣਿਪਾਦਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਬਹ੍ਵਾਸ਼ੀ ਕਲੁਸਸਿਰਾਵਤੋਦਰੋ ਯਃ | ਸੋਦ੍ਵੇਗੋ ਭਵਤਿ ਚ ਮੂਤ੍ਰਤੁਲ੍ਯਗਨ੍ਧਿਃ ਸ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰਿਹ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਿਕਾਰ੍ਤਃ ||੧੫||
म्लानाङ्गः सुरुचिरपाणिपादवक्त्रो बह्वाशी कलुषसिरावृतोदरो यः | सोद्वेगो भवति च मूत्रतुल्यगन्धिः स ज्ञेयः शिशुरिह वक्त्रमण्डिकार्तः ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (16) · Śloka 16
ਯਃ ਫੇਨਂ ਵਮਤਿ ਵਿਨਮ੍ਯਤੇ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਸੋਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਵਿਲਪਤਿ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਮੀਕ੍ਸਮਾਣਃ | ਜ੍ਵਰ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਤਤਮਥੋ ਵਸਾਸਗਨ੍ਧਿਰ੍ਨਿਃਸਞ੍ਜ੍ਞੋ ਭਵਤਿ ਹਿ ਨੈਗਮੇਸਜੁਸ੍ਟਃ ||੧੬||
यः फेनं वमति विनम्यते च मध्ये सोद्वेगम् विलपति चोर्ध्वमीक्षमाणः | ज्वर्येत प्रततमथो वसासगन्धिर्निःसञ्ज्ञो भवति हि नैगमेषजुष्टः ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (17) · Śloka 17
ਪ੍ਰਸ੍ਤਬ੍ਧੋ ਯਃ ਸ੍ਤਨਦ੍ਵੇਸੀ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਚਾਵਿਸ਼ਨ੍ਮੁਹੁਃ | ਤਂ ਬਾਲਮਚਿਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਹਃ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਲਕ੍ਸਣਃ ||੧੭||
प्रस्तब्धो यः स्तनद्वेषी मुह्यते चाविशन्मुहुः | तं बालमचिराद्धन्ति ग्रहः सम्पूर्णलक्षणः ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (18) · Śloka 18
ਵਿਪਰੀਤਮਤਃ ਸਾਧ੍ਯਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸੇਦਚਿਰਾਰ੍ਦਿਤਮ੍ |੧੮|
विपरीतमतः साध्यं चिकित्सेदचिरार्दितम् |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (18-20) · Śloka 20
ਗਹੇ ਪੁਰਾਣਹਵਿਸਾਭ੍ਯਜ੍ਯ ਬਾਲਂ ਸ਼ੁਚੌ ਸ਼ੁਚਿਃ ||੧੮|| ਸਰ੍ਸਪਾਨ੍ ਪ੍ਰਕਿਰੇਤ੍ਤੇਸਾਂ ਤੈਲੈਰ੍ਦੀਪਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ | ਸਦਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਂ ਚਾਪਿ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍ ||੧੯|| ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੌਸਧੀਬੀਜੈਰ੍ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਰਲਙ੍ਕ੍ਰਤਮ੍ | ਅਗ੍ਨਯੇ ਕਤ੍ਤਿਕਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ ||੨੦||
गृहे पुराणहविषाऽभ्यज्य बालं शुचौ शुचिः ||१८|| सर्षपान् प्रकिरेत्तेषां तैलैर्दीपं च कारयेत् | सदा सन्निहितं चापि जुहुयाद्धव्यवाहनम् ||१९|| सर्वगन्धौषधीबीजैर्गन्धमाल्यैरलङ्क्रतम् | अग्नये कृत्तिकाभ्यश्च स्वाहा स्वाहेति सन्ततम् ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (21) · Śloka 21
ਨਮਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਯ ਦੇਵਾਯ ਗ੍ਰਹਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ | ਸ਼ਿਰਸਾ ਤ੍ਵਾਭਿਵਨ੍ਦੇਹਂ ਪ੍ਰਤਿਗਹ੍ਣੀਸ੍ਵ ਮੇ ਬਲਿਮ੍ | ਨੀਰੁਜੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰ੍ਮੇ ਜਾਯਤਾਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ||੨੧||
नमः स्कन्दाय देवाय ग्रहाधिपतये नमः | शिरसा त्वाऽभिवन्देऽहं प्रतिगृह्णीष्व मे बलिम् | नीरुजो निर्विकारश्च शिशुर्मे जायतां द्रुतम् ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 27
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਕੁਮਾਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਨਵਗ੍ਰਹਾਕਤਿਵਿਜ੍ਞਾਨੀਯੋ ਨਾਮ (ਪ੍ਰਥਮੋਧ੍ਯਾਯਃ, ਆਦਿਤਃ) ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੨੭||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे नवग्रहाकृतिविज्ञानीयो नाम (प्रथमोऽध्यायः, आदितः) सप्तविंशोऽध्यायः ||२७||
🔊 Audio coming soon