20. nasyavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana nasyavidhiradhyAyaH, nasyasya viShayaH (2-1) · Śloka 1

பஞ்ஹ்சகர்மோக்திப்ரஸ்தாவே வமநவிரேகாந்வாஸநநிரூஹாநுக்த்வா நஸ்யவிதிமாஹ - - - - அதாதோ நஸ்யவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ஊர்த்வஜத்ருவிகாரேஷு விஶேஷாந்நஸ்யமிஷ்யதே| நாஸா ஹி ஶிரஸோ த்வாரஂ தேந தத்வ்யாப்ய ஹந்தி தாந்||௧||

Adhikarana nasyabhedAH (2) · Śloka 2

விரேசநஂ பஂஹணஂ ச ஶமநஂ ச த்ரிதாऽபி தத்| |௨|

Adhikarana virecananasyasya viShayaH (2-3) · Śloka 3

தத்ர பூர்வஂ விரேசநாக்யஸ்யோபயோகமாஹ - - - - | விரேசநஂ ஶிரஃஶூலஜாட்யஸ்யந்தகலாமயே||௨|| ஶோபகண்டகமிக்ரந்திகுஷ்டாபஸ்மாரபீநஸே| |௩|

Adhikarana bRuMhaNanasyasya viShayaH (3-4) · Śloka 4

| பஂஹணஂ வாதஜே ஶூலே ஸூர்யாவர்தே ஸ்வரக்ஷயே||௩|| நாஸாஸ்யஶோஷே வாக்ஸங்கே கச்ச்ரபோதேऽவபாஹுகே| |௪|

Adhikarana shamananasyasya viShayaH (4) · Śloka 4

| ஶமநஂ நீலிகாவ்யங்ககேஶதோஷாக்ஷிராஜிஷு||௪||

Adhikarana virecananasyasya dravyANi (5) · Śloka 5

யதாஸ்வஂ யௌகிகைஃ ஸ்நேஹைர்யதாஸ்வஂ ச ப்ரஸாதிதைஃ| கல்கக்வாதாதிபிஶ்சாத்யஂ மதுபட்வாஸவைரபி||௫||

Adhikarana bRuMhaNanasyasya dravyANi, shamananasyasya dravyANi (6) · Śloka 6

பஂஹணஂ தந்வமாஂஸோத்தரஸாஸக்ऽऽகபுரைரபி| ஶமநஂ யோஜயேத்பூர்வைஃ க்ஷீரேண ஸலிலேந வா||௬||

Adhikarana marshAdaya pa~jca nasyabhedAH (7-8) · Śloka 8

அதுநாऽந்யாநபி நஸ்யவிஶேஷாநாஹ - - - - மர்ஶஶ்ச ப்ரதிமர்ஶஶ்ச த்விதா ஸ்நேஹோऽத்ர மாத்ரயா| கல்காத்யைரவபீடஸ்து ஸ தீக்ஷ்ணைர்மூர்த்தரேசநஃ||௭|| த்மாநஂ விரேசநஶ்சூர்ணோ| |௮|

Adhikarana pradhamanasya vidhiH, pradhamanaya bahudoShaharatve yuktiH (8-9) · Śloka 9

கதஂ புநரஸௌ நாஸாயாஂ த்மாபயிதவ்யஃ ? இத்யாஹ - - - - யுஞ்ஜ்யாத்தஂ முகவாயுநா| ஷடங்குலத்விமுகயா நாட்யா பேஷஜகர்பயா||௮|| ஸ ஹி பூரிதரஂ தோஷஂ சூர்ணத்வாதபகர்ஷதி| |௯|

Adhikarana bindumAnam, marshasya mAtrAtrayam, avapIDashirovirecanayormAtrAtrayam (9-11) · Śloka 11

அதுநா மர்ஶஸ்நேஹஸ்ய பரிமாணமதிகத்யாஹ - - - - | ப்ரதேஶிந்யங்குலீபர்வத்வயாந்மக்நஸமுத்ததாத்||௯|| யாவத்பத்யஸௌ பிந்துர்தஶாஷ்டௌ ஷட் க்ரமேண தே| மர்ஶஸ்யோத்கஷ்டமத்யோநா மாத்ராஸ்தா ஏவ ச க்ரமாத்||௧௦|| பிந்துத்வயோநாஃ கல்காதேஃ| |௧௧|

Adhikarana pItatoyAdInAM nasyaniShedhaH (11-13) · Śloka 13

அதுநா யேஷாஂ நஸ்யமயுக்தஂ தாநாஹ - - - - யோஜயேந்ந து நாவநம்| தோயமத்யகரஸ்நேஹபீதாநாஂ பாதுமிச்சதாம்||௧௧|| புக்தபக்தஶிரஃஸ்நாதஸ்நாதுகாமஸ்ருதாஸஜாம்| நவபீநஸவேகார்தஸூதிகாஶ்வாஸகாஸிநாம்||௧௨|| ஶுத்தாநாஂ தத்தபஸ்தீநாஂ ததாऽநார்தவதுர்திநே| அந்யத்ராத்யயிகாத்வ்யாதேஃ|௧௩|

Adhikarana nasyakAlaH (13-16) · Śloka 16

ஸாம்ப்ரதஂ யத்ர காலே யத்ர ச தோஷே நஸ்யஂ ப்ரயோஜ்யஂ தத்தர்ஶநார்தமாஹ - - - - | அத நஸ்யஂ ப்ரயோஜயேத்||௧௩|| ப்ராதஃ ஶ்லேஷ்மணி, மத்யாஹ்நே பித்தே, ஸாயஂநிஶோஶ்சலே| ஸ்வஸ்தவத்தே து பூர்வாஹ்ணே ஶரத்காலவஸந்தயோஃ||௧௪|| ஶீதே மத்யஂதிநே, க்ரீஷ்மே ஸாயஂ வர்ஷாஸு ஸாதபே| வாதாபிபூதே ஶிரஸி ஹித்மாயாமபதாநகே||௧௫|| மந்யாஸ்தம்பே ஸ்வரப்ரஂஶே ஸாயஂப்ராதர்திநேதிநே| ஏகாஹாந்தரமந்யத்ர|௧௬|

Adhikarana nasyAvRutteravadhiH (16) · Śloka 16

| ஸப்தாஹஂ ச ததாசரேத்||௧௬||

Adhikarana nasyavidhiH, nasye puThasa~gkhyA (17-21) · Śloka 21

இதாநீஂ யாதஶஸ்ய புருஷஸ்ய யதாஸ்திதஸ்ய நஸ்யஂ தேயஂ ததாऽऽஹ - - - - ஸ்நிக்தஸ்விந்நோத்தமாங்கஸ்ய ப்ராக்கதாவஶ்யகஸ்ய ச| நிவாதஶயநஸ்தஸ்ய ஜத்ரூர்த்வஂ ஸ்வேதயேத் புநஃ||௧௭|| அதோத்தாநுர்ஜுதேஹஸ்ய பாணிபாதே ப்ரஸாரிதே| கிஞ்சிதுந்நதபாதஸ்ய கிஞ்சிந்மூர்த்தநி நாமிதே||௧௮|| நாஸாபுடஂ பிதாயைகஂ பர்யாயேண நிஷேசயேத்| உஷ்ணாம்புதப்தஂ பைஷ்ஜ்யஂ ப்ரணாட்யா பிசுநாऽதவா||௧௯|| தத்தே பாததலஸ்கந்தஹஸ்தகர்ணாதி மர்தயேத்| ஶநைருச்சித்ய நிஷ்டீவேத்பார்ஶ்வயோருபயோஸ்ததஃ||௨௦|| ஆபேஷஜக்ஷயாதேவஂ த்விஸ்த்ரிர்வா நஸ்யமாசரேத்| |௨௧|

Adhikarana nasyamUrcchAyAM pratIkAraH (21) · Śloka 21

யதி ச நஸ்யே தீயமாநே பேஷஜவேகாதஸாத்ம்யேந வா மூர்ச்சா ஸ்யாத் ததா கிஂ கார்யம் ? இத்யாஹ - - - - | மூர்ச்சாயாஂ ஶீததோயேந ஸிஞ்சேத்பரிஹரந் ஶிரஃ||௨௧||

Adhikarana virecananasyAnte snehanaM nasyam (22) · Śloka 22

ஸ்நேஹஂ விரேசநஸ்யாந்தே தத்யாத்தோஷாத்யபேக்ஷயா| |௨௨|

Adhikarana nasyAnte uttAnashayanam (22) · Śloka 22

| நஸ்யாந்தே வாக்ஶதஂ திஷ்டேதுத்தாநஃ|௨௨|

Adhikarana tato dhUmagaNDUShau (22-23) · Śloka 23

| தாரயேத்ததஃ||௨௨|| தூமஂ பீத்வா கவோஷ்ணாம்புகவலாந் கண்டஶுத்தயே| |௨௩|

Adhikarana snehananasyasya samyagyogahInayogAtiyogaH (23-24) · Śloka 24

| ஸம்யக்ஸ்நிக்தே ஸுகோச்ச்வாஸஸ்வப்நபோதாக்ஷபாடவம்||௨௩|| ரூக்ஷேऽக்ஷிஸ்தப்ததா ஶோஷோ நாஸாஸ்யே மூர்த்தஶூந்யதா| ஸ்நிக்தேऽதி கண்டூகுருதாப்ரஸேகாருசிபீநஸாஃ||௨௪||

Adhikarana virecananasyasya samyagyogahInayogAtiyogAH (25) · Śloka 25

ஸுவிரிக்தேऽக்ஷிலகுதாவக்க்ரஸ்வரவிஶுத்தயஃ| துர்விரிக்தே கதோத்ரேகஃ, க்ஷாமதாऽதிவிரேசிதே||௨௫||

Adhikarana pratimarshasya viShayaH (26) · Śloka 26

அதுநா ப்ரதிமர்ஶஸ்ய விஷயஂ ஸூசயிதுமாஹ - - - - ப்ரதிமர்ஶஃ க்ஷதக்ஷாமபாலவத்தஸுகாத்மஸு| ப்ரயோஜ்யோऽகாலவர்ஷேऽபி|௨௬|

Adhikarana duShTapInasAdau pratimarshaniShedhaH (26-27) · Śloka 27

| ந த்விஷ்டோ துஷ்டபீநஸே||௨௬|| மத்யபீதேऽபலஶ்ரோத்ரே கமிதூஷிதமூர்த்தநி| உத்கஷ்டோத்க்லிஷ்டதோஷே ச, ஹீநமாத்ரதயா ஹி ஸஃ||௨௭||

Adhikarana pratimarshasya pa~jcadasha kAlAH (28-29) · Śloka 29

நிஶாஹர்புக்தவாந்தாஹஃ ஸ்வப்நாத்வஶ்ரமரேதஸாம்| ஶிரோப்யஞ்ஜநகண்டூஷப்ரஸ்ராவாஞ்ஜநவர்சஸாம்||௨௮|| தந்தகாஷ்டஸ்ய ஹாஸஸ்ய யோஜ்யோऽந்தேऽஸௌ த்விபிந்துகஃ| |௨௯|

Adhikarana uktakAlAnAM phalam (29-30) · Śloka 30

| பஞ்சஸு ஸ்ரோதஸாஂ ஶுத்திஃ, க்லமநாஶஸ்த்ரிஷு க்ரமாத்||௨௯|| தக்பலஂ பஞ்சஸு, ததோ தந்ததார்ட்யஂ மருச்சமஃ| |௩௦|

Adhikarana vayovisheSheNa nasyadhUmakavalashodhanAnAM niShedhaH (30-31) · Śloka 31

அதுநா நஸ்யஸ்ய தூமாதீநாஂ ச புருஷவிஶேஷே நியமஂ குர்வந்நாஹ - - - - | ந நஸ்யமூநஸப்தாப்தே நாதீதாஶீதிவத்ஸரே||௩௦|| ந சோநாஷ்டாதஶே தூமஃ, கவலோ நோநபஞ்சமே| ந ஶுத்திரூநதஶமே ந சாதிக்ராந்தஸப்ததௌ||௩௧||

Adhikarana pratimarshasya sukhasevyatvam (32-33) · Śloka 33

ஆஜந்மமரணஂ ஶஸ்தஃ ப்ரதிமர்ஶஸ்து பஸ்திவத்| மர்ஶவச்ச குணாந் குர்யாத்ஸ ஹி நித்யோபஸேவநாத்||௩௨|| ந சாத்ர யந்த்ரணா நாபி வ்யாபத்ப்யோ மர்ஶவத்பயம்| |௩௩|

Adhikarana nityanasye tailamevocitam (33-34) · Śloka 34

| தைலமேவ ச நஸ்யார்தே நித்யாப்யாஸேந ஶஸ்யதே||௩௩|| ஶிரஸஃ ஶ்லேஷ்மதாமத்வாத்ஸ்நேஹாஃ ஸ்வஸ்தஸ்ய நேதரே| |௩௪|

Adhikarana marshapratimarshAdiShu visheShaguNotkarShApakRuShTatvam (34-36) · Śloka 36

| ஆஶுகச்சிரகாரித்வஂ குணோத்கர்ஷாபகஷ்டதா||௩௪|| மர்ஶே ச ப்ரதிமர்ஶே ச விஶேஷோ ந பவேத்யதி| கோ மர்ஶஂ ஸபரீஹாரஂ ஸாபதஂ ச பஜேத்ததஃ||௩௫|| அச்சபாநவிசாராக்யௌ குடீவாதாதபஸ்திதீ| அந்வாஸமாத்ராபஸ்தீ ச தத்வதேவ விநிர்திஶேத்||௩௬||

Adhikarana aNutailam (37-38) · Śloka 38

இதாநீஂ நஸ்யமணுதைலஂ நிர்திதிக்ஷுராஹ - - - - ஜீவந்தீஜலதேவதாருஜலதத்வக்ऽऽஸேவ்யகோபீஹிமஂ தார்வீத்வங்மதுகப்லவாகுருவரீபுண்ட்ராஹ்விபில்வோத்பலம்| தாவந்யௌ ஸுரபிஂ ஸ்திரே கமிஹரஂ பத்ரஂ த்ருடிஂ ரேணுகாஂ கிஞ்ஜல்கஂ கமலாத்பலாஂ ஶதகுணே திவ்யேऽம்பஸிக்வாதயேத்||௩௭|| தைலாத்ரஸஂ தஶகுணஂ பரிஶேஷ்ய தேந தைலஂ பசேத ஸலிலேந தஶைவ வாராந்| பாகே க்ஷிபேச்ச தஶமே ஸமமாஜதுக்தஂ நஸ்யஂ மஹாகுணமுஶந்த்யணுதைலமேதத்||௩௮||

Adhikarana nasyashIlanasya phalam (20) · Śloka 20

கநோந்நதப்ரஸந்நத்வக்ऽऽஸ்கந்தக்ரீவாஸ்யவக்ஷஸஃ| தடேந்த்ரியாஸ்தபலிதா பவேயுர்நஸ்யஶீலிநஃ||௩௯|| இதி ஶ்ரீ வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே நஸ்யவிதார்நாம விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௦||