Adhikarana vartmarogapratiShedhAdhyAyaH||9|| (2-3) · Śloka 3
ವರ್ತ್ಮರೋಗವಿಜ್ಞಾನಾದನನ್ತರಂ ವರ್ತ್ಮರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧ ಆರಭ್ಯತ ಇತ್ಯಾಹ ಅಥಾತೋ ವರ್ತ್ಮರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ||೨|| )||೩||
वर्त्मरोगविज्ञानादनन्तरं वर्त्मरोगप्रतिषेध आरभ्यत इत्याह अथातो वर्त्मरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| )||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRucchronmIle purANAjyamkRucchronmIle nasyadhUmAdi (1) · Śloka 1
ಕೃಚ್ಛ್ರೋನ್ಮೀಲೇ ಪುರಾಣಾಜ್ಯಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಕಲ್ಕಾಮ್ಬುಸಾಧಿತಮ್| ಸಸಿರಂ ಯೋಜಯೇತ್ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ನಸ್ಯಧೂಮಾಞ್ಜನಾದಿ ಚ||೧||
कृच्छ्रोन्मीले पुराणाज्यं द्राक्षाकल्काम्बुसाधितम्| ससिरं योजयेत्स्निग्धं नस्यधूमाञ्जनादि च||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani lekhanAdi (2) · Śloka 2
ಕುಮ್ಭೀಕಾವರ್ತ್ಮೋಪಕ್ರಮಮಾಹ ಕುಮ್ಭೀಕಾವರ್ತ್ಮ ಲಿಖಿತಂ ಸೈನ್ಧವಪ್ರತಿಸಾರಿತಮ್| ಯಷ್ಟೀಧಾತ್ರೀಪಟೋಲೀನಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್||೨||
कुम्भीकावर्त्मोपक्रममाह कुम्भीकावर्त्म लिखितं सैन्धवप्रतिसारितम्| यष्टीधात्रीपटोलीनां क्वाथेन परिषेचयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani lekhanavidhiH (3-9) · Śloka 9
ಕಥಂ ವರ್ತ್ಮ ಲೇಖನೀಯಮ್ ? ಇತ್ಯಾಹ ನಿವಾತೇಽಧಿಷ್ಠಿತಸ್ಯಾಪ್ತೈಃ ಶುದ್ಧಸ್ಯೋತ್ತಾನಶಾಯಿನಃ| ಬಹಿಃ ಕೋಷ್ಣಾಮ್ಬುತಪ್ತೇನ ಸ್ವೇದಿತಂ ವರ್ತ್ಮ ವಾಸಸಾ||೩|| ನಿರ್ಭುಜ್ಯ ವಸ್ತ್ರಾನ್ತರಿತಂ ವಾಮಾಙ್ಗುಷ್ಠಾಙ್ಗುಲೀಧೃತಮ್| ನ ಸ್ರಂಸತೇ ಚಲತಿ ವಾ ವರ್ತ್ಮೈವಂ ಸರ್ವತಸ್ತತಃ||೪|| ಮಣ್ಡಲಾಗ್ರೇಣ ತತ್ತಿರ್ಯಕ್ ಕೃತ್ವಾ ಶಸ್ತ್ರಪದಾಙ್ಕಿತಮ್| ಲಿಖೇತ್ತೇನೈವ ಪತ್ರೈರ್ವಾ ಶಾಕಶೋಫಾಲಿಕಾದಿಜೈಃ||೫|| ಫೇನೇನ ತೋಯರಾಶೇರ್ವಾ ಪಿಚುನಾ ಪ್ರಮೃಜನ್ನಸೃಕ್| ಸ್ಥಿತೇ ರಕ್ತೇ ಸುಲಿಖಿತಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೬|| ಯಥಾಸ್ವಮುಕ್ತೈರನು ಚ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯೋಷ್ಣೇನ ವಾರಿಣಾ| ಘೃತೇನ ಸಿಕ್ತಮಭ್ಯಕ್ತಂ ಬಧ್ನೀಯಾನ್ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ||೭|| ಊರ್ಧ್ವಾಧಃ ಕರ್ಣಯೋರ್ದತ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡೀಂ ಚ ಯವಸಕ್ತುಭಿಃ| ದ್ವಿತೀಯೇಽಹನಿ ಮುಕ್ತಸ್ಯ ಪರಿಷೇಕಂ ಯಥಾಯಥಮ್||೮|| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚತುರ್ಥೇ ನಸ್ಯಾದೀನ್ ಮುಞ್ಚೇದೇವಾಹ್ನಿ ಪಞ್ಚಮೇ| |೯|
कथं वर्त्म लेखनीयम् ? इत्याह निवातेऽधिष्ठितस्याप्तैः शुद्धस्योत्तानशायिनः| बहिः कोष्णाम्बुतप्तेन स्वेदितं वर्त्म वाससा||३|| निर्भुज्य वस्त्रान्तरितं वामाङ्गुष्ठाङ्गुलीधृतम्| न स्रंसते चलति वा वर्त्मैवं सर्वतस्ततः||४|| मण्डलाग्रेण तत्तिर्यक् कृत्वा शस्त्रपदाङ्कितम्| लिखेत्तेनैव पत्रैर्वा शाकशोफालिकादिजैः||५|| फेनेन तोयराशेर्वा पिचुना प्रमृजन्नसृक्| स्थिते रक्ते सुलिखितं सक्षौद्रैः प्रतिसारयेत्||६|| यथास्वमुक्तैरनु च प्रक्षाल्योष्णेन वारिणा| घृतेन सिक्तमभ्यक्तं बध्नीयान्मधुसर्पिषा||७|| ऊर्ध्वाधः कर्णयोर्दत्त्वा पिण्डीं च यवसक्तुभिः| द्वितीयेऽहनि मुक्तस्य परिषेकं यथायथम्||८|| कुर्याच्चतुर्थे नस्यादीन् मुञ्चेदेवाह्नि पञ्चमे| |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani sulikhitasya lakShaNam (9-10) · Śloka 10
| ಸಮಂ ನಖನಿಭಂ ಶೋಫಕಣ್ಡೂಘಾರ್ಷಾದ್ಯಪೀಡಿತಮ್||೯|| ವಿದ್ಯಾತ್ಸುಲಿಖಿತಂ ವರ್ತ್ಮ ಲಿಖೇದ್ ಭೂಯೋ ವಿಪರ್ಯಯೇ| |೧೦|
| समं नखनिभं शोफकण्डूघार्षाद्यपीडितम्||९|| विद्यात्सुलिखितं वर्त्म लिखेद् भूयो विपर्यये| |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani atilikhitasya lakShaNam (10-11) · Śloka 11
| ರುಕ್ಪಕ್ಷ್ಮವರ್ತ್ಮಸದನಸ್ರಂಸನಾನ್ಯತಿಲೇಖನಾತ್||೧೦|| ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದಾದಿಕಸ್ತಸ್ಮಿನ್ನಿಷ್ಟೋ ವಾತಹರಃ ಕ್ರಮಃ| |೧೧|
| रुक्पक्ष्मवर्त्मसदनस्रंसनान्यतिलेखनात्||१०|| स्नेहस्वेदादिकस्तस्मिन्निष्टो वातहरः क्रमः| |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani atilikhitasya cikitsA (11-13) · Śloka 13
| ಅಭ್ಯಜ್ಯ ನವನೀತೇನ ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಂ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್||೧೧|| ಏರಣ್ಡಮೂಲಕಲ್ಕೇನ ಪುಟಪಾಕೇ ಪಚೇತ್ತತಃ| ಸ್ವಿನ್ನಂ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಂ ಶುಷ್ಕಂ ಚೂರ್ಣಿತಂ ಪೋಟಲೀಕೃತಮ್||೧೨|| ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಕ್ಷೀರೇ ಛಗಲ್ಯಾ ವಾ ಮೃದಿತಂ ನೇತ್ರಸೇಚನಮ್| |೧೩|
| अभ्यज्य नवनीतेन श्वेतरोध्रं प्रलेपयेत्||११|| एरण्डमूलकल्केन पुटपाके पचेत्ततः| स्विन्नं प्रक्षालितं शुष्कं चूर्णितं पोटलीकृतम्||१२|| स्त्रियाः क्षीरे छगल्या वा मृदितं नेत्रसेचनम्| |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani atilikhitasya pralepo netrasecanAdi ca (13-14) · Śloka 14
| ಶಾಲಿತನ್ದುಲಕಲ್ಕೇನ ಲಿಪ್ತಂ ತದ್ವತ್ ಪರಿಷ್ಕೃತಮ್||೧೩|| ಕುರ್ಯಾನ್ನೇತ್ರೇಽತಿಲಿಖಿತೇ ಮೃದಿತಂ ದಧಿಮಸ್ತುನಾ| ಕೇವಲೇನಾಪಿ ವಾ ಸೇಕಂ ಮಸ್ತುನಾ ಜಾಙ್ಗಲಾಶಿನಃ||೧೪||
| शालितन्दुलकल्केन लिप्तं तद्वत् परिष्कृतम्||१३|| कुर्यान्नेत्रेऽतिलिखिते मृदितं दधिमस्तुना| केवलेनापि वा सेकं मस्तुना जाङ्गलाशिनः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani atilikhitasya piTikAbhedanaM pIDanaM ca (15) · Śloka 15
ಪಿಟಿಕಾ ವ್ರೀಹಿವಕ್ರೇಣ ಭಿತ್ತ್ವಾ ತು ಕಠಿನೋನ್ನತಾಃ| ನಿಷ್ಪೀಡಯೇದನು ವಿಧಿಃ ಪರಿಶೇಷಸ್ತು ಪೂರ್ವವತ್||೧೫||
पिटिका व्रीहिवक्रेण भित्त्वा तु कठिनोन्नताः| निष्पीडयेदनु विधिः परिशेषस्तु पूर्ववत्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhIkAvartmani lekhane bhedane cAyaM kramaH (16) · Śloka 16
ಲೇಖನೇ ಭೇದನೇ ಚಾಯಂ ಕ್ರಮಃ ಸರ್ವತ್ರ ವರ್ತ್ಮನಿ| |೧೬|
लेखने भेदने चायं क्रमः सर्वत्र वर्त्मनि| |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittaraktotkliShTayoH sirvimokShaNAd (16-18) · Śloka 18
| ಪಿತ್ತಾಸ್ರೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಯೋಃ ಸ್ವಾದುಸ್ಕನ್ಧಸಿದ್ಧೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ||೧೬|| ಸಿರಾವಿಮೋಕ್ಷಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಂ ವಿರೇಚನಮ್| ಲಿಖಿತೇ ಸ್ರುತರಕ್ತೇ ಚ ವರ್ತ್ಮನಿ ಕ್ಷಾಲನಂ ಹಿತಮ್||೧೭|| ಯಷ್ಟೀಕಷಾಯಃ, ಸೇಕಸ್ತು ಕ್ಷೀರಂ ಚನ್ದನಸಾಧಿತಮ್| |೧೮|
| पित्तास्रोत्क्लिष्टयोः स्वादुस्कन्धसिद्धेन सर्पिषा||१६|| सिराविमोक्षः स्निग्धस्य त्रिवृच्छ्रेष्ठं विरेचनम्| लिखिते स्रुतरक्ते च वर्त्मनि क्षालनं हितम्||१७|| यष्टीकषायः, सेकस्तु क्षीरं चन्दनसाधितम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShmasadane vikuTTanAdi (18-19) · Śloka 19
| ಪಕ್ಷ್ಮಣಾಂ ಸದನೇ ಸೂಚ್ಯಾ ರೋಮಕೂಪಾನ್ ವಿಕುಟ್ಟಯೇತ್||೧೮|| ಗ್ರಾಹಯೇದ್ವಾ ಜಲೌಕೋಭಿಃ ಪಯಸೇಕ್ಷುರಸೇನ ವಾ| ವಮನಂ, ನಾವನಂ ಸರ್ಪಿಃ ಶೃತಂ ಮಧುರಶೀತಲೈಃ||೧೯||
| पक्ष्मणां सदने सूच्या रोमकूपान् विकुट्टयेत्||१८|| ग्राहयेद्वा जलौकोभिः पयसेक्षुरसेन वा| वमनं, नावनं सर्पिः शृतं मधुरशीतलैः||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShmasadane shreShThama~jjanam (20) · Śloka 20
ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಂ ಭಾವಯೇತ್ಸುರಸಾರಸೈಃ| ತಾಮ್ರೇ ದಶಾಹಂ ಪರಮಂ ಪಕ್ಷ್ಮಶಾತೇ ತದಞ್ಜನಮ್||೨೦||
सञ्चूर्ण्य पुष्पकासीसं भावयेत्सुरसारसैः| ताम्रे दशाहं परमं पक्ष्मशाते तदञ्जनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pothakyAM lekhanapratisAraNAdi (21-22) · Śloka 22
ಪೋಥಕೀರ್ಲಿಖಿತಾಃ ಶುಣ್ಠೀಸೈನ್ಧವಪ್ರತಿಸಾರಿತಾಃ| ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುಕ್ಷಾಲಿತಾಃ ಸಿಞ್ಚೇತ್ ಖದಿರಾಢಕಿಶಿಗ್ರುಭಿಃ||೨೧|| ಅಪ್ಸಿದ್ಧೈರ್ದ್ವಿನಿಶಾಶ್ರೇಷ್ಠಾಮಧುಕೈರ್ವಾ ಸಮಾಕ್ಷಿಕೈಃ| |೨೨|
पोथकीर्लिखिताः शुण्ठीसैन्धवप्रतिसारिताः| उष्णाम्बुक्षालिताः सिञ्चेत् खदिराढकिशिग्रुभिः||२१|| अप्सिद्धैर्द्विनिशाश्रेष्ठामधुकैर्वा समाक्षिकैः| |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphotkliShTe lekhanapratisAraNAdi (22-23) · Śloka 23
| ಕಫೋತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟೇ ವಿಲಿಖಿತೇ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಣಮ್||೨೨|| ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಸೈನ್ಧವಕಾಸೀಸಮನೋಹ್ವಾಕಣತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಜೈಃ| ವಮನಾಞ್ಜನನಸ್ಯಾದಿ ಸರ್ವಂ ಚ ಕಫಜಿದ್ಧಿತಮ್||೨೩||
| कफोत्क्लिष्टे विलिखिते सक्षौद्रैः प्रतिसारणम्||२२|| सूक्ष्मैः सैन्धवकासीसमनोह्वाकणतार्क्ष्यजैः| वमनाञ्जननस्यादि सर्वं च कफजिद्धितम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lagaNe lekhanapratisAraNAdi (24) · Śloka 24
ಕರ್ತವ್ಯಂ ಲಗಣೇಽಪ್ಯೇತದಶಾನ್ತಾವಗ್ನಿನಾ ದಹೇತ್| |೨೪|
कर्तव्यं लगणेऽप्येतदशान्तावग्निना दहेत्| |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utsa~ggA~jjanayorbhedanAdi (1-25) · Śloka 25
|ಸ್ವಿನ್ನಾಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿನಿಷ್ಪೀಡ್ಯ ಭಿಷಗ(ಡ್ಯೋತ್ಸಙ್ಗಾಂ ಚಾ)_ ಞ್ಜನನಾಮಿಕಾಮ್| ಶಿಲೈಲಾಸೈನ್ಧವನತೈಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೧|| | ಕುಕೂಣೇ ಖದಿರಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಮ್ಬಪತ್ರಶೃತಂ ಘೃತಮ್||೨೪|| ಪೀತ್ವಾ ಧಾತ್ರೀ ವಮೇತ್ಕೃಷ್ಣಾಯಷ್ಟೀಸರ್ಷಪಸೈನ್ಧವೈಃ| |೨೫|
|स्विन्नां भित्त्वा विनिष्पीड्य भिषग(ड्योत्सङ्गां चा)_ ञ्जननामिकाम्| शिलैलासैन्धवनतैः सक्षौद्रैः प्रतिसारयेत्||१|| | कुकूणे खदिरश्रेष्ठानिम्बपत्रशृतं घृतम्||२४|| पीत्वा धात्री वमेत्कृष्णायष्टीसर्षपसैन्धवैः| |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe dhAtryAH khadirAdighRutam (25) · Śloka 25
| ಅಭಯಾಪಿಪ್ಪಲೀದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ವಾಥೇನೈನಾಂ ವಿರೇಚಯೇತ್||೨೫||
| अभयापिप्पलीद्राक्षाक्वाथेनैनां विरेचयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe dhAtryAH vamanarecanAdi (26) · Śloka 26
ಮುಸ್ತಾದ್ವಿರಜನೀಕೃಷ್ಣಾಕಲ್ಕೇನಾಲೇಪಯೇತ್ಸ್ತನೌ| ಧೂಪಯೇತ್ಸರ್ಷಪೈಃ ಸಾಜ್ಯೈಃ|೨೬|
मुस्ताद्विरजनीकृष्णाकल्केनालेपयेत्स्तनौ| धूपयेत्सर्षपैः साज्यैः|२६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe dhAtryAH stAlepanAdi (26-27) · Śloka 27
| ಶುದ್ಧಾಂ ಕ್ವಾಥಂ ಚ ಪಾಯಯೇತ್||೨೬|| ಪಟೋಲಮುಸ್ತಮೃದ್ವೀಕಾಗುಡೂಚೀತ್ರಿಫಲೋದ್ಭವಮ್| |೨೭|
| शुद्धां क्वाथं च पाययेत्||२६|| पटोलमुस्तमृद्वीकागुडूचीत्रिफलोद्भवम्| |२७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishorvartmalekhanAdi (27-28) · Śloka 28
| ಶಿಶೋಸ್ತು ಲಿಖಿತಂ ವರ್ತ್ಮ ಸ್ರುತಾಸೃಗ್ವಾಽಮ್ಬುಜನ್ಮಭಿಃ||೨೭|| ಧಾತ್ರ್ಯಶ್ಮನ್ತಕಜಮ್ಬೂತ್ಥಪತ್ರಕ್ವಾಥೇನ ಸೇಚಯೇತ್| |೨೮|
| शिशोस्तु लिखितं वर्त्म स्रुतासृग्वाऽम्बुजन्मभिः||२७|| धात्र्यश्मन्तकजम्बूत्थपत्रक्वाथेन सेचयेत्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH vamane hetuH (28-29) · Śloka 29
| ಪ್ರಾಯಃ ಕ್ಷೀರಘೃತಾಶಿತ್ವಾದ್ಬಾಲಾನಾಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾ ಗದಾಃ||೨೮|| ತಸ್ಮಾದ್ವಮನಮೇವಾಗ್ರೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿಷು ಪೂಜಿತಮ್| |೨೯|
| प्रायः क्षीरघृताशित्वाद्बालानां श्लेष्मजा गदाः||२८|| तस्माद्वमनमेवाग्रे सर्वव्याधिषु पूजितम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH vamanayogAH (29-31) · Śloka 31
ತದೇಹ ವಮನಮಾಹ | ಸಿನ್ಧೂತ್ಥಕೃಷ್ಣಾಪಾಮಾರ್ಗಬೀಜಾಜ್ಯಸ್ತನ್ಯಮಾಕ್ಷಿಕಮ್||೨೯|| ಚೂರ್ಣೋ ವಚಾಯಾಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ಮದನಂ ಮಧುಕಾನ್ವಿತಮ್| ಕ್ಷೀರಂ ಕ್ಷೀರಾನ್ನಮನ್ನಂ ಚ ಭಜತಃ ಕ್ರಮತಃ ಶಿಶೋಃ||೩೦|| ವಮನಂ ಸರ್ವರೋಗೇಷು ವಿಶೇಷೇಣ ಕುಕೂಣಕೇ| |೩೧|
तदेह वमनमाह | सिन्धूत्थकृष्णापामार्गबीजाज्यस्तन्यमाक्षिकम्||२९|| चूर्णो वचायाः सक्षौद्रो मदनं मधुकान्वितम्| क्षीरं क्षीरान्नमन्नं च भजतः क्रमतः शिशोः||३०|| वमनं सर्वरोगेषु विशेषेण कुकूणके| |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH ubhayashodhanayogaH (31) · Śloka 31
| ಸಪ್ತಲಾರಸಸಿದ್ಧಾಜ್ಯಂ ಯೋಜ್ಯಂ ಚೋಭಯಶೋಧನಮ್||೩೧||
| सप्तलारससिद्धाज्यं योज्यं चोभयशोधनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH dvinishAdivartiH (32-33) · Śloka 33
ದ್ವಿನಿಶಾರೋಧ್ರಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರೋಹಿಣೀನಿಮ್ಬಪಲ್ಲವೈಃ| ಕುಕೂಣಕೇ ಹಿತಾ ವರ್ತಿಃ ಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಾಮ್ರರಜೋನ್ವಿತೈಃ||೩೨|| ಕ್ಷೀರಕ್ಷೌದ್ರಘೃತೋಪೇತಂ ದಗ್ಧಂ ವಾ ಲೋಹಜಂ ರಜಃ| |೩೩|
द्विनिशारोध्रयष्ट्याह्वरोहिणीनिम्बपल्लवैः| कुकूणके हिता वर्तिः पिष्टैस्ताम्ररजोन्वितैः||३२|| क्षीरक्षौद्रघृतोपेतं दग्धं वा लोहजं रजः| |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH lohabhasma (33-34) · Śloka 34
| ಏಲಾರಸೋನಕತಕಶಙ್ಖೋಷಣಫಣಿಜ್ಜಕೈಃ||೩೩|| ವರ್ತಿಃ ಕುಕೂಣಪೋಥಕ್ಯೋಃ ಸುರಪಿಷ್ಟೈಃ ಸಕಟ್ಫಲೈಃ| |೩೪|
| एलारसोनकतकशङ्खोषणफणिज्जकैः||३३|| वर्तिः कुकूणपोथक्योः सुरपिष्टैः सकट्फलैः| |३४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukUNe shishoH elAdivartiHpakShmarodhe chedanasIvanAdi (34-39) · Śloka 39
| ಪಕ್ಷ್ಮರೋಧೇ ಪ್ರವೃದ್ಧೇಷು ಶುದ್ಧದೇಹಸ್ಯ ರೋಮಸು||೩೪|| ಉತ್ಸೃಜ್ಯ ದ್ವೌ ಭ್ರುವೋಽಧಸ್ತಾದ್ಭಾಗೌ ಭಾಗಂ ಚ ಪಕ್ಷ್ಮತಃ| ಯವಮಾತ್ರಂ ಯವಾಕಾರಂ ತಿರ್ಯಕ್ ಛಿತ್ವಾಽಽರ್ದ್ರವಾಸಸಾ||೩೫|| ಅಪನೇಯಮಸೃಕ್ ತಸ್ಮಿನ್ನಲ್ಪೀಭವತಿ ಶೋಣಿತೇ| ಸೀವ್ಯೇತ್ಕುಟಿಲಯಾ ಸೂಚ್ಯಾ ಮುದ್ಗಮಾತ್ರಾನ್ತರೈಃ ಪದೈಃ||೩೬|| ಬಧ್ವಾ ಲಲಾಟೇ ಪಟ್ಟಂ ಚ ತತ್ರ ಸೀವನಸೂತ್ರಕಮ್| ನಾತಿಗಾಢಶ್ಲಥಂ ಸೂಚ್ಯಾ ನಿಕ್ಷಿಪೇದಥ ಯೋಜಯೇತ್||೩೭|| ಮಧುಸರ್ಪಿಃಕವಲಿಕಾಂ ನ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಬನ್ಧಮಾಚರೇತ್| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಕಷಾಯೈಶ್ಚ ಸಕ್ಷೀರೈಃ ಸೇಚಯೇದ್ರುಜಿ||೩೮|| ಪಞ್ಚಮೇ ದಿವಸೇ ಸೂತ್ರಮಪನೀಯಾವಚೂರ್ಣಯೇತ್| ಗೈರಿಕೇಣ ವ್ರಣಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ನಸ್ಯಾಞ್ಜನಾದಿ ಚ||೩೯||
| पक्ष्मरोधे प्रवृद्धेषु शुद्धदेहस्य रोमसु||३४|| उत्सृज्य द्वौ भ्रुवोऽधस्ताद्भागौ भागं च पक्ष्मतः| यवमात्रं यवाकारं तिर्यक् छित्वाऽऽर्द्रवाससा||३५|| अपनेयमसृक् तस्मिन्नल्पीभवति शोणिते| सीव्येत्कुटिलया सूच्या मुद्गमात्रान्तरैः पदैः||३६|| बध्वा ललाटे पट्टं च तत्र सीवनसूत्रकम्| नातिगाढश्लथं सूच्या निक्षिपेदथ योजयेत्||३७|| मधुसर्पिःकवलिकां न चास्मिन् बन्धमाचरेत्| न्यग्रोधादिकषायैश्च सक्षीरैः सेचयेद्रुजि||३८|| पञ्चमे दिवसे सूत्रमपनीयावचूर्णयेत्| गैरिकेण व्रणं युञ्ज्यात्तीक्ष्णं नस्याञ्जनादि च||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShmarodhe evamashAntau dAhAdial ajyArbudayoH dAhAdi ghRutam (9) · Śloka 9
ದಹೇದಶಾನ್ತೌ ನಿರ್ಭುಜ್ಯ ವರ್ತ್ಮದೋಷಾಶ್ರಯಾಂ ವಲೀಮ್| ಸಂದಂಶೋನಾಧಿಕಂ ಪಕ್ಷ್ಮ ಹೃತ್ವಾ ತಸ್ಯಾಶ್ರಯಂ ದಹೇತ್||೪೦|| ಸೂಚ್ಯಗ್ರೇಣಾಗ್ನಿವರ್ಣೇನ, ದಾಹೋ ಬಾಹ್ಯಾಲಜೇಃ ಪುನಃ| ಭಿನ್ನಸ್ಯ ಕ್ಷಾರವಹ್ನಿಭ್ಯಾಂ ಸುಚ್ಛಿನ್ನಸ್ಯಾರ್ಬುದಸ್ಯ ಚ||೪೧|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರ- ಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ವರ್ತ್ಮರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೯||
दहेदशान्तौ निर्भुज्य वर्त्मदोषाश्रयां वलीम्| संदंशोनाधिकं पक्ष्म हृत्वा तस्याश्रयं दहेत्||४०|| सूच्यग्रेणाग्निवर्णेन, दाहो बाह्यालजेः पुनः| भिन्नस्य क्षारवह्निभ्यां सुच्छिन्नस्यार्बुदस्य च||४१|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने वर्त्मरोगप्रतिषेधो नाम नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon