30. granthyarbudaślīpadāpacīnāḍīpratiśēdhādhyāyaḥ

Adhikarana granthyarbudashlIpadApacInADIpratiShedhAdhyAyaH granthiShvAmeShu shoPavat kriyA (2-1) · Śloka 1

அதாதோ க்ரந்த்யர்புதஶ்லீபதாபசீநாடீப்ரதிஷேதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) க்ரந்திஷ்வாமேஷு கர்தவ்யா யதாஸ்வஂ ஶோபவத் க்ரியா| |௧|

Adhikarana vAtaje granthau snehanaM shodhanaM ca (1-2) · Śloka 2

| பஹதீசித்ரகவ்யாக்ரீகணாஸித்தேந ஸர்பிஷா||௧|| ஸ்நேஹயேச்சுத்திகாமஂ ச, தீக்ஷ்ணைஃ ஶுத்தஸ்ய லேபநம்| |௨|

Adhikarana vAtaje svedo vimardanaM ca punaH punaH (2) · Śloka 2

| ஸஂஸ்வேத்ய பஹுஶோ க்ரந்திஂ விமத்நீயாத் புநஃ புநஃ||௨||

Adhikarana pittAstraje granthau jalaukasaH, pittAsraje pralepAdikaM sarvaM hitam, kaPaje granthau vAtiko vidhiH (3) · Śloka 3

ஏஷ வாதே விஶேஷேண க்ரமஃ, பித்தாஸ்ரஜே புநஃ| ஜலௌகஸோ ஹிமஂ ஸர்வஂ, கபஜே வாதிகோ விதிஃ||௩||

Adhikarana evamapyapakve Cedo dAhaSca (4) · Śloka 4

ததாऽப்யக்வஂ சித்த்வைநஂ ஸ்திதே ரக்தேऽக்நிநா தஹேத்| ஸாத்வஶேஷஂ, ஸஶேஷோ ஹி புநராப்யாயதே த்ருவம்||௪||

Adhikarana mAMsavraNodBavayorgranthyorevameva (5) · Śloka 5

மாஂஸவ்ரணோத்பவௌ க்ரந்தீ யாபயேதேவமேவ ச| |௫|

Adhikarana medoBave granthau taptaPAlAdisparshaH shastreNa pATanam agnidAhaSca (5-6) · Śloka 6

| கார்யஂ மேதோபவேऽப்யேதத்தப்தைஃ பாலாதிபிஶ்ச தம்||௫|| ப்ரமத்யாத்திலதிக்தேந சந்நஂ த்விகுணவாஸஸா| ஶஸ்த்ரேண பாடயித்வா வா தஹேந்மேதஸி ஸூத்ததே||௬||

Adhikarana sirAgranthau sAhacaratailaM peyam,sirAgranthau vAtaghnairupanAhAdi (7) · Śloka 7

ஸிராக்ரந்தௌ நவே பேயஂ தைலஂ ஸாஹசரஂ, ததா| உபநாஹோऽநிலஹரைர்பஸ்திகர்ம ஸிராவ்யதஃ||௭||

Adhikarana arbude yathAsvaM granthivatkriyA, arbude ajAshakRudAdinA svedAdi (8-3) · Śloka 3

அர்புதே க்ரந்திவத் குர்யாத் யதாஸ்வஂ ஸுதராஂ ஹிதம்| |௮| | அஜாஶகச்சிக்ரூமூலலாக்ஷாஸுரஸ(லவணக்ஷார)-காஞ்ஜிகைஃ| வஸ்த்ரபத்தைருபஸ்வேத்ய மர்தயித்வா ப்ரலேபயேத்||௧|| உபோதகாபத்ரபிண்ட்யா சதைராச்சாதிதஂ கநம்| நிவேஶ்ய பட்டஂ பத்நீயாச்சாம்யத்யேவஂ நவார்புதம்||௨|| ஜீர்ணே சார்கச்சதஸுதாஸாமுத்ரகுடகாஞ்ஜிகைஃ| ப்ரச்சாநே பிண்டிகா பத்தா க்ரந்த்யர்புதவிலாயநீ]||௩||

Adhikarana vAtaje shlIpade vyadhaH, vAtaje eraNDatailapAnam, vAtaje jIrNAnnaBakShaNam, vAtaje traivRutaM vA pibet, vAtaje evamashAntAvagninA dahet (8-10) · Śloka 10

| ஶ்லீபதேऽநிலஜே வித்யேத் ஸ்நிக்தஸ்விந்நோபநாஹிதே||௮|| ஸிராமுபரி குல்பஸ்ய த்வ்யங்குலே, பாயயேச்ச தம்| மாஸமேரண்டஜஂ தைலஂ கோமூத்ரேண ஸமந்விதம்||௯|| ஜீர்ணே ஜீர்ணாந்நமஶ்நீயாச்சுண்டீஶதபயோந்விதம்| த்ரைவதஂ வா பிபேதேவமஶாந்தாவக்நிநா தஹேத்||௧௦||

Adhikarana pittaje shlIpade gulPasyAdhaH, sirAmokShaH, pittajicca sarvam (11) · Śloka 11

குல்பஸ்யாதஃ ஸிராமோக்ஷஃ பைத்தே ஸர்வஂ ச பித்தஜித்| |௧௧|

Adhikarana kaPaje shlIpade~a~gguShThake sirAM vidhvA yavAnnAdi shIlayet, kaPaje sarShapAdinAM lepaH (11-12) · Śloka 12

| ஸிராமங்குஷ்டகே வித்வா கபஜே ஶீலயேத்யவாந்||௧௧|| ஸக்ஷௌத்ராணி கஷாயாணி வர்த்தமாநாஸ்ததாऽபயாஃ| லிம்பேத்ஸர்ஷபவார்தாகிமூலாப்யாஂ தந்வயாऽதவா||௧௨||

Adhikarana apacyAmUrdhvAdhaH shodhanaM dantyAdighRutam, apacyAM kaPamedoghnaM dhUmAdikam, apacyAM sirA raktaharaNam, apacyAM rasA~jjanaM gomUtreNa pibet, apacyAM kA~jcanAratvacaH pAnam (13-1) · Śloka 1

ஊர்த்வாதஃஶோதநஂ பேயமபச்யாஂ ஸாதிதஂ கதம்| தந்தீத்ரவந்தீத்ரிவதாஜாலிநீதேவதாலிபிஃ||௧௩|| ஶீலயேத்கபமேதோக்நஂ தூமகண்டூஷநாவநம்| ஸிரயாऽபஹரேத்ரக்தஂ, பிபேந்மூத்ரேண தார்க்ஷ்யஜம்||௧௪|| | பலமர்த்தபலஂ வாऽபி கர்ஷஂ வாऽப்யுஷ்ணவாரிணா| காஞ்சநாரத்வசஂ பீத்வா கண்டமாலாஂ வ்யபோஹதி]||௧||

Adhikarana apacyAM apakvagranthiShu nAkulyAdi lepaH, apacyAM kaThiNagranthiShu svedo mardanaM ca (15) · Śloka 15

க்ரந்தீநபக்வாநாலிம்பேந்நாகுலீபடுநாகரைஃ| ஸ்விந்நாந் லவணபோடல்யா கடிநாநநு மர்தயேத்||௧௫||

Adhikarana apacyAM shamyAdilepo granthyAdi vilAyanaH, apacyAM nimbapatrAdilepaH (16-1.5) · Śloka 1

ஶமீமூலகஶிக்ரூணாஂ பீஜைஃ ஸயவஸர்ஷபைஃ| லேபஃ பிஷ்டோऽம்லதக்ரேண க்ரந்திகண்டவிலாயநஃ||௧௬|| | க்ஷுண்ணாநி நிம்பபத்ராணி க்ல்ற்ப்தைர்பல்லாதகைஃ ஸஹ| ஶராவஸம்புடே தக்த்வா ஸார்தஂ ஸித்தார்தகைஃ ஸமைஃ||௧|| ஏதச்சாகாம்புநா பிஷ்டஂ கண்டமாலாப்ரலேபநம்]||௧.௫||

Adhikarana apacyAM pAkonmukheShu granthiShu raktasrAvAdi, apakveShu granthiShu kShArAgniByAmupacAraH (17) · Śloka 17

பாகோந்முகாந் ஸ்ருதாஸ்ரஸ்ய பித்தஶ்லேஷ்மஹரைர்ஜயேத்| அபக்வாநேவ வோத்தத்ய க்ஷாராக்நிப்யாமுபாசரேத்||௧௭||

Adhikarana apakveShu kAkAdanyAditailena nasyAdikam (18-20) · Śloka 20

காகாதநீலாங்கலிகாநஹிதோத்துண்டிகீபலைஃ| ஜீமூதபீஜகர்கோடீவிஶாலாகதவேதநைஃ||௧௮|| பாடாந்விதைஃ பலார்தஶைர்விஷகர்ஷயுதைஃ பசேத்| ப்ரஸ்தஂ கரஞ்ஜதைலஸ்ய நிருக்ண்டீஸ்வரஸாடகே||௧௯|| அநேந மாலா கண்டாநாஂ சிரஜா பூயவாஹிநீ| ஸித்யத்யஸாத்யகல்பாऽபி பாநாப்யஞ்ஜநநாவநைஃ||௨௦||

Adhikarana apakveShu lA~ggalakyAditailena nasyAdikam (21) · Śloka 21

தைலஂ லாங்கலிகீகந்தகல்கபாதஂ சதுர்குணே| நிர்குண்டீஸ்வரஸே பக்வஂ நஸ்யாத்யைரபசீப்ரணுத்||௨௧||

Adhikarana apakveShu BadrAditailena pAnAdikam (22-24) · Śloka 24

பத்ரஶ்ரீதாருமரிசத்விஹரித்ராத்ரிவத்தநைஃ| மநஃ ஶிலாலநலதவிஶாலாகரவீரகைஃ||௨௨|| கோமூத்ரபிஷ்டைஃ பலிகைர்விஷஸ்யார்தபலேந ச| ப்ராஹ்மீரஸார்கஜக்ஷீரகோஶகத்ரஸஸஂயுதம்||௨௩|| ப்ரஸ்தஂ ஸர்ஷபதைலஸ்ய ஸித்தமாஶு வ்யபோஹதி| பாநாத்யைஃ ஶீலிதஂ குஷ்டதுஷ்டநாடீவ்ரணாபசீஃ||௨௪||

Adhikarana apakveShu vacAditailapAnam (25) · Śloka 25

வசாஹரீதகீலாக்ஷாகடுரோஹிணிசந்தநைஃ| தைலஂ ப்ரஸாதிதஂ பீதஂ ஸமூலாமபசீஂ ஜயேத்||௨௫||

Adhikarana apakveShu sharapu~gKAdinA nasyaM lepaSca (26) · Śloka 26

ஶரபுங்கோத்பவஂ மூலஂ பிஷ்டஂ தந்துலவாரிணா| நஸ்யால்லேபாச்ச துஷ்டாருரபசீவிஷஜந்துஜித்||௨௬||

Adhikarana apakveShu uttamakAraNyAditailena lepaH (27-28) · Śloka 28

மூலைருத்தமகாரண்யாஃ பீலுபர்ண்யாஃ ஸஹாசராத்| ஸரோத்ராபயயஷ்ட்யாஹ்வஶதாஹ்வாத்வீபிதாருபிஃ||௨௭|| தைலஂ க்ஷீரஸமஂ ஸித்தஂ நஸ்யேऽப்யங்கே ச பூஜிதம்| |௨௮|

Adhikarana apakveShu kRuShNasarpAdInAmi~ggudItailena lepaH (28-29) · Śloka 29

| கோவ்யஜாஶ்வகுரா தக்தாஃ கடுதைலேந லேபநம்||௨௮|| ஐங்குதேந து கஷ்ணாஹிர்வாயஸோ வா ஸ்வயஂ மதஃ| |௨௯|

Adhikarana apakveShu ityashAnAvagninA dAhaH (29-30) · Śloka 30

| இத்யஶாந்தௌ கதஸ்யாந்யபார்ஶ்வஜங்காஸமாஶ்ரிதம்||௨௯|| பஸ்தேரூர்த்வமதஸ்தாத்வா மேதோ ஹத்வாऽக்நிநா தஹேத்| |௩௦|

Adhikarana apakveShu granthiharaNe nimimunimatam (30-31) · Śloka 31

| ஸ்திதஸ்யோர்த்வஂ பதஂ மித்வா தந்மாநேந ச பார்ஷ்ணிதஃ||௩௦|| தத ஊர்த்வஂ ஹரேத் க்ரந்தீநித்யாஹ பகவாந்நிமிஃ| |௩௧|

Adhikarana apakveShu granthi sushrutamatam (31) · Śloka 31

பார்ஷ்ணிஂ ப்ரதி த்வாதஶ சாங்குலாநி முக்த்வேந்த்ரபஸ்திஂ ச கதாந்யபார்ஶ்வே| விதார்ய மத்ஸ்யாண்டநிபாநி மத்யாஜ்ஜாலாநி கர்ஷேதிதி ஸுஶ்ருதோக்திஃ||௩௧||

Adhikarana apakveShu granthi aparamunimatam (32) · Śloka 32

ஆ குல்பகர்ணாத்ஸுமிதஸ்ய ஜந்தோஸ்தஸ்யாஷ்டபாகஂ குடகாத்விபஜ்ய| க்ராணார்ஜவேऽதஃ ஸுரராஜபஸ்தேர்பித்த்வாऽக்ஷமாத்ரஂ த்வபரே வதந்தி||௩௨||

Adhikarana vAtanADyAM upanAhanaM pATanaM pratyakpuShpyAdilepaSca (33) · Śloka 33

உபநாஹ்யாநிலாந்நாடீஂ பாடிதாஂ ஸாது லேபயேத்| ப்ரத்யக்புஷ்பீபலயுதைஸ்திலைஃ பிஷ்டைஃ ஸஸைந்தவைஃ||௩௩||

Adhikarana pittanADyAM tilAdilepaH (34) · Śloka 34

பைத்தீஂ து திலமஞ்ஜிஷ்டாநாகதந்தீநிஶாத்வயைஃ| |௩௪|

Adhikarana kaPanADyAM tilasaurAShTryAdi lepaH (34) · Śloka 34

| ஶ்லைஷ்மிகீஂ திலஸௌராஷ்ட்ரீநிகும்பாரிஷ்டஸைந்தவைஃ||௩௪||

Adhikarana shalyanADyAM CinnashodhitAyAM tilAdilepaH (35) · Śloka 35

ஶல்யஜாஂ திலமத்வாஜ்யைர்லேபயேச்சிந்நஶோதிதாம்| |௩௫|

Adhikarana CedanAnarhAyAM BitvA kShArasUtreNa dAraNam (35-36) · Śloka 36

| அஶஸ்த்ரகத்யாமேஷிண்யா பித்வாऽந்தே ஸம்யகேஷிதாம்||௩௫|| க்ஷாரபீதேந ஸூத்ரேண பஹுஶோ தாரயேத் கதிம்| |௩௬|

Adhikarana duShTAdivraNeShu yatsAdhanaM tannADIShvapi (36-37) · Śloka 37

| வ்ரணேஷு துஷ்டஸூக்ஷ்மாஸ்யகம்பீராதிஷு ஸாதநம்||௩௬|| யா வர்த்யோ யாநி தைலாநி தந்நாடீஷ்வபி ஶஸ்யதே| |௩௭|

Adhikarana nADIvraNaharo ca~jcuPalalepaH (37) · Śloka 37

| பிஷ்டஂ சஞ்சுபலஂ லேபாந்நாடீவ்ரணஹரஂ பரம்||௩௭||

Adhikarana nADIGoNTAPalatvagAdikalkaH (38) · Śloka 38

கோண்டாபலத்வக் லவணஂ ஸலாக்ஷஂ பூகஸ்ய பத்ரஂ வநிதாபயஶ்ச| ஸ்ருகர்கதுக்தாந்வித ஏஷ கல்கோ வர்தீகதோ ஹந்த்யசிரேண நாடீம்||௩௮||

Adhikarana nADIsAmudrAdiBiH kalko~aBya~ggaScUrNo vartiSca (30) · Śloka 30

ஸாமுத்ரஸௌவர்சலஸிந்துஜந்ம ஸுபக்வகோண்டாபலவேஶ்மதூமாஃ| ஆம்ராதகாயத்ரிஜபல்லவாஶ்ச கடஂகடேர்யாவத சேதகீ ச||௩௯|| கல்கேऽப்யங்கே சூர்ணே வர்த்யாஂ சைதேஷு ஶீல்யமாநேஷு| அகதிரிவ நஶ்யதி கதிஶ்சபலா சபலேஷு பூதிரிவ||௪௦|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஷஷ்ட உத்தரஸ்தாநே க்ரந்த்யர்புதஶ்லீபதாபசீநாடீப்ரதிஷேதோ நாம த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௦||