Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

30. granthyarbudaślīpadāpacīnāḍīpratiśēdhādhyāyaḥ

Adhikarana granthyarbudashlIpadApacInADIpratiShedhAdhyAyaH granthiShvAmeShu shoPavat kriyA (2-1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಶ್ಲೀಪದಾಪಚೀನಾಡೀಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ಗ್ರನ್ಥಿಷ್ವಾಮೇಷು ಕರ್ತವ್ಯಾ ಯಥಾಸ್ವಂ ಶೋಫವತ್ ಕ್ರಿಯಾ| |೧|

View original

अथातो ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) ग्रन्थिष्वामेषु कर्तव्या यथास्वं शोफवत् क्रिया| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtaje granthau snehanaM shodhanaM ca (1-2) · Śloka 2

| ಬೃಹತೀಚಿತ್ರಕವ್ಯಾಘ್ರೀಕಣಾಸಿದ್ಧೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ||೧|| ಸ್ನೇಹಯೇಚ್ಛುದ್ಧಿಕಾಮಂ ಚ, ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಲೇಪನಮ್| |೨|

View original

| बृहतीचित्रकव्याघ्रीकणासिद्धेन सर्पिषा||१|| स्नेहयेच्छुद्धिकामं च, तीक्ष्णैः शुद्धस्य लेपनम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtaje svedo vimardanaM ca punaH punaH (2) · Śloka 2

| ಸಂಸ್ವೇದ್ಯ ಬಹುಶೋ ಗ್ರನ್ಥಿಂ ವಿಮೃದ್ನೀಯಾತ್ ಪುನಃ ಪುನಃ||೨||

View original

| संस्वेद्य बहुशो ग्रन्थिं विमृद्नीयात् पुनः पुनः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittAstraje granthau jalaukasaH, pittAsraje pralepAdikaM sarvaM hitam, kaPaje granthau vAtiko vidhiH (3) · Śloka 3

ಏಷ ವಾತೇ ವಿಶೇಷೇಣ ಕ್ರಮಃ, ಪಿತ್ತಾಸ್ರಜೇ ಪುನಃ| ಜಲೌಕಸೋ ಹಿಮಂ ಸರ್ವಂ, ಕಫಜೇ ವಾತಿಕೋ ವಿಧಿಃ||೩||

View original

एष वाते विशेषेण क्रमः, पित्तास्रजे पुनः| जलौकसो हिमं सर्वं, कफजे वातिको विधिः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evamapyapakve Cedo dAhaSca (4) · Śloka 4

ತಥಾಽಪ್ಯಕ್ವಂ ಛಿತ್ತ್ವೈನಂ ಸ್ಥಿತೇ ರಕ್ತೇಽಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| ಸಾಧ್ವಶೇಷಂ, ಸಶೇಷೋ ಹಿ ಪುನರಾಪ್ಯಾಯತೇ ಧ್ರುವಮ್||೪||

View original

तथाऽप्यक्वं छित्त्वैनं स्थिते रक्तेऽग्निना दहेत्| साध्वशेषं, सशेषो हि पुनराप्यायते ध्रुवम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsavraNodBavayorgranthyorevameva (5) · Śloka 5

ಮಾಂಸವ್ರಣೋದ್ಭವೌ ಗ್ರನ್ಥೀ ಯಾಪಯೇದೇವಮೇವ ಚ| |೫|

View original

मांसव्रणोद्भवौ ग्रन्थी यापयेदेवमेव च| |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medoBave granthau taptaPAlAdisparshaH shastreNa pATanam agnidAhaSca (5-6) · Śloka 6

| ಕಾರ್ಯಂ ಮೇದೋಭವೇಽಪ್ಯೇತತ್ತಪ್ತೈಃ ಫಾಲಾದಿಭಿಶ್ಚ ತಮ್||೫|| ಪ್ರಮೃದ್ಯಾತ್ತಿಲದಿಗ್ಧೇನ ಛನ್ನಂ ದ್ವಿಗುಣವಾಸಸಾ| ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವಾ ದಹೇನ್ಮೇದಸಿ ಸೂದ್ಧೃತೇ||೬||

View original

| कार्यं मेदोभवेऽप्येतत्तप्तैः फालादिभिश्च तम्||५|| प्रमृद्यात्तिलदिग्धेन छन्नं द्विगुणवाससा| शस्त्रेण पाटयित्वा वा दहेन्मेदसि सूद्धृते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirAgranthau sAhacaratailaM peyam,sirAgranthau vAtaghnairupanAhAdi (7) · Śloka 7

ಸಿರಾಗ್ರನ್ಥೌ ನವೇ ಪೇಯಂ ತೈಲಂ ಸಾಹಚರಂ, ತಥಾ| ಉಪನಾಹೋಽನಿಲಹರೈರ್ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ||೭||

View original

सिराग्रन्थौ नवे पेयं तैलं साहचरं, तथा| उपनाहोऽनिलहरैर्बस्तिकर्म सिराव्यधः||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arbude yathAsvaM granthivatkriyA, arbude ajAshakRudAdinA svedAdi (8-3) · Śloka 3

ಅರ್ಬುದೇ ಗ್ರನ್ಥಿವತ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸುತರಾಂ ಹಿತಮ್| |೮| | ಅಜಾಶಕೃಚ್ಛಿಗ್ರೂಮೂಲಲಾಕ್ಷಾಸುರಸ(ಲವಣಕ್ಷಾರ)-ಕಾಞ್ಜಿಕೈಃ| ವಸ್ತ್ರಬದ್ಧೈರುಪಸ್ವೇದ್ಯ ಮರ್ದಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್||೧|| ಉಪೋದಕಾಪತ್ರಪಿಣ್ಡ್ಯಾ ಛದೈರಾಚ್ಛಾದಿತಂ ಘನಮ್| ನಿವೇಶ್ಯ ಪಟ್ಟಂ ಬಧ್ನೀಯಾಚ್ಛಾಮ್ಯತ್ಯೇವಂ ನವಾರ್ಬುದಮ್||೨|| ಜೀರ್ಣೇ ಚಾರ್ಕಚ್ಛದಸುಧಾಸಾಮುದ್ರಗುಡಕಾಞ್ಜಿಕೈಃ| ಪ್ರಚ್ಛಾನೇ ಪಿಣ್ಡಿಕಾ ಬದ್ಧಾ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದವಿಲಾಯನೀ]||೩||

View original

अर्बुदे ग्रन्थिवत् कुर्यात् यथास्वं सुतरां हितम्| |८| | अजाशकृच्छिग्रूमूललाक्षासुरस(लवणक्षार)-काञ्जिकैः| वस्त्रबद्धैरुपस्वेद्य मर्दयित्वा प्रलेपयेत्||१|| उपोदकापत्रपिण्ड्या छदैराच्छादितं घनम्| निवेश्य पट्टं बध्नीयाच्छाम्यत्येवं नवार्बुदम्||२|| जीर्णे चार्कच्छदसुधासामुद्रगुडकाञ्जिकैः| प्रच्छाने पिण्डिका बद्धा ग्रन्थ्यर्बुदविलायनी]||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtaje shlIpade vyadhaH, vAtaje eraNDatailapAnam, vAtaje jIrNAnnaBakShaNam, vAtaje traivRutaM vA pibet, vAtaje evamashAntAvagninA dahet (8-10) · Śloka 10

| ಶ್ಲೀಪದೇಽನಿಲಜೇ ವಿಧ್ಯೇತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನೋಪನಾಹಿತೇ||೮|| ಸಿರಾಮುಪರಿ ಗುಲ್ಫಸ್ಯ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲೇ, ಪಾಯಯೇಚ್ಚ ತಮ್| ಮಾಸಮೇರಣ್ಡಜಂ ತೈಲಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಸಮನ್ವಿತಮ್||೯|| ಜೀರ್ಣೇ ಜೀರ್ಣಾನ್ನಮಶ್ನೀಯಾಚ್ಛುಣ್ಠೀಶೃತಪಯೋನ್ವಿತಮ್| ತ್ರೈವೃತಂ ವಾ ಪಿಬೇದೇವಮಶಾನ್ತಾವಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್||೧೦||

View original

| श्लीपदेऽनिलजे विध्येत् स्निग्धस्विन्नोपनाहिते||८|| सिरामुपरि गुल्फस्य द्व्यङ्गुले, पाययेच्च तम्| मासमेरण्डजं तैलं गोमूत्रेण समन्वितम्||९|| जीर्णे जीर्णान्नमश्नीयाच्छुण्ठीशृतपयोन्वितम्| त्रैवृतं वा पिबेदेवमशान्तावग्निना दहेत्||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittaje shlIpade gulPasyAdhaH, sirAmokShaH, pittajicca sarvam (11) · Śloka 11

ಗುಲ್ಫಸ್ಯಾಧಃ ಸಿರಾಮೋಕ್ಷಃ ಪೈತ್ತೇ ಸರ್ವಂ ಚ ಪಿತ್ತಜಿತ್| |೧೧|

View original

गुल्फस्याधः सिरामोक्षः पैत्ते सर्वं च पित्तजित्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPaje shlIpade~a~gguShThake sirAM vidhvA yavAnnAdi shIlayet, kaPaje sarShapAdinAM lepaH (11-12) · Śloka 12

| ಸಿರಾಮಙ್ಗುಷ್ಠಕೇ ವಿಧ್ವಾ ಕಫಜೇ ಶೀಲಯೇದ್ಯವಾನ್||೧೧|| ಸಕ್ಷೌದ್ರಾಣಿ ಕಷಾಯಾಣಿ ವರ್ದ್ಧಮಾನಾಸ್ತಥಾಽಭಯಾಃ| ಲಿಮ್ಪೇತ್ಸರ್ಷಪವಾರ್ತಾಕಿಮೂಲಾಭ್ಯಾಂ ಧನ್ವಯಾಽಥವಾ||೧೨||

View original

| सिरामङ्गुष्ठके विध्वा कफजे शीलयेद्यवान्||११|| सक्षौद्राणि कषायाणि वर्द्धमानास्तथाऽभयाः| लिम्पेत्सर्षपवार्ताकिमूलाभ्यां धन्वयाऽथवा||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apacyAmUrdhvAdhaH shodhanaM dantyAdighRutam, apacyAM kaPamedoghnaM dhUmAdikam, apacyAM sirA raktaharaNam, apacyAM rasA~jjanaM gomUtreNa pibet, apacyAM kA~jcanAratvacaH pAnam (13-1) · Śloka 1

ಊರ್ಧ್ವಾಧಃಶೋಧನಂ ಪೇಯಮಪಚ್ಯಾಂ ಸಾಧಿತಂ ಘೃತಮ್| ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತೀತ್ರಿವೃತಾಜಾಲಿನೀದೇವದಾಲಿಭಿಃ||೧೩|| ಶೀಲಯೇತ್ಕಫಮೇದೋಘ್ನಂ ಧೂಮಗಣ್ಡೂಷನಾವನಮ್| ಸಿರಯಾಽಪಹರೇದ್ರಕ್ತಂ, ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರೇಣ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜಮ್||೧೪|| | ಪಲಮರ್ದ್ಧಪಲಂ ವಾಽಪಿ ಕರ್ಷಂ ವಾಽಪ್ಯುಷ್ಣವಾರಿಣಾ| ಕಾಞ್ಚನಾರತ್ವಚಂ ಪೀತ್ವಾ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಂ ವ್ಯಪೋಹತಿ]||೧||

View original

ऊर्ध्वाधःशोधनं पेयमपच्यां साधितं घृतम्| दन्तीद्रवन्तीत्रिवृताजालिनीदेवदालिभिः||१३|| शीलयेत्कफमेदोघ्नं धूमगण्डूषनावनम्| सिरयाऽपहरेद्रक्तं, पिबेन्मूत्रेण तार्क्ष्यजम्||१४|| | पलमर्द्धपलं वाऽपि कर्षं वाऽप्युष्णवारिणा| काञ्चनारत्वचं पीत्वा गण्डमालां व्यपोहति]||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apacyAM apakvagranthiShu nAkulyAdi lepaH, apacyAM kaThiNagranthiShu svedo mardanaM ca (15) · Śloka 15

ಗ್ರನ್ಥೀನಪಕ್ವಾನಾಲಿಮ್ಪೇನ್ನಾಕುಲೀಪಟುನಾಗರೈಃ| ಸ್ವಿನ್ನಾನ್ ಲವಣಪೋಟಲ್ಯಾ ಕಠಿನಾನನು ಮರ್ದಯೇತ್||೧೫||

View original

ग्रन्थीनपक्वानालिम्पेन्नाकुलीपटुनागरैः| स्विन्नान् लवणपोटल्या कठिनाननु मर्दयेत्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apacyAM shamyAdilepo granthyAdi vilAyanaH, apacyAM nimbapatrAdilepaH (16-1.5) · Śloka 1

ಶಮೀಮೂಲಕಶಿಗ್ರೂಣಾಂ ಬೀಜೈಃ ಸಯವಸರ್ಷಪೈಃ| ಲೇಪಃ ಪಿಷ್ಟೋಽಮ್ಲತಕ್ರೇಣ ಗ್ರನ್ಥಿಗಣ್ಡವಿಲಾಯನಃ||೧೬|| | ಕ್ಷುಣ್ಣಾನಿ ನಿಮ್ಬಪತ್ರಾಣಿ ಕ್ಲ್ಱ್ಪ್ತೈರ್ಭಲ್ಲಾತಕೈಃ ಸಹ| ಶರಾವಸಮ್ಪುಟೇ ದಗ್ಧ್ವಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೈಃ ಸಮೈಃ||೧|| ಏತಚ್ಛಾಗಾಮ್ಬುನಾ ಪಿಷ್ಟಂ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಪ್ರಲೇಪನಮ್]||೧.೫||

View original

शमीमूलकशिग्रूणां बीजैः सयवसर्षपैः| लेपः पिष्टोऽम्लतक्रेण ग्रन्थिगण्डविलायनः||१६|| | क्षुण्णानि निम्बपत्राणि क्ल्ऱ्प्तैर्भल्लातकैः सह| शरावसम्पुटे दग्ध्वा सार्धं सिद्धार्थकैः समैः||१|| एतच्छागाम्बुना पिष्टं गण्डमालाप्रलेपनम्]||१.५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apacyAM pAkonmukheShu granthiShu raktasrAvAdi, apakveShu granthiShu kShArAgniByAmupacAraH (17) · Śloka 17

ಪಾಕೋನ್ಮುಖಾನ್ ಸ್ರುತಾಸ್ರಸ್ಯ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರೈರ್ಜಯೇತ್| ಅಪಕ್ವಾನೇವ ವೋದ್ಧೃತ್ಯ ಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿಭ್ಯಾಮುಪಾಚರೇತ್||೧೭||

View original

पाकोन्मुखान् स्रुतास्रस्य पित्तश्लेष्महरैर्जयेत्| अपक्वानेव वोद्धृत्य क्षाराग्निभ्यामुपाचरेत्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu kAkAdanyAditailena nasyAdikam (18-20) · Śloka 20

ಕಾಕಾದನೀಲಾಙ್ಗಲಿಕಾನಹಿತೋತ್ತುಣ್ಡಿಕೀಫಲೈಃ| ಜೀಮೂತಬೀಜಕರ್ಕೋಟೀವಿಶಾಲಾಕೃತವೇಧನೈಃ||೧೮|| ಪಾಠಾನ್ವಿತೈಃ ಪಲಾರ್ಧಶೈರ್ವಿಷಕರ್ಷಯುತೈಃ ಪಚೇತ್| ಪ್ರಸ್ಥಂ ಕರಞ್ಜತೈಲಸ್ಯ ನಿರುಗ್ಣ್ಡೀಸ್ವರಸಾಢಕೇ||೧೯|| ಅನೇನ ಮಾಲಾ ಗಣ್ಡಾನಾಂ ಚಿರಜಾ ಪೂಯವಾಹಿನೀ| ಸಿಧ್ಯತ್ಯಸಾಧ್ಯಕಲ್ಪಾಽಪಿ ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನನಾವನೈಃ||೨೦||

View original

काकादनीलाङ्गलिकानहितोत्तुण्डिकीफलैः| जीमूतबीजकर्कोटीविशालाकृतवेधनैः||१८|| पाठान्वितैः पलार्धशैर्विषकर्षयुतैः पचेत्| प्रस्थं करञ्जतैलस्य निरुग्ण्डीस्वरसाढके||१९|| अनेन माला गण्डानां चिरजा पूयवाहिनी| सिध्यत्यसाध्यकल्पाऽपि पानाभ्यञ्जननावनैः||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu lA~ggalakyAditailena nasyAdikam (21) · Śloka 21

ತೈಲಂ ಲಾಙ್ಗಲಿಕೀಕನ್ದಕಲ್ಕಪಾದಂ ಚತುರ್ಗುಣೇ| ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಸ್ವರಸೇ ಪಕ್ವಂ ನಸ್ಯಾದ್ಯೈರಪಚೀಪ್ರಣುತ್||೨೧||

View original

तैलं लाङ्गलिकीकन्दकल्कपादं चतुर्गुणे| निर्गुण्डीस्वरसे पक्वं नस्याद्यैरपचीप्रणुत्||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu BadrAditailena pAnAdikam (22-24) · Śloka 24

ಭದ್ರಶ್ರೀದಾರುಮರಿಚದ್ವಿಹರಿದ್ರಾತ್ರಿವೃದ್ಧನೈಃ| ಮನಃ ಶಿಲಾಲನಲದವಿಶಾಲಾಕರವೀರಕೈಃ||೨೨|| ಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಲಿಕೈರ್ವಿಷಸ್ಯಾರ್ಧಪಲೇನ ಚ| ಬ್ರಾಹ್ಮೀರಸಾರ್ಕಜಕ್ಷೀರಗೋಶಕೃದ್ರಸಸಂಯುತಮ್||೨೩|| ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸರ್ಷಪತೈಲಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಮಾಶು ವ್ಯಪೋಹತಿ| ಪಾನಾದ್ಯೈಃ ಶೀಲಿತಂ ಕುಷ್ಠದುಷ್ಟನಾಡೀವ್ರಣಾಪಚೀಃ||೨೪||

View original

भद्रश्रीदारुमरिचद्विहरिद्रात्रिवृद्धनैः| मनः शिलालनलदविशालाकरवीरकैः||२२|| गोमूत्रपिष्टैः पलिकैर्विषस्यार्धपलेन च| ब्राह्मीरसार्कजक्षीरगोशकृद्रससंयुतम्||२३|| प्रस्थं सर्षपतैलस्य सिद्धमाशु व्यपोहति| पानाद्यैः शीलितं कुष्ठदुष्टनाडीव्रणापचीः||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu vacAditailapAnam (25) · Śloka 25

ವಚಾಹರೀತಕೀಲಾಕ್ಷಾಕಟುರೋಹಿಣಿಚನ್ದನೈಃ| ತೈಲಂ ಪ್ರಸಾಧಿತಂ ಪೀತಂ ಸಮೂಲಾಮಪಚೀಂ ಜಯೇತ್||೨೫||

View original

वचाहरीतकीलाक्षाकटुरोहिणिचन्दनैः| तैलं प्रसाधितं पीतं समूलामपचीं जयेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu sharapu~gKAdinA nasyaM lepaSca (26) · Śloka 26

ಶರಪುಙ್ಖೋದ್ಭವಂ ಮೂಲಂ ಪಿಷ್ಟಂ ತನ್ದುಲವಾರಿಣಾ| ನಸ್ಯಾಲ್ಲೇಪಾಚ್ಚ ದುಷ್ಟಾರುರಪಚೀವಿಷಜನ್ತುಜಿತ್||೨೬||

View original

शरपुङ्खोद्भवं मूलं पिष्टं तन्दुलवारिणा| नस्याल्लेपाच्च दुष्टारुरपचीविषजन्तुजित्||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu uttamakAraNyAditailena lepaH (27-28) · Śloka 28

ಮೂಲೈರುತ್ತಮಕಾರಣ್ಯಾಃ ಪೀಲುಪರ್ಣ್ಯಾಃ ಸಹಾಚರಾತ್| ಸರೋಧ್ರಾಭಯಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಶತಾಹ್ವಾದ್ವೀಪಿದಾರುಭಿಃ||೨೭|| ತೈಲಂ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಸಿದ್ಧಂ ನಸ್ಯೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚ ಪೂಜಿತಮ್| |೨೮|

View original

मूलैरुत्तमकारण्याः पीलुपर्ण्याः सहाचरात्| सरोध्राभययष्ट्याह्वशताह्वाद्वीपिदारुभिः||२७|| तैलं क्षीरसमं सिद्धं नस्येऽभ्यङ्गे च पूजितम्| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu kRuShNasarpAdInAmi~ggudItailena lepaH (28-29) · Śloka 29

| ಗೋವ್ಯಜಾಶ್ವಖುರಾ ದಗ್ಧಾಃ ಕಟುತೈಲೇನ ಲೇಪನಮ್||೨೮|| ಐಙ್ಗುದೇನ ತು ಕೃಷ್ಣಾಹಿರ್ವಾಯಸೋ ವಾ ಸ್ವಯಂ ಮೃತಃ| |೨೯|

View original

| गोव्यजाश्वखुरा दग्धाः कटुतैलेन लेपनम्||२८|| ऐङ्गुदेन तु कृष्णाहिर्वायसो वा स्वयं मृतः| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu ityashAnAvagninA dAhaH (29-30) · Śloka 30

| ಇತ್ಯಶಾನ್ತೌ ಗದಸ್ಯಾನ್ಯಪಾರ್ಶ್ವಜಙ್ಘಾಸಮಾಶ್ರಿತಮ್||೨೯|| ಬಸ್ತೇರೂರ್ಧ್ವಮಧಸ್ತಾದ್ವಾ ಮೇದೋ ಹೃತ್ವಾಽಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| |೩೦|

View original

| इत्यशान्तौ गदस्यान्यपार्श्वजङ्घासमाश्रितम्||२९|| बस्तेरूर्ध्वमधस्ताद्वा मेदो हृत्वाऽग्निना दहेत्| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu granthiharaNe nimimunimatam (30-31) · Śloka 31

| ಸ್ಥಿತಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಂ ಪದಂ ಮಿತ್ವಾ ತನ್ಮಾನೇನ ಚ ಪಾರ್ಷ್ಣಿತಃ||೩೦|| ತತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಹರೇದ್ ಗ್ರನ್ಥೀನಿತ್ಯಾಹ ಭಗವಾನ್ನಿಮಿಃ| |೩೧|

View original

| स्थितस्योर्ध्वं पदं मित्वा तन्मानेन च पार्ष्णितः||३०|| तत ऊर्ध्वं हरेद् ग्रन्थीनित्याह भगवान्निमिः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu granthi sushrutamatam (31) · Śloka 31

ಪಾರ್ಷ್ಣಿಂ ಪ್ರತಿ ದ್ವಾದಶ ಚಾಙ್ಗುಲಾನಿ ಮುಕ್ತ್ವೇನ್ದ್ರಬಸ್ತಿಂ ಚ ಗದಾನ್ಯಪಾರ್ಶ್ವೇ| ವಿದಾರ್ಯ ಮತ್ಸ್ಯಾಣ್ಡನಿಭಾನಿ ಮಧ್ಯಾಜ್ಜಾಲಾನಿ ಕರ್ಷೇದಿತಿ ಸುಶ್ರುತೋಕ್ತಿಃ||೩೧||

View original

पार्ष्णिं प्रति द्वादश चाङ्गुलानि मुक्त्वेन्द्रबस्तिं च गदान्यपार्श्वे| विदार्य मत्स्याण्डनिभानि मध्याज्जालानि कर्षेदिति सुश्रुतोक्तिः||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apakveShu granthi aparamunimatam (32) · Śloka 32

ಆ ಗುಲ್ಫಕರ್ಣಾತ್ಸುಮಿತಸ್ಯ ಜನ್ತೋಸ್ತಸ್ಯಾಷ್ಟಭಾಗಂ ಖುಡಕಾದ್ವಿಭಜ್ಯ| ಘ್ರಾಣಾರ್ಜವೇಽಧಃ ಸುರರಾಜಬಸ್ತೇರ್ಭಿತ್ತ್ವಾಽಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ತ್ವಪರೇ ವದನ್ತಿ||೩೨||

View original

आ गुल्फकर्णात्सुमितस्य जन्तोस्तस्याष्टभागं खुडकाद्विभज्य| घ्राणार्जवेऽधः सुरराजबस्तेर्भित्त्वाऽक्षमात्रं त्वपरे वदन्ति||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtanADyAM upanAhanaM pATanaM pratyakpuShpyAdilepaSca (33) · Śloka 33

ಉಪನಾಹ್ಯಾನಿಲಾನ್ನಾಡೀಂ ಪಾಟಿತಾಂ ಸಾಧು ಲೇಪಯೇತ್| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀಫಲಯುತೈಸ್ತಿಲೈಃ ಪಿಷ್ಟೈಃ ಸಸೈನ್ಧವೈಃ||೩೩||

View original

उपनाह्यानिलान्नाडीं पाटितां साधु लेपयेत्| प्रत्यक्पुष्पीफलयुतैस्तिलैः पिष्टैः ससैन्धवैः||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittanADyAM tilAdilepaH (34) · Śloka 34

ಪೈತ್ತೀಂ ತು ತಿಲಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾನಾಗದನ್ತೀನಿಶಾದ್ವಯೈಃ| |೩೪|

View original

पैत्तीं तु तिलमञ्जिष्ठानागदन्तीनिशाद्वयैः| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaPanADyAM tilasaurAShTryAdi lepaH (34) · Śloka 34

| ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕೀಂ ತಿಲಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀನಿಕುಮ್ಭಾರಿಷ್ಟಸೈನ್ಧವೈಃ||೩೪||

View original

| श्लैष्मिकीं तिलसौराष्ट्रीनिकुम्भारिष्टसैन्धवैः||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shalyanADyAM CinnashodhitAyAM tilAdilepaH (35) · Śloka 35

ಶಲ್ಯಜಾಂ ತಿಲಮಧ್ವಾಜ್ಯೈರ್ಲೇಪಯೇಚ್ಛಿನ್ನಶೋಧಿತಾಮ್| |೩೫|

View original

शल्यजां तिलमध्वाज्यैर्लेपयेच्छिन्नशोधिताम्| |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana CedanAnarhAyAM BitvA kShArasUtreNa dAraNam (35-36) · Śloka 36

| ಅಶಸ್ತ್ರಕೃತ್ಯಾಮೇಷಿಣ್ಯಾ ಭಿತ್ವಾಽನ್ತೇ ಸಮ್ಯಗೇಷಿತಾಮ್||೩೫|| ಕ್ಷಾರಪೀತೇನ ಸೂತ್ರೇಣ ಬಹುಶೋ ದಾರಯೇದ್ ಗತಿಮ್| |೩೬|

View original

| अशस्त्रकृत्यामेषिण्या भित्वाऽन्ते सम्यगेषिताम्||३५|| क्षारपीतेन सूत्रेण बहुशो दारयेद् गतिम्| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana duShTAdivraNeShu yatsAdhanaM tannADIShvapi (36-37) · Śloka 37

| ವ್ರಣೇಷು ದುಷ್ಟಸೂಕ್ಷ್ಮಾಸ್ಯಗಮ್ಭೀರಾದಿಷು ಸಾಧನಮ್||೩೬|| ಯಾ ವರ್ತ್ಯೋ ಯಾನಿ ತೈಲಾನಿ ತನ್ನಾಡೀಷ್ವಪಿ ಶಸ್ಯತೇ| |೩೭|

View original

| व्रणेषु दुष्टसूक्ष्मास्यगम्भीरादिषु साधनम्||३६|| या वर्त्यो यानि तैलानि तन्नाडीष्वपि शस्यते| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIvraNaharo ca~jcuPalalepaH (37) · Śloka 37

| ಪಿಷ್ಟಂ ಚಞ್ಚುಫಲಂ ಲೇಪಾನ್ನಾಡೀವ್ರಣಹರಂ ಪರಮ್||೩೭||

View original

| पिष्टं चञ्चुफलं लेपान्नाडीव्रणहरं परम्||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIGoNTAPalatvagAdikalkaH (38) · Śloka 38

ಘೋಣ್ಟಾಫಲತ್ವಕ್ ಲವಣಂ ಸಲಾಕ್ಷಂ ಬೂಕಸ್ಯ ಪತ್ರಂ ವನಿತಾಪಯಶ್ಚ| ಸ್ರುಗರ್ಕದುಗ್ಧಾನ್ವಿತ ಏಷ ಕಲ್ಕೋ ವರ್ತೀಕೃತೋ ಹನ್ತ್ಯಚಿರೇಣ ನಾಡೀಮ್||೩೮||

View original

घोण्टाफलत्वक् लवणं सलाक्षं बूकस्य पत्रं वनितापयश्च| स्रुगर्कदुग्धान्वित एष कल्को वर्तीकृतो हन्त्यचिरेण नाडीम्||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIsAmudrAdiBiH kalko~aBya~ggaScUrNo vartiSca (30) · Śloka 30

ಸಾಮುದ್ರಸೌವರ್ಚಲಸಿನ್ಧುಜನ್ಮ ಸುಪಕ್ವಘೋಣ್ಟಾಫಲವೇಶ್ಮಧೂಮಾಃ| ಆಮ್ರಾತಗಾಯತ್ರಿಜಪಲ್ಲವಾಶ್ಚ ಕಟಂಕಟೇರ್ಯಾವಥ ಚೇತಕೀ ಚ||೩೯|| ಕಲ್ಕೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚೂರ್ಣೇ ವರ್ತ್ಯಾಂ ಚೈತೇಷು ಶೀಲ್ಯಮಾನೇಷು| ಅಗತಿರಿವ ನಶ್ಯತಿ ಗತಿಶ್ಚಪಲಾ ಚಪಲೇಷು ಭೂತಿರಿವ||೪೦|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಗ್ರನ್ಥ್ಯರ್ಬುದಶ್ಲೀಪದಾಪಚೀನಾಡೀಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೦||

View original

सामुद्रसौवर्चलसिन्धुजन्म सुपक्वघोण्टाफलवेश्मधूमाः| आम्रातगायत्रिजपल्लवाश्च कटंकटेर्यावथ चेतकी च||३९|| कल्केऽभ्यङ्गे चूर्णे वर्त्यां चैतेषु शील्यमानेषु| अगतिरिव नश्यति गतिश्चपला चपलेषु भूतिरिव||४०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठ उत्तरस्थाने ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीप्रतिषेधो नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०||

🔊 Audio coming soon

30. granthyarbudaślīpadāpacīnāḍīpratiśēdhādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi