Adhikarana atha shvitrakRumicikitsitannAma dvAviMsho~adhyAyaH | adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതഃ ശ്വിത്രകൃമിചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातः श्वित्रकृमिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitre shIghrakriyAkartavyatA (2) · Śloka 2
കുഷ്ഠാദപി ബീഭത്സം യച്ഛീഘ്രതരഞ്ച യാത്യസാധ്യത്വമ്| ശ്വിത്രമതസ്തച്ഛാന്ത്യൈ യതേത ദീപ്തേ യഥാ ഭവനേ||൨||
कुष्ठादपि बीभत्सं यच्छीघ्रतरञ्च यात्यसाध्यत्वम्| श्वित्रमतस्तच्छान्त्यै यतेत दीप्ते यथा भवने||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAnIlaM ghRutam (3) · Śloka 3
മദയന്ത്യാഃ സവായസ്യാഃ സുരഭ്യാരഗ്വധസ്യ ച| ശതം പലാനാം പ്രത്യേകം വരായാസ്ത്വാഢകത്രയമ്| വ്യാഘ്രീവഹ്നികപോതാവത്സകഖദിരാര്കമൂലദന്ത്യൈന്ദ്ര്യ| സനിശാദ്വയാ ദശപലാ ക്വാഥേऽമീഷാം ക്ഷിപേത്പിഷ്ട്വാ| ബീജം കരഞ്ജേങ്ഗുദശിഗ്രുനിമ്ബാ- ന്നീലീം സനീലോത്പലചന്ദ്രലേഖാമ്| ശ്യാമാം കിരാതം കടുകത്രയം ച പഞ്ചാഢകം തത്ര ച പഞ്ചഗവ്യാത്| ശമയത്യചിരേണ ഘൃതം മൃദുഹുതവഹസാധിതം മഹാനീലമ്| ന കിലാസമേവ കേവലമപചീകൃമികാസകുഷ്ഠമഭ്യസ്തമ്| ഉന്മാദാപസ്മാരാവര്ശോവിദ്രധിശിരോരോഗാന്| സവിസര്പശോഷപവനവ്യാധീന്വിഷമജ്വരാന്ഹന്യാത്||൩||
मदयन्त्याः सवायस्याः सुरभ्यारग्वधस्य च| शतं पलानां प्रत्येकं वरायास्त्वाढकत्रयम्| व्याघ्रीवह्निकपोतावत्सकखदिरार्कमूलदन्त्यैन्द्र्य| सनिशाद्वया दशपला क्वाथेऽमीषां क्षिपेत्पिष्ट्वा| बीजं करञ्जेङ्गुदशिग्रुनिम्बा- न्नीलीं सनीलोत्पलचन्द्रलेखाम्| श्यामां किरातं कटुकत्रयं च पञ्चाढकं तत्र च पञ्चगव्यात्| शमयत्यचिरेण घृतं मृदुहुतवहसाधितं महानीलम्| न किलासमेव केवलमपचीकृमिकासकुष्ठमभ्यस्तम्| उन्मादापस्मारावर्शोविद्रधिशिरोरोगान्| सविसर्पशोषपवनव्याधीन्विषमज्वरान्हन्यात्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saMshodhanam (4) · Śloka 4
സംശോധനം വിശേഷാത് പീതസ്നേഹസ്യ യോജയദേനു ച| ശ്വിത്രം സ്രംസനമഗ്ര്യം മലയൂരസ ഇഷ്യതേ സഗുഡഃ| തം പീത്വാऽഭ്യക്തതനുര്യഥാബലം സൂര്യപാദസന്താപമ്| സേവേത വിരിക്തശ്ച ത്ര്യഹം ത്ര്യഹം പിപാസുഃ പിബേത്പേയാമ്||൪||
संशोधनं विशेषात् पीतस्नेहस्य योजयदेनु च| श्वित्रं स्रंसनमग्र्यं मलयूरस इष्यते सगुडः| तं पीत्वाऽभ्यक्ततनुर्यथाबलं सूर्यपादसन्तापम्| सेवेत विरिक्तश्च त्र्यहं त्र्यहं पिपासुः पिबेत्पेयाम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitrasphoTAnAM cikitsA (5) · Śloka 5
ശ്വിത്രേऽങ്ഗേ യേ സ്ഫോടാ ജായന്തേ കണ്ടകേന താന് ഭിന്ദ്യാത്| സ്ഫോടേഷു നിസ്സൃതേഷു പ്രാതഃ പ്രാതഃ പിബേത് പക്ഷമ്| മലയൂമശനം പ്രിയങ്ഗും ശതപുഷ്പാം ചാമ്ഭസാ സമുത്ക്വാഥ്യ| പാലാശം വാ ക്ഷാരം യഥാബലം ഫാണിതോപേതമ്||൫||
श्वित्रेऽङ्गे ये स्फोटा जायन्ते कण्टकेन तान् भिन्द्यात्| स्फोटेषु निस्सृतेषु प्रातः प्रातः पिबेत् पक्षम्| मलयूमशनं प्रियङ्गुं शतपुष्पां चाम्भसा समुत्क्वाथ्य| पालाशं वा क्षारं यथाबलं फाणितोपेतम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sphoTodbhavAya vidhiH (6) · Śloka 6
വിതുഷാവല്ഗുജബീജാച്ചൂര്ണം ഗോവാരിഭാവിതാദ്ബഹുശഃ| മൂലക്വാഥേന പിബേത്കലിതരുകൃതമാലമദനഫല്ഗൂനാമ്| പീതേ കിലാസീ തിലതൈലദിഗ്ധോ ദിനേ ദിനേ സ്യാദ്രവിപാദസേവീ| ജീര്ണേ ച തക്രാപ്ലുതകോദ്രവാശീ സ്ഫോടോദ്ഭവായൈഷ വിധിസ്ത്രിരാത്രമ്||൬||
वितुषावल्गुजबीजाच्चूर्णं गोवारिभाविताद्बहुशः| मूलक्वाथेन पिबेत्कलितरुकृतमालमदनफल्गूनाम्| पीते किलासी तिलतैलदिग्धो दिने दिने स्याद्रविपादसेवी| जीर्णे च तक्राप्लुतकोद्रवाशी स्फोटोद्भवायैष विधिस्त्रिरात्रम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sphoTAnAM bhedanAdi (7) · Śloka 7
വിദ്ധ്വാऽന്യേദ്യുഃ സ്ഫോടകാന് കണ്ടകൈസ്താന് ബസ്താമ്ഭോഭിര്ഘൃഷ്ടയാ ശുക്തവര്ത്ത്യാ| ലിമ്പേത് കാമം ലേപനാദ്വേദനായാം ലേപോ യോജ്യഃ ശങ്ഖനാഭിര്ജലേന||൭||
विद्ध्वाऽन्येद्युः स्फोटकान् कण्टकैस्तान् बस्ताम्भोभिर्घृष्टया शुक्तवर्त्त्या| लिम्पेत् कामं लेपनाद्वेदनायां लेपो योज्यः शङ्खनाभिर्जलेन||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyoShAdivaralepaH (8) · Śloka 8
വ്യോഷസര്ഷപനിശാഗൃഹധൂമൈഃ യവശൂകപടുചിത്രയുക്തൈഃ| കോലതുല്യഗുലികാര്ധവിഷാംശാ ശ്വിത്രകുഷ്ഠശമനോ വരലേപഃ||൮||
व्योषसर्षपनिशागृहधूमैः यवशूकपटुचित्रयुक्तैः| कोलतुल्यगुलिकार्धविषांशा श्वित्रकुष्ठशमनो वरलेपः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gomUtrapAnavidhAnam (9) · Śloka 9
ഗവ്യം മൂത്രം ചിത്രകവ്യോഷയുക്തം സര്പിഃ കുമ്ഭേ സംസ്ഥിതം ക്ഷൌദ്രമിശ്രമ്| പക്ഷാദൂര്ധ്വം ശ്വിത്രിണാ| പേയമേതത് കാര്യം ചാസ്മൈ കുഷ്ഠദൃഷ്ടം വിധാനമ്||൯||
गव्यं मूत्रं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिः कुम्भे संस्थितं क्षौद्रमिश्रम्| पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिणा| पेयमेतत् कार्यं चास्मै कुष्ठदृष्टं विधानम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mArkavabhakShaNavidhiH (10) · Śloka 10
മാര്കവമഥവാ ഖാദേദ്ഭൃഷ്ടം തൈലേന ലോഹപാത്രസ്ഥമ്| ബീജകശൃതം ച ദുഗ്ധം തദനു പിബേച്ഛിവത്രനാശായ||൧൦||
मार्कवमथवा खादेद्भृष्टं तैलेन लोहपात्रस्थम्| बीजकशृतं च दुग्धं तदनु पिबेच्छिवत्रनाशाय||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtIkAdipallavalepaH (11) · Śloka 11
പൂതീകാര്കവ്യാധിഘാതസ്നുഹീനാം മൂത്രൈഃ പിഷ്ടാഃ പല്ലവാ ജാതിജാശ്ച| ഘ്നന്ത്യാലേപാച്ഛിവത്രദുര്നാമദദ്രൂന് പാമാകോഠാന് ദുഷ്ടനാഡീവ്രണാംശ്ച||൧൧||
पूतीकार्कव्याधिघातस्नुहीनां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवा जातिजाश्च| घ्नन्त्यालेपाच्छिवत्रदुर्नामदद्रून् पामाकोठान् दुष्टनाडीव्रणांश्च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jA~ggamalepAH (12) · Śloka 12
ദ്വൈപ്യം ദഗ്ധം ചര്മ മാതങ്ഗജം വാ| ശ്വിത്രേ ലേപസ്തൈലയുക്തോ വരിഷ്ഠഃ| പൂതീകീടോ രാജവൃക്ഷോദ്ഭവേന ക്ഷാരേണാക്തഃ ശ്വിത്രമേകോऽപി ഹന്തി||൧൨||
द्वैप्यं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा| श्वित्रे लेपस्तैलयुक्तो वरिष्ठः| पूतीकीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेकोऽपि हन्ति||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakAdInAM lepaH (13) · Śloka 13
രാത്രൌ ഗോമൂത്രേ വാസിതാന് ജര്ജരാങ്ഗാ നഹ്നിച്ഛായാം ശോഷയേത് സ്ഫോടഹേതൂന്| ഏവം വാരാംസ്ത്രീന് ഭാവയേച്ഛ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടൈഃ സ്നുഹ്യാഃ ക്ഷീരേണ ശ്വിത്രനാശായ ലേപഃ| അക്ഷതൈലദ്രുതാലേപഃ കൃഷ്ണസര്പോദ്ഭവാ മഷീ| ശിഖിപിത്തം തഥാ ദഗ്ധം ഹ്രീബേരം വാ തദാപ്ലുതമ്||൧൩||
रात्रौ गोमूत्रे वासितान् जर्जराङ्गा नह्निच्छायां शोषयेत् स्फोटहेतून्| एवं वारांस्त्रीन् भावयेच्छ्लक्ष्णपिष्टैः स्नुह्याः क्षीरेण श्वित्रनाशाय लेपः| अक्षतैलद्रुतालेपः कृष्णसर्पोद्भवा मषी| शिखिपित्तं तथा दग्धं ह्रीबेरं वा तदाप्लुतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvetakukkuTapurIShalepaH (14) · Śloka 14
ഉപോഷിതായാന്നകാലാംസ്ത്രീന് ശ്വേതകൃകവാകവേ| യഷ്ട്യാഹ്വകുഷ്ഠൈഡഗജബീജചൂര്ണം ഘൃതാന്വിതമ്| ദദ്യാത്തസ്യ പുരീഷേണ ശ്വിത്രമുദ്ദാല്യ ലേപയേത്| മാസം ഹന്ത്യാശു തച്ഛ്രിത്രം വിശേഷാദ്ഗുഹ്യസംശ്രയമ്||൧൪||
उपोषितायान्नकालांस्त्रीन् श्वेतकृकवाकवे| यष्ट्याह्वकुष्ठैडगजबीजचूर्णं घृतान्वितम्| दद्यात्तस्य पुरीषेण श्वित्रमुद्दाल्य लेपयेत्| मासं हन्त्याशु तच्छ्रित्रं विशेषाद्गुह्यसंश्रयम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paTvAdilepaH (15) · Śloka 15
ലേപഃ പടുവേല്ലശിലാ കാസീസം രോചനാ കനകപുഷ്പീ| ഗോപിത്തയുക്തമഥവാ ചപലാഞ്ജനയുഗ്മലോഹരജഃ||൧൫||
लेपः पटुवेल्लशिला कासीसं रोचना कनकपुष्पी| गोपित्तयुक्तमथवा चपलाञ्जनयुग्मलोहरजः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAkodumbarikAlepaH (16) · Śloka 16
കാകോദുമ്ബരികാ വാ സാവല്ഗുജചിത്രകാ സഗോമൂത്രാ| കദലീക്ഷാരയുതം വാ ഖരാസ്ഥി ദഗ്ധം സഗോരുധിരമ്||൧൬||
काकोदुम्बरिका वा सावल्गुजचित्रका सगोमूत्रा| कदलीक्षारयुतं वा खरास्थि दग्धं सगोरुधिरम्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nIlotpalAdilepAH (17) · Śloka 17
നീലോത്പലം സകുഷ്ഠം സസൈന്ധവം ഹസ്തിമൂത്രപിഷ്ടം വാ| ഹസ്തിമദാധ്യുഷിതോ വാ മാലത്യാഃ ക്ഷാരകക്ഷാരഃ||൧൭||
नीलोत्पलं सकुष्ठं ससैन्धवं हस्तिमूत्रपिष्टं वा| हस्तिमदाध्युषितो वा मालत्याः क्षारकक्षारः||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrikA rasakriyA (18) · Śloka 18
സിദ്ധാര്ഥകബൃഹത്യൌ കരഞ്ജകോശാതകീഫലം ഗുഞ്ജാ| ശൌകനാസാ സഗവാക്ഷീ സ്വര്ണക്ഷീരീ നികുമ്ഭശ്ച| ലാങ്ഗലികീ ഹയമാരസ്തില്വകഭല്ലാതകാശ്വമൂത്രീ ച| മുസ്താസ്നുഹീ സഹിംസ്രാ സുവര്ണശകലാ ഫലോപേതാ| മൂലകബീജം വ്യോഷം പീലുവിഡങ്ഗാനി കര്ണികാരശ്ച| പിചുമന്ദജാതീകിസലയബാകുചികാതുത്ഥകുഷ്ഠാനി| കടുരോഹിണീമനോഹ്വാത്രിഫലാ ച സുകല്കിതാ ഗവാം മൂത്രേ| ഗജഹയഖരമൂത്രാണാം പാത്രത്രിതയം സ്നുഗര്കദുഗ്ധാഭ്യാമ്| ദ്വൌ കുഡവാവിഹ ദദ്യാത് സര്ഷപതൈലാച്ച ചാതുര്ഥ്യാമ്| ദര്വീലേപം സിദ്ധാ രസക്രിയാ മൂത്രികാ നാമ| ശ്വിത്രം ഘൃഷ്ടം ലിപ്തം ത്രീനാലേപാംസ്തയാ ന ലങ്ഹ്ഘയതി| മശതിലകചര്മകീലഗ്രന്ഥാര്ബുദസര്വകുഷ്ഠഘ്നീ||൧൮||
सिद्धार्थकबृहत्यौ करञ्जकोशातकीफलं गुञ्जा| शौकनासा सगवाक्षी स्वर्णक्षीरी निकुम्भश्च| लाङ्गलिकी हयमारस्तिल्वकभल्लातकाश्वमूत्री च| मुस्तास्नुही सहिंस्रा सुवर्णशकला फलोपेता| मूलकबीजं व्योषं पीलुविडङ्गानि कर्णिकारश्च| पिचुमन्दजातीकिसलयबाकुचिकातुत्थकुष्ठानि| कटुरोहिणीमनोह्वात्रिफला च सुकल्किता गवां मूत्रे| गजहयखरमूत्राणां पात्रत्रितयं स्नुगर्कदुग्धाभ्याम्| द्वौ कुडवाविह दद्यात् सर्षपतैलाच्च चातुर्थ्याम्| दर्वीलेपं सिद्धा रसक्रिया मूत्रिका नाम| श्वित्रं घृष्टं लिप्तं त्रीनालेपांस्तया न लङ्ह्घयति| मशतिलकचर्मकीलग्रन्थार्बुदसर्वकुष्ठघ्नी||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana savarNakaraNo lepaH (19) · Śloka 19
കുഡവോऽവല്ഗുജബീജാദ്ധരിതാലചതുര്ഥഭാഗസമ്മിശ്രഃ| മൂത്രേണ ഗവാം പിഷ്ടഃ സവര്ണകരണഃ പരം ശ്വിത്രേ||൧൯||
कुडवोऽवल्गुजबीजाद्धरितालचतुर्थभागसम्मिश्रः| मूत्रेण गवां पिष्टः सवर्णकरणः परं श्वित्रे||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana avalgujalepaH (20) · Śloka 20
ക്ഷാരേ സുദഗ്ധേ ഗജലണ്ഡജേ വാ ഗജസ്യ മൂത്രേണ പരിസ്രുതേ ച| ദ്രോണപ്രമാണേ ദശഭാഗയുക്തം ദത്വാ പചേദ്ബീജമവല്ഗുജാനാമ്| ശ്വിത്രം ജയേച്ചിക്കണതാം ഗതേന തേന പ്രലിപ്തം ബഹുശഃ പ്രഘൃഷ്ടമ്| കുഷ്ഠം കിലാശം തിലകാലകം വാ യദ്വാ വ്രണേ സ്യാദധിമാംസജാതമ്||൨൦||
क्षारे सुदग्धे गजलण्डजे वा गजस्य मूत्रेण परिस्रुते च| द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्वा पचेद्बीजमवल्गुजानाम्| श्वित्रं जयेच्चिक्कणतां गतेन तेन प्रलिप्तं बहुशः प्रघृष्टम्| कुष्ठं किलाशं तिलकालकं वा यद्वा व्रणे स्यादधिमांसजातम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhallAtakAdilepaH (21) · Śloka 21
ഭല്ലാതകദ്വീപിസുധാര്കമൂല ഗുഞ്ജാഫലത്ര്യൂഷണശങ്ഖചൂര്ണമ്| തുത്ഥം സകുഷ്ഠം ലവണാനി പഞ്ച ക്ഷാരദ്വയം ലാങ്ഗലികാം ച പക്ത്വാ| സ്നുഗര്കദുഗ്ധേ ഘനമായസസ്ഥം ശലാകയാ തദ്വിദധീത ലേപമ്| കുഷ്ഠേ കിലാസേ തിലകാലകേഷു മശേഷു ദുര്നാമസു ചര്മകീലേ||൨൧||
भल्लातकद्वीपिसुधार्कमूल गुञ्जाफलत्र्यूषणशङ्खचूर्णम्| तुत्थं सकुष्ठं लवणानि पञ्च क्षारद्वयं लाङ्गलिकां च पक्त्वा| स्नुगर्कदुग्धे घनमायसस्थं शलाकया तद्विदधीत लेपम्| कुष्ठे किलासे तिलकालकेषु मशेषु दुर्नामसु चर्मकीले||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvitrasya kAdAcitkI siddhiH (22) · Śloka 22
ശുദ്ധ്യാ ശോണിതമോക്ഷൈര്വിരൂക്ഷണൈര്ഭക്ഷണൈശ്ച സക്തൂനാമ്| ശ്വിത്രം കസ്യചിദേവ പ്രശാമ്യതി ക്ഷീണപാപസ്യ||൨൨||
शुद्ध्या शोणितमोक्षैर्विरूक्षणैर्भक्षणैश्च सक्तूनाम्| श्वित्रं कस्यचिदेव प्रशाम्यति क्षीणपापस्य||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana atha kRumicikitsitam - niruhaH (23) · Śloka 23
സ്നിഗ്ധസ്വിന്നേ ഗുഡക്ഷീരമത്സ്യാദ്യൈഃ കൃമിണോദരേ| ഉത്ക്ലേശിതക്രിമികഫേ ശര്വരീം താം സുഖോഷിതേ| സുരസാദിഗണം മൂത്രേ ക്വാഥയിത്വാऽര്ധവാരിണി| തം കഷായം കണാഗാലാകൃമിജിത്കല്കയോജിതമ്| സതൈലസ്വര്ജികാക്ഷാരം യുഞ്ജ്യാദ്ബസ്തിം തതോऽഹനി||൨൩||
स्निग्धस्विन्ने गुडक्षीरमत्स्याद्यैः कृमिणोदरे| उत्क्लेशितक्रिमिकफे शर्वरीं तां सुखोषिते| सुरसादिगणं मूत्रे क्वाथयित्वाऽर्धवारिणि| तं कषायं कणागालाकृमिजित्कल्कयोजितम्| सतैलस्वर्जिकाक्षारं युञ्ज्याद्बस्तिं ततोऽहनि||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanam (24) · Śloka 24
തസ്മിന്നേവ നിരൂഢം തം പായയേത വിരേചനമ്| ത്രിവൃത്കല്കം ഫണകണാകഷായാലുഡിതം തതഃ| ഊര്ധ്വാധഃ ശോധിതേ കുര്യാത്പഞ്ചകോലയുതം ക്രമമ്||൨൪||
तस्मिन्नेव निरूढं तं पाययेत विरेचनम्| त्रिवृत्कल्कं फणकणाकषायालुडितं ततः| ऊर्ध्वाधः शोधिते कुर्यात्पञ्चकोलयुतं क्रमम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anuvAsanam (25) · Śloka 25
കടുതിക്തകഷായാണാം കഷായൈഃ പരിഷേചനമ്| കാലേ വിഡങ്ഗതൈലേന തതസ്തമനുവാസയേത്||൨൫||
कटुतिक्तकषायाणां कषायैः परिषेचनम्| काले विडङ्गतैलेन ततस्तमनुवासयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrdhajeShu krimiShu (26) · Śloka 26
ശിരോരോഗനിഷേധോക്തമാചരേന്മൂര്ധകേഷ്വനു| ഉദ്രിക്തതിക്തകടുകമല്പസ്നേഹഞ്ച ഭോജനമ്||൨൬||
शिरोरोगनिषेधोक्तमाचरेन्मूर्धकेष्वनु| उद्रिक्ततिक्तकटुकमल्पस्नेहञ्च भोजनम्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyabhojanam (27) · Śloka 27
വിഡങ്ഗകൃഷ്ണാമരിചപിപ്പലീമൂലശിഗ്രുഭിഃ| പിബേത്സസ്വര്ജികാക്ഷാരൈര്യവാഗൂം തക്രസാധിതാമ്| രസം ശിരീഷകിണിഹീപാരിഭദ്രകകേബുകാത്| പലാശബീജപത്തൂരപൂതീകാദ്വാ പൃഥക് പിബേത്| സക്ഷൌദ്രം സുരസാദീന് വാ ലിഹ്യാത്ക്ഷൌദ്രയുതാന് പൃഥക്||൨൭||
विडङ्गकृष्णामरिचपिप्पलीमूलशिग्रुभिः| पिबेत्सस्वर्जिकाक्षारैर्यवागूं तक्रसाधिताम्| रसं शिरीषकिणिहीपारिभद्रककेबुकात्| पलाशबीजपत्तूरपूतीकाद्वा पृथक् पिबेत्| सक्षौद्रं सुरसादीन् वा लिह्यात्क्षौद्रयुतान् पृथक्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ashvaviTcUrNam (28) · Śloka 28
ശതകൃത്വോऽശ്വവിട്ചൂര്ണം വിഡങ്ഗക്വാഥഭാവിതമ്| കൃമിമാന്മധുനാ ലിഹ്യാത് ഭാവിതം വാ വരാരസൈഃ| ശിരോഗതേഷു ക്രിമിഷു ചൂര്ണം പ്രധമനം ച തത്||൨൮||
शतकृत्वोऽश्वविट्चूर्णं विडङ्गक्वाथभावितम्| कृमिमान्मधुना लिह्यात् भावितं वा वरारसैः| शिरोगतेषु क्रिमिषु चूर्णं प्रधमनं च तत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUpalikAyogAH (29) · Śloka 29
ആഖുകര്ണീകിസലയൈഃ സുപിഷ്ടൈഃ പിഷ്ടമാശ്രിതൈഃ| പക്ത്വാ പൂപലികാം ഖാദേദ്ധാന്യാമ്ലം ച പിബേദനു| സപഞ്ചകോലലവണമസാന്ദ്രം തക്രമേവ വാ| നീപമാര്കവനിര്ഗുണ്ഡീപല്ലവേഷ്വപ്യയം വിധിഃ||൨൯||
आखुकर्णीकिसलयैः सुपिष्टैः पिष्टमाश्रितैः| पक्त्वा पूपलिकां खादेद्धान्याम्लं च पिबेदनु| सपञ्चकोललवणमसान्द्रं तक्रमेव वा| नीपमार्कवनिर्गुण्डीपल्लवेष्वप्ययं विधिः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhakShyapAneShvauShadhopayogaH (30) · Śloka 30
വിഡങ്ഗചൂര്ണമിശ്രൈര്വാ പിഷ്ടൈര്ഭക്ഷ്യാന് പ്രകല്പയേത്| വിഡങ്ഗതണ്ഡുലൈര്യുക്തമര്ധാംശൈരാതപി സ്ഥിതമ്| ദിനമാരുഷ്കരം തൈലം പാനേ ബസ്തൌ ച യോജയേത്| സുരാഹ്വസരലസ്നേഹം പൃഥഗേവം ച കല്പയേത്||൩൦||
विडङ्गचूर्णमिश्रैर्वा पिष्टैर्भक्ष्यान् प्रकल्पयेत्| विडङ्गतण्डुलैर्युक्तमर्धांशैरातपि स्थितम्| दिनमारुष्करं तैलं पाने बस्तौ च योजयेत्| सुराह्वसरलस्नेहं पृथगेवं च कल्पयेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilvakAdishodhanatailam (31) · Śloka 31
തില്വകോദ്ദാലകപലേ ത്രിവൃച്ഛ്യാമേ തദര്ധതഃ| ദന്തീദ്രവന്ത്യാവര്ധേന തദര്ധേ ചവ്യചിത്രകൌ| പിഷ്ട്വാ വിഡങ്ഗയൂഷേണ തേന ഭാവിതപീഡിതാന്| തൈലപ്രസ്ഥം തിലാത്സാധ്യം ക്രിമിഘ്നദ്വിഗുണേ രസേ| തച്ഛോധനം പിബേത്കാലേ വിദധ്യാച്ചാനുവാസനമ്||൩൧||
तिल्वकोद्दालकपले त्रिवृच्छ्यामे तदर्धतः| दन्तीद्रवन्त्यावर्धेन तदर्धे चव्यचित्रकौ| पिष्ट्वा विडङ्गयूषेण तेन भावितपीडितान्| तैलप्रस्थं तिलात्साध्यं क्रिमिघ्नद्विगुणे रसे| तच्छोधनं पिबेत्काले विदध्याच्चानुवासनम्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koshAtakyAdIni tailAni (32) · Śloka 32
കോശാതകീകരഞ്ജോമാസര്ഷപസ്നേഹകല്പനമ്| കൃത്വ തേനൈവ വിധിനാ പായയേദുദരക്രിമിമ്||൩൨||
कोशातकीकरञ्जोमासर्षपस्नेहकल्पनम्| कृत्व तेनैव विधिना पाययेदुदरक्रिमिम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samAsena krimicikitsAkramabhedaH (33) · Śloka 33
പുരീഷജേഷു സുതരാം ദദ്യാദ്ബസ്തിവിരേചനേ| ശിരോവിരേകം വമനം ശമനം കഫജന്മസു| രക്തജാനാം പ്രതീകാരം കുര്യാത്കുഷ്ഠചികിത്സിതമ്| ഇന്ദ്രലുപ്തവിധിശ്ചാത്ര വിധേയോ രോമഭോജിഷു||൩൩||
पुरीषजेषु सुतरां दद्याद्बस्तिविरेचने| शिरोविरेकं वमनं शमनं कफजन्मसु| रक्तजानां प्रतीकारं कुर्यात्कुष्ठचिकित्सितम्| इन्द्रलुप्तविधिश्चात्र विधेयो रोमभोजिषु||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apathyanirdeshaH (34-22) · Śloka 22
ക്ഷീരാണി മാംസാനി ഘൃതം ഗുഡം ച ദധീനി ശാകാനി ച പര്ണവന്തി| സമാസതോऽമ്ലാന് മധുരാന് രസാംശ്ച ക്രിമീന് ജിഘാംസുഃ പരിവര്ജയേച്ച||൩൪|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാവഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ചികിത്സിതസ്ഥാനേ ശ്വിത്രകൃമിചികിത്സിതന്നാമ ദ്വാവിംശോऽധ്യായഃ||൨൨||
क्षीराणि मांसानि घृतं गुडं च दधीनि शाकानि च पर्णवन्ति| समासतोऽम्लान् मधुरान् रसांश्च क्रिमीन् जिघांसुः परिवर्जयेच्च||३४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने श्वित्रकृमिचिकित्सितन्नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon