Adhikarana SodhanAdigaNasa~ggrahodhyAyaH (2) · Śloka 2
yatō dōṣōpakramaṇīyē dvividhōpakramaṇīyē ca nānāvidhā upakramā abhihitāḥ, tē ca madanamadhukādibhēṣajāśrayāḥ, atastāni śōdhanādyupayōgīni sarvōpakramādhikārīṇi sañjighr̥kṣuradhyāyamimamārēbhē - - - - athātaḥśōdhanādigaṇasaṅgrahamadhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ|
iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ|
gadyasūtrē||2||
View original
यतो दोषोपक्रमणीये द्विविधोपक्रमणीये च नानाविधा उपक्रमा अभिहिताः, ते च मदनमधुकादिभेषजाश्रयाः, अतस्तानि शोधनाद्युपयोगीनि सर्वोपक्रमाधिकारीणि सञ्जिघृक्षुरध्यायमिममारेभे - - - - अथातःशोधनादिगणसङ्ग्रहमध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
गद्यसूत्रे||२||
Adhikarana vamanagaNaH (1) · Śloka 1
śōdhanaṁ caturvidham,- vamanavirēcanāsthāpanaśirōvirēcanadravyabhēdēna|
tatrāpi vamanasyauṣadhagaṇaṁ tāvatpūrvaṁ vakti - - - - madanamadhukalambānimbabimbīviśālā- trapusakuṭajamūrvādēvadālīkr̥mighnam|
viduladahanacitrāḥ kōśavatyau karañjaḥ kaṇalavaṇavacailāsarṣapāśrchardanāni||1||
View original
शोधनं चतुर्विधम्,- वमनविरेचनास्थापनशिरोविरेचनद्रव्यभेदेन|
तत्रापि वमनस्यौषधगणं तावत्पूर्वं वक्ति - - - - मदनमधुकलम्बानिम्बबिम्बीविशाला- त्रपुसकुटजमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम्|
विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्र्छर्दनानि||१||
Adhikarana virecanagaNaH (2) · Śloka 2
nikumbhakumbhatriphalāgavākṣī- srukśaṅkhinīnīlinitilvakāni|
śamyākakampillakahēmadugdhā dugdhaṁ ca mūtraṁ ca virēcanāni||2||
View original
निकुम्भकुम्भत्रिफलागवाक्षी- स्रुक्शङ्खिनीनीलिनितिल्वकानि|
शम्याककम्पिल्लकहेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च विरेचनानि||२||
Adhikarana nirUhagaNaH (3) · Śloka 3
madanakuṭajakuṣṭhadēvadālī- madhukavacādaśamūladārurāsnāḥ|
yavamiśikr̥tavēdhanaṁ kulatthā madhu lavaṇaṁ trivr̥tā nirūhaṇāni||3||
View original
मदनकुटजकुष्ठदेवदाली- मधुकवचादशमूलदारुरास्नाः|
यवमिशिकृतवेधनं कुलत्था मधु लवणं त्रिवृता निरूहणानि||३||
Adhikarana nAvanagaNaH (4) · Śloka 4
vēllāpāmārgavyōṣadārvīsurālā bījaṁ śairīṣaṁ bārhataṁ śaigravaṁ ca|
sārō mādhūkaḥ saindhavaṁ tārkṣyaśailaṁ truṭyau pr̥thvīkā śōdhayantyuttamāṅgam||4||
View original
वेल्लापामार्गव्योषदार्वीसुराला बीजं शैरीषं बार्हतं शैग्रवं च|
सारो माधूकः सैन्धवं तार्क्ष्यशैलं त्रुट्यौ पृथ्वीका शोधयन्त्युत्तमाङ्गम्||४||
Adhikarana vAtaghnagaNaH (5) · Śloka 5
bhadradāru nataṁ kuṣṭhaṁ daśamūlaṁ balādvayam|
vāyuṁ vīratarādiśca vidāryādiśca nāśayēt||5||
View original
भद्रदारु नतं कुष्ठं दशमूलं बलाद्वयम्|
वायुं वीरतरादिश्च विदार्यादिश्च नाशयेत्||५||
Adhikarana pittaghnagaNaH (6) · Śloka 6
dūrvā'nantā nimbavāsā''tmaguptā gundrā'bhīruḥ śītapākī priyaṅguḥ|
nyagrōdhādiḥ padmakādiḥ sthirē dvē padmaṁ vanyaṁ sārivādiśca pittam||6||
View original
दूर्वाऽनन्ता निम्बवासाऽऽत्मगुप्ता गुन्द्राऽभीरुः शीतपाकी प्रियङ्गुः|
न्यग्रोधादिः पद्मकादिः स्थिरे द्वे पद्मं वन्यं सारिवादिश्च पित्तम्||६||
Adhikarana shleShmaghnagaNaH (7) · Śloka 7
āragvadhādirarkādirmuṣkakādyō'sanādikaḥ|
surasādiḥ samustādirvatsakādirbalāsajit||7||
View original
आरग्वधादिरर्कादिर्मुष्ककाद्योऽसनादिकः|
सुरसादिः समुस्तादिर्वत्सकादिर्बलासजित्||७||
Adhikarana jIvanIyAkhyo gaNaH (8) · Śloka 8
jīvanti kākōlyau mēdē dvē mudgamāṣaparṇyau ca|
r̥̄ṣabhakajīvakamadhukaṁ cēti gaṇō jīvanīyākhyaḥ||8||
View original
जीवन्ति काकोल्यौ मेदे द्वे मुद्गमाषपर्ण्यौ च|
ॠषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयाख्यः||८||
Adhikarana vidAryAdigaNaH (9-10) · Śloka 10
vidāripañcāṅgulavr̥ścikālī- vr̥ścīvadēvāhvayaśūrpaparṇyaḥ|
kaṇḍūkarī jīvanahrasvasaṁjñē dvē pañcakē gōpasutā tripādī||9||
vidāryādirayaṁ hr̥dyō brūṁhaṇō vātapittahā|
śōṣagulmāṅgamardōrdhvaśvāsakāsaharō gaṇaḥ||10||
View original
विदारिपञ्चाङ्गुलवृश्चिकाली- वृश्चीवदेवाह्वयशूर्पपर्ण्यः|
कण्डूकरी जीवनह्रस्वसंज्ञे द्वे पञ्चके गोपसुता त्रिपादी||९||
विदार्यादिरयं हृद्यो ब्रूंहणो वातपित्तहा|
शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासहरो गणः||१०||
Adhikarana sArivAdigaNaH (11) · Śloka 11
sārivōśīrakāśmaryamadhūkaśiśiradvayam|
yaṣṭī parūṣakaṁ hanti dāhapittāsratr̥ḍjvarān||11||
View original
सारिवोशीरकाश्मर्यमधूकशिशिरद्वयम्|
यष्टी परूषकं हन्ति दाहपित्तास्रतृड्ज्वरान्||११||
Adhikarana padmakAdigaNaH (12) · Śloka 12
padmakapuṇḍrau vr̥ddhitugardydhaḥ śr̥ṅgyamr̥tā daśa jīvanasaṁjñāḥ|
stanyakarā ghnantīraṇapittaṁ prīṇanajīvanabr̥ṁhaṇavr̥ṣyāḥ||12||
View original
पद्मकपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्द्य्धः शृङ्ग्यमृता दश जीवनसंज्ञाः|
स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनजीवनबृंहणवृष्याः||१२||
Adhikarana parUShakAdigaNaH (13) · Śloka 13
parūṣakaṁ varā drākṣā kaṭphalaṁ katakāt phalam|
rājāhvaṁ dāḍimaṁ śākaṁ tr̥ṇmūtrāmayavātajit||13||
View original
परूषकं वरा द्राक्षा कट्फलं कतकात् फलम्|
राजाह्वं दाडिमं शाकं तृण्मूत्रामयवातजित्||१३||
Adhikarana a~jjanAdigaNaH (14) · Śloka 14
añjanaṁ phalinī māṁsī padmōtpalarasāñjanam|
sailāmadhukanāgāhvaṁ viṣāntardāhapittanut||14||
View original
अञ्जनं फलिनी मांसी पद्मोत्पलरसाञ्जनम्|
सैलामधुकनागाह्वं विषान्तर्दाहपित्तनुत्||१४||
Adhikarana paTolAdigaNaH (15) · Śloka 15
paṭōlakaṭurōhiṇīcandanaṁ madhusravaguḍūcipāṭhānvitam|
nihanti kaphapittakuṣṭhajvarān viṣaṁ vamimarōcakaṁ kāmalām||15||
View original
पटोलकटुरोहिणीचन्दनं मधुस्रवगुडूचिपाठान्वितम्|
निहन्ति कफपित्तकुष्ठज्वरान् विषं वमिमरोचकं कामलाम्||१५||
Adhikarana guDUcyAdigaNaH (16) · Śloka 16
guḍūcīpadmakāriṣṭadhānakāraktacandanam|
pittaślēṣmajvaracchardidāhatr̥ṣṇāghnamagnikr̥t||16||
View original
गुडूचीपद्मकारिष्टधानकारक्तचन्दनम्|
पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत्||१६||
Adhikarana AragvadhAdigaNaH (17-18) · Śloka 18
āragvadhēndrayavapāṭalikākatiktā- nimbāmr̥tāmadhurasāsruvavr̥kṣapāṭhāḥ|
bhūnimbasairyakrapatōlakarañjayugma- saptacchadāgnisuṣavīphalabāṇaghōṇṭāḥ||17||
āragvadhādirjayati chardikuṣṭhaviṣajvarān|
kaphaṁ kaṇḍūṁ pramēhaṁ ca duṣṭavraṇaviśōdhanaḥ||18||
View original
आरग्वधेन्द्रयवपाटलिकाकतिक्ता- निम्बामृतामधुरसास्रुववृक्षपाठाः|
भूनिम्बसैर्यक्रपतोलकरञ्जयुग्म- सप्तच्छदाग्निसुषवीफलबाणघोण्टाः||१७||
आरग्वधादिर्जयति छर्दिकुष्ठविषज्वरान्|
कफं कण्डूं प्रमेहं च दुष्टव्रणविशोधनः||१८||
Adhikarana asanAdigaNaH (19-20) · Śloka 20
asanatiniśabhūrjaśvētavāhaprakīryāḥ khadirakadarabhaṇḍīśiṁśipāmēṣaśr̥ṅgyaḥ|
trihimatalapalāśā jōṅgakaḥ śākaśālau kramukadhavakaliṅgacchāpakarṇāśvakarṇāḥ||19||
asanādirvijayatē śvitrakuṣṭhakaphakrimīn|
pāṇḍurōgaṁ pramēhaṁ ca mēdōdōṣanibarhaṇaḥ||20||
View original
असनतिनिशभूर्जश्वेतवाहप्रकीर्याः खदिरकदरभण्डीशिंशिपामेषशृङ्ग्यः|
त्रिहिमतलपलाशा जोङ्गकः शाकशालौ क्रमुकधवकलिङ्गच्छापकर्णाश्वकर्णाः||१९||
असनादिर्विजयते श्वित्रकुष्ठकफक्रिमीन्|
पाण्डुरोगं प्रमेहं च मेदोदोषनिबर्हणः||२०||
Adhikarana varUNAdigaNaH (49)) · Śloka 22
varuṇasairyakayugmaśatāvarī- dahanamōraṭabilvaviṣāṇikāḥ|
dvibr̥hatīdvikarañjajayādvayaṁ bahalapallavadarbharujākarāḥ||21||
varuṇādiḥ kaphaṁ mēdō mandāgnitvaṁ niyacchati|
āḍhyavātaṁ śiraḥśūlaṁ gulmaṁ cāntaḥ savidradhim||22||
View original
वरुणसैर्यकयुग्मशतावरी- दहनमोरटबिल्वविषाणिकाः|
द्विबृहतीद्विकरञ्जजयाद्वयं बहलपल्लवदर्भरुजाकराः||२१||
वरुणादिः कफं मेदो मन्दाग्नित्वं नियच्छति|
आढ्यवातं शिरःशूलं गुल्मं चान्तः सविद्रधिम्||२२||
Adhikarana UShakAdigaNaH (23) · Śloka 23
ūṣakastutthakaṁ hiṅgu kāsīsadvayasaindhavam|
saśilājatu kr̥cchrāśmagulmamēdaḥkaphāpaham||23||
View original
ऊषकस्तुत्थकं हिङ्गु कासीसद्वयसैन्धवम्|
सशिलाजतु कृच्छ्राश्मगुल्ममेदःकफापहम्||२३||
Adhikarana vIratarAdigaNaH (24-25) · Śloka 25
vēllantarāraṇikabūkavr̥ṣāśmabhēda- gōkaṇṭakētkaṭasahācarabāṇakāśāḥ|
vr̥kṣādanīnalakuśadvayaguṇṭhagundrā- bhallūkamōraṭakuraṇṭakarambhapārthāḥ||24||
vargō vīratarādyō'yaṁ hanti vātakr̥tān gadān|
aśmarīśarkarāmūtrakr̥cchrāghātarujāharaḥ||25||
View original
वेल्लन्तरारणिकबूकवृषाश्मभेद- गोकण्टकेत्कटसहाचरबाणकाशाः|
वृक्षादनीनलकुशद्वयगुण्ठगुन्द्रा- भल्लूकमोरटकुरण्टकरम्भपार्थाः||२४||
वर्गो वीरतराद्योऽयं हन्ति वातकृतान् गदान्|
अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजाहरः||२५||
Adhikarana rodhrAdigaNaH (26-27) · Śloka 27
rōdhraśābarakarōdhrapalāśā jiṅgiṇīsaralakaṭphalayuktāḥ|
kutsitāmbakadalīgataśōkāḥ sailavāluparipēlavamōcāḥ||26||
ēṣa rōdhrādikō nāma mēdaḥ kaphaharō gaṇaḥ|
yōnidōṣaharaḥ stambhī varṇyō viṣavināśanaḥ||27||
View original
रोध्रशाबरकरोध्रपलाशा जिङ्गिणीसरलकट्फलयुक्ताः|
कुत्सिताम्बकदलीगतशोकाः सैलवालुपरिपेलवमोचाः||२६||
एष रोध्रादिको नाम मेदः कफहरो गणः|
योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः||२७||
Adhikarana arkAdigaNaH (28-29) · Śloka 29
arkālarkau nāgadantī viśalyā bhārṅgī rāsnā vr̥ścikālī prakīryā|
pratyakpuṣpī pītatailōdakīryā śvētāyugmaṁ tāpasānāṁ ca vr̥kṣaḥ||28||
ayamarkādikō vargaḥ kaphamēdōviṣāpahaḥ|
kr̥mikuṣṭhapraśamanō viśēṣādvraṇaśōdhanaḥ||29||
View original
अर्कालर्कौ नागदन्ती विशल्या भार्ङ्गी रास्ना वृश्चिकाली प्रकीर्या|
प्रत्यक्पुष्पी पीततैलोदकीर्या श्वेतायुग्मं तापसानां च वृक्षः||२८||
अयमर्कादिको वर्गः कफमेदोविषापहः|
कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः||२९||
Adhikarana surasAdigaNaH (30-31) · Śloka 31
surasayugaphaṇijjaṁ kālamālā viḍaṅgaṁ kharabusavr̥ṣakarṇīkaṭphalaṁ kāsamardaḥ|
kṣavakasarasibhāṅgīkārmukāḥ kākamācī kulahalaviṣamuṣṭībhūstr̥ṇō bhūtakēśī||30||
surasādirgaṇaḥ ślēṣmamēdaḥkr̥miniṣūdanaḥ|
pratiśyāyāruciśvāsakāsaghnō vraṇaśōdhanaḥ||31||
View original
सुरसयुगफणिज्जं कालमाला विडङ्गं खरबुसवृषकर्णीकट्फलं कासमर्दः|
क्षवकसरसिभाङ्गीकार्मुकाः काकमाची कुलहलविषमुष्टीभूस्तृणो भूतकेशी||३०||
सुरसादिर्गणः श्लेष्ममेदःकृमिनिषूदनः|
प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः||३१||
Adhikarana muShkakAdigaNaH (32) · Śloka 32
muṣkakasnugvarādvīpipalāśadhavaśiṁśipāḥ|
gulmamēhāśmarīpāṇḍumēdōrśaḥkaphaśukrajit||32||
View original
मुष्ककस्नुग्वराद्वीपिपलाशधवशिंशिपाः|
गुल्ममेहाश्मरीपाण्डुमेदोर्शःकफशुक्रजित्||३२||
Adhikarana vatsAkAdigaNaH (33-34) · Śloka 34
vatsakamūrvābhārṅgī- kaṭukā marīcaṁ ghuṇapriyā ca gaṇḍīram|
ēlā pāṭhā'jājī kaṭvaṅgaphalājamōdasiddhārthavacāḥ||33||
jīrakahiṅguviḍaṅgaṁ paśugandhā pañcakōlakaṁ hanti|
calakaphamēdaḥpīnasagulmajvaraśūladurnāmnaḥ||34||
View original
वत्सकमूर्वाभार्ङ्गी- कटुका मरीचं घुणप्रिया च गण्डीरम्|
एला पाठाऽजाजी कट्वङ्गफलाजमोदसिद्धार्थवचाः||३३||
जीरकहिङ्गुविडङ्गं पशुगन्धा पञ्चकोलकं हन्ति|
चलकफमेदःपीनसगुल्मज्वरशूलदुर्नाम्नः||३४||
Adhikarana vacAharidrAdigaNau (35-36) · Śloka 36
vacājaladadēvāhvanāgarātiviṣābhayāḥ|
haridrādvayayaṣṭyāhvakalaśīkuṭajōdbhavāḥ||35||
vacāharidrādigaṇāvāmātīsāranāśanau|
mēdaḥkaphāḍhyapavanastanyadōṣanibarhaṇau||36||
View original
वचाजलददेवाह्वनागरातिविषाभयाः|
हरिद्राद्वययष्ट्याह्वकलशीकुटजोद्भवाः||३५||
वचाहरिद्रादिगणावामातीसारनाशनौ|
मेदःकफाढ्यपवनस्तन्यदोषनिबर्हणौ||३६||
Adhikarana priya~ggvambaShThAdigaNau (21)) · Śloka 39
priyaṅgupuṣpāñjanayugmapadmāḥ padmādrajō yōjanavallyanantā|
mānadrumō mōcarasaḥ samaṅgā punnāgaśītaṁ madanīyahētuḥ||37||
ambaṣṭhā madhukaṁ namaskarī nandīvr̥kṣapalāśakacchurāḥ|
rōdhraṁ dhātakibilvapēśikē kaṭvaṅgaḥ kamalōdbhavaṁ rajaḥ||38||
gaṇau priyaḍgvambaṣṭhādī pakvātīsāranāśanau|
sandhānīyau hitau pittē vraṇānāmapi rōpaṇau||39||
View original
प्रियङ्गुपुष्पाञ्जनयुग्मपद्माः पद्माद्रजो योजनवल्ल्यनन्ता|
मानद्रुमो मोचरसः समङ्गा पुन्नागशीतं मदनीयहेतुः||३७||
अम्बष्ठा मधुकं नमस्करी नन्दीवृक्षपलाशकच्छुराः|
रोध्रं धातकिबिल्वपेशिके कट्वङ्गः कमलोद्भवं रजः||३८||
गणौ प्रियड्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ|
सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानामपि रोपणौ||३९||
Adhikarana mustAdigaNaH (40) · Śloka 40
mustāvacāgnidviniśādvitiktā- bhallātapāṭhātriphalāviṣākhyāḥ|
kuṣṭhaṁ truṭī haimavatī ca yōni- stanyāmayaghnā malapācanāśca||40||
View original
मुस्तावचाग्निद्विनिशाद्वितिक्ता- भल्लातपाठात्रिफलाविषाख्याः|
कुष्ठं त्रुटी हैमवती च योनि- स्तन्यामयघ्ना मलपाचनाश्च||४०||
Adhikarana nyagrodhAdigaNaH (41-42) · Śloka 42
nyagrōdhapippalasadāphalarōdhrayugmaṁ jambūdvayārjunakapītanasōmavalkāḥ|
plakṣāmravañjulapiyālapalāśanandī- kōlīkadambaviralāmadhukaṁ madhūkam||41||
nyagrōdhādirgaṇō vraṇyaḥ saṅgrāhī bhagnasādhanaḥ|
mēdaḥpittāsratr̥ḍdāhayōnirōganibarhaṇaḥ||42||
View original
न्यग्रोधपिप्पलसदाफलरोध्रयुग्मं जम्बूद्वयार्जुनकपीतनसोमवल्काः|
प्लक्षाम्रवञ्जुलपियालपलाशनन्दी- कोलीकदम्बविरलामधुकं मधूकम्||४१||
न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधनः|
मेदःपित्तास्रतृड्दाहयोनिरोगनिबर्हणः||४२||
Adhikarana elAdigaNaH (43-44) · Śloka 44
ēlāyugmaturuṣkakuṣṭhaphalinīmāṁsījaladhyāmakaṁ spr̥kkācōrakacōcapatratagarasthauṇēyajātīrasāḥ|
śuktirvyāghranakhō'marāhvamaguruḥ śrīvāsakaḥ kuṅkumaṁ caṇḍāgugguludēvadhūpakhapurāḥ punnāganāgāhvayam||43||
ēlādikō vātakaphau viṣaṁ ca viniyacchati|
varṇaprasādanaḥ kaṇḍūpiṭikākōṭhanāśanaḥ||44||
View original
एलायुग्मतुरुष्ककुष्ठफलिनीमांसीजलध्यामकं स्पृक्काचोरकचोचपत्रतगरस्थौणेयजातीरसाः|
शुक्तिर्व्याघ्रनखोऽमराह्वमगुरुः श्रीवासकः कुङ्कुमं चण्डागुग्गुलुदेवधूपखपुराः पुन्नागनागाह्वयम्||४३||
एलादिको वातकफौ विषं च विनियच्छति|
वर्णप्रसादनः कण्डूपिटिकाकोठनाशनः||४४||
Adhikarana shyAmAdigaNaH (45) · Śloka 45
śyāmādantīdravantīkramukakuṭaraṇā- śaṅkhinīcarmasāhvā- svarṇakṣīrīgavākṣīśikharirajanaka- cchinnarōhākarañjāḥ|
bastāntrī vyādhighātō bahalabahurasa- stīkṣṇavr̥kṣāt phalāni śyāmādyō hanti gulmaṁ viṣamarucikaphau hr̥drujaṁ mūtrakr̥cchram||45||
View original
श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणा- शङ्खिनीचर्मसाह्वा- स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखरिरजनक- च्छिन्नरोहाकरञ्जाः|
बस्तान्त्री व्याधिघातो बहलबहुरस- स्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम्||४५||
Adhikarana iti trayastriMshadgaNAH (46) · Śloka 46
trayastriṁśaditi prōktā vargāstēṣu tvalābhataḥ|
yuñjyāttadvidhamanyacca dravyaṁ jahyādayaugikam||46||
View original
त्रयस्त्रिंशदिति प्रोक्ता वर्गास्तेषु त्वलाभतः|
युञ्ज्यात्तद्विधमन्यच्च द्रव्यं जह्यादयौगिकम्||४६||
Adhikarana teShu kasyacidravyasyAlAbhe tadvidhamanyadyojyam, ete vargAH sarvakalpayogyAshca (15) · Śloka 15
ētē vargā dōṣadūṣyādyapēkṣya kalkakkāthasnēhalēhādiyuktāḥ|
pānē nasyē'nvāsanē'ntarbahirvā lēpābhyaṅgairghnanti rōgān sukr̥cchrān||47||
iti śrīvaidyapatisiṁhaguptasūnuśrīmadvāgbhaṭaviracitāyāmaṣṭāṅgahr̥dayasaṁhitāyāṁ sūtrasthānē śōdhanādigaṇasaṅgrahō nāma pañcadaśō'dhyāyaḥ||15||
View original
एते वर्गा दोषदूष्याद्यपेक्ष्य कल्कक्काथस्नेहलेहादियुक्ताः|
पाने नस्येऽन्वासनेऽन्तर्बहिर्वा लेपाभ्यङ्गैर्घ्नन्ति रोगान् सुकृच्छ्रान्||४७||
इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शोधनादिगणसङ्ग्रहो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||