Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

40. vājīkaraṇavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana vAjIkaraNavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

అథాతో వాజీకరణవిధిమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః| ఇతి హ స్మాహురాత్రేయాదయో మహర్షయః| (గద్యసూత్రే)||2||

View original

अथातो वाजीकरणविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM ka icCet? (1) · Śloka 1

వాజీకరణమన్విచ్ఛేత్సతతం విషయీ పుమాన్| |1|

View original

वाजीकरणमन्विच्छेत्सततं विषयी पुमान्| |१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya Palam (1-2) · Śloka 2

| తుష్టిః పుష్టిరపత్యం చ గుణవత్తత్ర సంశ్రితం||1|| అపత్యసంతానకరం యత్సద్యః సంప్రహర్షణం| |2|

View original

| तुष्टिः पुष्टिरपत्यं च गुणवत्तत्र संश्रितम्||१|| अपत्यसन्तानकरं यत्सद्यः संप्रहर्षणम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasya utpattiH (2-3) · Śloka 3

| వాజీవాతిబలో యేన యాత్యప్రతిహతోఽంగనాః||2|| భవత్యతిప్రియః స్త్రీణాం యేన యేనోపచీయతే| తద్వాజీకరణం తద్ధి దేహస్యోర్జస్కరం పరం||3||

View original

| वाजीवातिबलो येन यात्यप्रतिहतोऽङ्गनाः||२|| भवत्यतिप्रियः स्त्रीणां येन येनोपचीयते| तद्वाजीकरणं तद्धि देहस्योर्जस्करं परम्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana brahrAcaryasya prashaMsA (4) · Śloka 4

ధర్మ్యం యశస్యమాయుష్యం లోకద్వయరసాయనం| అనుమోదామహే బ్రహ్మచర్యమేకాంతనిర్మలం||4||

View original

धर्म्यं यशस्यमायुष्यं लोकद्वयरसायनम्| अनुमोदामहे ब्रह्मचर्यमेकान्तनिर्मलम्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNaM kimartham? (5) · Śloka 5

అల్పసర్వస్య తు క్లేశైర్బాధ్యమానస్య రాగిణః| శరీరక్షయరక్షార్థం వాజీకరణముచ్యతే||5||

View original

अल्पसर्वस्य तु क्लेशैर्बाध्यमानस्य रागिणः| शरीरक्षयरक्षार्थं वाजीकरणमुच्यते||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNase vino~ahararvyavAyo na vivAryate (6) · Śloka 6

కల్యస్యోదగ్రవయసో వాజీకరణసేవినః| సర్వేష్వృతుష్వహరహర్వ్యవాయో న నివార్యతే||6||

View original

कल्यस्योदग्रवयसो वाजीकरणसेविनः| सर्वेष्वृतुष्वहरहर्व्यवायो न निवार्यते||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaraNasevanAt pUrvaM kartavyo vidhiHtataH shukrApatyabalapradA vAjIkarA yogA yojyAH (7-8) · Śloka 8

అథ స్నిగ్ధవిశుద్ధానాం నిరూహాన్ సానువాసనాన్| ఘృతతైలరసక్షీరశర్కరాక్షౌద్రసంయుతాన్||7|| యోగవిద్యోజయేత్పూర్వం క్షీరమాంసరసాశినాం| తతో వాజీకరాన్ యోగాన్ శుక్రాపత్యబలప్రదాన్||8||

View original

अथ स्निग्धविशुद्धानां निरूहान् सानुवासनान्| घृततैलरसक्षीरशर्कराक्षौद्रसंयुतान्||७|| योगविद्योजयेत्पूर्वं क्षीरमांसरसाशिनाम्| ततो वाजीकरान् योगान् शुक्रापत्यबलप्रदान्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nirapatyasya narasya nindA (9) · Śloka 9

అచ్ఛాయః పూతికుసుమః ఫలేన రహితో ద్రుమః| యథైకశ్చైకశాఖశ్చ నిరపత్యస్తథా నరః||9||

View original

अच्छायः पूतिकुसुमः फलेन रहितो द्रुमः| यथैकश्चैकशाखश्च निरपत्यस्तथा नरः||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apatyaprashaMsA (10-11) · Śloka 11

స్ఖలద్గమనమవ్యక్తవచనం ధూలిధూసరం| అపి లాలావిలముఖం హృదయాహ్లాదకారకం||10|| అపత్యం తుల్యతాం కేన దర్శనస్పర్శనాదిషు కిం పునర్యద్యశోధర్మమానశ్రీకులవర్ధనం||11||

View original

स्खलद्गमनमव्यक्तवचनं धूलिधूसरम्| अपि लालाविलमुखं हृदयाह्लादकारकम्||१०|| अपत्यं तुल्यतां केन दर्शनस्पर्शनादिषु किं पुनर्यद्यशोधर्ममानश्रीकुलवर्धनम्||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shuddhasharIre sharamUladisiddhaghRutayogaH (12) · Śloka 12

శుద్ధకాయే యథాశక్తి వృష్యయోగాన్ ప్రయోజయేత్| |12|

View original

शुद्धकाये यथाशक्ति वृष्ययोगान् प्रयोजयेत्| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro sharamUlAdisiddhaghRutayogaH (12-21) · Śloka 21

తానేవాహ శరేక్షుకుశకాశానాం విదార్యా వీరణస్య చ||12|| మూలాని కంటకార్యాశ్చ జీవకర్షభకౌ బలాం| మేదే ద్వే ద్వే చ కాకోల్యౌ శూర్పపర్ణ్యౌ శతావరీం||13|| అశ్వగంధామతిబలామాత్మగుప్తాం పునర్నవాం| వీరాం పయస్యాం జీవంతీమృద్ధిం రాస్నాం త్రికంటకం||14|| మధుకం శాలిపర్ణీ చ భాగాంస్త్రిపలికాన్ పృథక్| మాషాణామాఢకం చైతద్ ద్విద్రోణే సాధయేదపాం||15|| రసేనాఢకశేషేణ పచేత్తేన ఘృతాఢకం| దత్త్వా విదారీధాత్రీక్షురసానామాఢకాఢకం||16|| ఘృతాచ్చతుర్గుణం క్షీరం పేష్యాణీమాని చావపేత్| వీరాం స్వగుప్తాం కాకోల్యౌ యష్టిం ఫల్గూని పిప్పలీం||17|| ద్రాక్షాం విదారీం ఖర్జూరం మధుకాని శతావరీం| తత్సిద్ధపూతం చూర్ణస్య పృథక్ ప్రస్థేన యోజయేత్||18|| శర్కరాయాస్తుగాయాశ్చ పిప్పల్యాః కుడవేన చ| మరిచస్య ప్రకుంచేన పృథగర్ధపలోన్మితైః||19|| త్వగేలాకేసరైః శ్లక్ష్ణైః క్షౌద్రద్వికుడవేన చ| పలమాత్రం తతః ఖాదేత్ ప్రత్యహం రసదుగ్ధభుక్||20|| తేనారోహతి వాజీవ కులింగ ఇవ హృష్యతి| |21|

View original

तानेवाह शरेक्षुकुशकाशानां विदार्या वीरणस्य च||१२|| मूलानि कण्टकार्याश्च जीवकर्षभकौ बलाम्| मेदे द्वे द्वे च काकोल्यौ शूर्पपर्ण्यौ शतावरीम्||१३|| अश्वगन्धामतिबलामात्मगुप्तां पुनर्नवाम्| वीरां पयस्यां जीवन्तीमृद्धिं रास्नां त्रिकण्टकम्||१४|| मधुकं शालिपर्णी च भागांस्त्रिपलिकान् पृथक्| माषाणामाढकं चैतद् द्विद्रोणे साधयेदपाम्||१५|| रसेनाढकशेषेण पचेत्तेन घृताढकम्| दत्त्वा विदारीधात्रीक्षुरसानामाढकाढकम्||१६|| घृताच्चतुर्गुणं क्षीरं पेष्याणीमानि चावपेत्| वीरां स्वगुप्तां काकोल्यौ यष्टिं फल्गूनि पिप्पलीम्||१७|| द्राक्षां विदारीं खर्जूरं मधुकानि शतावरीम्| तत्सिद्धपूतं चूर्णस्य पृथक् प्रस्थेन योजयेत्||१८|| शर्करायास्तुगायाश्च पिप्पल्याः कुडवेन च| मरिचस्य प्रकुञ्चेन पृथगर्धपलोन्मितैः||१९|| त्वगेलाकेसरैः श्लक्ष्णैः क्षौद्रद्विकुडवेन च| पलमात्रं ततः खादेत् प्रत्यहं रसदुग्धभुक्||२०|| तेनारोहति वाजीव कुलिङ्ग इव हृष्यति| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNAdiyogaH kAntAshatagAmI (21-23) · Śloka 23

| విదారీపిప్పలీశాలిపియాలేక్షురకాద్రజః||21|| పృథక్ స్వగుప్తామూలచ్చ కుడవాంశం తథా మధు| తులార్ధం శర్కరాచూర్ణాత్ ప్రస్థార్ధం నవసర్పిషః||22|| సోఽక్షమాత్రమతః ఖాదేత్ యస్య రామాశతం గృహే| |23|

View original

| विदारीपिप्पलीशालिपियालेक्षुरकाद्रजः||२१|| पृथक् स्वगुप्तामूलच्च कुडवांशं तथा मधु| तुलार्धं शर्कराचूर्णात् प्रस्थार्धं नवसर्पिषः||२२|| सोऽक्षमात्रमतः खादेत् यस्य रामाशतं गृहे| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro godhUmAdiyogaH (23-24) · Śloka 24

| సాత్మగుప్తాఫలాన్ క్షీరే గోధూమాన్ సాధితాన్ హిమాన్||23|| మాషాన్ వా సఘృతక్షౌద్రాన్ ఖాదన్ గృష్టిపయోఽనుపః| జాగర్తి రాత్రిం సకలామఖిన్నః ఖేదయన్ స్త్రియః||24||

View original

| सात्मगुप्ताफलान् क्षीरे गोधूमान् साधितान् हिमान्||२३|| माषान् वा सघृतक्षौद्रान् खादन् गृष्टिपयोऽनुपः| जागर्ति रात्रिं सकलामखिन्नः खेदयन् स्त्रियः||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro tilayogaH strIshatagAmI (25) · Śloka 25

బస్తాండసిద్ధే పయసి భావితానసకృత్తిలాన్| యః ఖాదేత్ససితాన్ గచ్ఛేత్స స్త్రీశతమపూర్వవత్||25||

View original

बस्ताण्डसिद्धे पयसि भावितानसकृत्तिलान्| यः खादेत्ससितान् गच्छेत्स स्त्रीशतमपूर्ववत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro vidArIcUrNayogaH strIshatadAmI (26) · Śloka 26

చూర్ణం విదార్యా బహుశః స్వరసేనైవ భావితం| క్షౌద్రసర్పిర్యుతం లీఢ్వా ప్రమదాశతమృచ్ఛతి||26||

View original

चूर्णं विदार्या बहुशः स्वरसेनैव भावितम्| क्षौद्रसर्पिर्युतं लीढ्वा प्रमदाशतमृच्छति||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kRuShNAdhAtrIPalarajoyogaH (27-28) · Śloka 28

కృష్ణాధాత్రీఫలరజః స్వరసేన సుభావితం| శర్కరామధుసర్పిర్భిర్లీఢ్వా యోఽను పయః పిబేత్||27|| స నరోఽశీతివర్షోఽపి యువేవ పరిహృష్యతి| |28|

View original

कृष्णाधात्रीफलरजः स्वरसेन सुभावितम्| शर्करामधुसर्पिर्भिर्लीढ्वा योऽनु पयः पिबेत्||२७|| स नरोऽशीतिवर्षोऽपि युवेव परिहृष्यति| |२८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro madhukacUrNayogo nityaveakArI (28-29) · Śloka 29

| కర్షం మధుకచూర్ణస్య ఘృతక్షౌద్రసమన్వితం||28|| పయోఽనుపానం యో లిహ్యాన్నిత్యవేగః స నా భవేత్| |29|

View original

| कर्षं मधुकचूर्णस्य घृतक्षौद्रसमन्वितम्||२८|| पयोऽनुपानं यो लिह्यान्नित्यवेगः स ना भवेत्| |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro kulIrashRu~ggIkalkayogaH (29-30) · Śloka 30

| కులీరశృంగ్యా యః కల్కమాలోడ్య పయసా పిబేత్||29|| సితాఘృతపయోన్నాశీ స నారీషు వృషాయతే| |30|

View original

| कुलीरशृङ्ग्या यः कल्कमालोड्य पयसा पिबेत्||२९|| सिताघृतपयोन्नाशी स नारीषु वृषायते| |३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro payasyAyogaH (30-31) · Śloka 31

| యః పయస్యాం పయఃసిద్ధాం ఖాదేన్మధుఘృతాన్వితాం||30|| పిబేద్బాష్కయణం చాను క్షీరం న క్షయమేతి సః| |31|

View original

| यः पयस्यां पयःसिद्धां ख़ादेन्मधुग़ृतान्विताम्||३०|| पिबेद्बाष्कयणं चानु क्षीरं न क्षयमेति सः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro svayaMgutpAdicUrNayogaH (31-32) · Śloka 32

| స్వయంగుప్తేక్షురకయోర్బీజచూర్ణం సశర్కరం||31|| ధారోష్ణేన నరః పీత్వా పయసా రాసభాయతే| |32|

View original

| स्वयंगुप्तेक्षुरकयोर्बीजचूर्णं सशर्करम्||३१|| धारोष्णेन नरः पीत्वा पयसा रासभायते| |३२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro uccaTAcUrNayogaH,vAjIkaro SatAvarIcUrNayogaH (32) · Śloka 32

| ఉచ్చటాచూర్ణమప్యేవం శతావర్యాశ్చ యోజయేత్||32||

View original

| उच्चटाचूर्णमप्येवं शतावर्याश्च योजयेत्||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro dadhisArAdiyogaH (33) · Śloka 33

చంద్రశుభ్రం దధిసరం ససితాషష్టికౌదనం| పటే సుమార్జితం భుక్త్వా వృద్ధోఽపి తరుణాయతే||33||

View original

चन्द्रशुभ्रम् दधिसरं ससिताषष्टिकौदनम्| पटे सुमार्जितं भुक्त्वा वृद्धोऽपि तरुणायते||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkaro shvadaMShTrAdiyogaH strIshatagAmI (34) · Śloka 34

శ్వదంష్ట్రేక్షురమాషాత్మగుప్తాబీజశతావరీః| పిబన్ క్షీరేణ జీర్ణోఽపి గచ్ఛతి ప్రమదాశతం||34||

View original

श्वदंष्ट्रेक्षुरमाषात्मगुप्ताबीजशतावरीः| पिबन् क्षीरेण जीर्णोऽपि गच्छति प्रमदाशतम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShyasya lakShaNam (35) · Śloka 35

యత్కించిన్మధురం స్నిగ్ధం బృంహణం బలవర్ధనం| మనసో హర్షణం యచ్చ తత్సర్వ వృష్యముచ్యతే||35||

View original

यत्किञ्चिन्मधुरं स्निग्धं बृंहणं बलवर्धनम्| मनसो हर्षणं यच्च तत्सर्व वृष्यमुच्यते||३५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana evaM vidhairdravyairdarpitaH pramadA vrajet (36) · Śloka 36

ద్రవ్యైరేవంవిధైస్తస్మాద్దర్పితః ప్రమదాం వ్రజేత్| ఆత్మవేగేన చోదీర్ణః స్త్రీగుణైశ్చ ప్రహర్షితః||36||

View original

द्रव्यैरेवंविधैस्तस्माद्दर्पितः प्रमदां व्रजेत्| आत्मवेगेन चोदीर्णः स्त्रीगुणैश्च प्रहर्षितः||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvendriyasukhA viShayAH sevyAH (37) · Śloka 37

సేవ్యాః సర్వేంద్రియసుఖా ధర్మకల్పద్రుమాంకురాః| విషయాతిశయాః పంచ శరాః కుసుమధన్వనః||37||

View original

सेव्याः सर्वेन्द्रियसुखा धर्मकल्पद्रुमाङ्कुराः| विषयातिशयाः पञ्च शराः कुसुमधन्वनः||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana strIsharIre sa~gghAsena sthitA viShayAH paraM harShaprItikarAH (38) · Śloka 38

ఇష్టా హ్యేకైకశోఽప్యర్థా హర్షప్రీతికరాః పరం| కిం పునః స్త్రీశరీరే యే సంఘాతేన ప్రతిష్ఠితాః||38||

View original

इष्टा ह्येकैकशोऽप्यर्था हर्षप्रीतिकराः परम्| किं पुनः स्त्रीशरीरे ये सङ्घातेन प्रतिष्ठिताः||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam vRuShatvakAriNyAH striyA lakShaNam (39-40) · Śloka 40

నామాపి యస్యా హృదయోత్సవాయ యాం పశ్యతాం తృప్తిరనాప్తపూర్వా| సర్వేంద్రియాకర్షణపాశభూతా కాంతానువృత్తివ్రతదీక్షితా యా||39|| కలావిలాసాంగవయోవిభూషా శుచిః సలజ్జా రహసి ప్రగల్భా| ప్రియంవదా తుల్యమనఃశయా యా సా స్త్రీ వృషత్వాయ పరం నరస్య||40||

View original

नामापि यस्या हृदयोत्सवाय यां पश्यतां तृप्तिरनाप्तपूर्वा| सर्वेन्द्रियाकर्षणपाशभूता काण्तानुवृत्तिव्रतदीक्षिता या||३९|| कलाविलासाङ्गवयोविभूषा शुचिः सलज्जा रहसि प्रगल्भा| प्रियंवदा तुल्यमनःशया या सा स्त्री वृषत्वाय परं नरस्य||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmashAstravihitaraticaryAcaraNam (41) · Śloka 41

ఆచరేచ్చ సకలాం రతిచర్యా కామసూత్రవిహితామనవద్యాం| దేశకాలబలశక్త్యనురోధా- ద్వైద్యతంత్రసమయోక్త్యవిరుద్ధాం||41||

View original

आचरेच्च सकलां रतिचर्या कामसूत्रविहितामनवद्याम्| देशकालबलशक्त्यनुरोधा- द्वैद्यतन्त्रसमयोक्त्यविरुद्धाम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAjIkarA aBya~jjanAdayaH (42-45) · Śloka 45

అభ్యంజనోద్వర్తనసేకగంధ- స్రక్చిత్రవస్త్రాభరణప్రకారాః| గాంధర్వకావ్యాదికథాప్రవీణాః సమస్వభావా వశగా వయస్యాః||42|| దీర్ఘికా స్వభవనాంతనివిష్టా పద్మరేణుమధుమత్తవిహంగా| నీలసానుగిరీకూటనితంబే కాననాని పురకంఠగతాని||43|| దృష్టిసుఖా వివిధా తరుజాతిః శ్రోత్రసుఖః కలకోకిలనాదః| అంగసుఖర్తువశేన విభూషా చిత్తసుఖః సకలః పరివారః||44|| తాంబూలమచ్ఛమదిరా కాంతా కాంతా నిశా శశాంకాంకా| యద్యచ్చ కించిదిష్టం మనసో వాజీకరం తత్తత్||45||

View original

अभ्यञ्जनोद्वर्तनसेकगन्ध- स्रक्चित्रवस्त्राभरणप्रकाराः| गान्धर्वकाव्यादिकथाप्रवीणाः समस्वभावा वशगा वयस्याः||४२|| दीर्घिका स्वभवनान्तनिविष्टा पद्मरेणुमधुमत्तविहङ्गा| नीलसानुगिरीकूटनितम्बे काननानि पुरकण्ठगतानि||४३|| दृष्टिसुखा विविधा तरुजातिः श्रोत्रसुखः कलकोकिलनादः| अङ्गसुखर्तुवशेन विभूषा चित्तसुखः सकलः परिवारः||४४|| ताम्बूलमच्छमदिरा कान्ता कान्ता निशा शशाङ्काङ्का| यद्यच्च किञ्चिदिष्टं मनसो वाजीकरं तत्तत्||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kAmasyotpAdakAH padArthAH (46-47) · Śloka 47

మధు ముఖమివ సోత్పలం ప్రియాయాః కలరణనా పరివాదినీ ప్రియేవ| కుసుమచయమనోరమా చ శయ్యా కిసలయినీ లతికేవ పుష్పితాగ్రా||46|| దేశే శరీరే చ న కాచిదర్తి- రర్థేషు నాల్పోఽపి మనోవిఘాతః| వాజీకరాః సన్నిహితాశ్చ యోగాః కామస్య కామం పరిపూరయంతి||47||

View original

मधु मुखमिव सोत्पलं प्रियायाः कलरणना परिवादिनी प्रियेव| कुसुमचयमनोरमा च शय्या किसलयिनी लतिकेव पुष्पिताग्रा||४६|| देशे शरीरे च न काचिदर्ति- रर्थेषु नाल्पोऽपि मनोविघातः| वाजीकराः सन्निहिताश्च योगाः कामस्य कामं परिपूरयन्ति||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana agryasa~ggrahaH (48-58) · Śloka 58

అధునాఽగ్ర్యసంగ్రహమాహ ముస్తాపర్పటకం జ్వరే, తృషి జలం మృద్భృష్టలోష్టోద్భవం, లాజాశ్ఛర్దిషు, బస్తిజేషు గిరిజం, మేహేషు ధాత్రీనిశే| పాండౌ శ్రేష్ఠమయోఽభయాఽనిలకఫే, ప్లీహామయే పిప్పలీ, సంధానే కృమిజా, విషే శుకతరుర్మేదోనిలే గుగ్గులుః||48|| వృషోఽస్రపిత్తే, కుటజోఽతిసారే, భల్లాతకోఽర్శఃసు, గరేషు హేమ| స్థూలేషు తార్క్ష్యం, క్రిమిషు కృమిఘ్నం, శోషే సురా చ్ఛాగపయోఽథ మాంసం||49|| అక్ష్యామయేషు త్రిఫలా, గుడూచీ వాతాస్రరోగే, మథితం గ్రహణ్యాం| కుష్ఠేషు సేవ్యః ఖదిరస్య సారః, సర్వేషు రోగేషు శిలాహ్వయం చ||50|| ఉన్మాదం ఘృతమనవం శోకం మద్యం, వ్యపస్మృతిం బ్రహ్మీ| నిద్రానాశం క్షీరం జయతి, రసాలా ప్రతిశ్యాయం||51|| మాంసం కార్శ్యం, లశునః ప్రభంజనం, స్తబ్ధగాత్రతాం స్వేదః| గుడమంజర్యాః ఖపురో నస్యాత్ స్కంధాంసబాహురుజం||52|| నవనీతఖందమర్దితమౌష్ట్రం మూత్రం పయశ్చ హంత్యుదరం| నస్యం మూర్ధవికారాన్, విద్రధిమచిరోత్థమస్రవిస్రావః||53|| నస్యం కవలో ముఖజాన్, నస్యాంజనతర్పణాని నేత్రరుజః| వృద్ధత్వం క్షీరఘృతే, మూర్చ్ఛాం శీతంబుమారుతచ్ఛాయాః||54|| సమశుక్తార్ద్రకమాత్రా మందే వహ్నౌ, శ్రమే సురా స్నానం| దుఃఖసహత్వే స్థైర్యే వ్యాయామో, గోక్షురుర్హితః కృచ్ఛ్రే||55|| కాసే నిదిగ్ధికా, పార్శ్వశూలే పుష్కరజా జటా| వయసః స్థాపనే ధాత్రీ, త్రిఫలా గుగ్గులుర్వ్రణే||56|| బస్తిర్వాతవికారాన్, పైత్తాన్ రేకః, కఫోద్భవాన్ వమనం| క్షౌద్రం జయతి బలాసం, సర్పిః పిత్తం, సమీరణం తైలం||57|| ఇత్యగ్ర్యం యత్ప్రోక్తం రోగాణామౌషధం శమాయాలం| తద్దేశకాలబలతో వికల్పనీయం యథాయోగం||58||

View original

अधुनाऽग्र्यसङ्ग्रहमाह मुस्तापर्पटकं ज्वरे, तृषि जलं मृद्भृष्टलोष्टोद्भवं, लाजाश्छर्दिषु, बस्तिजेषु गिरिजं, मेहेषु धात्रीनिशे| पाण्डौ श्रेष्ठमयोऽभयाऽनिलकफे, प्लीहामये पिप्पली, सन्धाने कृमिजा, विषे शुकतरुर्मेदोनिले गुग्गुलुः||४८|| वृषोऽस्रपित्ते, कुटजोऽतिसारे, भल्लातकोऽर्शःसु, गरेषु हेम| स्थूलेषु तार्क्ष्यं, क्रिमिषु कृमिघ्नं, शोषे सुरा च्छागपयोऽथ मांसम्||४९|| अक्ष्यामयेषु त्रिफला, गुडूची वातास्ररोगे, मथितं ग्रहण्याम्| कुष्ठेषु सेव्यः खदिरस्य सारः, सर्वेषु रोगेषु शिलाह्वयं च||५०|| उन्मादं घृतमनवं शोकं मद्यं, व्यपस्मृतिं ब्रह्मी| निद्रानाशं क्षीरं जयति, रसाला प्रतिश्यायम्||५१|| मांसं कार्श्यं, लशुनः प्रभञ्जनं, स्तब्धगात्रतां स्वेदः| गुडमञ्जर्याः खपुरो नस्यात् स्कन्धांसबाहुरुजम्||५२|| नवनीतखण्दमर्दितमौष्ट्रं मूत्रं पयश्च हन्त्युदरम्| नस्यं मूर्धविकारान्, विद्रधिमचिरोत्थमस्रविस्रावः||५३|| नस्यं कवलो मुखजान्, नस्याञ्जनतर्पणानि नेत्ररुजः| वृद्धत्वं क्षीरघृते, मूर्च्छां शीतम्बुमारुतच्छायाः||५४|| समशुक्तार्द्रकमात्रा मन्दे वह्नौ, श्रमे सुरा स्नानम्| दुःखसहत्वे स्थैर्ये व्यायामो, गोक्षुरुर्हितः कृच्छ्रे||५५|| कासे निदिग्धिका, पार्श्वशूले पुष्करजा जटा| वयसः स्थापने धात्री, त्रिफला गुग्गुलुर्व्रणे||५६|| बस्तिर्वातविकारान्, पैत्तान् रेकः, कफोद्भवान् वमनम्| क्षौद्रं जयति बलासं, सर्पिः पित्तं, समीरणं तैलम्||५७|| इत्यग्र्यं यत्प्रोक्तं रोगाणामौषधं शमायालम्| तद्देशकालबलतो विकल्पनीयं यथायोगम्||५८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saMshayAnAgniveshasya prashnaH (59) · Śloka 59

ఇత్యాత్రేయాదాగమయ్యార్థసూత్రం తత్సూక్తానాం పేశలానామతృప్తః| భేడాదీనాం సమ్మతో భక్తినమ్రః పప్రచ్ఛేదం సంశయానోఽగ్నివేశః||59||

View original

इत्यात्रेयादागमय्यार्थसूत्रं तत्सूक्तानां पेशलानामतृप्तः| भेडादीनां सम्मतो भक्तिनम्रः पप्रच्छेदं संशयानोऽग्निवेशः||५९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana punarvasudattamuttaram (60-62) · Śloka 62

కిం పృష్టవాన్ ? ఇత్యాహ దృశ్యంతే భగవన్ కేచిదాత్మవంతోఽపి రోగిణః| ద్రవ్యోపస్థాతృసంపన్నా వృద్ధవైద్యమతానుగాః||60|| క్షీయమాణామయప్రాణా విపరీతాస్తథాఽపరే| హితాహితవిభాగస్య ఫలం తస్మాదనిశ్చితం||61|| కిం శాస్తి శాస్త్రమస్మిన్ ఇతి కల్పయతోఽగ్నివేశముఖ్యస్య| శిష్యగణస్య పునర్వసు- రాచఖ్యౌ కార్త్స్న్యతస్తత్త్వం||62||

View original

किं पृष्टवान् ? इत्याह दृश्यन्ते भगवन् केचिदात्मवन्तोऽपि रोगिणः| द्रव्योपस्थातृसम्पन्ना वृद्धवैद्यमतानुगाः||६०|| क्षीयमाणामयप्राणा विपरीतास्तथाऽपरे| हिताहितविभागस्य फलं तस्मादनिश्चितम्||६१|| किं शास्ति शास्त्रमस्मिन् इति कल्पयतोऽग्निवेशमुख्यस्य| शिष्यगणस्य पुनर्वसु- राचख्यौ कार्त्स्न्यतस्तत्त्वम्||६२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA~acikitsA cana tulyA (63) · Śloka 63

కిం తదుక్తవాన్? ఇత్యాహ న చికిత్సాఽచికిత్సా చ తుల్యా భవితుమర్హతి| వినాఽపి క్రియయా స్వాస్థ్యం గచ్ఛతాం షోడశాంశయా||63||

View original

किं तदुक्तवान्? इत्याह न चिकित्साऽचिकित्सा च तुल्या भवितुमर्हति| विनाऽपि क्रियया स्वास्थ्यं गच्छतां षोडशांशया||६३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana Ata~gkapa~gkamagnAnAM BiShagjitaM hastAlambaH (64) · Śloka 64

ఆతంకపంకమగ్నానాం హస్తాలంబో భిషగ్జితం| జీవితం మ్రియమాణానాం సర్వేషామేవ నౌషధాత్||64||

View original

आतङ्कपङ्कमग्नानां हस्तालम्बो भिषग्जितम्| जीवितं म्रियमाणानां सर्वेषामेव नौषधात्||६४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarve rogA upAyaM nApekShante (65) · Śloka 65

న హ్యుపాయమపేక్షంతే సర్వే రోగా, న చాన్యథా| ఉపాయసాధ్యాః సిధ్యంతి,నాహేతుర్హేతుమాన్ యతః||65||

View original

न ह्युपायमपेक्षन्ते सर्वे रोगा, न चान्यथा| उपायसाध्याः सिध्यन्ति,नाहेतुर्हेतुमान् यतः||६५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAyasAdhyA rogAH sidhyanti (66) · Śloka 66

యదుక్తం సర్వసంపత్తియుక్తయాఽపి చికిత్సయా| మృత్యుర్భవతి, తన్నైవం నోపాయేఽస్త్యనుపాయతా||66||

View original

यदुक्तं सर्वसम्पत्तियुक्तयाऽपि चिकित्सया| मृत्युर्भवति, तन्नैवं नोपायेऽस्त्यनुपायता||६६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana upAye~anupAyatA nAsti,daivavaiguNyAt kadAcinna siddhiH (67) · Śloka 67

అపి చోపాయయుక్తస్య ధీమతో జాతుచిత్ క్రియా| న సిధ్యేద్దైవవైగుణ్యాన్న త్వియం షోడశాత్మికా||67||

View original

अपि चोपाययुक्तस्य धीमतो जातुचित् क्रिया| न सिध्येद्दैववैगुण्यान्न त्वियं षोडशात्मिका||६७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAmudAharaNAni (68-70) · Śloka 70

ఏతదేవ ప్రతిపాదయన్నాహ కస్యాసిద్ధోఽగ్నితోయాదిః స్వేదస్తంభాదికర్మణి| న ప్రీణనం కర్షణం వా కస్య క్షీరం గవేధుకం||68|| కస్య మాషాత్మగుప్తాదౌ వృష్యత్వే నాస్తి నిశ్చయః| విణ్మూత్రకరణాక్షేపౌ కస్య సంశయితౌ యవే||69|| విషం కస్య జరాం యాతి మంత్రతంత్రవివర్జితం| కః ప్రాప్తః కల్యతాం పథ్యాదృతే రోహిణికాదిషు||70||

View original

एतदेव प्रतिपादयन्नाह कस्यासिद्धोऽग्नितोयादिः स्वेदस्तम्भादिकर्मणि| न प्रीणनं कर्षणं वा कस्य क्षीरं गवेधुकम्||६८|| कस्य माषात्मगुप्तादौ वृष्यत्वे नास्ति निश्चयः| विण्मूत्रकरणाक्षेपौ कस्य संशयितौ यवे||६९|| विषं कस्य जरां याति मन्त्रतन्त्रविवर्जितम्| कः प्राप्तः कल्यतां पथ्यादृते रोहिणिकादिषु||७०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana cikitsA vinA~akAlamaraNaM kathaM vAryatAm? (71) · Śloka 71

అపి చాకాలమరణం సర్వసిద్ధాంతనిశ్చితం| మహతాఽపి ప్రయత్నేన వార్యతాం కథమన్యథా||71||

View original

अपि चाकालमरणं सर्वसिद्धान्तनिश्चितम्| महताऽपि प्रयत्नेन वार्यतां कथमन्यथा||७१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana jvare la~gghanabRuMhaNaM shAstrAdeva siddhiM gatam (72) · Śloka 72

న చాకాలమృత్యురక్షైవ ప్రయోజనమస్య తంత్రస్యేత్యాహ చందనాద్యపి దాహాదౌ రూఢమాగమపూర్వకం| శాస్త్రాదేవ గతం సిద్ధిం జ్వరే లంఘనబృంహణం||72||

View original

न चाकालमृत्युरक्षैव प्रयोजनमस्य तन्त्रस्येत्याह चन्दनाद्यपि दाहादौ रूढमागमपूर्वकम्| शास्त्रादेव गतं सिद्धिं ज्वरे लङ्घनबृंहणम्||७२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana samyakcikitsite saMshayaM mA kRuthAH (73) · Śloka 73

చతుష్పాద్గుణసంపన్నే సమ్యగాలోచ్య యోజితే| మా కృథా వ్యాధినిర్ఘాతం విచికిత్సాం చికిత్సితే||73||

View original

चतुष्पाद्गुणसम्पन्ने सम्यगालोच्य योजिते| मा कृथा व्याधिनिर्घातं विचिकित्सां चिकित्सिते||७३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana akANDe mRutyupAshAnAM dRuDhaCedanametat (74) · Śloka 74

ఏతద్ధి మృత్యుపాశానామకాండే ఛేదనం దృఢం| రోగోంత్రాసితభీతానాం రక్షాసూత్రమసూత్రకం||74||

View original

एतद्धि मृत्युपाशानामकाण्डे छेदनं दृढम्| रोगोन्त्रासितभीतानां रक्षासूत्रमसूत्रकम्||७४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etaccikitsAshAstraM sAkShAdamRutam,tadevadurBAjanasthaM hAlAhalatvaM yAti (75) · Śloka 75

ఏతత్తదమృతం సాక్షాజ్జగదాయాసవర్జితం| యాతి హాలాహలత్వం తు సద్యో దుర్భాజనస్థితం||75||

View original

एतत्तदमृतं साक्षाज्जगदायासवर्जितम्| याति हालाहलत्वं तु सद्यो दुर्भाजनस्थितम्||७५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana BiShagpAshAn dUrAtyajet (76) · Śloka 76

తదేవ దుర్భాజనం దర్శయతి అజ్ఞాతశాస్త్రసద్భావాన్ శాస్త్రమాత్రపరాయణాన్| త్యజేద్దూరాద్ భిషక్పాశాన్ పాశాన్ వైవస్వతానివ||76||

View original

तदेव दुर्भाजनं दर्शयति अज्ञातशास्त्रसद्भावान् शास्त्रमात्रपरायणान्| त्यजेद्दूराद् भिषक्पाशान् पाशान् वैवस्वतानिव||७६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhuvRuttAnAM BiShajAM Badram (77) · Śloka 77

సమ్యగ్భిషజః శ్లాఘమానో బ్రూతే భిషజాం సాధువృత్తానాం భద్రమాగమశాలినాం| అభ్యస్తకర్మణాం భద్రం భద్రం భద్రాభిలాషిణాం||77||

View original

सम्यग्भिषजः श्लाघमानो ब्रूते भिषजां साधुवृत्तानां भद्रमागमशालिनाम्| अभ्यस्तकर्मणां भद्रं भद्रं भद्राभिलाषिणाम्||७७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aShTA~ggahRudayasya tantrasya sa~ggre hAt pRuthakkaraNe pryojanam (78-80) · Śloka 80

ఇతి తంత్రగుణైర్యుక్తం తంత్రదోషైర్వివర్జితం| చికిత్సాశాస్త్రమఖిలం వ్యాప్య యత్ పరితః స్థితం||78|| విపులామలవిజ్ఞానమహామునిమతానుగం| మహాసాగరగంభీరసంగ్రహార్థోపలక్షణం||79|| అష్టాంగవైద్యకమహోదధిమంథనేన యోఽష్టాంగసంగ్రహమహామృతరాశిరాప్తః| తస్మాదనల్పఫలమల్పసముద్యమానాం ప్రీత్యర్థమేతదుదితం పృథగేవ తంత్రం||80||

View original

इति तन्त्रगुणैर्युक्तं तन्त्रदोषैर्विवर्जितम्| चिकित्साशास्त्रमखिलं व्याप्य यत् परितः स्थितम्||७८|| विपुलामलविज्ञानमहामुनिमतानुगम्| महासागरगम्भीरसङ्ग्रहार्थोपलक्षणम्||७९|| अष्टाङ्गवैद्यकमहोदधिमन्थनेन योऽष्टाङ्गसङ्ग्रहमहामृतराशिराप्तः| तस्मादनल्पफलमल्पसमुद्यमानां प्रीत्यर्थमेतदुदितं पृथगेव तन्त्रम्||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 padArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

4||80||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 uddeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

6|80|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 nirdeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

7|80|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 prayojanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

8|80|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 vAkyasheShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

9|80|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 upadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

10|80|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 apadeshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

11|80|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 atideshasya lakShaNam (80) · Śloka 80

12|80|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 arthApatterlakShaNam (80) · Śloka 80

13|80|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 nirNayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

14|80|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 prasa~ggasya lakShaNam (80) · Śloka 80

15|80|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 ekAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

16|80|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 naikAntasya lakShaNam (80) · Śloka 80

17|80|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 apavargasya lakShaNam (80) · Śloka 80

18|80|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 viparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

19|80|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 pUrvapakShasya lakShaNam (80) · Śloka 80

20|80|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 vidhAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

21|80|

View original

२१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 anumatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

|80|

View original

|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 vyAkhyAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

23|80|

View original

२३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 saMshayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

24|80|

View original

२४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 atItApekShaNasya lakShaNam (80) · Śloka 80

25|80|

View original

२५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27svasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

26|80|

View original

२६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28UhrAsya lakShaNam (80) · Śloka 80

28|80|

View original

२८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29samuccayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

29|80|

View original

२९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 30 nidarshanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

30|80|

View original

३०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 31 nirvacanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

31|80|

View original

३१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 32 niyogasya lakShaNam (80) · Śloka 80

32|80|

View original

३२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 33 vikalpasya lakShaNam (80) · Śloka 80

33|80|

View original

३३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 34 pratyutsArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

34|80|

View original

३४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 35 uddhArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

35|80|

View original

३५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 36 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

36|80|

View original

३६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vyAkhyA 14 pa~jca dashavidhA (80) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 piNDavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 padavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

2|80|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 padArthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

3|80|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 adhikaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

4|80|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 prakaraNavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

5|80|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 arthavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

6|80|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 kRuCravyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

7|80|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 PalavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

8|80|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 uccitakavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

9|80|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 nyAsavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

10|80|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 prayojanavyAkhyAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

11|80|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kalpanA 7 saptavidhA 1/2 pradhAnakalpanAyA lakShaNam (80) · Śloka 80

12|80|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 guNakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

3|80|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 leshakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

4|80|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 vidyAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

5|80|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 BkShyakalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

6|80|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 Aj~jAkalpanAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

7|80|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana saptavidhA kalpanAviMshatyAshrayA (80) · Śloka 80

ఇయం1|80|

View original

इयम्१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 Adilopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

2|80|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 madhyalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

2|80|

View original

२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 antalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

3|80|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 uBayapadalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

4|80|

View original

४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 AdimadhyAntalopasya lakShaNam (80) · Śloka 80

5|80|

View original

५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 varNopajanasya lakShaNam (80) · Śloka 80

6|80|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 RuShikliShTasya lakShaNam (80) · Śloka 80

7|80|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 tantrashIlasya lakShaNam (80) · Śloka 80

8|80|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 tantrasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

9|80|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 prAkRutasya lakShaNam (80) · Śloka 80

10|80|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 samAnatantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

11|80|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 paratantrapratyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

12|80|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 hetu hetukadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

13|80|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 kAryakAraNadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

14|80|

View original

१४|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 Adyantaviparyayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

15|80|

View original

१५|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 shabdAnyatvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

16|80|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 pratyayadharmasya lakShaNam (80) · Śloka 80

17|80|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 upanayasya lakShaNam (80) · Śloka 80

18|80|

View original

१८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 samBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

19|80|

View original

१९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 viBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

20|80|

View original

२०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tAcCIlyAdIni 17 saptadasha (80) · Śloka 80

సప్తా దశ1|80|

View original

सप्ता दश१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 tAcCIlyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

తత్ర 1........1|80|

View original

तत्र १........१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 avayavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 vikArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

3|80|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 BUyastvasya lakShaNam (80) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 prakArasya lakShaNam (80) · Śloka 80

6|80|

View original

६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 guNigaNaviBavasya lakShaNam (80) · Śloka 80

7|80|

View original

७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 saMsaktatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

8|80|

View original

८|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 taddharmatAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

9|80|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 sthAnasya lakShaNam (80) · Śloka 80

10|80|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 tAdarthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

11|80|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 sAhacaryasya lakShaNam (80) · Śloka 80

12|80|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 karmaNaH lakShaNam (80) · Śloka 80

13|80|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 guNanimittasya lakShaNam (80) · Śloka 80

14||80||

View original

१४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 ceShTanimittasya lakShaNam (15) · Śloka 15

||15||

View original

||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 mUlasaMj~jAyAH lakShaNam (80) · Śloka 80

16|80|

View original

१६|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 tAtsthyasya lakShaNam (80) · Śloka 80

17|80|

View original

१७|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tantradoShAH 15 pa~jcadasha (80) · Śloka 80

తథ1|80|

View original

तथ१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 aprasiddhAshabdasya lakShaNam (80) · Śloka 80

తత్ర1|80|

View original

तत्र१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 duHpraNItasya lakShaNam (80) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 asa~ggatAthaMsya lakShaNam (80) · Śloka 80

3|80|

View original

३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 asukhArohipadasya lakShaNam (80) · Śloka 80

4||80||

View original

४||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 viruddhasya lakShaNam (5) · Śloka 5

5||5||

View original

५||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 Binnakramasya lakShaNam (80) · Śloka 80

9|80|

View original

९|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 saMdigdhasya lakShaNam (80) · Śloka 80

10|80|

View original

१०|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 punaruktasya lakShaNam (80) · Śloka 80

11|80|

View original

११|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 niHpramANasya lakShaNam (80) · Śloka 80

12|80|

View original

१२|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 asamAptArthasya lakShaNam (80) · Śloka 80

13|80|

View original

१३|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 anarthakasya lakShaNam (1) · Śloka 80

1|80|

View original

१|८०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 vyAhatasya lakShaNam (80) · Śloka 80

15||80||

View original

१५||८०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana idaM tantraM mantravatsaM prayoktavyam (81) · Śloka 81

ఇదమాగమసిద్ధత్వాత్ప్రత్యక్షఫలదర్శనాత్| మంత్రవత్సంప్రయోక్తవ్యం న మీమాంస్యం కథంచన||81||

View original

इदमागमसिद्धत्वात्प्रत्यक्षफलदर्शनात्| मन्त्रवत्संप्रयोक्तव्यं न मीमांस्यं कथञ्चन||८१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kathattantrasya pAThAvabodhAnuShThAne Palam (82) · Śloka 82

దీర్ఘజీవితమారోగ్యం ధర్మమర్థం సుఖం యశః| పాఠావబోధానుష్ఠానైరధిగచ్ఛత్యతో ధ్రువం||82||

View original

दीर्ग़जीवितमारोग्यं धर्ममर्थं सुख़ं यशः| पाठावबोधानुष्ठानैरधिगच्छत्यतो ध्रुवम्||८२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana etattantrapaThanasya Palam (83) · Śloka 83

ఏతత్పఠన్ సంగ్రహబోధశక్తః స్వభ్యస్తకర్మా భిషగప్రకంప్యః| ఆకంపయత్యన్యవిశాలతంత్ర- కృతాభియోగాన్ యది తన్న చిత్రం||83||

View original

एतत्पठन् सङ्ग्रहबोधशक्तः स्वभ्यस्तकर्मा भिषगप्रकम्प्यः| आकम्पयत्यन्यविशालतन्त्र- कृताभियोगान् यदि तन्न चित्रम्||८३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana carakAdyekaikaragranthAByAse na samyakj~jAnam (84) · Śloka 84

యది చరకమధీతే తద్ ధ్రువం సుశ్రుతాది- ప్రణిగదితగదానాం నామమాత్రేఽపి బాహ్యః| అథ చరకవిహీనః ప్రక్రియాయామఖిన్నః కిమివ ఖలు కరోతు వ్యాధితానాం వరాకః||84||

View original

यदि चरकमधीते तद् ध्रुवं सुश्रुतादि- प्रणिगदितगदानां नाममात्रेऽपि बाह्यः| अथ चरकविहीनः प्रक्रियायामखिन्नः किमिव खलु करोतु व्याधितानां वराकः||८४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yadyaBiniveshastArhi AdyaM vaidyakaM paThatu (85) · Śloka 85

అథైవ మన్యసే యద్యపి తత్ర తంత్రమేతద్గుణం, తథాఽప్యార్షతంత్రాధ్యయనే సమాధానాతిశయ ఇతి| తత ఇదమాహ అభినివేశవశాదభియుజ్యతే సుభణితేఽపి న యో దృఢమూఢకః| పఠతు యత్నపరః పురుషాయుషం స ఖలు వైద్యకమాద్యమనిర్విదః||85||

View original

अथैव मन्यसे यद्यपि तत्र तन्त्रमेतद्गुणम्, तथाऽप्यार्षतन्त्राध्ययने समाधानातिशय इति| तत इदमाह अभिनिवेशवशादभियुज्यते सुभणितेऽपि न यो दृढमूढकः| पठतु यत्नपरः पुरुषायुषं स खलु वैद्यकमाद्यमनिर्विदः||८५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana aBidhAtRuvashAd kiM dravyashaktirvishiShyate? (86) · Śloka 86

అథైవం మన్యసే వక్తృత్వవిశేషాదవశ్యమేవార్థాతిశయో భవతి| తస్మాదాద్యేషు సుకృతేష్వేవాభియోగో యుక్తో, న త్విదానీంతనకవికృతేష్వితి, తదేతన్న వాచ్యం| కుతః ? ఇత్యాహ వాతే పిత్తే శ్లేష్మశాంతౌ చ పథ్యం తైలం సర్పిర్మాక్షికం చ క్రమేణ| ఏతద్ బ్రహ్మా భాషతాం బ్రహజో వా కా నిర్మంత్రే వక్తృభేదోక్తిశక్తిః||86||

View original

अथैवं मन्यसे वक्तृत्वविशेषादवश्यमेवार्थातिशयो भवति| तस्मादाद्येषु सुकृतेष्वेवाभियोगो युक्तो, न त्विदानीन्तनकविकृतेष्विति, तदेतन्न वाच्यम्| कुतः ? इत्याह वाते पित्ते श्लेष्मशान्तौ च पथ्यं तैलं सर्पिर्माक्षिकं च क्रमेण| एतद् ब्रह्मा भाषतां ब्रहजो वा का निर्मन्त्रे वक्तृभेदोक्तिशक्तिः||८६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ato mAdhyasthyamavalambyatAm (87) · Śloka 87

తదేవోపసంహరన్ స్పష్టయతి అభిధాతృవశాత్ కిం వా ద్రవ్యశక్తిర్విశిష్యతే| అతో మత్సరముత్సృజ్య మాధ్యస్థ్యమవలంబ్యతాం||87||

View original

तदेवोपसंहरन् स्पष्टयति अभिधातृवशात् किं वा द्रव्यशक्तिर्विशिष्यते| अतो मत्सरमुत्सृज्य माध्यस्थ्यमवलम्ब्यताम्||८७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana RuShipraNIte prItiScet BeDAdyAH kiMna paThacante? tasmAtsuBAShitaM grAhrAm (88) · Śloka 88

నను, కిమస్మాకముపకారకత్వాదిద్వారేణ ఋషిప్రణీతమేవ తంత్రమనురాగవశాదధ్యేష్యం ? ఇత్యాశంక్యాహ ఋషిప్రణీతే ప్రీతిశ్చేన్ముక్త్వా చరకసుశ్రుతౌ| భేడాద్యాః కిం న పఠ్యంతే తస్మాద్గ్రాహ్యం సుభాషితం||88||

View original

ननु, किमस्माकमुपकारकत्वादिद्वारेण ऋषिप्रणीतमेव तन्त्रमनुरागवशादध्येष्यम् ? इत्याशङ्क्याह ऋषिप्रणीते प्रीतिश्चेन्मुक्त्वा चरकसुश्रुतौ| भेडाद्याः किं न पठ्यन्ते तस्माद्ग्राह्यं सुभाषितम्||८८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sarvAyurvedasArabhUtametat hRudayaM kRutvA yacchubhaM prAptaM tena jagataH shubhamastu (89-40) · Śloka 40

హృదయ హృదయమేతత్సర్వాయుర్వేదవాఙ్మయపయోధేః| కృత్వా యచ్ఛుభమాప్తం శుభమస్తు పరం తతో జగతః||89|| ఇతి శ్రీవైద్యపతిసింహగుప్తసూనుశ్రీమద్వాగ్భటవిర- చితాయామష్టాంగహృదయసంహితాయాం షష్ఠే ఉత్తర- స్థానే వాజీకరణవిధిర్నామ చత్వా- రింశోఽధ్యాయః||40||

View original

हृदय हृदयमेतत्सर्वायुर्वेदवाङ्मयपयोधेः| कृत्वा यच्छुभमाप्तं शुभमस्तु परं ततो जगतः||८९|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने वाजीकरणविधिर्नाम चत्वा- रिंशोऽध्यायः||४०||

🔊 Audio coming soon