Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

40. vājīkaraṇavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana vAjIkaraNavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

ਅਥਾਤੋ ਵਾਜੀਕਰਣਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)||੨||

View original

अथातो वाजीकरणविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM ka icCet? (1) · Śloka 1

ਵਾਜੀਕਰਣਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛੇਤ੍ਸਤਤਂ ਵਿਸਯੀ ਪੁਮਾਨ੍| |੧|

View original

वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya Palam (1-2) · Śloka 2

| ਤੁਸ੍ਟਿਃ ਪੁਸ੍ਟਿਰਪਤ੍ਯਂ ਚ ਗੁਣਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੧|| ਅਪਤ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨਕਰਂ ਯਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸਣਮ੍| |੨|

View original

| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्||१|| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः संप्रहर्षणम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya utpattiH (2-3) · Śloka 3

| ਵਾਜੀਵਾਤਿਬਲੋ ਯੇਨ ਯਾਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਹਤੋਙ੍ਗਨਾਃ||੨|| ਭਵਤ੍ਯਤਿਪ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯੇਨ ਯੇਨੋਪਚੀਯਤੇ| ਤਦ੍ਵਾਜੀਕਰਣਂ ਤਦ੍ਧਿ ਦੇਹਸ੍ਯੋਰ੍ਜਸ੍ਕਰਂ ਪਰਮ੍||੩||

View original

| वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः||२|| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्योर्जस्करं परम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana brahrAcaryasya prashaMsA (4) · Śloka 4

ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਂ ਲੋਕਦ੍ਵਯਰਸਾਯਨਮ੍| ਅਨੁਮੋਦਾਮਹੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮੇਕਾਨ੍ਤਨਿਰ੍ਮਲਮ੍||੪||

View original

धर्म्यं यशस्यमायुष्यं लोकद्वयरसायनम्| अनुमोदामहे ब्रह्मचर्यमेकान्तनिर्मलम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM kimartham? (5) · Śloka 5

ਅਲ੍ਪਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤੁ ਕ੍ਲੇਸ਼ੈਰ੍ਬਾਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਰਾਗਿਣਃ| ਸ਼ਰੀਰਕ੍ਸਯਰਕ੍ਸਾਰ੍ਥਂ ਵਾਜੀਕਰਣਮੁਚ੍ਯਤੇ||੫||

View original

अल्पसर्वस्य तु क्लेशैर्बाध्यमानस्य रागिणः| शरीरक्षयरक्षार्थं वाजीकरणमुच्यते||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNase vino~ahararvyavAyo na vivAryate (6) · Śloka 6

ਕਲ੍ਯਸ੍ਯੋਦਗ੍ਰਵਯਸੋ ਵਾਜੀਕਰਣਸੇਵਿਨਃ| ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਤੁਸ੍ਵਹਰਹਰ੍ਵ੍ਯਵਾਯੋ ਨ ਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ||੬||

View original

कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasevanAt pUrvaM kartavyo vidhiHtataH shukrApatyabalapradA vAjIkarA yogA yojyAH (7-8) · Śloka 8

ਅਥ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਨਿਰੂਹਾਨ੍ ਸਾਨੁਵਾਸਨਾਨ੍| ਘਤਤੈਲਰਸਕ੍ਸੀਰਸ਼ਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾਨ੍||੭|| ਯੋਗਵਿਦ੍ਯੋਜਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਮਾਂਸਰਸਾਸ਼ਿਨਾਮ੍| ਤਤੋ ਵਾਜੀਕਰਾਨ੍ ਯੋਗਾਨ੍ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਪਤ੍ਯਬਲਪ੍ਰਦਾਨ੍||੮||

View original

अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्||७|| योगविद्योजयेत्पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nirapatyasya narasya nindA (9) · Śloka 9

ਅਚ੍ਛਾਯਃ ਪੂਤਿਕੁਸੁਮਃ ਫਲੇਨ ਰਹਿਤੋ ਦ੍ਰੁਮਃ| ਯਥੈਕਸ਼੍ਚੈਕਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨਿਰਪਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਨਰਃ||੯||

View original

अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apatyaprashaMsA (10-11) · Śloka 11

ਸ੍ਖਲਦ੍ਗਮਨਮਵ੍ਯਕ੍ਤਵਚਨਂ ਧੂਲਿਧੂਸਰਮ੍| ਅਪਿ ਲਾਲਾਵਿਲਮੁਖਂ ਹਦਯਾਹ੍ਲਾਦਕਾਰਕਮ੍||੧੦|| ਅਪਤ੍ਯਂ ਤੁਲ੍ਯਤਾਂ ਕੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਸੁ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯਦ੍ਯਸ਼ੋਧਰ੍ਮਮਾਨਸ਼੍ਰੀਕੁਲਵਰ੍ਧਨਮ੍||੧੧||

View original

स्खलद्गमनमव्यक्तवचनं धूलिधूसरम्| अपि लालाविलमुखं हृदयाह्लादकारकम्||१०|| अपत्यं तुल्यतां केन दर्शनस्पर्शनादिषु किं पुनर्यद्यशोधर्ममानश्रीकुलवर्धनम्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shuddhasharIre sharamUladisiddhaghRutayogaH (12) · Śloka 12

ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਯੇ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਸ੍ਯਯੋਗਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| |੧੨|

View original

शुद्धकाये यथाशक्ति वृष्ययोगान् प्रयोजयेत्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro sharamUlAdisiddhaghRutayogaH (12-21) · Śloka 21

ਤਾਨੇਵਾਹ ਸ਼ਰੇਕ੍ਸੁਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ ਵੀਰਣਸ੍ਯ ਚ||੧੨|| ਮੂਲਾਨਿ ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੌ ਬਲਾਮ੍| ਮੇਦੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਚ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍||੧੩|| ਅਸ਼੍ਵਗਨ੍ਧਾਮਤਿਬਲਾਮਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਂ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਮ੍| ਵੀਰਾਂ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਜੀਵਨ੍ਤੀਮਦ੍ਧਿਂ ਰਾਸ੍ਨਾਂ ਤ੍ਰਿਕਣ੍ਟਕਮ੍||੧੪|| ਮਧੁਕਂ ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀ ਚ ਭਾਗਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪਲਿਕਾਨ੍ ਪਥਕ੍| ਮਾਸਾਣਾਮਾਢਕਂ ਚੈਤਦ੍ ਦ੍ਵਿਦ੍ਰੋਣੇ ਸਾਧਯੇਦਪਾਮ੍||੧੫|| ਰਸੇਨਾਢਕਸ਼ੇਸੇਣ ਪਚੇਤ੍ਤੇਨ ਘਤਾਢਕਮ੍| ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਦਾਰੀਧਾਤ੍ਰੀਕ੍ਸੁਰਸਾਨਾਮਾਢਕਾਢਕਮ੍||੧੬|| ਘਤਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪੇਸ੍ਯਾਣੀਮਾਨਿ ਚਾਵਪੇਤ੍| ਵੀਰਾਂ ਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਂ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਯਸ੍ਟਿਂ ਫਲ੍ਗੂਨਿ ਪਿਪ੍ਪਲੀਮ੍||੧੭|| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਂ ਵਿਦਾਰੀਂ ਖਰ੍ਜੂਰਂ ਮਧੁਕਾਨਿ ਸ਼ਤਾਵਰੀਮ੍| ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਪੂਤਂ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪਥਕ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍||੧੮|| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਸ੍ਤੁਗਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਃ ਕੁਡਵੇਨ ਚ| ਮਰਿਚਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕੁਞ੍ਚੇਨ ਪਥਗਰ੍ਧਪਲੋਨ੍ਮਿਤੈਃ||੧੯|| ਤ੍ਵਗੇਲਾਕੇਸਰੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਵਿਕੁਡਵੇਨ ਚ| ਪਲਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤਃ ਖਾਦੇਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਰਸਦੁਗ੍ਧਭੁਕ੍||੨੦|| ਤੇਨਾਰੋਹਤਿ ਵਾਜੀਵ ਕੁਲਿਙ੍ਗ ਇਵ ਹਸ੍ਯਤਿ| |੨੧|

View original

तानेवाह शरेक्षुकुशकाशानां विदार्या वीरणस्य च||१२|| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्षभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ शूर्पपर्ण्यौ शतावरीम्||१३|| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीमृद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्||१४|| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदपाम्||१५|| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| दत्त्वा विदारीधात्रीक्षुरसानामाढकाढकम्||१६|| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्तां काकोल्यौ यष्टिं फल्गूनि पिप्पलीम्||१७|| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक् प्रस्थेन योजयेत्||१८|| शर्करायास्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्धपलोन्मितैः||१९|| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमात्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्||२०|| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNAdiyogaH kAntAshatagAmI (21-23) · Śloka 23

| ਵਿਦਾਰੀਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਾਲਿਪਿਯਾਲੇਕ੍ਸੁਰਕਾਦ੍ਰਜਃ||੨੧|| ਪਥਕ੍ ਸ੍ਵਗੁਪ੍ਤਾਮੂਲਚ੍ਚ ਕੁਡਵਾਂਸ਼ਂ ਤਥਾ ਮਧੁ| ਤੁਲਾਰ੍ਧਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਚੂਰ੍ਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਰ੍ਧਂ ਨਵਸਰ੍ਪਿਸਃ||੨੨|| ਸੋਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਮਤਃ ਖਾਦੇਤ੍ ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਾਸ਼ਤਂ ਗਹੇ| |੨੩|

View original

| विदारीपिप्पलीशालिपियालेक्षुरकाद्रजः||२१|| पृथक् स्वगुप्तामूलच्च कुडवांशं तथा मधु| तुलार्धं शर्कराचूर्णात् प्रस्थार्धं नवसर्पिषः||२२|| सोऽक्षमात्रमतः खादेत् यस्य रामाशतं गृहे| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro godhUmAdiyogaH (23-24) · Śloka 24

| ਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਫਲਾਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇ ਗੋਧੂਮਾਨ੍ ਸਾਧਿਤਾਨ੍ ਹਿਮਾਨ੍||੨੩|| ਮਾਸਾਨ੍ ਵਾ ਸਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਨ੍ ਖਾਦਨ੍ ਗਸ੍ਟਿਪਯੋਨੁਪਃ| ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸਕਲਾਮਖਿਨ੍ਨਃ ਖੇਦਯਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ||੨੪||

View original

| सात्मगुप्ताफलान् क्षीरे गोधूमान् साधितान् हिमान्||२३|| माषान् वा सघृतक्षौद्रान् खादन् गृष्टिपयोऽनुपः| जागर्ति रात्रिं सकलामखिन्नः खेदयन् स्त्रियः||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro tilayogaH strIshatagAmI (25) · Śloka 25

ਬਸ੍ਤਾਣ੍ਡਸਿਦ੍ਧੇ ਪਯਸਿ ਭਾਵਿਤਾਨਸਕਤ੍ਤਿਲਾਨ੍| ਯਃ ਖਾਦੇਤ੍ਸਸਿਤਾਨ੍ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਤਮਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੨੫||

View original

बस्ताण्डसिद्धे पयसि भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत्स स्त्रीशतमपूर्ववत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNayogaH strIshatadAmI (26) · Śloka 26

ਚੂਰ੍ਣਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ੍ਵਰਸੇਨੈਵ ਭਾਵਿਤਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਰ੍ਪਿਰ੍ਯੁਤਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਦਾਸ਼ਤਮਚ੍ਛਤਿ||੨੬||

View original

चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदाशतमृच्छति||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kRuShNAdhAtrIPalarajoyogaH (27-28) · Śloka 28

ਕਸ੍ਣਾਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਜਃ ਸ੍ਵਰਸੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਮ੍| ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭਿਰ੍ਲੀਢ੍ਵਾ ਯੋਨੁ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍||੨੭|| ਸ ਨਰੋਸ਼ੀਤਿਵਰ੍ਸੋਪਿ ਯੁਵੇਵ ਪਰਿਹਸ੍ਯਤਿ| |੨੮|

View original

कृष्णाधात्रीफलरजः स्वरसेन सुभावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्||२७|| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro madhukacUrNayogo nityaveakArI (28-29) · Śloka 29

| ਕਰ੍ਸਂ ਮਧੁਕਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਘਤਕ੍ਸੌਦ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍||੨੮|| ਪਯੋਨੁਪਾਨਂ ਯੋ ਲਿਹ੍ਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਵੇਗਃ ਸ ਨਾ ਭਵੇਤ੍| |੨੯|

View original

| कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमन्वितम्||२८|| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kulIrashRu~ggIkalkayogaH (29-30) · Śloka 30

| ਕੁਲੀਰਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਾ ਯਃ ਕਲ੍ਕਮਾਲੋਡ੍ਯ ਪਯਸਾ ਪਿਬੇਤ੍||੨੯|| ਸਿਤਾਘਤਪਯੋਨ੍ਨਾਸ਼ੀ ਸ ਨਾਰੀਸੁ ਵਸਾਯਤੇ| |੩੦|

View original

| कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्||२९|| सिताघृतपयोन्नाशी स नारीषु वृषायते| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro payasyAyogaH (30-31) · Śloka 31

| ਯਃ ਪਯਸ੍ਯਾਂ ਪਯਃਸਿਦ੍ਧਾਂ ਖ਼ਾਦੇਨ੍ਮਧੁਗ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍||੩੦|| ਪਿਬੇਦ੍ਬਾਸ੍ਕਯਣਂ ਚਾਨੁ ਕ੍ਸੀਰਂ ਨ ਕ੍ਸਯਮੇਤਿ ਸਃ| |੩੧|

View original

| यः पयस्यां पयःसिद्धां ख़ादेन्मधुग़ृतान्विताम्||३०|| पिबेद्बाष्कयणं चानु क्षीरं न क्षयमेति सः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro svayaMgutpAdicUrNayogaH (31-32) · Śloka 32

| ਸ੍ਵਯਂਗੁਪ੍ਤੇਕ੍ਸੁਰਕਯੋਰ੍ਬੀਜਚੂਰ੍ਣਂ ਸਸ਼ਰ੍ਕਰਮ੍||੩੧|| ਧਾਰੋਸ੍ਣੇਨ ਨਰਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪਯਸਾ ਰਾਸਭਾਯਤੇ| |੩੨|

View original

| स्वयंगुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्||३१|| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro uccaTAcUrNayogaH,vAjIkaro SatAvarIcUrNayogaH (32) · Śloka 32

| ਉਚ੍ਚਟਾਚੂਰ੍ਣਮਪ੍ਯੇਵਂ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੋਜਯੇਤ੍||੩੨||

View original

| उच्चटाचूर्णमप्येवं शतावर्याश्च योजयेत्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro dadhisArAdiyogaH (33) · Śloka 33

ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਰਮ੍ ਦਧਿਸਰਂ ਸਸਿਤਾਸਸ੍ਟਿਕੌਦਨਮ੍| ਪਟੇ ਸੁਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਦ੍ਧੋਪਿ ਤਰੁਣਾਯਤੇ||੩੩||

View original

चन्द्रशुभ्रम् दधिसरं ससिताषष्टिकौदनम्| पटे सुमार्जितं भुक्त्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro shvadaMShTrAdiyogaH strIshatagAmI (34) · Śloka 34

ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰੇਕ੍ਸੁਰਮਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਬੀਜਸ਼ਤਾਵਰੀਃ| ਪਿਬਨ੍ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਜੀਰ੍ਣੋਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪ੍ਰਮਦਾਸ਼ਤਮ੍||੩੪||

View original

श्वदंष्ट्रेक्षुरमाषात्मगुप्ताबीजशतावरीः| पिबन् क्षीरेण जीर्णोऽपि गच्छति प्रमदाशतम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShyasya lakShaNam (35) · Śloka 35

ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਧੁਰਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਬਂਹਣਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍| ਮਨਸੋ ਹਰ੍ਸਣਂ ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵ ਵਸ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ||੩੫||

View original

यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्व वृष्यमुच्यते||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evaM vidhairdravyairdarpitaH pramadA vrajet (36) · Śloka 36

ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰੇਵਂਵਿਧੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਰ੍ਪਿਤਃ ਪ੍ਰਮਦਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍| ਆਤ੍ਮਵੇਗੇਨ ਚੋਦੀਰ੍ਣਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗੁਣੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸਿਤਃ||੩੬||

View original

द्रव्यैरेवंविधैस्तस्माद्दर्पितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvendriyasukhA viShayAH sevyAH (37) · Śloka 37

ਸੇਵ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੁਖਾ ਧਰ੍ਮਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਾਙ੍ਕੁਰਾਃ| ਵਿਸਯਾਤਿਸ਼ਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ਰਾਃ ਕੁਸੁਮਧਨ੍ਵਨਃ||੩੭||

View original

सेव्याः सर्वेन्द्रियसुखा धर्मकल्पद्रुमाङ्कुराः| विषयातिशयाः पञ्च शराः कुसुमधन्वनः||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana strIsharIre sa~gghAsena sthitA viShayAH paraM harShaprItikarAH (38) · Śloka 38

ਇਸ੍ਟਾ ਹ੍ਯੇਕੈਕਸ਼ੋਪ੍ਯਰ੍ਥਾ ਹਰ੍ਸਪ੍ਰੀਤਿਕਰਾਃ ਪਰਮ੍| ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਰੀਰੇ ਯੇ ਸਙ੍ਘਾਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਠਿਤਾਃ||੩੮||

View original

इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam (39-40) · Śloka 40

ਨਾਮਾਪਿ ਯਸ੍ਯਾ ਹਦਯੋਤ੍ਸਵਾਯ ਯਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਤਪ੍ਤਿਰਨਾਪ੍ਤਪੂਰ੍ਵਾ| ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਕਰ੍ਸਣਪਾਸ਼ਭੂਤਾ ਕਾਣ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਿਵ੍ਰਤਦੀਕ੍ਸਿਤਾ ਯਾ||੩੯|| ਕਲਾਵਿਲਾਸਾਙ੍ਗਵਯੋਵਿਭੂਸਾ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਲਜ੍ਜਾ ਰਹਸਿ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਾ| ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ ਤੁਲ੍ਯਮਨਃਸ਼ਯਾ ਯਾ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸਤ੍ਵਾਯ ਪਰਂ ਨਰਸ੍ਯ||੪੦||

View original

नामापि यस्या हृदयोत्सवाय यां पश्यतां तृप्तिरनाप्तपूर्वा| सर्वेन्द्रियाकर्षणपाशभूता काण्तानुवृत्तिव्रतदीक्षिता या||३९|| कलाविलासाङ्गवयोविभूषा शुचिः सलज्जा रहसि प्रगल्भा| प्रियंवदा तुल्यमनःशया या सा स्त्री वृषत्वाय परं नरस्य||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmashAstravihitaraticaryAcaraNam (41) · Śloka 41

ਆਚਰੇਚ੍ਚ ਸਕਲਾਂ ਰਤਿਚਰ੍ਯਾ ਕਾਮਸੂਤ੍ਰਵਿਹਿਤਾਮਨਵਦ੍ਯਾਮ੍| ਦੇਸ਼ਕਾਲਬਲਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਨੁਰੋਧਾ- ਦ੍ਵੈਦ੍ਯਤਨ੍ਤ੍ਰਸਮਯੋਕ੍ਤ੍ਯਵਿਰੁਦ੍ਧਾਮ੍||੪੧||

View original

आचरेच्च सकलां रतिचर्या कामसूत्रविहितामनवद्याम्| देशकालबलशक्त्यनुरोधा- द्वैद्यतन्त्रसमयोक्त्यविरुद्धाम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkarA aBya~jjanAdayaH (42-45) · Śloka 45

ਅਭ੍ਯਞ੍ਜਨੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਸੇਕਗਨ੍ਧ- ਸ੍ਰਕ੍ਚਿਤ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਪ੍ਰਕਾਰਾਃ| ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਕਾਵ੍ਯਾਦਿਕਥਾਪ੍ਰਵੀਣਾਃ ਸਮਸ੍ਵਭਾਵਾ ਵਸ਼ਗਾ ਵਯਸ੍ਯਾਃ||੪੨|| ਦੀਰ੍ਘਿਕਾ ਸ੍ਵਭਵਨਾਨ੍ਤਨਿਵਿਸ੍ਟਾ ਪਦ੍ਮਰੇਣੁਮਧੁਮਤ੍ਤਵਿਹਙ੍ਗਾ| ਨੀਲਸਾਨੁਗਿਰੀਕੂਟਨਿਤਮ੍ਬੇ ਕਾਨਨਾਨਿ ਪੁਰਕਣ੍ਠਗਤਾਨਿ||੪੩|| ਦਸ੍ਟਿਸੁਖਾ ਵਿਵਿਧਾ ਤਰੁਜਾਤਿਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਸੁਖਃ ਕਲਕੋਕਿਲਨਾਦਃ| ਅਙ੍ਗਸੁਖਰ੍ਤੁਵਸ਼ੇਨ ਵਿਭੂਸਾ ਚਿਤ੍ਤਸੁਖਃ ਸਕਲਃ ਪਰਿਵਾਰਃ||੪੪|| ਤਾਮ੍ਬੂਲਮਚ੍ਛਮਦਿਰਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਨਿਸ਼ਾ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਾਙ੍ਕਾ| ਯਦ੍ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਸ੍ਟਂ ਮਨਸੋ ਵਾਜੀਕਰਂ ਤਤ੍ਤਤ੍||੪੫||

View original

अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध- स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| गान्धर्वकाव्यादिकथाप्रवीणाः समस्वभावा वशगा वयस्याः||४२|| दीर्घिका स्वभवनान्तनिविष्टा पद्मरेणुमधुमत्तविहङ्गा| नीलसानुगिरीकूटनितम्बे काननानि पुरकण्ठगतानि||४३|| दृष्टिसुखा विविधा तरुजातिः श्रोत्रसुखः कलकोकिलनादः| अङ्गसुखर्तुवशेन विभूषा चित्तसुखः सकलः परिवारः||४४|| ताम्बूलमच्छमदिरा कान्ता कान्ता निशा शशाङ्काङ्का| यद्यच्च किञ्चिदिष्टं मनसो वाजीकरं तत्तत्||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmasyotpAdakAH padArthAH (46-47) · Śloka 47

ਮਧੁ ਮੁਖਮਿਵ ਸੋਤ੍ਪਲਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ ਕਲਰਣਨਾ ਪਰਿਵਾਦਿਨੀ ਪ੍ਰਿਯੇਵ| ਕੁਸੁਮਚਯਮਨੋਰਮਾ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਕਿਸਲਯਿਨੀ ਲਤਿਕੇਵ ਪੁਸ੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾ||੪੬|| ਦੇਸ਼ੇ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚ ਨ ਕਾਚਿਦਰ੍ਤਿ- ਰਰ੍ਥੇਸੁ ਨਾਲ੍ਪੋਪਿ ਮਨੋਵਿਘਾਤਃ| ਵਾਜੀਕਰਾਃ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੋਗਾਃ ਕਾਮਸ੍ਯ ਕਾਮਂ ਪਰਿਪੂਰਯਨ੍ਤਿ||੪੭||

View original

मधु मुखमिव सोत्पलं प्रियायाः कलरणना परिवादिनी प्रियेव| कुसुमचयमनोरमा च शय्या किसलयिनी लतिकेव पुष्पिताग्रा||४६|| देशे शरीरे च न काचिदर्ति- रर्थेषु नाल्पोऽपि मनोविघातः| वाजीकराः सन्निहिताश्च योगाः कामस्य कामं परिपूरयन्ति||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agryasa~ggrahaH (48-58) · Śloka 58

ਅਧੁਨਾਗ੍ਰ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮਾਹ ਮੁਸ੍ਤਾਪਰ੍ਪਟਕਂ ਜ੍ਵਰੇ, ਤਸਿ ਜਲਂ ਮਦ੍ਭਸ੍ਟਲੋਸ੍ਟੋਦ੍ਭਵਂ, ਲਾਜਾਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਸੁ, ਬਸ੍ਤਿਜੇਸੁ ਗਿਰਿਜਂ, ਮੇਹੇਸੁ ਧਾਤ੍ਰੀਨਿਸ਼ੇ| ਪਾਣ੍ਡੌ ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮਯੋਭਯਾਨਿਲਕਫੇ, ਪ੍ਲੀਹਾਮਯੇ ਪਿਪ੍ਪਲੀ, ਸਨ੍ਧਾਨੇ ਕਮਿਜਾ, ਵਿਸੇ ਸ਼ੁਕਤਰੁਰ੍ਮੇਦੋਨਿਲੇ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ||੪੮|| ਵਸੋਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤੇ, ਕੁਟਜੋਤਿਸਾਰੇ, ਭਲ੍ਲਾਤਕੋਰ੍ਸ਼ਃਸੁ, ਗਰੇਸੁ ਹੇਮ| ਸ੍ਥੂਲੇਸੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ, ਕ੍ਰਿਮਿਸੁ ਕਮਿਘ੍ਨਂ, ਸ਼ੋਸੇ ਸੁਰਾ ਚ੍ਛਾਗਪਯੋਥ ਮਾਂਸਮ੍||੪੯|| ਅਕ੍ਸ੍ਯਾਮਯੇਸੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾ, ਗੁਡੂਚੀ ਵਾਤਾਸ੍ਰਰੋਗੇ, ਮਥਿਤਂ ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾਮ੍| ਕੁਸ੍ਠੇਸੁ ਸੇਵ੍ਯਃ ਖਦਿਰਸ੍ਯ ਸਾਰਃ, ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਰੋਗੇਸੁ ਸ਼ਿਲਾਹ੍ਵਯਂ ਚ||੫੦|| ਉਨ੍ਮਾਦਂ ਘਤਮਨਵਂ ਸ਼ੋਕਂ ਮਦ੍ਯਂ, ਵ੍ਯਪਸ੍ਮਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੀ| ਨਿਦ੍ਰਾਨਾਸ਼ਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਜਯਤਿ, ਰਸਾਲਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਮ੍||੫੧|| ਮਾਂਸਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਂ, ਲਸ਼ੁਨਃ ਪ੍ਰਭਞ੍ਜਨਂ, ਸ੍ਤਬ੍ਧਗਾਤ੍ਰਤਾਂ ਸ੍ਵੇਦਃ| ਗੁਡਮਞ੍ਜਰ੍ਯਾਃ ਖਪੁਰੋ ਨਸ੍ਯਾਤ੍ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਂਸਬਾਹੁਰੁਜਮ੍||੫੨|| ਨਵਨੀਤਖਣ੍ਦਮਰ੍ਦਿਤਮੌਸ੍ਟ੍ਰਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਯਸ਼੍ਚ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਦਰਮ੍| ਨਸ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਧਵਿਕਾਰਾਨ੍, ਵਿਦ੍ਰਧਿਮਚਿਰੋਤ੍ਥਮਸ੍ਰਵਿਸ੍ਰਾਵਃ||੫੩|| ਨਸ੍ਯਂ ਕਵਲੋ ਮੁਖਜਾਨ੍, ਨਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਤਰ੍ਪਣਾਨਿ ਨੇਤ੍ਰਰੁਜਃ| ਵਦ੍ਧਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸੀਰਘਤੇ, ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸ਼ੀਤਮ੍ਬੁਮਾਰੁਤਚ੍ਛਾਯਾਃ||੫੪|| ਸਮਸ਼ੁਕ੍ਤਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮਾਤ੍ਰਾ ਮਨ੍ਦੇ ਵਹ੍ਨੌ, ਸ਼੍ਰਮੇ ਸੁਰਾ ਸ੍ਨਾਨਮ੍| ਦੁਃਖਸਹਤ੍ਵੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਯਾਮੋ, ਗੋਕ੍ਸੁਰੁਰ੍ਹਿਤਃ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇ||੫੫|| ਕਾਸੇ ਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾ, ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲੇ ਪੁਸ੍ਕਰਜਾ ਜਟਾ| ਵਯਸਃ ਸ੍ਥਾਪਨੇ ਧਾਤ੍ਰੀ, ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਰ੍ਵ੍ਰਣੇ||੫੬|| ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਵਾਤਵਿਕਾਰਾਨ੍, ਪੈਤ੍ਤਾਨ੍ ਰੇਕਃ, ਕਫੋਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਵਮਨਮ੍| ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਜਯਤਿ ਬਲਾਸਂ, ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਤ੍ਤਂ, ਸਮੀਰਣਂ ਤੈਲਮ੍||੫੭|| ਇਤ੍ਯਗ੍ਰ੍ਯਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰੋਗਾਣਾਮੌਸਧਂ ਸ਼ਮਾਯਾਲਮ੍| ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਕਾਲਬਲਤੋ ਵਿਕਲ੍ਪਨੀਯਂ ਯਥਾਯੋਗਮ੍||੫੮||

View original

अधुनाऽग्र्यसङ्ग्रहमाह मुस्तापर्पटकं ज्वरे, तृषि जलं मृद्भृष्टलोष्टोद्भवं, लाजाश्छर्दिषु, बस्तिजेषु गिरिजं, मेहेषु धात्रीनिशे| पाण्डौ श्रेष्ठमयोऽभयाऽनिलकफे, प्लीहामये पिप्पली, सन्धाने कृमिजा, विषे शुकतरुर्मेदोनिले गुग्गुलुः||४८|| वृषोऽस्रपित्ते, कुटजोऽतिसारे, भल्लातकोऽर्शःसु, गरेषु हेम| स्थूलेषु तार्क्ष्यं, क्रिमिषु कृमिघ्नं, शोषे सुरा च्छागपयोऽथ मांसम्||४९|| अक्ष्यामयेषु त्रिफला, गुडूची वातास्ररोगे, मथितं ग्रहण्याम्| कुष्ठेषु सेव्यः खदिरस्य सारः, सर्वेषु रोगेषु शिलाह्वयं च||५०|| उन्मादं घृतमनवं शोकं मद्यं, व्यपस्मृतिं ब्रह्मी| निद्रानाशं क्षीरं जयति, रसाला प्रतिश्यायम्||५१|| मांसं कार्श्यं, लशुनः प्रभञ्जनं, स्तब्धगात्रतां स्वेदः| गुडमञ्जर्याः खपुरो नस्यात् स्कन्धांसबाहुरुजम्||५२|| नवनीतखण्दमर्दितमौष्ट्रं मूत्रं पयश्च हन्त्युदरम्| नस्यं मूर्धविकारान्, विद्रधिमचिरोत्थमस्रविस्रावः||५३|| नस्यं कवलो मुखजान्, नस्याञ्जनतर्पणानि नेत्ररुजः| वृद्धत्वं क्षीरघृते, मूर्च्छां शीतम्बुमारुतच्छायाः||५४|| समशुक्तार्द्रकमात्रा मन्दे वह्नौ, श्रमे सुरा स्नानम्| दुःखसहत्वे स्थैर्ये व्यायामो, गोक्षुरुर्हितः कृच्छ्रे||५५|| कासे निदिग्धिका, पार्श्वशूले पुष्करजा जटा| वयसः स्थापने धात्री, त्रिफला गुग्गुलुर्व्रणे||५६|| बस्तिर्वातविकारान्, पैत्तान् रेकः, कफोद्भवान् वमनम्| क्षौद्रं जयति बलासं, सर्पिः पित्तं, समीरणं तैलम्||५७|| इत्यग्र्यं यत्प्रोक्तं रोगाणामौषधं शमायालम्| तद्देशकालबलतो विकल्पनीयं यथायोगम्||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMshayAnAgniveshasya prashnaH (59) · Śloka 59

ਇਤ੍ਯਾਤ੍ਰੇਯਾਦਾਗਮਯ੍ਯਾਰ੍ਥਸੂਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਸੂਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪੇਸ਼ਲਾਨਾਮਤਪ੍ਤਃ| ਭੇਡਾਦੀਨਾਂ ਸਮ੍ਮਤੋ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੇਦਂ ਸਂਸ਼ਯਾਨੋਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਃ||੫੯||

View original

इत्यात्रेयादागमय्यार्थसूत्रं तत्सूक्तानां पेशलानामतृप्तः| भेडादीनां सम्मतो भक्तिनम्रः पप्रच्छेदं संशयानोऽग्निवेशः||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana punarvasudattamuttaram (60-62) · Śloka 62

ਕਿਂ ਪਸ੍ਟਵਾਨ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਦਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ ਕੇਚਿਦਾਤ੍ਮਵਨ੍ਤੋਪਿ ਰੋਗਿਣਃ| ਦ੍ਰਵ੍ਯੋਪਸ੍ਥਾਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਦ੍ਧਵੈਦ੍ਯਮਤਾਨੁਗਾਃ||੬੦|| ਕ੍ਸੀਯਮਾਣਾਮਯਪ੍ਰਾਣਾ ਵਿਪਰੀਤਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ| ਹਿਤਾਹਿਤਵਿਭਾਗਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤਸ੍ਮਾਦਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍||੬੧|| ਕਿਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਇਤਿ ਕਲ੍ਪਯਤੋਗ੍ਨਿਵੇਸ਼ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ| ਸ਼ਿਸ੍ਯਗਣਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁ- ਰਾਚਖ੍ਯੌ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍||੬੨||

View original

किं पृष्टवान् ? इत्याह दृश्यन्ते भगवन् केचिदात्मवन्तोऽपि रोगिणः| द्रव्योपस्थातृसम्पन्ना वृद्धवैद्यमतानुगाः||६०|| क्षीयमाणामयप्राणा विपरीतास्तथाऽपरे| हिताहितविभागस्य फलं तस्मादनिश्चितम्||६१|| किं शास्ति शास्त्रमस्मिन् इति कल्पयतोऽग्निवेशमुख्यस्य| शिष्यगणस्य पुनर्वसु- राचख्यौ कार्त्स्न्यतस्तत्त्वम्||६२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA~acikitsA cana tulyA (63) · Śloka 63

ਕਿਂ ਤਦੁਕ੍ਤਵਾਨ੍? ਇਤ੍ਯਾਹ ਨ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਚ ਤੁਲ੍ਯਾ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ| ਵਿਨਾਪਿ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਸੋਡਸ਼ਾਂਸ਼ਯਾ||੬੩||

View original

किं तदुक्तवान्? इत्याह न चिकित्साऽचिकित्सा च तुल्या भवितुमर्हति| विनाऽपि क्रियया स्वास्थ्यं गच्छतां षोडशांशया||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ata~gkapa~gkamagnAnAM BiShagjitaM hastAlambaH (64) · Śloka 64

ਆਤਙ੍ਕਪਙ੍ਕਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਹਸ੍ਤਾਲਮ੍ਬੋ ਭਿਸਗ੍ਜਿਤਮ੍| ਜੀਵਿਤਂ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇਸਾਮੇਵ ਨੌਸਧਾਤ੍||੬੪||

View original

आतङ्कपङ्कमग्नानां हस्तालम्बो भिषग्जितम्| जीवितं म्रियमाणानां सर्वेषामेव नौषधात्||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarve rogA upAyaM nApekShante (65) · Śloka 65

ਨ ਹ੍ਯੁਪਾਯਮਪੇਕ੍ਸਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰੋਗਾ, ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ| ਉਪਾਯਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ,ਨਾਹੇਤੁਰ੍ਹੇਤੁਮਾਨ੍ ਯਤਃ||੬੫||

View original

न ह्युपायमपेक्षन्ते सर्वे रोगा, न चान्यथा| उपायसाध्याः सिध्यन्ति,नाहेतुर्हेतुमान् यतः||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAyasAdhyA rogAH sidhyanti (66) · Śloka 66

ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਯਾਪਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਯਾ| ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਤਿ, ਤਨ੍ਨੈਵਂ ਨੋਪਾਯੇਸ੍ਤ੍ਯਨੁਪਾਯਤਾ||੬੬||

View original

यदुक्तं सर्वसम्पत्तियुक्तयाऽपि चिकित्सया| मृत्युर्भवति, तन्नैवं नोपायेऽस्त्यनुपायता||६६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAye~anupAyatA nAsti,daivavaiguNyAt kadAcinna siddhiH (67) · Śloka 67

ਅਪਿ ਚੋਪਾਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤੋ ਜਾਤੁਚਿਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾ| ਨ ਸਿਧ੍ਯੇਦ੍ਦੈਵਵੈਗੁਣ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤ੍ਵਿਯਂ ਸੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਿਕਾ||੬੭||

View original

अपि चोपाययुक्तस्य धीमतो जातुचित् क्रिया| न सिध्येद्दैववैगुण्यान्न त्वियं षोडशात्मिका||६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAmudAharaNAni (68-70) · Śloka 70

ਏਤਦੇਵ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਨ੍ਨਾਹ ਕਸ੍ਯਾਸਿਦ੍ਧੋਗ੍ਨਿਤੋਯਾਦਿਃ ਸ੍ਵੇਦਸ੍ਤਮ੍ਭਾਦਿਕਰ੍ਮਣਿ| ਨ ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਕਰ੍ਸਣਂ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰਂ ਗਵੇਧੁਕਮ੍||੬੮|| ਕਸ੍ਯ ਮਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾਦੌ ਵਸ੍ਯਤ੍ਵੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ| ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਕਰਣਾਕ੍ਸੇਪੌ ਕਸ੍ਯ ਸਂਸ਼ਯਿਤੌ ਯਵੇ||੬੯|| ਵਿਸਂ ਕਸ੍ਯ ਜਰਾਂ ਯਾਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਤਨ੍ਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਕਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਲ੍ਯਤਾਂ ਪਥ੍ਯਾਦਤੇ ਰੋਹਿਣਿਕਾਦਿਸੁ||੭੦||

View original

एतदेव प्रतिपादयन्नाह कस्यासिद्धोऽग्नितोयादिः स्वेदस्तम्भादिकर्मणि| न प्रीणनं कर्षणं वा कस्य क्षीरं गवेधुकम्||६८|| कस्य माषात्मगुप्तादौ वृष्यत्वे नास्ति निश्चयः| विण्मूत्रकरणाक्षेपौ कस्य संशयितौ यवे||६९|| विषं कस्य जरां याति मन्त्रतन्त्रविवर्जितम्| कः प्राप्तः कल्यतां पथ्यादृते रोहिणिकादिषु||७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA vinA~akAlamaraNaM kathaM vAryatAm? (71) · Śloka 71

ਅਪਿ ਚਾਕਾਲਮਰਣਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍| ਮਹਤਾਪਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਾਰ੍ਯਤਾਂ ਕਥਮਨ੍ਯਥਾ||੭੧||

View original

अपि चाकालमरणं सर्वसिद्धान्तनिश्चितम्| महताऽपि प्रयत्नेन वार्यतां कथमन्यथा||७१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare la~gghanabRuMhaNaM shAstrAdeva siddhiM gatam (72) · Śloka 72

ਨ ਚਾਕਾਲਮਤ੍ਯੁਰਕ੍ਸੈਵ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮਸ੍ਯ ਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯੇਤ੍ਯਾਹ ਚਨ੍ਦਨਾਦ੍ਯਪਿ ਦਾਹਾਦੌ ਰੂਢਮਾਗਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍| ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦੇਵ ਗਤਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਜ੍ਵਰੇ ਲਙ੍ਘਨਬਂਹਣਮ੍||੭੨||

View original

न चाकालमृत्युरक्षैव प्रयोजनमस्य तन्त्रस्येत्याह चन्दनाद्यपि दाहादौ रूढमागमपूर्वकम्| शास्त्रादेव गतं सिद्धिं ज्वरे लङ्घनबृंहणम्||७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana samyakcikitsite saMshayaM mA kRuthAH (73) · Śloka 73

ਚਤੁਸ੍ਪਾਦ੍ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਮ੍ਯਗਾਲੋਚ੍ਯ ਯੋਜਿਤੇ| ਮਾ ਕਥਾ ਵ੍ਯਾਧਿਨਿਰ੍ਘਾਤਂ ਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤੇ||੭੩||

View original

चतुष्पाद्गुणसम्पन्ने सम्यगालोच्य योजिते| मा कृथा व्याधिनिर्घातं विचिकित्सां चिकित्सिते||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana akANDe mRutyupAshAnAM dRuDhaCedanametat (74) · Śloka 74

ਏਤਦ੍ਧਿ ਮਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਾਨਾਮਕਾਣ੍ਡੇ ਛੇਦਨਂ ਦਢਮ੍| ਰੋਗੋਨ੍ਤ੍ਰਾਸਿਤਭੀਤਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸਾਸੂਤ੍ਰਮਸੂਤ੍ਰਕਮ੍||੭੪||

View original

एतद्धि मृत्युपाशानामकाण्डे छेदनं दृढम्| रोगोन्त्रासितभीतानां रक्षासूत्रमसूत्रकम्||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etaccikitsAshAstraM sAkShAdamRutam,tadevadurBAjanasthaM hAlAhalatvaM yAti (75) · Śloka 75

ਏਤਤ੍ਤਦਮਤਂ ਸਾਕ੍ਸਾਜ੍ਜਗਦਾਯਾਸਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਯਾਤਿ ਹਾਲਾਹਲਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸਦ੍ਯੋ ਦੁਰ੍ਭਾਜਨਸ੍ਥਿਤਮ੍||੭੫||

View original

एतत्तदमृतं साक्षाज्जगदायासवर्जितम्| याति हालाहलत्वं तु सद्यो दुर्भाजनस्थितम्||७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana BiShagpAshAn dUrAtyajet (76) · Śloka 76

ਤਦੇਵ ਦੁਰ੍ਭਾਜਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਅਜ੍ਞਾਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਦ੍ਭਾਵਾਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਪਰਾਯਣਾਨ੍| ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਦੂਰਾਦ੍ ਭਿਸਕ੍ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਨਿਵ||੭੬||

View original

तदेव दुर्भाजनं दर्शयति अज्ञातशास्त्रसद्भावान् शास्त्रमात्रपरायणान्| त्यजेद्दूराद् भिषक्पाशान् पाशान् वैवस्वतानिव||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhuvRuttAnAM BiShajAM Badram (77) · Śloka 77

ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਿਸਜਃ ਸ਼੍ਲਾਘਮਾਨੋ ਬ੍ਰੂਤੇ ਭਿਸਜਾਂ ਸਾਧੁਵਤ੍ਤਾਨਾਂ ਭਦ੍ਰਮਾਗਮਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍| ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਕਰ੍ਮਣਾਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਦ੍ਰਂ ਭਦ੍ਰਾਭਿਲਾਸਿਣਾਮ੍||੭੭||

View original

सम्यग्भिषजः श्लाघमानो ब्रूते भिषजां साधुवृत्तानां भद्रमागमशालिनाम्| अभ्यस्तकर्मणां भद्रं भद्रं भद्राभिलाषिणाम्||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aShTA~ggahRudayasya tantrasya sa~ggre hAt pRuthakkaraNe pryojanam (78-80) · Śloka 80

ਇਤਿ ਤਨ੍ਤ੍ਰਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰਦੋਸੈਰ੍ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍| ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਖਿਲਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਯਤ੍ ਪਰਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍||੭੮|| ਵਿਪੁਲਾਮਲਵਿਜ੍ਞਾਨਮਹਾਮੁਨਿਮਤਾਨੁਗਮ੍| ਮਹਾਸਾਗਰਗਮ੍ਭੀਰਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥੋਪਲਕ੍ਸਣਮ੍||੭੯|| ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਵੈਦ੍ਯਕਮਹੋਦਧਿਮਨ੍ਥਨੇਨ ਯੋਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮਹਾਮਤਰਾਸ਼ਿਰਾਪ੍ਤਃ| ਤਸ੍ਮਾਦਨਲ੍ਪਫਲਮਲ੍ਪਸਮੁਦ੍ਯਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮੇਤਦੁਦਿਤਂ ਪਥਗੇਵ ਤਨ੍ਤ੍ਰਮ੍||੮੦||

View original

इति तन्त्रगुणैर्युक्तं तन्त्रदोषैर्विवर्जितम्| चिकित्साशास्त्रमखिलं व्याप्य यत् परितः स्थितम्||७८|| विपुलामलविज्ञानमहामुनिमतानुगम्| महासागरगम्भीरसङ्ग्रहार्थोपलक्षणम्||७९|| अष्टाङ्गवैद्यकमहोदधिमन्थनेन योऽष्टाङ्गसङ्ग्रहमहामृतराशिराप्तः| तस्मादनल्पफलमल्पसमुद्यमानां प्रीत्यर्थमेतदुदितं पृथगेव तन्त्रम्||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 padArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੪||੮੦||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 uddeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੬|੮੦|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 nirdeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੭|੮੦|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 prayojanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੮|੮੦|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 vAkyasheShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੯|੮੦|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 upadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੦|੮੦|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 apadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੧|੮੦|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 atideshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੨|੮੦|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 arthApatterlakShaNam (80) · Śloka 80

੧੩|੮੦|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 nirNayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੪|੮੦|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 prasa~ggasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੫|੮੦|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 ekAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੬|੮੦|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 naikAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੭|੮੦|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 apavargasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੮|੮੦|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 viparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੯|੮੦|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 pUrvapakShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੦|੮੦|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 vidhAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੧|੮੦|

View original

२१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 anumatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

|੮੦|

View original

|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 vyAkhyAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੩|੮੦|

View original

२३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 saMshayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੪|੮੦|

View original

२४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 atItApekShaNasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੫|੮੦|

View original

२५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27svasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੬|੮੦|

View original

२६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28UhrAsya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੮|੮੦|

View original

२८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29samuccayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੯|੮੦|

View original

२९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 nidarshanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੦|੮੦|

View original

३०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 nirvacanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੧|੮੦|

View original

३१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 niyogasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੨|੮੦|

View original

३२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 vikalpasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੩|੮੦|

View original

३३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 pratyutsArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੪|੮੦|

View original

३४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 uddhArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੫|੮੦|

View original

३५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩੬|੮੦|

View original

३६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAkhyA 14 pa~jca dashavidhA (80) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 piNDavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 padavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੨|੮੦|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 padArthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੩|੮੦|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 adhikaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੪|੮੦|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 prakaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੫|੮੦|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 arthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੬|੮੦|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 kRuCravyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੭|੮੦|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 PalavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੮|੮੦|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 uccitakavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੯|੮੦|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 nyAsavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੦|੮੦|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 prayojanavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੧|੮੦|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kalpanA 7 saptavidhA 1/2 pradhAnakalpanAyA lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੨|੮੦|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 guNakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੩|੮੦|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 leshakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੪|੮੦|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 vidyAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੫|੮੦|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 BkShyakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੬|੮੦|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 Aj~jAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੭|੮੦|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saptavidhA kalpanAviMshatyAshrayA (80) · Śloka 80

ਇਯਮ੍੧|੮੦|

View original

इयम्१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 Adilopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨|੮੦|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 madhyalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨|੮੦|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 antalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩|੮੦|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 uBayapadalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੪|੮੦|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 AdimadhyAntalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੫|੮੦|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 varNopajanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੬|੮੦|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 RuShikliShTasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੭|੮੦|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 tantrashIlasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੮|੮੦|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 tantrasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੯|੮੦|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 prAkRutasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੦|੮੦|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 samAnatantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੧|੮੦|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 paratantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੨|੮੦|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 hetu hetukadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੩|੮੦|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 kAryakAraNadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੪|੮੦|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 Adyantaviparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੫|੮੦|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 shabdAnyatvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੬|੮੦|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 pratyayadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੭|੮੦|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 upanayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੮|੮੦|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੯|੮੦|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 viBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੨੦|੮੦|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tAcCIlyAdIni 17 saptadasha (80) · Śloka 80

ਸਪ੍ਤਾ ਦਸ਼੧|੮੦|

View original

सप्ता दश१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 tAcCIlyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

ਤਤ੍ਰ ੧........੧|੮੦|

View original

तत्र १........१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 avayavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 vikArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩|੮੦|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 BUyastvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 prakArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੬|੮੦|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 guNigaNaviBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੭|੮੦|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 saMsaktatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੮|੮੦|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 taddharmatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੯|੮੦|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 sthAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੦|੮੦|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 tAdarthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੧|੮੦|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 sAhacaryasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੨|੮੦|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 karmaNaH lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੩|੮੦|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 guNanimittasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੪||੮੦||

View original

१४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 ceShTanimittasya lakShaNam (15) · Śloka 15

||੧੫||

View original

||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 mUlasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੬|੮੦|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 tAtsthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੭|੮੦|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tantradoShAH 15 pa~jcadasha (80) · Śloka 80

ਤਥ੧|੮੦|

View original

तथ१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 aprasiddhAshabdasya lakShaNam (80) · Śloka 80

ਤਤ੍ਰ੧|੮੦|

View original

तत्र१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 duHpraNItasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 asa~ggatAthaMsya lakShaNam (80) · Śloka 80

੩|੮੦|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 asukhArohipadasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੪||੮੦||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 viruddhasya lakShaNam (5) · Śloka 5

੫||੫||

View original

५||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 Binnakramasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੯|੮੦|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 saMdigdhasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੦|੮੦|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 punaruktasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੧|੮੦|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 niHpramANasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੨|੮੦|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 asamAptArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੩|੮੦|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 anarthakasya lakShaNam (1) · Śloka 80

੧|੮੦|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 vyAhatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

੧੫||੮੦||

View original

१५||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana idaM tantraM mantravatsaM prayoktavyam (81) · Śloka 81

ਇਦਮਾਗਮਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸਫਲਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍| ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਮੀਮਾਂਸ੍ਯਂ ਕਥਞ੍ਚਨ||੮੧||

View original

इदमागमसिद्धत्वात्प्रत्यक्षफलदर्शनात्| मन्त्रवत्संप्रयोक्तव्यं न मीमांस्यं कथञ्चन||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kathattantrasya pAThAvabodhAnuShThAne Palam (82) · Śloka 82

ਦੀਰ੍ਗ਼ਜੀਵਿਤਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਸੁਖ਼ਂ ਯਸ਼ਃ| ਪਾਠਾਵਬੋਧਾਨੁਸ੍ਠਾਨੈਰਧਿਗਚ੍ਛਤ੍ਯਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍||੮੨||

View original

दीर्ग़जीवितमारोग्यं धर्ममर्थं सुख़ं यशः| पाठावबोधानुष्ठानैरधिगच्छत्यतो ध्रुवम्||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etattantrapaThanasya Palam (83) · Śloka 83

ਏਤਤ੍ਪਠਨ੍ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਬੋਧਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਭ੍ਯਸ੍ਤਕਰ੍ਮਾ ਭਿਸਗਪ੍ਰਕਮ੍ਪ੍ਯਃ| ਆਕਮ੍ਪਯਤ੍ਯਨ੍ਯਵਿਸ਼ਾਲਤਨ੍ਤ੍ਰ- ਕਤਾਭਿਯੋਗਾਨ੍ ਯਦਿ ਤਨ੍ਨ ਚਿਤ੍ਰਮ੍||੮੩||

View original

एतत्पठन् सङ्ग्रहबोधशक्तः स्वभ्यस्तकर्मा भिषगप्रकम्प्यः| आकम्पयत्यन्यविशालतन्त्र- कृताभियोगान् यदि तन्न चित्रम्||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana carakAdyekaikaragranthAByAse na samyakj~jAnam (84) · Śloka 84

ਯਦਿ ਚਰਕਮਧੀਤੇ ਤਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਾਦਿ- ਪ੍ਰਣਿਗਦਿਤਗਦਾਨਾਂ ਨਾਮਮਾਤ੍ਰੇਪਿ ਬਾਹ੍ਯਃ| ਅਥ ਚਰਕਵਿਹੀਨਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਯਾਮਖਿਨ੍ਨਃ ਕਿਮਿਵ ਖਲੁ ਕਰੋਤੁ ਵ੍ਯਾਧਿਤਾਨਾਂ ਵਰਾਕਃ||੮੪||

View original

यदि चरकमधीते तद् ध्रुवं सुश्रुतादि- प्रणिगदितगदानां नाममात्रेऽपि बाह्यः| अथ चरकविहीनः प्रक्रियायामखिन्नः किमिव खलु करोतु व्याधितानां वराकः||८४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yadyaBiniveshastArhi AdyaM vaidyakaM paThatu (85) · Śloka 85

ਅਥੈਵ ਮਨ੍ਯਸੇ ਯਦ੍ਯਪਿ ਤਤ੍ਰ ਤਨ੍ਤ੍ਰਮੇਤਦ੍ਗੁਣਮ੍, ਤਥਾਪ੍ਯਾਰ੍ਸਤਨ੍ਤ੍ਰਾਧ੍ਯਯਨੇ ਸਮਾਧਾਨਾਤਿਸ਼ਯ ਇਤਿ| ਤਤ ਇਦਮਾਹ ਅਭਿਨਿਵੇਸ਼ਵਸ਼ਾਦਭਿਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸੁਭਣਿਤੇਪਿ ਨ ਯੋ ਦਢਮੂਢਕਃ| ਪਠਤੁ ਯਤ੍ਨਪਰਃ ਪੁਰੁਸਾਯੁਸਂ ਸ ਖਲੁ ਵੈਦ੍ਯਕਮਾਦ੍ਯਮਨਿਰ੍ਵਿਦਃ||੮੫||

View original

अथैव मन्यसे यद्यपि तत्र तन्त्रमेतद्गुणम्, तथाऽप्यार्षतन्त्राध्ययने समाधानातिशय इति| तत इदमाह अभिनिवेशवशादभियुज्यते सुभणितेऽपि न यो दृढमूढकः| पठतु यत्नपरः पुरुषायुषं स खलु वैद्यकमाद्यमनिर्विदः||८५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBidhAtRuvashAd kiM dravyashaktirvishiShyate? (86) · Śloka 86

ਅਥੈਵਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਵਕ੍ਤਤ੍ਵਵਿਸ਼ੇਸਾਦਵਸ਼੍ਯਮੇਵਾਰ੍ਥਾਤਿਸ਼ਯੋ ਭਵਤਿ| ਤਸ੍ਮਾਦਾਦ੍ਯੇਸੁ ਸੁਕਤੇਸ੍ਵੇਵਾਭਿਯੋਗੋ ਯੁਕ੍ਤੋ, ਨ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਨ੍ਤਨਕਵਿਕਤੇਸ੍ਵਿਤਿ, ਤਦੇਤਨ੍ਨ ਵਾਚ੍ਯਮ੍| ਕੁਤਃ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਵਾਤੇ ਪਿਤ੍ਤੇ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਚ ਪਥ੍ਯਂ ਤੈਲਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ| ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭਾਸਤਾਂ ਬ੍ਰਹਜੋ ਵਾ ਕਾ ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਵਕ੍ਤਭੇਦੋਕ੍ਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿਃ||੮੬||

View original

अथैवं मन्यसे वक्तृत्वविशेषादवश्यमेवार्थातिशयो भवति| तस्मादाद्येषु सुकृतेष्वेवाभियोगो युक्तो, न त्विदानीन्तनकविकृतेष्विति, तदेतन्न वाच्यम्| कुतः ? इत्याह वाते पित्ते श्लेष्मशान्तौ च पथ्यं तैलं सर्पिर्माक्षिकं च क्रमेण| एतद् ब्रह्मा भाषतां ब्रहजो वा का निर्मन्त्रे वक्तृभेदोक्तिशक्तिः||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ato mAdhyasthyamavalambyatAm (87) · Śloka 87

ਤਦੇਵੋਪਸਂਹਰਨ੍ ਸ੍ਪਸ੍ਟਯਤਿ ਅਭਿਧਾਤਵਸ਼ਾਤ੍ ਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਯਤੇ| ਅਤੋ ਮਤ੍ਸਰਮੁਤ੍ਸਜ੍ਯ ਮਾਧ੍ਯਸ੍ਥ੍ਯਮਵਲਮ੍ਬ੍ਯਤਾਮ੍||੮੭||

View original

तदेवोपसंहरन् स्पष्टयति अभिधातृवशात् किं वा द्रव्यशक्तिर्विशिष्यते| अतो मत्सरमुत्सृज्य माध्यस्थ्यमवलम्ब्यताम्||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana RuShipraNIte prItiScet BeDAdyAH kiMna paThacante? tasmAtsuBAShitaM grAhrAm (88) · Śloka 88

ਨਨੁ, ਕਿਮਸ੍ਮਾਕਮੁਪਕਾਰਕਤ੍ਵਾਦਿਦ੍ਵਾਰੇਣ ਸਿਪ੍ਰਣੀਤਮੇਵ ਤਨ੍ਤ੍ਰਮਨੁਰਾਗਵਸ਼ਾਦਧ੍ਯੇਸ੍ਯਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯਾਹ ਸਿਪ੍ਰਣੀਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਰਕਸੁਸ਼੍ਰੁਤੌ| ਭੇਡਾਦ੍ਯਾਃ ਕਿਂ ਨ ਪਠ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸੁਭਾਸਿਤਮ੍||੮੮||

View original

ननु, किमस्माकमुपकारकत्वादिद्वारेण ऋषिप्रणीतमेव तन्त्रमनुरागवशादध्येष्यम् ? इत्याशङ्क्याह ऋषिप्रणीते प्रीतिश्चेन्मुक्त्वा चरकसुश्रुतौ| भेडाद्याः किं न पठ्यन्ते तस्माद्ग्राह्यं सुभाषितम्||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvAyurvedasArabhUtametat hRudayaM kRutvA yacchubhaM prAptaM tena jagataH shubhamastu (89-40) · Śloka 40

ਹਦਯ ਹਦਯਮੇਤਤ੍ਸਰ੍ਵਾਯੁਰ੍ਵੇਦਵਾਙ੍ਮਯਪਯੋਧੇਃ| ਕਤ੍ਵਾ ਯਚ੍ਛੁਭਮਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭਮਸ੍ਤੁ ਪਰਂ ਤਤੋ ਜਗਤਃ||੮੯|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰ- ਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਾਜੀਕਰਣਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾ- ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪੦||

View original

हृदय हृदयमेतत्सर्वायुर्वेदवाङ्मयपयोधेः| कृत्वा यच्छुभमाप्तं शुभमस्तु परं ततो जगतः||८९|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने वाजीकरणविधिर्नाम चत्वा- रिंशोऽध्यायः||४०||

🔊 Audio coming soon