Adhikarana atha shvitrakRumicikitsitannAma dvAviMsho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতঃ শ্বিত্রকৃমিচিকিত্সিতং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातः श्वित्रकृमिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitre shIghrakriyAkartavyatA (2) · Śloka 2
কুষ্ঠাদপি বীভত্সং যচ্ছীঘ্রতরঞ্চ যাত্যসাধ্যত্বম্| শ্বিত্রমতস্তচ্ছান্ত্যৈ যতেত দীপ্তে যথা ভবনে||২||
कुष्ठादपि बीभत्सं यच्छीघ्रतरञ्च यात्यसाध्यत्वम्| श्वित्रमतस्तच्छान्त्यै यतेत दीप्ते यथा भवने||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAnIlaM ghRutam (3) · Śloka 3
মদযন্ত্যাঃ সবাযস্যাঃ সুরভ্যারগ্বধস্য চ| শতং পলানাং প্রত্যেকং বরাযাস্ত্বাঢকত্রযম্| ব্যাঘ্রীবহ্নিকপোতাবত্সকখদিরার্কমূলদন্ত্যৈন্দ্র্য| সনিশাদ্বযা দশপলা ক্বাথেঽমীষাং ক্ষিপেত্পিষ্ট্বা| বীজং করঞ্জেঙ্গুদশিগ্রুনিম্বা- ন্নীলীং সনীলোত্পলচন্দ্রলেখাম্| শ্যামাং কিরাতং কটুকত্রযং চ পঞ্চাঢকং তত্র চ পঞ্চগব্যাত্| শমযত্যচিরেণ ঘৃতং মৃদুহুতবহসাধিতং মহানীলম্| ন কিলাসমেব কেবলমপচীকৃমিকাসকুষ্ঠমভ্যস্তম্| উন্মাদাপস্মারাবর্শোবিদ্রধিশিরোরোগান্| সবিসর্পশোষপবনব্যাধীন্বিষমজ্বরান্হন্যাত্||৩||
मदयन्त्याः सवायस्याः सुरभ्यारग्वधस्य च| शतं पलानां प्रत्येकं वरायास्त्वाढकत्रयम्| व्याघ्रीवह्निकपोतावत्सकखदिरार्कमूलदन्त्यैन्द्र्य| सनिशाद्वया दशपला क्वाथेऽमीषां क्षिपेत्पिष्ट्वा| बीजं करञ्जेङ्गुदशिग्रुनिम्बा- न्नीलीं सनीलोत्पलचन्द्रलेखाम्| श्यामां किरातं कटुकत्रयं च पञ्चाढकं तत्र च पञ्चगव्यात्| शमयत्यचिरेण घृतं मृदुहुतवहसाधितं महानीलम्| न किलासमेव केवलमपचीकृमिकासकुष्ठमभ्यस्तम्| उन्मादापस्मारावर्शोविद्रधिशिरोरोगान्| सविसर्पशोषपवनव्याधीन्विषमज्वरान्हन्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (4) · Śloka 4
সংশোধনং বিশেষাত্ পীতস্নেহস্য যোজযদেনু চ| শ্বিত্রং স্রংসনমগ্র্যং মলযূরস ইষ্যতে সগুডঃ| তং পীত্বাঽভ্যক্ততনুর্যথাবলং সূর্যপাদসন্তাপম্| সেবেত বিরিক্তশ্চ ত্র্যহং ত্র্যহং পিপাসুঃ পিবেত্পেযাম্||৪||
संशोधनं विशेषात् पीतस्नेहस्य योजयदेनु च| श्वित्रं स्रंसनमग्र्यं मलयूरस इष्यते सगुडः| तं पीत्वाऽभ्यक्ततनुर्यथाबलं सूर्यपादसन्तापम्| सेवेत विरिक्तश्च त्र्यहं त्र्यहं पिपासुः पिबेत्पेयाम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitrasphoTAnAM cikitsA (5) · Śloka 5
শ্বিত্রেঽঙ্গে যে স্ফোটা জাযন্তে কণ্টকেন তান্ ভিন্দ্যাত্| স্ফোটেষু নিস্সৃতেষু প্রাতঃ প্রাতঃ পিবেত্ পক্ষম্| মলযূমশনং প্রিযঙ্গুং শতপুষ্পাং চাম্ভসা সমুত্ক্বাথ্য| পালাশং বা ক্ষারং যথাবলং ফাণিতোপেতম্||৫||
श्वित्रेऽङ्गे ये स्फोटा जायन्ते कण्टकेन तान् भिन्द्यात्| स्फोटेषु निस्सृतेषु प्रातः प्रातः पिबेत् पक्षम्| मलयूमशनं प्रियङ्गुं शतपुष्पां चाम्भसा समुत्क्वाथ्य| पालाशं वा क्षारं यथाबलं फाणितोपेतम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sphoTodbhavAya vidhiH (6) · Śloka 6
বিতুষাবল্গুজবীজাচ্চূর্ণং গোবারিভাবিতাদ্বহুশঃ| মূলক্বাথেন পিবেত্কলিতরুকৃতমালমদনফল্গূনাম্| পীতে কিলাসী তিলতৈলদিগ্ধো দিনে দিনে স্যাদ্রবিপাদসেবী| জীর্ণে চ তক্রাপ্লুতকোদ্রবাশী স্ফোটোদ্ভবাযৈষ বিধিস্ত্রিরাত্রম্||৬||
वितुषावल्गुजबीजाच्चूर्णं गोवारिभाविताद्बहुशः| मूलक्वाथेन पिबेत्कलितरुकृतमालमदनफल्गूनाम्| पीते किलासी तिलतैलदिग्धो दिने दिने स्याद्रविपादसेवी| जीर्णे च तक्राप्लुतकोद्रवाशी स्फोटोद्भवायैष विधिस्त्रिरात्रम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sphoTAnAM bhedanAdi (7) · Śloka 7
বিদ্ধ্বাঽন্যেদ্যুঃ স্ফোটকান্ কণ্টকৈস্তান্ বস্তাম্ভোভির্ঘৃষ্টযা শুক্তবর্ত্ত্যা| লিম্পেত্ কামং লেপনাদ্বেদনাযাং লেপো যোজ্যঃ শঙ্খনাভির্জলেন||৭||
विद्ध्वाऽन्येद्युः स्फोटकान् कण्टकैस्तान् बस्ताम्भोभिर्घृष्टया शुक्तवर्त्त्या| लिम्पेत् कामं लेपनाद्वेदनायां लेपो योज्यः शङ्खनाभिर्जलेन||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyoShAdivaralepaH (8) · Śloka 8
ব্যোষসর্ষপনিশাগৃহধূমৈঃ যবশূকপটুচিত্রযুক্তৈঃ| কোলতুল্যগুলিকার্ধবিষাংশা শ্বিত্রকুষ্ঠশমনো বরলেপঃ||৮||
व्योषसर्षपनिशागृहधूमैः यवशूकपटुचित्रयुक्तैः| कोलतुल्यगुलिकार्धविषांशा श्वित्रकुष्ठशमनो वरलेपः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gomUtrapAnavidhAnam (9) · Śloka 9
গব্যং মূত্রং চিত্রকব্যোষযুক্তং সর্পিঃ কুম্ভে সংস্থিতং ক্ষৌদ্রমিশ্রম্| পক্ষাদূর্ধ্বং শ্বিত্রিণা| পেযমেতত্ কার্যং চাস্মৈ কুষ্ঠদৃষ্টং বিধানম্||৯||
गव्यं मूत्रं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिः कुम्भे संस्थितं क्षौद्रमिश्रम्| पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिणा| पेयमेतत् कार्यं चास्मै कुष्ठदृष्टं विधानम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mArkavabhakShaNavidhiH (10) · Śloka 10
মার্কবমথবা খাদেদ্ভৃষ্টং তৈলেন লোহপাত্রস্থম্| বীজকশৃতং চ দুগ্ধং তদনু পিবেচ্ছিবত্রনাশায||১০||
मार्कवमथवा खादेद्भृष्टं तैलेन लोहपात्रस्थम्| बीजकशृतं च दुग्धं तदनु पिबेच्छिवत्रनाशाय||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtIkAdipallavalepaH (11) · Śloka 11
পূতীকার্কব্যাধিঘাতস্নুহীনাং মূত্রৈঃ পিষ্টাঃ পল্লবা জাতিজাশ্চ| ঘ্নন্ত্যালেপাচ্ছিবত্রদুর্নামদদ্রূন্ পামাকোঠান্ দুষ্টনাডীব্রণাংশ্চ||১১||
पूतीकार्कव्याधिघातस्नुहीनां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवा जातिजाश्च| घ्नन्त्यालेपाच्छिवत्रदुर्नामदद्रून् पामाकोठान् दुष्टनाडीव्रणांश्च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jA~ggamalepAH (12) · Śloka 12
দ্বৈপ্যং দগ্ধং চর্ম মাতঙ্গজং বা| শ্বিত্রে লেপস্তৈলযুক্তো বরিষ্ঠঃ| পূতীকীটো রাজবৃক্ষোদ্ভবেন ক্ষারেণাক্তঃ শ্বিত্রমেকোঽপি হন্তি||১২||
द्वैप्यं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा| श्वित्रे लेपस्तैलयुक्तो वरिष्ठः| पूतीकीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेकोऽपि हन्ति||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakAdInAM lepaH (13) · Śloka 13
রাত্রৌ গোমূত্রে বাসিতান্ জর্জরাঙ্গা নহ্নিচ্ছাযাং শোষযেত্ স্ফোটহেতূন্| এবং বারাংস্ত্রীন্ ভাবযেচ্ছ্লক্ষ্ণপিষ্টৈঃ স্নুহ্যাঃ ক্ষীরেণ শ্বিত্রনাশায লেপঃ| অক্ষতৈলদ্রুতালেপঃ কৃষ্ণসর্পোদ্ভবা মষী| শিখিপিত্তং তথা দগ্ধং হ্রীবেরং বা তদাপ্লুতম্||১৩||
रात्रौ गोमूत्रे वासितान् जर्जराङ्गा नह्निच्छायां शोषयेत् स्फोटहेतून्| एवं वारांस्त्रीन् भावयेच्छ्लक्ष्णपिष्टैः स्नुह्याः क्षीरेण श्वित्रनाशाय लेपः| अक्षतैलद्रुतालेपः कृष्णसर्पोद्भवा मषी| शिखिपित्तं तथा दग्धं ह्रीबेरं वा तदाप्लुतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvetakukkuTapurIShalepaH (14) · Śloka 14
উপোষিতাযান্নকালাংস্ত্রীন্ শ্বেতকৃকবাকবে| যষ্ট্যাহ্বকুষ্ঠৈডগজবীজচূর্ণং ঘৃতান্বিতম্| দদ্যাত্তস্য পুরীষেণ শ্বিত্রমুদ্দাল্য লেপযেত্| মাসং হন্ত্যাশু তচ্ছ্রিত্রং বিশেষাদ্গুহ্যসংশ্রযম্||১৪||
उपोषितायान्नकालांस्त्रीन् श्वेतकृकवाकवे| यष्ट्याह्वकुष्ठैडगजबीजचूर्णं घृतान्वितम्| दद्यात्तस्य पुरीषेण श्वित्रमुद्दाल्य लेपयेत्| मासं हन्त्याशु तच्छ्रित्रं विशेषाद्गुह्यसंश्रयम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTvAdilepaH (15) · Śloka 15
লেপঃ পটুবেল্লশিলা কাসীসং রোচনা কনকপুষ্পী| গোপিত্তযুক্তমথবা চপলাঞ্জনযুগ্মলোহরজঃ||১৫||
लेपः पटुवेल्लशिला कासीसं रोचना कनकपुष्पी| गोपित्तयुक्तमथवा चपलाञ्जनयुग्मलोहरजः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAkodumbarikAlepaH (16) · Śloka 16
কাকোদুম্বরিকা বা সাবল্গুজচিত্রকা সগোমূত্রা| কদলীক্ষারযুতং বা খরাস্থি দগ্ধং সগোরুধিরম্||১৬||
काकोदुम्बरिका वा सावल्गुजचित्रका सगोमूत्रा| कदलीक्षारयुतं वा खरास्थि दग्धं सगोरुधिरम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIlotpalAdilepAH (17) · Śloka 17
নীলোত্পলং সকুষ্ঠং সসৈন্ধবং হস্তিমূত্রপিষ্টং বা| হস্তিমদাধ্যুষিতো বা মালত্যাঃ ক্ষারকক্ষারঃ||১৭||
नीलोत्पलं सकुष्ठं ससैन्धवं हस्तिमूत्रपिष्टं वा| हस्तिमदाध्युषितो वा मालत्याः क्षारकक्षारः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrikA rasakriyA (18) · Śloka 18
সিদ্ধার্থকবৃহত্যৌ করঞ্জকোশাতকীফলং গুঞ্জা| শৌকনাসা সগবাক্ষী স্বর্ণক্ষীরী নিকুম্ভশ্চ| লাঙ্গলিকী হযমারস্তিল্বকভল্লাতকাশ্বমূত্রী চ| মুস্তাস্নুহী সহিংস্রা সুবর্ণশকলা ফলোপেতা| মূলকবীজং ব্যোষং পীলুবিডঙ্গানি কর্ণিকারশ্চ| পিচুমন্দজাতীকিসলযবাকুচিকাতুত্থকুষ্ঠানি| কটুরোহিণীমনোহ্বাত্রিফলা চ সুকল্কিতা গবাং মূত্রে| গজহযখরমূত্রাণাং পাত্রত্রিতযং স্নুগর্কদুগ্ধাভ্যাম্| দ্বৌ কুডবাবিহ দদ্যাত্ সর্ষপতৈলাচ্চ চাতুর্থ্যাম্| দর্বীলেপং সিদ্ধা রসক্রিযা মূত্রিকা নাম| শ্বিত্রং ঘৃষ্টং লিপ্তং ত্রীনালেপাংস্তযা ন লঙ্হ্ঘযতি| মশতিলকচর্মকীলগ্রন্থার্বুদসর্বকুষ্ঠঘ্নী||১৮||
सिद्धार्थकबृहत्यौ करञ्जकोशातकीफलं गुञ्जा| शौकनासा सगवाक्षी स्वर्णक्षीरी निकुम्भश्च| लाङ्गलिकी हयमारस्तिल्वकभल्लातकाश्वमूत्री च| मुस्तास्नुही सहिंस्रा सुवर्णशकला फलोपेता| मूलकबीजं व्योषं पीलुविडङ्गानि कर्णिकारश्च| पिचुमन्दजातीकिसलयबाकुचिकातुत्थकुष्ठानि| कटुरोहिणीमनोह्वात्रिफला च सुकल्किता गवां मूत्रे| गजहयखरमूत्राणां पात्रत्रितयं स्नुगर्कदुग्धाभ्याम्| द्वौ कुडवाविह दद्यात् सर्षपतैलाच्च चातुर्थ्याम्| दर्वीलेपं सिद्धा रसक्रिया मूत्रिका नाम| श्वित्रं घृष्टं लिप्तं त्रीनालेपांस्तया न लङ्ह्घयति| मशतिलकचर्मकीलग्रन्थार्बुदसर्वकुष्ठघ्नी||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana savarNakaraNo lepaH (19) · Śloka 19
কুডবোঽবল্গুজবীজাদ্ধরিতালচতুর্থভাগসম্মিশ্রঃ| মূত্রেণ গবাং পিষ্টঃ সবর্ণকরণঃ পরং শ্বিত্রে||১৯||
कुडवोऽवल्गुजबीजाद्धरितालचतुर्थभागसम्मिश्रः| मूत्रेण गवां पिष्टः सवर्णकरणः परं श्वित्रे||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avalgujalepaH (20) · Śloka 20
ক্ষারে সুদগ্ধে গজলণ্ডজে বা গজস্য মূত্রেণ পরিস্রুতে চ| দ্রোণপ্রমাণে দশভাগযুক্তং দত্বা পচেদ্বীজমবল্গুজানাম্| শ্বিত্রং জযেচ্চিক্কণতাং গতেন তেন প্রলিপ্তং বহুশঃ প্রঘৃষ্টম্| কুষ্ঠং কিলাশং তিলকালকং বা যদ্বা ব্রণে স্যাদধিমাংসজাতম্||২০||
क्षारे सुदग्धे गजलण्डजे वा गजस्य मूत्रेण परिस्रुते च| द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्वा पचेद्बीजमवल्गुजानाम्| श्वित्रं जयेच्चिक्कणतां गतेन तेन प्रलिप्तं बहुशः प्रघृष्टम्| कुष्ठं किलाशं तिलकालकं वा यद्वा व्रणे स्यादधिमांसजातम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakAdilepaH (21) · Śloka 21
ভল্লাতকদ্বীপিসুধার্কমূল গুঞ্জাফলত্র্যূষণশঙ্খচূর্ণম্| তুত্থং সকুষ্ঠং লবণানি পঞ্চ ক্ষারদ্বযং লাঙ্গলিকাং চ পক্ত্বা| স্নুগর্কদুগ্ধে ঘনমাযসস্থং শলাকযা তদ্বিদধীত লেপম্| কুষ্ঠে কিলাসে তিলকালকেষু মশেষু দুর্নামসু চর্মকীলে||২১||
भल्लातकद्वीपिसुधार्कमूल गुञ्जाफलत्र्यूषणशङ्खचूर्णम्| तुत्थं सकुष्ठं लवणानि पञ्च क्षारद्वयं लाङ्गलिकां च पक्त्वा| स्नुगर्कदुग्धे घनमायसस्थं शलाकया तद्विदधीत लेपम्| कुष्ठे किलासे तिलकालकेषु मशेषु दुर्नामसु चर्मकीले||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitrasya kAdAcitkI siddhiH (22) · Śloka 22
শুদ্ধ্যা শোণিতমোক্ষৈর্বিরূক্ষণৈর্ভক্ষণৈশ্চ সক্তূনাম্| শ্বিত্রং কস্যচিদেব প্রশাম্যতি ক্ষীণপাপস্য||২২||
शुद्ध्या शोणितमोक्षैर्विरूक्षणैर्भक्षणैश्च सक्तूनाम्| श्वित्रं कस्यचिदेव प्रशाम्यति क्षीणपापस्य||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha kRumicikitsitam - niruhaH (23) · Śloka 23
স্নিগ্ধস্বিন্নে গুডক্ষীরমত্স্যাদ্যৈঃ কৃমিণোদরে| উত্ক্লেশিতক্রিমিকফে শর্বরীং তাং সুখোষিতে| সুরসাদিগণং মূত্রে ক্বাথযিত্বাঽর্ধবারিণি| তং কষাযং কণাগালাকৃমিজিত্কল্কযোজিতম্| সতৈলস্বর্জিকাক্ষারং যুঞ্জ্যাদ্বস্তিং ততোঽহনি||২৩||
स्निग्धस्विन्ने गुडक्षीरमत्स्याद्यैः कृमिणोदरे| उत्क्लेशितक्रिमिकफे शर्वरीं तां सुखोषिते| सुरसादिगणं मूत्रे क्वाथयित्वाऽर्धवारिणि| तं कषायं कणागालाकृमिजित्कल्कयोजितम्| सतैलस्वर्जिकाक्षारं युञ्ज्याद्बस्तिं ततोऽहनि||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanam (24) · Śloka 24
তস্মিন্নেব নিরূঢং তং পাযযেত বিরেচনম্| ত্রিবৃত্কল্কং ফণকণাকষাযালুডিতং ততঃ| ঊর্ধ্বাধঃ শোধিতে কুর্যাত্পঞ্চকোলযুতং ক্রমম্||২৪||
तस्मिन्नेव निरूढं तं पाययेत विरेचनम्| त्रिवृत्कल्कं फणकणाकषायालुडितं ततः| ऊर्ध्वाधः शोधिते कुर्यात्पञ्चकोलयुतं क्रमम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuvAsanam (25) · Śloka 25
কটুতিক্তকষাযাণাং কষাযৈঃ পরিষেচনম্| কালে বিডঙ্গতৈলেন ততস্তমনুবাসযেত্||২৫||
कटुतिक्तकषायाणां कषायैः परिषेचनम्| काले विडङ्गतैलेन ततस्तमनुवासयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrdhajeShu krimiShu (26) · Śloka 26
শিরোরোগনিষেধোক্তমাচরেন্মূর্ধকেষ্বনু| উদ্রিক্ততিক্তকটুকমল্পস্নেহঞ্চ ভোজনম্||২৬||
शिरोरोगनिषेधोक्तमाचरेन्मूर्धकेष्वनु| उद्रिक्ततिक्तकटुकमल्पस्नेहञ्च भोजनम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyabhojanam (27) · Śloka 27
বিডঙ্গকৃষ্ণামরিচপিপ্পলীমূলশিগ্রুভিঃ| পিবেত্সস্বর্জিকাক্ষারৈর্যবাগূং তক্রসাধিতাম্| রসং শিরীষকিণিহীপারিভদ্রককেবুকাত্| পলাশবীজপত্তূরপূতীকাদ্বা পৃথক্ পিবেত্| সক্ষৌদ্রং সুরসাদীন্ বা লিহ্যাত্ক্ষৌদ্রযুতান্ পৃথক্||২৭||
विडङ्गकृष्णामरिचपिप्पलीमूलशिग्रुभिः| पिबेत्सस्वर्जिकाक्षारैर्यवागूं तक्रसाधिताम्| रसं शिरीषकिणिहीपारिभद्रककेबुकात्| पलाशबीजपत्तूरपूतीकाद्वा पृथक् पिबेत्| सक्षौद्रं सुरसादीन् वा लिह्यात्क्षौद्रयुतान् पृथक्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvaviTcUrNam (28) · Śloka 28
শতকৃত্বোঽশ্ববিট্চূর্ণং বিডঙ্গক্বাথভাবিতম্| কৃমিমান্মধুনা লিহ্যাত্ ভাবিতং বা বরারসৈঃ| শিরোগতেষু ক্রিমিষু চূর্ণং প্রধমনং চ তত্||২৮||
शतकृत्वोऽश्वविट्चूर्णं विडङ्गक्वाथभावितम्| कृमिमान्मधुना लिह्यात् भावितं वा वरारसैः| शिरोगतेषु क्रिमिषु चूर्णं प्रधमनं च तत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUpalikAyogAH (29) · Śloka 29
আখুকর্ণীকিসলযৈঃ সুপিষ্টৈঃ পিষ্টমাশ্রিতৈঃ| পক্ত্বা পূপলিকাং খাদেদ্ধান্যাম্লং চ পিবেদনু| সপঞ্চকোললবণমসান্দ্রং তক্রমেব বা| নীপমার্কবনির্গুণ্ডীপল্লবেষ্বপ্যযং বিধিঃ||২৯||
आखुकर्णीकिसलयैः सुपिष्टैः पिष्टमाश्रितैः| पक्त्वा पूपलिकां खादेद्धान्याम्लं च पिबेदनु| सपञ्चकोललवणमसान्द्रं तक्रमेव वा| नीपमार्कवनिर्गुण्डीपल्लवेष्वप्ययं विधिः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhakShyapAneShvauShadhopayogaH (30) · Śloka 30
বিডঙ্গচূর্ণমিশ্রৈর্বা পিষ্টৈর্ভক্ষ্যান্ প্রকল্পযেত্| বিডঙ্গতণ্ডুলৈর্যুক্তমর্ধাংশৈরাতপি স্থিতম্| দিনমারুষ্করং তৈলং পানে বস্তৌ চ যোজযেত্| সুরাহ্বসরলস্নেহং পৃথগেবং চ কল্পযেত্||৩০||
विडङ्गचूर्णमिश्रैर्वा पिष्टैर्भक्ष्यान् प्रकल्पयेत्| विडङ्गतण्डुलैर्युक्तमर्धांशैरातपि स्थितम्| दिनमारुष्करं तैलं पाने बस्तौ च योजयेत्| सुराह्वसरलस्नेहं पृथगेवं च कल्पयेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilvakAdishodhanatailam (31) · Śloka 31
তিল্বকোদ্দালকপলে ত্রিবৃচ্ছ্যামে তদর্ধতঃ| দন্তীদ্রবন্ত্যাবর্ধেন তদর্ধে চব্যচিত্রকৌ| পিষ্ট্বা বিডঙ্গযূষেণ তেন ভাবিতপীডিতান্| তৈলপ্রস্থং তিলাত্সাধ্যং ক্রিমিঘ্নদ্বিগুণে রসে| তচ্ছোধনং পিবেত্কালে বিদধ্যাচ্চানুবাসনম্||৩১||
तिल्वकोद्दालकपले त्रिवृच्छ्यामे तदर्धतः| दन्तीद्रवन्त्यावर्धेन तदर्धे चव्यचित्रकौ| पिष्ट्वा विडङ्गयूषेण तेन भावितपीडितान्| तैलप्रस्थं तिलात्साध्यं क्रिमिघ्नद्विगुणे रसे| तच्छोधनं पिबेत्काले विदध्याच्चानुवासनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koshAtakyAdIni tailAni (32) · Śloka 32
কোশাতকীকরঞ্জোমাসর্ষপস্নেহকল্পনম্| কৃত্ব তেনৈব বিধিনা পাযযেদুদরক্রিমিম্||৩২||
कोशातकीकरञ्जोमासर्षपस्नेहकल्पनम्| कृत्व तेनैव विधिना पाययेदुदरक्रिमिम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAsena krimicikitsAkramabhedaH (33) · Śloka 33
পুরীষজেষু সুতরাং দদ্যাদ্বস্তিবিরেচনে| শিরোবিরেকং বমনং শমনং কফজন্মসু| রক্তজানাং প্রতীকারং কুর্যাত্কুষ্ঠচিকিত্সিতম্| ইন্দ্রলুপ্তবিধিশ্চাত্র বিধেযো রোমভোজিষু||৩৩||
पुरीषजेषु सुतरां दद्याद्बस्तिविरेचने| शिरोविरेकं वमनं शमनं कफजन्मसु| रक्तजानां प्रतीकारं कुर्यात्कुष्ठचिकित्सितम्| इन्द्रलुप्तविधिश्चात्र विधेयो रोमभोजिषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apathyanirdeshaH (34-22) · Śloka 22
ক্ষীরাণি মাংসানি ঘৃতং গুডং চ দধীনি শাকানি চ পর্ণবন্তি| সমাসতোঽম্লান্ মধুরান্ রসাংশ্চ ক্রিমীন্ জিঘাংসুঃ পরিবর্জযেচ্চ||৩৪|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতাবষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং চিকিত্সিতস্থানে শ্বিত্রকৃমিচিকিত্সিতন্নাম দ্বাবিংশোঽধ্যাযঃ||২২||
क्षीराणि मांसानि घृतं गुडं च दधीनि शाकानि च पर्णवन्ति| समासतोऽम्लान् मधुरान् रसांश्च क्रिमीन् जिघांसुः परिवर्जयेच्च||३४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने श्वित्रकृमिचिकित्सितन्नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon