18. vamanavirēcanavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana vamanavirecanavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

"ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਹ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ" ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਕਾਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯਃ ? ਇਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਧਿਕਾਰਃ - - - - ਅਥਾਤੋ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨||

Adhikarana vamanavirecanayoH sAmAnyato viShayaH (1) · Śloka 1

ਅਤੋ ਵਮਨਵਿਧਿਮਾਹ - - - - ਕਫੇ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਵਮਨਂ ਸਂਯੋਗੇ ਵਾ ਕਫੋਲ੍ਬਣੇ| ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਰੇਚਨਂ ਪਿਤ੍ਤੇ|੧|

Adhikarana vamanasya visheShato viShayaH (1-3) · Śloka 3

| ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤੁ ਵਾਮਯੇਤ੍||੧|| ਨਵਜ੍ਵਰਾਤਿਸਾਰਾਧਃਪਿਤ੍ਤਾਸਗ੍ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਿਣਃ| ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਪਚੀਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ਲੀਪਦੋਨ੍ਮਾਦਕਾਸਿਨਃ||੨|| ਸ਼੍ਵਾਸਹਲ੍ਲਾਸਵੀਸਰ੍ਪਸ੍ਤਨ੍ਯਦੋਸੋਰ੍ਧ੍ਵਰੋਗਿਣਃ|੩|

Adhikarana avAmyAH visheShato viShayaH viShadyAbhyavahAre tu vamanam (3-6) · Śloka 6

| ਅਵਾਮ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਰੂਕ੍ਸਃ ਕ੍ਸੁਧਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਦੁਃਖਿਤਃ||੩|| ਬਾਲਵਦ੍ਧਕਸ਼ਸ੍ਥੂਲਹਦ੍ਰੋਗਿਕ੍ਸਤਦੁਰ੍ਬਲਾਃ| ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਵਮਥੁਪ੍ਲੀਹਤਿਮਿਰਕ੍ਰਿਮਿਕੋਸ੍ਠਿਨਃ||੪|| ਊਰ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਵਤ੍ਤਵਾਯ੍ਵਸ੍ਰਦਤ੍ਤਬਸ੍ਤਿਹਤਸ੍ਵਰਾਃ| ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤ੍ਯੁਦਰੀ ਗੁਲ੍ਮੀ ਦੁਰ੍ਵਮੋਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰਰ੍ਸ਼ਸਃ||੫|| ਉਦਾਵਰ੍ਤਭ੍ਰਮਾਸ੍ਠੀਲਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੁਗ੍ਵਾਤਰੋਗਿਣਃ| ਤੇ ਵਿਸਗਰਾਜੀਰ੍ਣਵਿਰੁਦ੍ਧਾਭ੍ਯਵਹਾਰਤਃ||੬||

Adhikarana keciddhUmAntaiH karmabhirvarjyAH ajIrNinaH sarvaiH karmabhirvarjyAH (7) · Śloka 7

ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਵਮਥੋਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਯੇਣਾਮਜ੍ਵਰੋਪਿ ਚ| ਧੂਮਾਨ੍ਤੈਃ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਃ, ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਤ੍ਵਜੀਰ੍ਣਿਨਃ||੭||

Adhikarana virecanasya visheShato viShayaH (8-10) · Śloka 10

ਵਿਰੇਕਸਾਧ੍ਯਾ ਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੋਵਿਸ੍ਫੋਟਵ੍ਯਙ੍ਗਕਾਮਲਾਃ| ਜੀਰ੍ਣਜ੍ਵਰੋਦਰਗਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਪ੍ਲੀਹਹਲੀਮਕਾਃ||੮|| ਵਿਦ੍ਰਧਿਸ੍ਤਿਮਿਰਂ ਕਾਚਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਃ ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਵ੍ਯਥਾ| ਯੋਨਿਸ਼ੁਕ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯਾ ਰੋਗਾਃ ਕੋਸ੍ਠਗਾਃ ਕਮਯੋ ਵ੍ਰਣਾਃ||੯|| ਵਾਤਾਸ੍ਰਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਂ ਰਕ੍ਤਂ ਮੂਤ੍ਰਾਘਾਤਃ ਸ਼ਕਦ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਵਾਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਾਦ੍ਯਾਃ|੧੦|

Adhikarana avirecyAH visheShato viShayaH (10-11) · Śloka 11

| ਨ ਤੁ ਰੇਚ੍ਯਾ ਨਵਜ੍ਵਰੀ||੧੦|| ਅਲ੍ਪਾਗ੍ਰ੍ਯਧੋਗਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਕ੍ਸਤਪਾਯ੍ਵਤਿਸਾਰਿਣਃ| ਸਸ਼ਲ੍ਯਾਸ੍ਥਾਪਿਤਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠਾਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੋਸਿਣਃ||੧੧||

Adhikarana vamanavidhiH (12-18) · Śloka 18

ਅਥ ਸਾਧਾਰਣੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਯਥਾਵਿਧਿ| ਸ਼੍ਵੋਵਮ੍ਯਮੁਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਕਫਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਸਤਿਲਾਦਿਭਿਃ||੧੨|| ਨਿਸ਼ਾਂ ਸੁਪ੍ਤਂ ਸੁਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਨਂ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਕਤਮਙ੍ਗਲਮ੍| ਨਿਰਨ੍ਨਮੀਸਤ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਾ ਪੇਯਯਾ ਪੀਤਸਰ੍ਪਿਸਮ੍||੧੩|| ਵਦ੍ਧਬਾਲਾਬਲਕ੍ਲੀਬਭੀਰੂਨ੍ ਰੋਗਾਨੁਰੋਧਤਃ| ਆਕਣ੍ਠਂ ਪਾਯਿਤਾਨ੍ਮਦ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਮਿਕ੍ਸੁਰਸਂ ਰਸਮ੍||੧੪|| ਯਥਾਵਿਕਾਰਵਿਹਿਤਾਂ ਮਧੁਸੈਨ੍ਧਵਸਂਯੁਤਾਮ੍| ਕੋਸ੍ਠਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਭੈਸਜ੍ਯਮਾਤ੍ਰਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਮ੍||੧੫|| "ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਕ੍ਸਾਸ਼੍ਵਿਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਭੂਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਾਨਿਲਾਨਲਾਃ| ਸਯਃ ਸੌਸਧਿਗ੍ਰਾਮਾ ਭੂਤਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਪਾਨ੍ਤੁ ਵਃ||੧੬|| ਰਸਾਯਨਮਿਵਰ੍ਸੀਣਾਮਮਰਾਣਾਮਿਵਾਮਤਮ੍| ਸੁਧੇਵੋਤ੍ਤਮਨਾਗਾਨਾਂ ਭੈਸਜ੍ਯਮਿਦਮਸ੍ਤੁ ਤੇ||੧੭|| ਔਮ੍ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਭੈਸਜ੍ਯਗੁਰਵੇ ਵੈਡੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਰਾਜਾਯ| ਤਥਾਗਤਾਯਾਰ੍ਹਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਯ| ਤਦ੍ਯਥਾ| ਔਮ੍ ਭੈਸਜ੍ਯੇ ਭੈਸਜ੍ਯੇ ਮਹਾਭੈਸਜ੍ਯੇ ਸਮੁਦ੍ਰਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ| " ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| |੧੮|

Adhikarana pAnAnantaraM vidhiH (18) · Śloka 18

ਪੀਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਨੁਪਾਲਯੇਤ੍| ਤਨ੍ਮਨਾਃ|੧੮|

Adhikarana pravRuttavamanasya kRutyam (18-21) · Śloka 21

| ਜਾਤਹਲ੍ਲਾਸਪ੍ਰਸੇਕਸ਼੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਯੇਤ੍ਤਤਃ||੧੮|| ਅਙ੍ਗੁਲਿਭ੍ਯਾਮਨਾਯਸ੍ਤੋ ਨਾਲੇਨ ਮਦੁਨਾਥਵਾ| ਗਲਤਾਲ੍ਵਰੁਜਨ੍ ਵੇਗਾਨਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਨ੍||੧੯|| ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਨ੍ ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਜਾਨੁਤੁਲ੍ਯਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ| ਉਭੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਲਲਾਟਂ ਚ ਵਮਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਧਾਰਯੇਤ੍||੨੦|| ਪ੍ਰਪੀਡਯੇਤ੍ਤਥਾ ਨਾਭਿਂ ਪਸ੍ਠਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਤਃ| |੨੧|

Adhikarana doShabhedena vamanadravyabhedaH (21-22) · Śloka 22

| ਕਫੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਸ੍ਣਕਟੁਕੈਃ ਪਿਤ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਦੁਹਿਮੈਰਿਤਿ||੨੧|| ਵਮੇਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਮ੍ਲਲਵਣੈਃ ਸਂਸਸ੍ਟੇ ਮਰੁਤਾ ਕਫੇ| |੨੨|

Adhikarana vamanAvadhiH (22) · Śloka 22

ਕਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਲਂ ਵਮੇਤ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - | ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਾਵਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣੋ ਭਵੇਤ੍||੨੨||

Adhikarana hInavegasyauShadham (23) · Śloka 23

ਹੀਨਵੇਗਃ ਕਣਾਧਾਤ੍ਰੀਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਲਵਣੋਦਕੈਃ| ਵਮੇਤ੍ਪੁਨਃਪੁਨਃ|੨੩|

Adhikarana hInayogalakShaNAm hInayogajA rogAH (23-24) · Śloka 24

| ਤਤ੍ਰ ਵੇਗਾਨਾਮਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍||੨੩|| ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਿਃ ਸਵਿਬਨ੍ਧਾ ਵਾ ਕੇਵਲਸ੍ਯੌਸਧਸ੍ਯ ਵਾ| ਅਯੋਗਸ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਠੀਵਕਣ੍ਡੂਕੋਠਜ੍ਵਰਾਦਯਃ||੨੪||

Adhikarana samyagyogalakShaNam (1-25) · Śloka 25

ਨਿਰ੍ਵਿਬਨ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਕਫਪਿਤ੍ਤਾਨਿਲਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍| (ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਚਾਵਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਭਵੇਤ੍| ਵੈਪਰੀਤ੍ਯਮਯੋਗਾਨਾਂ ਨ ਚਾਤਿਮਹਤਿ ਵ੍ਯਥਾ||੧|| ) ਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗੇ|੨੫|

Adhikarana atiyogalakShaNam (25-26) · Śloka 26

| ਅਤਿਯੋਗੇ ਤੁ ਫੇਨਚਨ੍ਦ੍ਰਕਰਕ੍ਤਵਤ੍||੨੫|| ਵਮਿਤਂ ਕ੍ਸਾਮਤਾ ਦਾਹਃ ਕਣ੍ਠਸ਼ੋਸਸ੍ਤਮੋ ਭ੍ਰਮਃ| ਘੋਰਾ ਵਾਯ੍ਵਾਮਯਾ ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਜੀਵਸ਼ੋਣਿਤਨਿਰ੍ਗਮਾਤ੍||੨੬||

Adhikarana samyagvAntasyopacAraH (27) · Śloka 27

ਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗੇਨ ਵਮਿਤਂ ਕ੍ਸਣਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਧੂਮਤ੍ਰਯਸ੍ਯਾਨ੍ਯਤਮਂ ਸ੍ਨੇਹਾਚਾਰਮਥਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੨੭||

Adhikarana samyagvAntasya peyAdikrameNa bhojanam (28) · Śloka 28

ਤਤਃ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਾ ਕ੍ਸੁਦ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸੁਖਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯਨ੍ਨਂ ਭਜੇਤ੍ਪੇਯਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮਮ੍||੨੮||

Adhikarana peyAdikramaH (29) · Śloka 29

ਤਮੇਵ ਪੇਯਾਦਿਕਂ ਕ੍ਰਮਮਾਹ - - - - ਪੇਯਾਂ ਵਿਲੇਪੀਮਕਤਂ ਕਤਂ ਚ ਯੂਸਂ ਰਸਂ ਤ੍ਰੀਨੁਭਯਂ ਤਥੈਕਮ੍| ਕ੍ਰਮੇਣ ਸੇਵੇਤ ਨਰੋਨ੍ਨਕਾਲਾਨ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਮਧ੍ਯਾਵਰਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ਼ੁਦ੍ਧਃ||੨੯||

Adhikarana peyAdikramasya phalam (30) · Śloka 30

ਅਧੁਨਾ ਪੇਯਾਦਿਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਵਕ੍ਤਿ - - - - ਯਥਾਣੁਰਗ੍ਨਿਸ੍ਤਣਗੋਮਯਾਦ੍ਯੈਃ ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ ਭਵਤਿ ਕ੍ਰਮੇਣ| ਮਹਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਰਃ ਸਰ੍ਵਪਚਸ੍ਤਥੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪੇਯਾਦਿਭਿਰਨ੍ਤਰਾਗ੍ਨਿਃ||੩੦||

Adhikarana trividhasya vamanasya vegamAnam, trividhasya virekasya tulAmAnam (31) · Śloka 31

ਜਘਨ੍ਯਮਧ੍ਯਪ੍ਰਵਰੇ ਤੁ ਵੇਗਾ- ਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਇਸ੍ਟਾ ਵਮਨੇ ਸਡਸ੍ਟੌ| ਦਸ਼ੈਵ ਤੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਵਿਰੇਕੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਚਤੁਰ੍ਗੁਣਸ਼੍ਚ||੩੧||

Adhikarana vamanasya pittAvasAnatvaM samyaktvam, trividhasya vamanasya tulAmAnam, virekasya kaphAvasAnatvaM samyaktvam (32) · Śloka 32

ਪਿਤ੍ਤਾਵਸਾਨਂ ਵਮਨਂ ਵਿਰੇਕਾਦਰ੍ਦ੍ਧਂ, ਕਫਾਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਰੇਕਮਾਹੁਃ| - |੩੨|

Adhikarana vegamAne tulAmAne cApohyamAnam (32) · Śloka 32

| ਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਸਵਿਟ੍ਕਾਨਪਨੀਯ ਵੇਗਾਨ੍ ਮੇਯਂ ਵਿਰੇਕੇ, ਵਮਨੇ ਤੁ ਪੀਤਮ੍||੩੨||

Adhikarana virecanavidhiH (33) · Śloka 33

ਅਥੈਨਂ ਵਾਮਿਤਂ ਭੂਯਃ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੋਪਪਾਦਿਤਮ੍| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕਾਲੇ ਗਤੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕੋਸ੍ਠਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰੇਚਯੇਤ੍||੩੩||

Adhikarana mRudukoShThasya lakShaNam (34) · Śloka 34

ਬਹੁਪਿਤ੍ਤੋ ਮਦੁਃ ਕੋਸ੍ਠਃ ਕ੍ਸੀਰੇਣਾਪਿ ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ| |੩੪|

Adhikarana krUrakoShThasya lakShaNam (34) · Śloka 34

| ਪ੍ਰਭੂਤਮਾਰੁਤਃ ਕ੍ਰੂਰਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਦਿਕੈਰਪਿ||੩੪||

Adhikarana doShabhedena virecanabhedaH (35) · Śloka 35

ਕਸਾਯਮਧੁਰੈਃ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵਿਰੇਕਃ, ਕਟੁਕੈਃ ਕਫੇ| ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋਸ੍ਣਲਵਣੈਰ੍ਵਾਯੌ|੩੫|

Adhikarana virecanapravRuttau pravartanopAyaH (35-36) · Śloka 36

| ਅਪ੍ਰਵਤ੍ਤੌ ਤੁ ਪਾਯਯੇਤ੍||੩੫|| ਉਸ੍ਣਾਮ੍ਬੁ, ਸ੍ਵੇਦਯੇਦਸ੍ਯ ਪਾਣਿਤਾਪੇਨ ਚੋਦਰਮ੍| ||੩੬||

Adhikarana upAyenApyapravRutau kRutyam (37-38) · Śloka 38

| ਉਤ੍ਥਾਨੇਲ੍ਪੇ ਦਿਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਃ ਪੁਨਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਅਦਢਸ੍ਨੇਹਕੋਸ੍ਠਸ੍ਤੁ ਪਿਬੇਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਹਤਃ| ਭੂਯੋਪ੍ਯੁਪਸ੍ਕਤਤਨੁਃ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੈਰ੍ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੩੭|| ਯੌਗਿਕਂ ਸਮ੍ਯਗਾਲੋਚ੍ਯ ਸ੍ਮਰਨ੍ਪੂਰ੍ਵਮਤਿਕ੍ਰਮਮ੍| |੩੮|

Adhikarana virecane hInayogalakShaNaNam (38-39) · Śloka 39

| ਹਤ੍ਕੁਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਰੁਚਿਰੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਯੋਃ||੩੮|| ਕਣ੍ਡੂਵਿਦਾਹਃ ਪਿਟਿਕਾਃ ਪੀਨਸੋ ਵਾਤਵਿਙ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਅਯੋਗਲਕ੍ਸਣਮ੍|੩੯|

Adhikarana virecane samyagyogalakShaNam (39) · Śloka 39

| ਯੋਗੋ ਵੈਪਰੀਤ੍ਯੇ ਯਥੋਦਿਤਾਤ੍||੩੯||

Adhikarana virecane atiyogalakShaNam (40-42) · Śloka 42

ਵਿਟ੍ਪਿਤ੍ਤਕਫਵਾਤੇਸੁ ਨਿਃਸਤੇਸੁ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਸ੍ਰਵੇਤ੍| ਨਿਃਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਮੁਦਕਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਕਸ੍ਣਂ ਸਲੋਹਿਤਮ੍||੪੦|| ਮਾਂਸਧਾਵਨਤੁਲ੍ਯਂ ਵਾ ਮੇਦਃਖਣ੍ਡਾਭਮੇਵ ਵਾ| ਗੁਦਨਿਃਸਰਣਂ ਤਸ੍ਣਾ ਭ੍ਰਮੋ ਨੇਤ੍ਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍||੪੧|| ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਤਿਵਿਰਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤਥਾਤਿਵਮਨਾਮਯਾਃ| |੪੨|

Adhikarana samyagviriktasya samyagvAntavidhiH (42-43) · Śloka 43

| ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤਮੇਨਂ ਚ ਵਮਨੋਕ੍ਤੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍||੪੨|| ਧੂਮਵਰ੍ਜ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ| |੪੩|

Adhikarana prakRutibhojanamapi krameNa kuryAt (43) · Śloka 43

ਤਤੋ ਵਮਿਤਵਾਨਿਵ| ਕ੍ਰਮੇਣਾਨ੍ਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਭਜੇਤ੍ਪ੍ਰਕਤਿਭੋਜਨਮ੍||੪੩||

Adhikarana mandavahnyAdibhiH shodhanadine upavAsaH kAryaH (44) · Śloka 44

ਮਨ੍ਦਵਹ੍ਨਿਮਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਮਕ੍ਸਾਮਂ ਦੋਸਦੁਰ੍ਬਲਮ੍| ਅਦਸ੍ਟਜੀਰ੍ਣਲਿਙ੍ਗਂ ਚ ਲਙ੍ਘਯੇਤ੍ਪੀਤਭੇਸਜਮ੍||੪੪||

Adhikarana la~gghanasya phalam (45) · Śloka 45

ਏਵਂ ਲਙ੍ਘਿਤੇ ਯੋ ਗੁਣੋ ਭਵਤਿ, ਤਮਾਹ - - - - ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੌਸਧੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਸਙ੍ਗੈਰਿਤਿ ਨ ਬਾਧ੍ਯਤੇ| |੪੫|

Adhikarana peyAdikrame yuktiH (45-46) · Śloka 46

| ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਸ੍ਰਵਿਸ੍ਰਾਵਸ੍ਨੇਹਯੋਜਨਲਙ੍ਘਨੈਃ||੪੫|| ਯਾਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਦਤਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਰਮਂ ਪੇਯਾਦਿਮਾਚਰੇਤ੍| |੪੬|

Adhikarana srutAlpapittAdau peyAniShedhaH, niShiddhapeyAnAM peyAsthAne manthaH (46-47) · Śloka 47

| ਸ੍ਰੁਤਾਲ੍ਪਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣਂ ਮਦ੍ਯਪਂ ਵਾਤਪੈਤ੍ਤਿਕਮ੍||੪੬|| ਪੇਯਾਂ ਨ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤੇਸਾਂ ਤਰ੍ਪਣਾਦਿਕ੍ਰਮੋ ਹਿਤਃ| |੪੭|

Adhikarana vamanavirecanayoH svakAryapratIkShAvadhiH (47-48) · Śloka 48

ਨਨੁ, ਵਿਰੇਚਨਸ੍ਯੇਵ ਵਮਨਸ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਾਕੋ ਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ੍ਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - | ਅਪਕ੍ਵਂ ਵਮਨਂ ਦੋਸਾਨ੍ ਪਚ੍ਯਮਾਨਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੪੭|| ਨਿਰ੍ਹਰੇਦ੍ਵਮਨਸ੍ਯਾਤਃ ਪਾਕਂ ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯੇਤ੍| |੪੮|

Adhikarana durbalAditvAhAraireva shodhyaH (48-49) · Śloka 49

| ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਬਹੁਦੋਸਸ਼੍ਚ ਦੋਸਪਾਕੇਨ ਯਃ ਸ੍ਵਯਮ੍||੪੮|| ਵਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ਭੇਦਨੀਯੈਰ੍ਭੋਜ੍ਯੈਸ੍ਤਮੁਪਪਾਦਯੇਤ੍| |੪੯|

Adhikarana durbalAdInAM mRudvalpamauShadham alpadoShasya durbalasya shamanam (49-51) · Śloka 51

| ਦੁਰ੍ਬਲਃ ਸ਼ੋਧਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮਲ੍ਪਦੋਸਃ ਕਸ਼ੋ ਨਰਃ||੪੯|| ਅਪਰਿਜ੍ਞਾਤਕੋਸ੍ਠਸ਼੍ਚ ਪਿਬੇਨ੍ਮਦ੍ਵਲ੍ਪਮੌਸਧਮ੍| ਵਰਂ ਤਦਸਕਤ੍ਪੀਤਮਨ੍ਯਥਾ ਸਂਸ਼ਯਾਵਹਮ੍||੫੦|| ਹਰੇਦ੍ਬਹੂਂਸ਼੍ਚਲਾਨ੍ ਦੋਸਾਨਲ੍ਪਾਨਲ੍ਪਾਨ੍ ਪੁਨਃਪੁਨਃ| ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਮਦੁਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰਲ੍ਪਾਨ੍ ਸਂਸ਼ਮਯੇਤ੍ਤੁ ਤਾਨ੍||੫੧||

Adhikarana bahudoShasya shamane bAdhakam (52) · Śloka 52

ਨਨੁ, ਬਹਵੋ ਦੋਸਾਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - ਕ੍ਲੇਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਚਿਰਂ ਤੇ ਹਿ ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਵੈਨਮਨਿਰ੍ਹਤਾਃ| |੫੨|

Adhikarana mandAdagnikrUrakoShThayoH shodhane pUrvA~ggam (52-53) · Śloka 53

| ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਂ ਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠਂ ਚ ਸਕ੍ਸਾਰਲਵਣੈਰ੍ਘਤੈਃ||੫੨|| ਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਵਿਜਿਤਕਫਵਾਤਂ ਚ ਸ਼ੋਧਯੇਤ੍| |੫੩|

Adhikarana rUkShAdInAM virecanamapi na virecayati te kathaM virecyAH? (53-55) · Śloka 55

| ਰੂਕ੍ਸਵਹ੍ਵਨਿਲਕ੍ਰੂਰਕੋਸ੍ਠਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ੀਲਿਨਾਮ੍||੫੩|| ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਚ ਭੈਸਜ੍ਯਮਵਿਰੇਚ੍ਯੈਵ ਜੀਰ੍ਯਤਿ| ਤੇਭ੍ਯੋ ਬਸ੍ਤਿਂ ਪੁਰਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਵਿਰੇਚਨਮ੍||੫੪|| ਸ਼ਕਨ੍ਨਿਰ੍ਹਤ੍ਯ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਭਿਃ ਫਲਵਰ੍ਤਿਭਿਃ| ਪ੍ਰਵਤ੍ਤਂ ਹਿ ਮਲਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਵਿਰੇਕੋ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍ਸੁਖਮ੍||੫੫||

Adhikarana viShAdyArtaiShu shodhanam (56) · Śloka 56

ਵਿਸਾਭਿਘਾਤਪਿਟਿਕਾਕੁਸ੍ਠਸ਼ੋਫਵਿਸਰ੍ਪਿਣਃ| ਕਾਮਲਾਪਾਣ੍ਡੁਮੇਹਾਰ੍ਤਾਨ੍ਨਾਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਤ੍||੫੬||

Adhikarana sarveShAM snehavirecanam snehabhAvitAnAM rUkShaM virecanam (57) · Śloka 57

ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸ੍ਨੇਹਵਿਰੇਕੈਸ਼੍ਚ, ਰੂਕ੍ਸੈਸ੍ਤੁ ਸ੍ਨੇਹਭਾਵਿਤਾਨ੍| |੫੭|

Adhikarana pratikarmaM snehasvedau kAryau,sarvakarmAnte punaH snehanam (57-58) · Śloka 58

| ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਵਮਨਾਦੀਨਾਂ ਪੁਨਰਪ੍ਯਨ੍ਤਰੇਨ੍ਤਰੇ||੫੭|| ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੌ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ, ਸ੍ਨੇਹਮਨ੍ਤੇ ਬਲਾਯ ਚ| |੫੮|

Adhikarana snehasvedAbhyAse yuktiH (58-59) · Śloka 59

ਕਿਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - | ਮਲੋ ਹਿ ਦੇਹਾਦੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼੍ਯ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾਸਸੋ ਯਥਾ||੫੮|| ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦੈਸ੍ਤਥੋਤ੍ਕ੍ਲਿਸ੍ਟਃ ਸ਼ੋਧ੍ਯਤੇ ਸ਼ੋਧਨੈਰ੍ਮਲਃ| |੫੯|

Adhikarana snehasvedanAbhyAse doShaH (59-60) · Śloka 60

ਨਨੁ, ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਵਨ੍ਤਰੇਣਾਪਿ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਲਃ ਸ਼ੋਧਨੈਰ੍ਨ ਸ਼ੋਧ੍ਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - | ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਵੇਦਾਵਨਭ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਤੁ ਯਃ||੫੯|| ਦਾਰੁ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮਿਵਾਨਾਮੇ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦੀਰ੍ਯਤੇ||੫੯|| ੧/੨||੬੦||

Adhikarana samyak shodhanasya phalam (17) · Śloka 18

ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧੇਃ ਫਲਮਾਹ - - - - ਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਰਸਾਦਂ ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਧਾਤੁਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਂ ਜ੍ਵਲਨਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਤਿਮ੍| ਚਿਰਾਚ੍ਚ ਪਾਕਂ ਵਯਸਃ ਕਰੋਤਿ ਸਂਸ਼ੋਧਨਂ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸ੍ਯਮਾਨਮ੍| ੬੦ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੮||