Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

40. vājīkaraṇavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana vAjIkaraNavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

অথাতো বাজীকরণবিধিমধ্যাযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| (গদ্যসূত্রে)||২||

View original

अथातो वाजीकरणविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM ka icCet? (1) · Śloka 1

বাজীকরণমন্বিচ্ছেত্সততং বিষযী পুমান্| |১|

View original

वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya Palam (1-2) · Śloka 2

| তুষ্টিঃ পুষ্টিরপত্যং চ গুণবত্তত্র সংশ্রিতম্||১|| অপত্যসন্তানকরং যত্সদ্যঃ সংপ্রহর্ষণম্| |২|

View original

| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्||१|| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः संप्रहर्षणम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya utpattiH (2-3) · Śloka 3

| বাজীবাতিবলো যেন যাত্যপ্রতিহতোঽঙ্গনাঃ||২|| ভবত্যতিপ্রিযঃ স্ত্রীণাং যেন যেনোপচীযতে| তদ্বাজীকরণং তদ্ধি দেহস্যোর্জস্করং পরম্||৩||

View original

| वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः||२|| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्योर्जस्करं परम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana brahrAcaryasya prashaMsA (4) · Śloka 4

ধর্ম্যং যশস্যমাযুষ্যং লোকদ্বযরসাযনম্| অনুমোদামহে ব্রহ্মচর্যমেকান্তনির্মলম্||৪||

View original

धर्म्यं यशस्यमायुष्यं लोकद्वयरसायनम्| अनुमोदामहे ब्रह्मचर्यमेकान्तनिर्मलम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM kimartham? (5) · Śloka 5

অল্পসর্বস্য তু ক্লেশৈর্বাধ্যমানস্য রাগিণঃ| শরীরক্ষযরক্ষার্থং বাজীকরণমুচ্যতে||৫||

View original

अल्पसर्वस्य तु क्लेशैर्बाध्यमानस्य रागिणः| शरीरक्षयरक्षार्थं वाजीकरणमुच्यते||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNase vino~ahararvyavAyo na vivAryate (6) · Śloka 6

কল্যস্যোদগ্রবযসো বাজীকরণসেবিনঃ| সর্বেষ্বৃতুষ্বহরহর্ব্যবাযো ন নিবার্যতে||৬||

View original

कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasevanAt pUrvaM kartavyo vidhiHtataH shukrApatyabalapradA vAjIkarA yogA yojyAH (7-8) · Śloka 8

অথ স্নিগ্ধবিশুদ্ধানাং নিরূহান্ সানুবাসনান্| ঘৃততৈলরসক্ষীরশর্করাক্ষৌদ্রসংযুতান্||৭|| যোগবিদ্যোজযেত্পূর্বং ক্ষীরমাংসরসাশিনাম্| ততো বাজীকরান্ যোগান্ শুক্রাপত্যবলপ্রদান্||৮||

View original

अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्||७|| योगविद्योजयेत्पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nirapatyasya narasya nindA (9) · Śloka 9

অচ্ছাযঃ পূতিকুসুমঃ ফলেন রহিতো দ্রুমঃ| যথৈকশ্চৈকশাখশ্চ নিরপত্যস্তথা নরঃ||৯||

View original

अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apatyaprashaMsA (10-11) · Śloka 11

স্খলদ্গমনমব্যক্তবচনং ধূলিধূসরম্| অপি লালাবিলমুখং হৃদযাহ্লাদকারকম্||১০|| অপত্যং তুল্যতাং কেন দর্শনস্পর্শনাদিষু কিং পুনর্যদ্যশোধর্মমানশ্রীকুলবর্ধনম্||১১||

View original

स्खलद्गमनमव्यक्तवचनं धूलिधूसरम्| अपि लालाविलमुखं हृदयाह्लादकारकम्||१०|| अपत्यं तुल्यतां केन दर्शनस्पर्शनादिषु किं पुनर्यद्यशोधर्ममानश्रीकुलवर्धनम्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shuddhasharIre sharamUladisiddhaghRutayogaH (12) · Śloka 12

শুদ্ধকাযে যথাশক্তি বৃষ্যযোগান্ প্রযোজযেত্| |১২|

View original

शुद्धकाये यथाशक्ति वृष्ययोगान् प्रयोजयेत्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro sharamUlAdisiddhaghRutayogaH (12-21) · Śloka 21

তানেবাহ শরেক্ষুকুশকাশানাং বিদার্যা বীরণস্য চ||১২|| মূলানি কণ্টকার্যাশ্চ জীবকর্ষভকৌ বলাম্| মেদে দ্বে দ্বে চ কাকোল্যৌ শূর্পপর্ণ্যৌ শতাবরীম্||১৩|| অশ্বগন্ধামতিবলামাত্মগুপ্তাং পুনর্নবাম্| বীরাং পযস্যাং জীবন্তীমৃদ্ধিং রাস্নাং ত্রিকণ্টকম্||১৪|| মধুকং শালিপর্ণী চ ভাগাংস্ত্রিপলিকান্ পৃথক্| মাষাণামাঢকং চৈতদ্ দ্বিদ্রোণে সাধযেদপাম্||১৫|| রসেনাঢকশেষেণ পচেত্তেন ঘৃতাঢকম্| দত্ত্বা বিদারীধাত্রীক্ষুরসানামাঢকাঢকম্||১৬|| ঘৃতাচ্চতুর্গুণং ক্ষীরং পেষ্যাণীমানি চাবপেত্| বীরাং স্বগুপ্তাং কাকোল্যৌ যষ্টিং ফল্গূনি পিপ্পলীম্||১৭|| দ্রাক্ষাং বিদারীং খর্জূরং মধুকানি শতাবরীম্| তত্সিদ্ধপূতং চূর্ণস্য পৃথক্ প্রস্থেন যোজযেত্||১৮|| শর্করাযাস্তুগাযাশ্চ পিপ্পল্যাঃ কুডবেন চ| মরিচস্য প্রকুঞ্চেন পৃথগর্ধপলোন্মিতৈঃ||১৯|| ত্বগেলাকেসরৈঃ শ্লক্ষ্ণৈঃ ক্ষৌদ্রদ্বিকুডবেন চ| পলমাত্রং ততঃ খাদেত্ প্রত্যহং রসদুগ্ধভুক্||২০|| তেনারোহতি বাজীব কুলিঙ্গ ইব হৃষ্যতি| |২১|

View original

तानेवाह शरेक्षुकुशकाशानां विदार्या वीरणस्य च||१२|| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्षभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ शूर्पपर्ण्यौ शतावरीम्||१३|| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीमृद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्||१४|| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदपाम्||१५|| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| दत्त्वा विदारीधात्रीक्षुरसानामाढकाढकम्||१६|| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्तां काकोल्यौ यष्टिं फल्गूनि पिप्पलीम्||१७|| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक् प्रस्थेन योजयेत्||१८|| शर्करायास्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्धपलोन्मितैः||१९|| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमात्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्||२०|| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNAdiyogaH kAntAshatagAmI (21-23) · Śloka 23

| বিদারীপিপ্পলীশালিপিযালেক্ষুরকাদ্রজঃ||২১|| পৃথক্ স্বগুপ্তামূলচ্চ কুডবাংশং তথা মধু| তুলার্ধং শর্করাচূর্ণাত্ প্রস্থার্ধং নবসর্পিষঃ||২২|| সোঽক্ষমাত্রমতঃ খাদেত্ যস্য রামাশতং গৃহে| |২৩|

View original

| विदारीपिप्पलीशालिपियालेक्षुरकाद्रजः||२१|| पृथक् स्वगुप्तामूलच्च कुडवांशं तथा मधु| तुलार्धं शर्कराचूर्णात् प्रस्थार्धं नवसर्पिषः||२२|| सोऽक्षमात्रमतः खादेत् यस्य रामाशतं गृहे| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro godhUmAdiyogaH (23-24) · Śloka 24

| সাত্মগুপ্তাফলান্ ক্ষীরে গোধূমান্ সাধিতান্ হিমান্||২৩|| মাষান্ বা সঘৃতক্ষৌদ্রান্ খাদন্ গৃষ্টিপযোঽনুপঃ| জাগর্তি রাত্রিং সকলামখিন্নঃ খেদযন্ স্ত্রিযঃ||২৪||

View original

| सात्मगुप्ताफलान् क्षीरे गोधूमान् साधितान् हिमान्||२३|| माषान् वा सघृतक्षौद्रान् खादन् गृष्टिपयोऽनुपः| जागर्ति रात्रिं सकलामखिन्नः खेदयन् स्त्रियः||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro tilayogaH strIshatagAmI (25) · Śloka 25

বস্তাণ্ডসিদ্ধে পযসি ভাবিতানসকৃত্তিলান্| যঃ খাদেত্সসিতান্ গচ্ছেত্স স্ত্রীশতমপূর্ববত্||২৫||

View original

बस्ताण्डसिद्धे पयसि भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत्स स्त्रीशतमपूर्ववत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNayogaH strIshatadAmI (26) · Śloka 26

চূর্ণং বিদার্যা বহুশঃ স্বরসেনৈব ভাবিতম্| ক্ষৌদ্রসর্পির্যুতং লীঢ্বা প্রমদাশতমৃচ্ছতি||২৬||

View original

चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदाशतमृच्छति||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kRuShNAdhAtrIPalarajoyogaH (27-28) · Śloka 28

কৃষ্ণাধাত্রীফলরজঃ স্বরসেন সুভাবিতম্| শর্করামধুসর্পির্ভির্লীঢ্বা যোঽনু পযঃ পিবেত্||২৭|| স নরোঽশীতিবর্ষোঽপি যুবেব পরিহৃষ্যতি| |২৮|

View original

कृष्णाधात्रीफलरजः स्वरसेन सुभावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्||२७|| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro madhukacUrNayogo nityaveakArI (28-29) · Śloka 29

| কর্ষং মধুকচূর্ণস্য ঘৃতক্ষৌদ্রসমন্বিতম্||২৮|| পযোঽনুপানং যো লিহ্যান্নিত্যবেগঃ স না ভবেত্| |২৯|

View original

| कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमन्वितम्||२८|| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kulIrashRu~ggIkalkayogaH (29-30) · Śloka 30

| কুলীরশৃঙ্গ্যা যঃ কল্কমালোড্য পযসা পিবেত্||২৯|| সিতাঘৃতপযোন্নাশী স নারীষু বৃষাযতে| |৩০|

View original

| कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्||२९|| सिताघृतपयोन्नाशी स नारीषु वृषायते| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro payasyAyogaH (30-31) · Śloka 31

| যঃ পযস্যাং পযঃসিদ্ধাং খাদেন্মধুঘৃতান্বিতাম্||৩০|| পিবেদ্বাষ্কযণং চানু ক্ষীরং ন ক্ষযমেতি সঃ| |৩১|

View original

| यः पयस्यां पयःसिद्धां ख़ादेन्मधुग़ृतान्विताम्||३०|| पिबेद्बाष्कयणं चानु क्षीरं न क्षयमेति सः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro svayaMgutpAdicUrNayogaH (31-32) · Śloka 32

| স্বযংগুপ্তেক্ষুরকযোর্বীজচূর্ণং সশর্করম্||৩১|| ধারোষ্ণেন নরঃ পীত্বা পযসা রাসভাযতে| |৩২|

View original

| स्वयंगुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्||३१|| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro uccaTAcUrNayogaH,vAjIkaro SatAvarIcUrNayogaH (32) · Śloka 32

| উচ্চটাচূর্ণমপ্যেবং শতাবর্যাশ্চ যোজযেত্||৩২||

View original

| उच्चटाचूर्णमप्येवं शतावर्याश्च योजयेत्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro dadhisArAdiyogaH (33) · Śloka 33

চন্দ্রশুভ্রম্ দধিসরং সসিতাষষ্টিকৌদনম্| পটে সুমার্জিতং ভুক্ত্বা বৃদ্ধোঽপি তরুণাযতে||৩৩||

View original

चन्द्रशुभ्रम् दधिसरं ससिताषष्टिकौदनम्| पटे सुमार्जितं भुक्त्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro shvadaMShTrAdiyogaH strIshatagAmI (34) · Śloka 34

শ্বদংষ্ট্রেক্ষুরমাষাত্মগুপ্তাবীজশতাবরীঃ| পিবন্ ক্ষীরেণ জীর্ণোঽপি গচ্ছতি প্রমদাশতম্||৩৪||

View original

श्वदंष्ट्रेक्षुरमाषात्मगुप्ताबीजशतावरीः| पिबन् क्षीरेण जीर्णोऽपि गच्छति प्रमदाशतम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShyasya lakShaNam (35) · Śloka 35

যত্কিঞ্চিন্মধুরং স্নিগ্ধং বৃংহণং বলবর্ধনম্| মনসো হর্ষণং যচ্চ তত্সর্ব বৃষ্যমুচ্যতে||৩৫||

View original

यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्व वृष्यमुच्यते||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evaM vidhairdravyairdarpitaH pramadA vrajet (36) · Śloka 36

দ্রব্যৈরেবংবিধৈস্তস্মাদ্দর্পিতঃ প্রমদাং ব্রজেত্| আত্মবেগেন চোদীর্ণঃ স্ত্রীগুণৈশ্চ প্রহর্ষিতঃ||৩৬||

View original

द्रव्यैरेवंविधैस्तस्माद्दर्पितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvendriyasukhA viShayAH sevyAH (37) · Śloka 37

সেব্যাঃ সর্বেন্দ্রিযসুখা ধর্মকল্পদ্রুমাঙ্কুরাঃ| বিষযাতিশযাঃ পঞ্চ শরাঃ কুসুমধন্বনঃ||৩৭||

View original

सेव्याः सर्वेन्द्रियसुखा धर्मकल्पद्रुमाङ्कुराः| विषयातिशयाः पञ्च शराः कुसुमधन्वनः||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana strIsharIre sa~gghAsena sthitA viShayAH paraM harShaprItikarAH (38) · Śloka 38

ইষ্টা হ্যেকৈকশোঽপ্যর্থা হর্ষপ্রীতিকরাঃ পরম্| কিং পুনঃ স্ত্রীশরীরে যে সঙ্ঘাতেন প্রতিষ্ঠিতাঃ||৩৮||

View original

इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam (39-40) · Śloka 40

নামাপি যস্যা হৃদযোত্সবায যাং পশ্যতাং তৃপ্তিরনাপ্তপূর্বা| সর্বেন্দ্রিযাকর্ষণপাশভূতা কাণ্তানুবৃত্তিব্রতদীক্ষিতা যা||৩৯|| কলাবিলাসাঙ্গবযোবিভূষা শুচিঃ সলজ্জা রহসি প্রগল্ভা| প্রিযংবদা তুল্যমনঃশযা যা সা স্ত্রী বৃষত্বায পরং নরস্য||৪০||

View original

नामापि यस्या हृदयोत्सवाय यां पश्यतां तृप्तिरनाप्तपूर्वा| सर्वेन्द्रियाकर्षणपाशभूता काण्तानुवृत्तिव्रतदीक्षिता या||३९|| कलाविलासाङ्गवयोविभूषा शुचिः सलज्जा रहसि प्रगल्भा| प्रियंवदा तुल्यमनःशया या सा स्त्री वृषत्वाय परं नरस्य||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmashAstravihitaraticaryAcaraNam (41) · Śloka 41

আচরেচ্চ সকলাং রতিচর্যা কামসূত্রবিহিতামনবদ্যাম্| দেশকালবলশক্ত্যনুরোধা- দ্বৈদ্যতন্ত্রসমযোক্ত্যবিরুদ্ধাম্||৪১||

View original

आचरेच्च सकलां रतिचर्या कामसूत्रविहितामनवद्याम्| देशकालबलशक्त्यनुरोधा- द्वैद्यतन्त्रसमयोक्त्यविरुद्धाम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkarA aBya~jjanAdayaH (42-45) · Śloka 45

অভ্যঞ্জনোদ্বর্তনসেকগন্ধ- স্রক্চিত্রবস্ত্রাভরণপ্রকারাঃ| গান্ধর্বকাব্যাদিকথাপ্রবীণাঃ সমস্বভাবা বশগা বযস্যাঃ||৪২|| দীর্ঘিকা স্বভবনান্তনিবিষ্টা পদ্মরেণুমধুমত্তবিহঙ্গা| নীলসানুগিরীকূটনিতম্বে কাননানি পুরকণ্ঠগতানি||৪৩|| দৃষ্টিসুখা বিবিধা তরুজাতিঃ শ্রোত্রসুখঃ কলকোকিলনাদঃ| অঙ্গসুখর্তুবশেন বিভূষা চিত্তসুখঃ সকলঃ পরিবারঃ||৪৪|| তাম্বূলমচ্ছমদিরা কান্তা কান্তা নিশা শশাঙ্কাঙ্কা| যদ্যচ্চ কিঞ্চিদিষ্টং মনসো বাজীকরং তত্তত্||৪৫||

View original

अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध- स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| गान्धर्वकाव्यादिकथाप्रवीणाः समस्वभावा वशगा वयस्याः||४२|| दीर्घिका स्वभवनान्तनिविष्टा पद्मरेणुमधुमत्तविहङ्गा| नीलसानुगिरीकूटनितम्बे काननानि पुरकण्ठगतानि||४३|| दृष्टिसुखा विविधा तरुजातिः श्रोत्रसुखः कलकोकिलनादः| अङ्गसुखर्तुवशेन विभूषा चित्तसुखः सकलः परिवारः||४४|| ताम्बूलमच्छमदिरा कान्ता कान्ता निशा शशाङ्काङ्का| यद्यच्च किञ्चिदिष्टं मनसो वाजीकरं तत्तत्||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmasyotpAdakAH padArthAH (46-47) · Śloka 47

মধু মুখমিব সোত্পলং প্রিযাযাঃ কলরণনা পরিবাদিনী প্রিযেব| কুসুমচযমনোরমা চ শয্যা কিসলযিনী লতিকেব পুষ্পিতাগ্রা||৪৬|| দেশে শরীরে চ ন কাচিদর্তি- রর্থেষু নাল্পোঽপি মনোবিঘাতঃ| বাজীকরাঃ সন্নিহিতাশ্চ যোগাঃ কামস্য কামং পরিপূরযন্তি||৪৭||

View original

मधु मुखमिव सोत्पलं प्रियायाः कलरणना परिवादिनी प्रियेव| कुसुमचयमनोरमा च शय्या किसलयिनी लतिकेव पुष्पिताग्रा||४६|| देशे शरीरे च न काचिदर्ति- रर्थेषु नाल्पोऽपि मनोविघातः| वाजीकराः सन्निहिताश्च योगाः कामस्य कामं परिपूरयन्ति||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agryasa~ggrahaH (48-58) · Śloka 58

অধুনাঽগ্র্যসঙ্গ্রহমাহ মুস্তাপর্পটকং জ্বরে, তৃষি জলং মৃদ্ভৃষ্টলোষ্টোদ্ভবং, লাজাশ্ছর্দিষু, বস্তিজেষু গিরিজং, মেহেষু ধাত্রীনিশে| পাণ্ডৌ শ্রেষ্ঠমযোঽভযাঽনিলকফে, প্লীহামযে পিপ্পলী, সন্ধানে কৃমিজা, বিষে শুকতরুর্মেদোনিলে গুগ্গুলুঃ||৪৮|| বৃষোঽস্রপিত্তে, কুটজোঽতিসারে, ভল্লাতকোঽর্শঃসু, গরেষু হেম| স্থূলেষু তার্ক্ষ্যং, ক্রিমিষু কৃমিঘ্নং, শোষে সুরা চ্ছাগপযোঽথ মাংসম্||৪৯|| অক্ষ্যামযেষু ত্রিফলা, গুডূচী বাতাস্ররোগে, মথিতং গ্রহণ্যাম্| কুষ্ঠেষু সেব্যঃ খদিরস্য সারঃ, সর্বেষু রোগেষু শিলাহ্বযং চ||৫০|| উন্মাদং ঘৃতমনবং শোকং মদ্যং, ব্যপস্মৃতিং ব্রহ্মী| নিদ্রানাশং ক্ষীরং জযতি, রসালা প্রতিশ্যাযম্||৫১|| মাংসং কার্শ্যং, লশুনঃ প্রভঞ্জনং, স্তব্ধগাত্রতাং স্বেদঃ| গুডমঞ্জর্যাঃ খপুরো নস্যাত্ স্কন্ধাংসবাহুরুজম্||৫২|| নবনীতখণ্দমর্দিতমৌষ্ট্রং মূত্রং পযশ্চ হন্ত্যুদরম্| নস্যং মূর্ধবিকারান্, বিদ্রধিমচিরোত্থমস্রবিস্রাবঃ||৫৩|| নস্যং কবলো মুখজান্, নস্যাঞ্জনতর্পণানি নেত্ররুজঃ| বৃদ্ধত্বং ক্ষীরঘৃতে, মূর্চ্ছাং শীতম্বুমারুতচ্ছাযাঃ||৫৪|| সমশুক্তার্দ্রকমাত্রা মন্দে বহ্নৌ, শ্রমে সুরা স্নানম্| দুঃখসহত্বে স্থৈর্যে ব্যাযামো, গোক্ষুরুর্হিতঃ কৃচ্ছ্রে||৫৫|| কাসে নিদিগ্ধিকা, পার্শ্বশূলে পুষ্করজা জটা| বযসঃ স্থাপনে ধাত্রী, ত্রিফলা গুগ্গুলুর্ব্রণে||৫৬|| বস্তির্বাতবিকারান্, পৈত্তান্ রেকঃ, কফোদ্ভবান্ বমনম্| ক্ষৌদ্রং জযতি বলাসং, সর্পিঃ পিত্তং, সমীরণং তৈলম্||৫৭|| ইত্যগ্র্যং যত্প্রোক্তং রোগাণামৌষধং শমাযালম্| তদ্দেশকালবলতো বিকল্পনীযং যথাযোগম্||৫৮||

View original

अधुनाऽग्र्यसङ्ग्रहमाह मुस्तापर्पटकं ज्वरे, तृषि जलं मृद्भृष्टलोष्टोद्भवं, लाजाश्छर्दिषु, बस्तिजेषु गिरिजं, मेहेषु धात्रीनिशे| पाण्डौ श्रेष्ठमयोऽभयाऽनिलकफे, प्लीहामये पिप्पली, सन्धाने कृमिजा, विषे शुकतरुर्मेदोनिले गुग्गुलुः||४८|| वृषोऽस्रपित्ते, कुटजोऽतिसारे, भल्लातकोऽर्शःसु, गरेषु हेम| स्थूलेषु तार्क्ष्यं, क्रिमिषु कृमिघ्नं, शोषे सुरा च्छागपयोऽथ मांसम्||४९|| अक्ष्यामयेषु त्रिफला, गुडूची वातास्ररोगे, मथितं ग्रहण्याम्| कुष्ठेषु सेव्यः खदिरस्य सारः, सर्वेषु रोगेषु शिलाह्वयं च||५०|| उन्मादं घृतमनवं शोकं मद्यं, व्यपस्मृतिं ब्रह्मी| निद्रानाशं क्षीरं जयति, रसाला प्रतिश्यायम्||५१|| मांसं कार्श्यं, लशुनः प्रभञ्जनं, स्तब्धगात्रतां स्वेदः| गुडमञ्जर्याः खपुरो नस्यात् स्कन्धांसबाहुरुजम्||५२|| नवनीतखण्दमर्दितमौष्ट्रं मूत्रं पयश्च हन्त्युदरम्| नस्यं मूर्धविकारान्, विद्रधिमचिरोत्थमस्रविस्रावः||५३|| नस्यं कवलो मुखजान्, नस्याञ्जनतर्पणानि नेत्ररुजः| वृद्धत्वं क्षीरघृते, मूर्च्छां शीतम्बुमारुतच्छायाः||५४|| समशुक्तार्द्रकमात्रा मन्दे वह्नौ, श्रमे सुरा स्नानम्| दुःखसहत्वे स्थैर्ये व्यायामो, गोक्षुरुर्हितः कृच्छ्रे||५५|| कासे निदिग्धिका, पार्श्वशूले पुष्करजा जटा| वयसः स्थापने धात्री, त्रिफला गुग्गुलुर्व्रणे||५६|| बस्तिर्वातविकारान्, पैत्तान् रेकः, कफोद्भवान् वमनम्| क्षौद्रं जयति बलासं, सर्पिः पित्तं, समीरणं तैलम्||५७|| इत्यग्र्यं यत्प्रोक्तं रोगाणामौषधं शमायालम्| तद्देशकालबलतो विकल्पनीयं यथायोगम्||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMshayAnAgniveshasya prashnaH (59) · Śloka 59

ইত্যাত্রেযাদাগময্যার্থসূত্রং তত্সূক্তানাং পেশলানামতৃপ্তঃ| ভেডাদীনাং সম্মতো ভক্তিনম্রঃ পপ্রচ্ছেদং সংশযানোঽগ্নিবেশঃ||৫৯||

View original

इत्यात्रेयादागमय्यार्थसूत्रं तत्सूक्तानां पेशलानामतृप्तः| भेडादीनां सम्मतो भक्तिनम्रः पप्रच्छेदं संशयानोऽग्निवेशः||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana punarvasudattamuttaram (60-62) · Śloka 62

কিং পৃষ্টবান্ ? ইত্যাহ দৃশ্যন্তে ভগবন্ কেচিদাত্মবন্তোঽপি রোগিণঃ| দ্রব্যোপস্থাতৃসম্পন্না বৃদ্ধবৈদ্যমতানুগাঃ||৬০|| ক্ষীযমাণামযপ্রাণা বিপরীতাস্তথাঽপরে| হিতাহিতবিভাগস্য ফলং তস্মাদনিশ্চিতম্||৬১|| কিং শাস্তি শাস্ত্রমস্মিন্ ইতি কল্পযতোঽগ্নিবেশমুখ্যস্য| শিষ্যগণস্য পুনর্বসু- রাচখ্যৌ কার্ত্স্ন্যতস্তত্ত্বম্||৬২||

View original

किं पृष्टवान् ? इत्याह दृश्यन्ते भगवन् केचिदात्मवन्तोऽपि रोगिणः| द्रव्योपस्थातृसम्पन्ना वृद्धवैद्यमतानुगाः||६०|| क्षीयमाणामयप्राणा विपरीतास्तथाऽपरे| हिताहितविभागस्य फलं तस्मादनिश्चितम्||६१|| किं शास्ति शास्त्रमस्मिन् इति कल्पयतोऽग्निवेशमुख्यस्य| शिष्यगणस्य पुनर्वसु- राचख्यौ कार्त्स्न्यतस्तत्त्वम्||६२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA~acikitsA cana tulyA (63) · Śloka 63

কিং তদুক্তবান্? ইত্যাহ ন চিকিত্সাঽচিকিত্সা চ তুল্যা ভবিতুমর্হতি| বিনাঽপি ক্রিযযা স্বাস্থ্যং গচ্ছতাং ষোডশাংশযা||৬৩||

View original

किं तदुक्तवान्? इत्याह न चिकित्साऽचिकित्सा च तुल्या भवितुमर्हति| विनाऽपि क्रियया स्वास्थ्यं गच्छतां षोडशांशया||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ata~gkapa~gkamagnAnAM BiShagjitaM hastAlambaH (64) · Śloka 64

আতঙ্কপঙ্কমগ্নানাং হস্তালম্বো ভিষগ্জিতম্| জীবিতং ম্রিযমাণানাং সর্বেষামেব নৌষধাত্||৬৪||

View original

आतङ्कपङ्कमग्नानां हस्तालम्बो भिषग्जितम्| जीवितं म्रियमाणानां सर्वेषामेव नौषधात्||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarve rogA upAyaM nApekShante (65) · Śloka 65

ন হ্যুপাযমপেক্ষন্তে সর্বে রোগা, ন চান্যথা| উপাযসাধ্যাঃ সিধ্যন্তি,নাহেতুর্হেতুমান্ যতঃ||৬৫||

View original

न ह्युपायमपेक्षन्ते सर्वे रोगा, न चान्यथा| उपायसाध्याः सिध्यन्ति,नाहेतुर्हेतुमान् यतः||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAyasAdhyA rogAH sidhyanti (66) · Śloka 66

যদুক্তং সর্বসম্পত্তিযুক্তযাঽপি চিকিত্সযা| মৃত্যুর্ভবতি, তন্নৈবং নোপাযেঽস্ত্যনুপাযতা||৬৬||

View original

यदुक्तं सर्वसम्पत्तियुक्तयाऽपि चिकित्सया| मृत्युर्भवति, तन्नैवं नोपायेऽस्त्यनुपायता||६६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAye~anupAyatA nAsti,daivavaiguNyAt kadAcinna siddhiH (67) · Śloka 67

অপি চোপাযযুক্তস্য ধীমতো জাতুচিত্ ক্রিযা| ন সিধ্যেদ্দৈববৈগুণ্যান্ন ত্বিযং ষোডশাত্মিকা||৬৭||

View original

अपि चोपाययुक्तस्य धीमतो जातुचित् क्रिया| न सिध्येद्दैववैगुण्यान्न त्वियं षोडशात्मिका||६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAmudAharaNAni (68-70) · Śloka 70

এতদেব প্রতিপাদযন্নাহ কস্যাসিদ্ধোঽগ্নিতোযাদিঃ স্বেদস্তম্ভাদিকর্মণি| ন প্রীণনং কর্ষণং বা কস্য ক্ষীরং গবেধুকম্||৬৮|| কস্য মাষাত্মগুপ্তাদৌ বৃষ্যত্বে নাস্তি নিশ্চযঃ| বিণ্মূত্রকরণাক্ষেপৌ কস্য সংশযিতৌ যবে||৬৯|| বিষং কস্য জরাং যাতি মন্ত্রতন্ত্রবিবর্জিতম্| কঃ প্রাপ্তঃ কল্যতাং পথ্যাদৃতে রোহিণিকাদিষু||৭০||

View original

एतदेव प्रतिपादयन्नाह कस्यासिद्धोऽग्नितोयादिः स्वेदस्तम्भादिकर्मणि| न प्रीणनं कर्षणं वा कस्य क्षीरं गवेधुकम्||६८|| कस्य माषात्मगुप्तादौ वृष्यत्वे नास्ति निश्चयः| विण्मूत्रकरणाक्षेपौ कस्य संशयितौ यवे||६९|| विषं कस्य जरां याति मन्त्रतन्त्रविवर्जितम्| कः प्राप्तः कल्यतां पथ्यादृते रोहिणिकादिषु||७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA vinA~akAlamaraNaM kathaM vAryatAm? (71) · Śloka 71

অপি চাকালমরণং সর্বসিদ্ধান্তনিশ্চিতম্| মহতাঽপি প্রযত্নেন বার্যতাং কথমন্যথা||৭১||

View original

अपि चाकालमरणं सर्वसिद्धान्तनिश्चितम्| महताऽपि प्रयत्नेन वार्यतां कथमन्यथा||७१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare la~gghanabRuMhaNaM shAstrAdeva siddhiM gatam (72) · Śloka 72

ন চাকালমৃত্যুরক্ষৈব প্রযোজনমস্য তন্ত্রস্যেত্যাহ চন্দনাদ্যপি দাহাদৌ রূঢমাগমপূর্বকম্| শাস্ত্রাদেব গতং সিদ্ধিং জ্বরে লঙ্ঘনবৃংহণম্||৭২||

View original

न चाकालमृत्युरक्षैव प्रयोजनमस्य तन्त्रस्येत्याह चन्दनाद्यपि दाहादौ रूढमागमपूर्वकम्| शास्त्रादेव गतं सिद्धिं ज्वरे लङ्घनबृंहणम्||७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana samyakcikitsite saMshayaM mA kRuthAH (73) · Śloka 73

চতুষ্পাদ্গুণসম্পন্নে সম্যগালোচ্য যোজিতে| মা কৃথা ব্যাধিনির্ঘাতং বিচিকিত্সাং চিকিত্সিতে||৭৩||

View original

चतुष्पाद्गुणसम्पन्ने सम्यगालोच्य योजिते| मा कृथा व्याधिनिर्घातं विचिकित्सां चिकित्सिते||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana akANDe mRutyupAshAnAM dRuDhaCedanametat (74) · Śloka 74

এতদ্ধি মৃত্যুপাশানামকাণ্ডে ছেদনং দৃঢম্| রোগোন্ত্রাসিতভীতানাং রক্ষাসূত্রমসূত্রকম্||৭৪||

View original

एतद्धि मृत्युपाशानामकाण्डे छेदनं दृढम्| रोगोन्त्रासितभीतानां रक्षासूत्रमसूत्रकम्||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etaccikitsAshAstraM sAkShAdamRutam,tadevadurBAjanasthaM hAlAhalatvaM yAti (75) · Śloka 75

এতত্তদমৃতং সাক্ষাজ্জগদাযাসবর্জিতম্| যাতি হালাহলত্বং তু সদ্যো দুর্ভাজনস্থিতম্||৭৫||

View original

एतत्तदमृतं साक्षाज्जगदायासवर्जितम्| याति हालाहलत्वं तु सद्यो दुर्भाजनस्थितम्||७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana BiShagpAshAn dUrAtyajet (76) · Śloka 76

তদেব দুর্ভাজনং দর্শযতি অজ্ঞাতশাস্ত্রসদ্ভাবান্ শাস্ত্রমাত্রপরাযণান্| ত্যজেদ্দূরাদ্ ভিষক্পাশান্ পাশান্ বৈবস্বতানিব||৭৬||

View original

तदेव दुर्भाजनं दर्शयति अज्ञातशास्त्रसद्भावान् शास्त्रमात्रपरायणान्| त्यजेद्दूराद् भिषक्पाशान् पाशान् वैवस्वतानिव||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhuvRuttAnAM BiShajAM Badram (77) · Śloka 77

সম্যগ্ভিষজঃ শ্লাঘমানো ব্রূতে ভিষজাং সাধুবৃত্তানাং ভদ্রমাগমশালিনাম্| অভ্যস্তকর্মণাং ভদ্রং ভদ্রং ভদ্রাভিলাষিণাম্||৭৭||

View original

सम्यग्भिषजः श्लाघमानो ब्रूते भिषजां साधुवृत्तानां भद्रमागमशालिनाम्| अभ्यस्तकर्मणां भद्रं भद्रं भद्राभिलाषिणाम्||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aShTA~ggahRudayasya tantrasya sa~ggre hAt pRuthakkaraNe pryojanam (78-80) · Śloka 80

ইতি তন্ত্রগুণৈর্যুক্তং তন্ত্রদোষৈর্বিবর্জিতম্| চিকিত্সাশাস্ত্রমখিলং ব্যাপ্য যত্ পরিতঃ স্থিতম্||৭৮|| বিপুলামলবিজ্ঞানমহামুনিমতানুগম্| মহাসাগরগম্ভীরসঙ্গ্রহার্থোপলক্ষণম্||৭৯|| অষ্টাঙ্গবৈদ্যকমহোদধিমন্থনেন যোঽষ্টাঙ্গসঙ্গ্রহমহামৃতরাশিরাপ্তঃ| তস্মাদনল্পফলমল্পসমুদ্যমানাং প্রীত্যর্থমেতদুদিতং পৃথগেব তন্ত্রম্||৮০||

View original

इति तन्त्रगुणैर्युक्तं तन्त्रदोषैर्विवर्जितम्| चिकित्साशास्त्रमखिलं व्याप्य यत् परितः स्थितम्||७८|| विपुलामलविज्ञानमहामुनिमतानुगम्| महासागरगम्भीरसङ्ग्रहार्थोपलक्षणम्||७९|| अष्टाङ्गवैद्यकमहोदधिमन्थनेन योऽष्टाङ्गसङ्ग्रहमहामृतराशिराप्तः| तस्मादनल्पफलमल्पसमुद्यमानां प्रीत्यर्थमेतदुदितं पृथगेव तन्त्रम्||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 padArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৪||৮০||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 uddeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৬|৮০|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 nirdeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৭|৮০|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 prayojanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৮|৮০|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 vAkyasheShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৯|৮০|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 upadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১০|৮০|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 apadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১১|৮০|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 atideshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১২|৮০|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 arthApatterlakShaNam (80) · Śloka 80

১৩|৮০|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 nirNayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৪|৮০|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 prasa~ggasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৫|৮০|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 ekAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৬|৮০|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 naikAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৭|৮০|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 apavargasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৮|৮০|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 viparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৯|৮০|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 pUrvapakShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২০|৮০|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 vidhAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২১|৮০|

View original

२१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 anumatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

|৮০|

View original

|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 vyAkhyAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২৩|৮০|

View original

२३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 saMshayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২৪|৮০|

View original

२४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 atItApekShaNasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২৫|৮০|

View original

२५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27svasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

২৬|৮০|

View original

२६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28UhrAsya lakShaNam (80) · Śloka 80

২৮|৮০|

View original

२८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29samuccayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২৯|৮০|

View original

२९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 nidarshanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩০|৮০|

View original

३०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 nirvacanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩১|৮০|

View original

३१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 niyogasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩২|৮০|

View original

३२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 vikalpasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩৩|৮০|

View original

३३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 pratyutsArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩৪|৮০|

View original

३४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 uddhArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩৫|৮০|

View original

३५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩৬|৮০|

View original

३६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAkhyA 14 pa~jca dashavidhA (80) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 piNDavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 padavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

২|৮০|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 padArthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৩|৮০|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 adhikaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৪|৮০|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 prakaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৫|৮০|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 arthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৬|৮০|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 kRuCravyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৭|৮০|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 PalavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৮|৮০|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 uccitakavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৯|৮০|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 nyAsavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

১০|৮০|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 prayojanavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

১১|৮০|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kalpanA 7 saptavidhA 1/2 pradhAnakalpanAyA lakShaNam (80) · Śloka 80

১২|৮০|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 guNakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৩|৮০|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 leshakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৪|৮০|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 vidyAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৫|৮০|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 BkShyakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৬|৮০|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 Aj~jAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৭|৮০|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saptavidhA kalpanAviMshatyAshrayA (80) · Śloka 80

ইযম্১|৮০|

View original

इयम्१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 Adilopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২|৮০|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 madhyalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২|৮০|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 antalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩|৮০|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 uBayapadalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৪|৮০|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 AdimadhyAntalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৫|৮০|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 varNopajanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৬|৮০|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 RuShikliShTasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৭|৮০|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 tantrashIlasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৮|৮০|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 tantrasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৯|৮০|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 prAkRutasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১০|৮০|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 samAnatantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১১|৮০|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 paratantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১২|৮০|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 hetu hetukadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৩|৮০|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 kAryakAraNadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৪|৮০|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 Adyantaviparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৫|৮০|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 shabdAnyatvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৬|৮০|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 pratyayadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৭|৮০|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 upanayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৮|৮০|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৯|৮০|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 viBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

২০|৮০|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tAcCIlyAdIni 17 saptadasha (80) · Śloka 80

সপ্তা দশ১|৮০|

View original

सप्ता दश१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 tAcCIlyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

তত্র ১........১|৮০|

View original

तत्र १........१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 avayavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 vikArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩|৮০|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 BUyastvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 prakArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৬|৮০|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 guNigaNaviBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৭|৮০|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 saMsaktatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৮|৮০|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 taddharmatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

৯|৮০|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 sthAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১০|৮০|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 tAdarthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১১|৮০|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 sAhacaryasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১২|৮০|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 karmaNaH lakShaNam (80) · Śloka 80

১৩|৮০|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 guNanimittasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৪||৮০||

View original

१४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 ceShTanimittasya lakShaNam (15) · Śloka 15

||১৫||

View original

||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 mUlasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

১৬|৮০|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 tAtsthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৭|৮০|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tantradoShAH 15 pa~jcadasha (80) · Śloka 80

তথ১|৮০|

View original

तथ१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 aprasiddhAshabdasya lakShaNam (80) · Śloka 80

তত্র১|৮০|

View original

तत्र१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 duHpraNItasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 asa~ggatAthaMsya lakShaNam (80) · Śloka 80

৩|৮০|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 asukhArohipadasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৪||৮০||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 viruddhasya lakShaNam (5) · Śloka 5

৫||৫||

View original

५||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 Binnakramasya lakShaNam (80) · Śloka 80

৯|৮০|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 saMdigdhasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১০|৮০|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 punaruktasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১১|৮০|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 niHpramANasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১২|৮০|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 asamAptArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৩|৮০|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 anarthakasya lakShaNam (1) · Śloka 80

১|৮০|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 vyAhatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

১৫||৮০||

View original

१५||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana idaM tantraM mantravatsaM prayoktavyam (81) · Śloka 81

ইদমাগমসিদ্ধত্বাত্প্রত্যক্ষফলদর্শনাত্| মন্ত্রবত্সংপ্রযোক্তব্যং ন মীমাংস্যং কথঞ্চন||৮১||

View original

इदमागमसिद्धत्वात्प्रत्यक्षफलदर्शनात्| मन्त्रवत्संप्रयोक्तव्यं न मीमांस्यं कथञ्चन||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kathattantrasya pAThAvabodhAnuShThAne Palam (82) · Śloka 82

দীর্ঘজীবিতমারোগ্যং ধর্মমর্থং সুখং যশঃ| পাঠাববোধানুষ্ঠানৈরধিগচ্ছত্যতো ধ্রুবম্||৮২||

View original

दीर्ग़जीवितमारोग्यं धर्ममर्थं सुख़ं यशः| पाठावबोधानुष्ठानैरधिगच्छत्यतो ध्रुवम्||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etattantrapaThanasya Palam (83) · Śloka 83

এতত্পঠন্ সঙ্গ্রহবোধশক্তঃ স্বভ্যস্তকর্মা ভিষগপ্রকম্প্যঃ| আকম্পযত্যন্যবিশালতন্ত্র- কৃতাভিযোগান্ যদি তন্ন চিত্রম্||৮৩||

View original

एतत्पठन् सङ्ग्रहबोधशक्तः स्वभ्यस्तकर्मा भिषगप्रकम्प्यः| आकम्पयत्यन्यविशालतन्त्र- कृताभियोगान् यदि तन्न चित्रम्||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana carakAdyekaikaragranthAByAse na samyakj~jAnam (84) · Śloka 84

যদি চরকমধীতে তদ্ ধ্রুবং সুশ্রুতাদি- প্রণিগদিতগদানাং নামমাত্রেঽপি বাহ্যঃ| অথ চরকবিহীনঃ প্রক্রিযাযামখিন্নঃ কিমিব খলু করোতু ব্যাধিতানাং বরাকঃ||৮৪||

View original

यदि चरकमधीते तद् ध्रुवं सुश्रुतादि- प्रणिगदितगदानां नाममात्रेऽपि बाह्यः| अथ चरकविहीनः प्रक्रियायामखिन्नः किमिव खलु करोतु व्याधितानां वराकः||८४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yadyaBiniveshastArhi AdyaM vaidyakaM paThatu (85) · Śloka 85

অথৈব মন্যসে যদ্যপি তত্র তন্ত্রমেতদ্গুণম্, তথাঽপ্যার্ষতন্ত্রাধ্যযনে সমাধানাতিশয ইতি| তত ইদমাহ অভিনিবেশবশাদভিযুজ্যতে সুভণিতেঽপি ন যো দৃঢমূঢকঃ| পঠতু যত্নপরঃ পুরুষাযুষং স খলু বৈদ্যকমাদ্যমনির্বিদঃ||৮৫||

View original

अथैव मन्यसे यद्यपि तत्र तन्त्रमेतद्गुणम्, तथाऽप्यार्षतन्त्राध्ययने समाधानातिशय इति| तत इदमाह अभिनिवेशवशादभियुज्यते सुभणितेऽपि न यो दृढमूढकः| पठतु यत्नपरः पुरुषायुषं स खलु वैद्यकमाद्यमनिर्विदः||८५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBidhAtRuvashAd kiM dravyashaktirvishiShyate? (86) · Śloka 86

অথৈবং মন্যসে বক্তৃত্ববিশেষাদবশ্যমেবার্থাতিশযো ভবতি| তস্মাদাদ্যেষু সুকৃতেষ্বেবাভিযোগো যুক্তো, ন ত্বিদানীন্তনকবিকৃতেষ্বিতি, তদেতন্ন বাচ্যম্| কুতঃ ? ইত্যাহ বাতে পিত্তে শ্লেষ্মশান্তৌ চ পথ্যং তৈলং সর্পির্মাক্ষিকং চ ক্রমেণ| এতদ্ ব্রহ্মা ভাষতাং ব্রহজো বা কা নির্মন্ত্রে বক্তৃভেদোক্তিশক্তিঃ||৮৬||

View original

अथैवं मन्यसे वक्तृत्वविशेषादवश्यमेवार्थातिशयो भवति| तस्मादाद्येषु सुकृतेष्वेवाभियोगो युक्तो, न त्विदानीन्तनकविकृतेष्विति, तदेतन्न वाच्यम्| कुतः ? इत्याह वाते पित्ते श्लेष्मशान्तौ च पथ्यं तैलं सर्पिर्माक्षिकं च क्रमेण| एतद् ब्रह्मा भाषतां ब्रहजो वा का निर्मन्त्रे वक्तृभेदोक्तिशक्तिः||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ato mAdhyasthyamavalambyatAm (87) · Śloka 87

তদেবোপসংহরন্ স্পষ্টযতি অভিধাতৃবশাত্ কিং বা দ্রব্যশক্তির্বিশিষ্যতে| অতো মত্সরমুত্সৃজ্য মাধ্যস্থ্যমবলম্ব্যতাম্||৮৭||

View original

तदेवोपसंहरन् स्पष्टयति अभिधातृवशात् किं वा द्रव्यशक्तिर्विशिष्यते| अतो मत्सरमुत्सृज्य माध्यस्थ्यमवलम्ब्यताम्||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana RuShipraNIte prItiScet BeDAdyAH kiMna paThacante? tasmAtsuBAShitaM grAhrAm (88) · Śloka 88

ননু, কিমস্মাকমুপকারকত্বাদিদ্বারেণ ঋষিপ্রণীতমেব তন্ত্রমনুরাগবশাদধ্যেষ্যম্ ? ইত্যাশঙ্ক্যাহ ঋষিপ্রণীতে প্রীতিশ্চেন্মুক্ত্বা চরকসুশ্রুতৌ| ভেডাদ্যাঃ কিং ন পঠ্যন্তে তস্মাদ্গ্রাহ্যং সুভাষিতম্||৮৮||

View original

ननु, किमस्माकमुपकारकत्वादिद्वारेण ऋषिप्रणीतमेव तन्त्रमनुरागवशादध्येष्यम् ? इत्याशङ्क्याह ऋषिप्रणीते प्रीतिश्चेन्मुक्त्वा चरकसुश्रुतौ| भेडाद्याः किं न पठ्यन्ते तस्माद्ग्राह्यं सुभाषितम्||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvAyurvedasArabhUtametat hRudayaM kRutvA yacchubhaM prAptaM tena jagataH shubhamastu (89-40) · Śloka 40

হৃদয হৃদযমেতত্সর্বাযুর্বেদবাঙ্মযপযোধেঃ| কৃত্বা যচ্ছুভমাপ্তং শুভমস্তু পরং ততো জগতঃ||৮৯|| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবির- চিতাযামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং ষষ্ঠে উত্তর- স্থানে বাজীকরণবিধির্নাম চত্বা- রিংশোঽধ্যাযঃ||৪০||

View original

हृदय हृदयमेतत्सर्वायुर्वेदवाङ्मयपयोधेः| कृत्वा यच्छुभमाप्तं शुभमस्तु परं ततो जगतः||८९|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने वाजीकरणविधिर्नाम चत्वा- रिंशोऽध्यायः||४०||

🔊 Audio coming soon