23. vātavyādhicikitsitam

Adhikarana atha vAtavyAdhicikitsitannAma trayoviMsho~adhyAyaH adhyAyapratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತಃ ವಾತವ್ಯಾಧಿಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana kevalAnile kramavisheShaH (2) · Śloka 2

ಸರ್ವೇಷು ಕೇವಲಾನಿಲವಿಕಾರೇಷ್ವನ್ತರ್ಬಹಿಃ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಸಾಲ್ವ- ಲೇನೋಪನಾಹೋ ನಿವಾತಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಾವರಣಾನಿ ದಶಮೂಲಕ್ವಾಥ- ಸಿದ್ಧಾ ಮಹಾಸ್ನೇಹಪ್ರಗಾಢಾಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ದಧ್ಯಮ್ಲಾ ನಾಗರಪಿಪ್ಪಲೀ- ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಗ್ರಾಮ್ಯಾನೂಪೌದಕಶಿರಃ ಪಿಶಿತರಸಾಃ ಪಯಾಂಸಿ ಯೂಷಾಃ ಪ್ರೀಣನಾನಿ ಚಾನ್ನಾನಿ| ತೈರೇವ ಚ ಮಾಂಸೈರ್ಮಹಾಸ್ನೇಹಸಂಸೃಷ್ಟೈಸ್ತದ- ಕ್ತಾನಾಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪಿಣ್ಡಾದಿಸ್ವೇದಾಃ| ಅಪಿ ಚ- ಕೋಲಕುಲತ್ಥಾಮರತರುಯವಮಿಸಿಮಾಷಾತಸೀವಚಾಕುಷ್ಠಮ್| ರಾಸ್ನಾತೈಲಫಲಾನಿ ಚ ವಾತಜಿದುತ್ಕಾರಿಕಾಮ್ಲೋಷ್ಣಾ| ವಿಡಾಲನಕುಲೋಷ್ಟ್ರಸೃಗಾಲಾದಿಚರ್ಮಭಿರ್ಬನ್ಧಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧಾ ಬಸ್ತಯೋ ನಾವನಾನಿ ಚ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾನಿ| ದೋಷೋಪಕ್ರಮಣೀಯಂ ಚೇಕ್ಷೇತ||೨||

Adhikarana tatra hetuH (3) · Śloka 3

ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಹಿ ತೋದಭೇದಾಯಾಮಶೂಲಾದಯೋ ವಾತವಿಕಾರಃ ಶೀಘ್ರಮುಪಶಾಮ್ಯನ್ತಿ| ಸ್ನೇಹಶ್ಚ ಧಾತೂನ್ ಪುಷ್ಣಾತಿ ಬಲಂ ಚ ದೇಹೇ ಜನಯತಿ| ತಸ್ಮಾತ್ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಶೀಲಯೇತ್| ತನ್ಮೃದೂ ಕೃತೇ ಚ ಕೋಷ್ಠೇ ನಾವತಿಷ್ಠನ್ತ್ಯನಿಲಾಮಯಾಃ||೩||

Adhikarana sadoShatvAdAvRute visheShaH (4) · Śloka 4

ಯತಿ ತು ಸದೋಷತ್ವಾನ್ನ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ತತಃ ಸರ್ವಶರೀರಗೇಽಪಿ ವಾಯೌ ವಿಶೇಷಃ ಪಕ್ವಾಶಯಾಶ್ರಿತೇ ಮೃದುಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಂ ತಿಲ್ವಕಸರ್ಪಿಃ ಸಾತಲಾಘೃತಮೇರಣ್ಡತೈಲಂ ವಾ ಕ್ಷೀರೇಣ ದದ್ಯಾತ್| ಏವಂ ಹಿ ವಿಶುದ್ಧ- ಸ್ರೋತಸೋಽನಾವೃತಃ ಪವನೋ ವಿಚರನ್ನಾಶು ಶಾನ್ತಿಮೇತಿ| ಅಪಿ ಚ- ಸ್ನಿಗ್ಧಾಮ್ಲಲವಣೋಷ್ಣಾದ್ಯೈರಾಹಾರೈರ್ಹಿ ಮಲಶ್ಚಿತಃ| ಸ್ರೋತೋ ಬದ್ಧ್ವಾಽನಿಲಂ ರುನ್ಧ್ಯಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಮನುಲೋಮಯೇತ್||೪||

Adhikarana durbale vAtarogArte kramaH (5) · Śloka 5

ಅಥ ದುರ್ಬಲೇ ವಿರೇಚ್ಯೇ ನಿರೂಹಂ ಪಾಚನೀಯದೀಪನೀಯದ್ರವ್ಯಯುಕ್ತ- ಮೇವಂವಿಧಂ ಚ ಭೋಜ್ಯಮ್| ಭೋಜ್ಯಯುಕ್ತಂ ವಾ ಸ್ರಂಸನಮವಚಾರಯೇತ್| ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯ ಚ ಸಮಿದ್ಧೇಽಗ್ನಾವಸಕೃತ್ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೌ ಸ್ವಾದ್ವಮ್ಲ- ಲವಣಂ ಚಾನ್ನಪಾನಮ್| ಏವಮಪ್ಯನಿವೃತ್ತಾವವಪೀಡಕಸ್ನೇಹಾನ್ ಬಸ್ತಿಕರ್ಮ ಚ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೫||

Adhikarana AmAshayagate vAte visheShaH (6) · Śloka 6

ಆಮಾಶಯಗತೇ ಕೃತವಮನಸ್ಯ ಷಡ್ಧರಣಂ ಚೂರ್ಣಂ ಪರತಶ್ಚ ಯಥಾರ್ಹಂ ಸ್ನೇಹಾದೀನ್| ನಾಭಿದೇಶಮಾಶ್ರಿತೇ ಬಿಲ್ವಶಲಾಟುಭಿಃ ಸಿದ್ಧಾನ್ ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ ಅಶೇಷಕೋಷ್ಠಾಶ್ರಿತೇ ಪುನರರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀವಿಹಿತಮಾಮಮಲಪಾಚನಂ ಕ್ಷಾರೋ- ಪಯೋಗಾನನ್ತರ್ಗುಲ್ಮೋಪಕ್ರಮಂ ಚ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ||೬||

Adhikarana hRudayagate vAte visheShaH (7) · Śloka 7

ಹೃದಯಸ್ಥೇ ಅಂಶುಮತ್ಯಾ ಶೃತಂ ಪಯಃ||೭||

Adhikarana shrotrAdigate vAte visheShaH (8) · Śloka 9

ಶ್ರೋತ್ರಾದಿಗತೇ ಶಿರಾಗತೇ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಸ್ನೈಹಿಕಂ ನಸ್ಯಂ ಧೂಮಂ ಶಿರೋಬಸ್ತಿಮರ್ದನಾಲೇಪಾನಾನ್ಯಥಾಸ್ವಞ್ಚ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಪ್ರೀಣನಮ್|೯|

Adhikarana tvagAdisthe vAte visheShaH (9) · Śloka 9

ತ್ವಚಿ ಸ್ಥಿತೇಽಭ್ಯಙ್ಗಸ್ವೇದನಿವಾತಾನಿ| ರಕ್ತೇ ಶೀತಪ್ರದೇಹ ವಿರೇಕರಕ್ತಮೋಕ್ಷಾಃ| ಮಾಂಸಮೇದಸೋ ವಿರೇಕಾಸ್ಥಾಪನಶಮನಾನಿ| ಅಸ್ಥಿಮಜ್ಜಯೋರನ್ತರ್ಬಹಿಃ ಸ್ನೇಹಾಃ| ಶುಕ್ರಪ್ರಾಪ್ತೇ ಹರ್ಷಃ ಶುಕ್ರಲಂ ಚಾನ್ನಪಾನಮ್| ವಿಬದ್ಧೇ ತು ಶುಕ್ರೇ ವಿರೇಚನಮ್| ತತೋಽನುಬನ್ಧೇ ಽನನ್ತರೋಕ್ತಾಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪುತ್ರಕಾಮೀಯಂ ಚೇಕ್ಷೇತ||೯||

Adhikarana garbhashoShe visheShaH (10) · Śloka 10

ಶುಷ್ಯತಿ ತು ಗರ್ಭೇ ಬಾಲೇಷು ಯ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಕಾಶ್ಮರ್ಯಫಲಶಾರಿ ವಾಶರ್ಕರಾಶೃತಂ ಪಯೋ ದದ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಾದಮಾಂಸರಸಾಂಶ್ಚ ಬೃಂಹಣೀಯ ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತಾನ್||೧೦||

Adhikarana sirAsnAvAdiprApte visheShaH (11) · Śloka 11

ಸಿರಾಸ್ನಾವಸನ್ಧಿಪ್ರಾಪ್ತೇಽಭ್ಯಙ್ಗಮರ್ದನಸ್ವೇದೋಪನಾಹಬನ್ಧಾಗ್ನಿಕರ್ಮಣಿ| ಸಙ್ಕೋಚೇ ಮಾಷಸೈನ್ಧವಸಾಧಿತಂ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಸ್ವಾಪೇ ಬಹುಶೋ ರಕ್ತಾವಸೇಚನಮ್| ನ ತ್ವಙ್ಗಲಾನೌ ಶೋಷಭಯಾತ್| ಸ್ರುತರಕ್ತಸ್ಯ ತೈಲಲವಣಾಗಾರಧೂಮೈಃ ಪ್ರದೇಹಃ||೧೧||

Adhikarana apatAnakacikitsA tatrAdAvupakramyatvanidarshanam (12) · Śloka 12

ಅಥಾಪತಾನಕಿನಮಸ್ರಸ್ತಾಕ್ಷಮಸ್ತಬ್ಧಲಾಙ್ಗೂಲಮವೇದನಮಸ್ವೇದನ ಮಪ್ರಲಾಪಿನಮಖಟ್ವಾಘಾತಿನಮಬಹಿರಾಯಾಮಿನಂ ಚೋಪಕ್ರಮೇತ||೧೨||

Adhikarana tIkShNanasyaM sarpiHpAna~jca (13) · Śloka 13

ತತ್ರ ಪ್ರಾಗೇವ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಾಙ್ಗವ್ಯೋಷವಿಡಙ್ಗಶ್ವೇತಮರಿಚೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶಿರೋವಿರೇಚನೈಃ ಸ್ರೋತೋವಿಶುದ್ಧಯೇ ಕೃತನಸ್ಯಮನನ್ತರಞ್ಚೈನಂ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥಮಾಂಸರಸಕ್ಷೀರದಧಿವಿಪಕ್ವಂ ಸರ್ಪಿರಚ್ಛಂ ಪಾಯ ಯೇತ್| ತಥಾ ನಾತಿಮಾತ್ರಮನಿಲಃ ಪ್ರಸರತಿ||೧೩||

Adhikarana mahAsnehavidhAnam (14) · Śloka 14

ತತೋ ಭದ್ರದಾರ್ವಾದಿವರ್ಗಂ ವಾತಘ್ನಮಾಹೃತ್ಯ ಸಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಂ ಸಾನೂಪಮಾಘಂಸಞ್ಚ ನಿಕ್ವಾಥ್ಯ ತತ್ಕಷಾಯೇಣಾಮ್ಲಕ್ಷೀರವತಾ ಮಧುರ ವರ್ಗಪ್ರತೀವಾಪಂ ಮಹಾಸ್ನೇಹಂ ವಿಪಚೇತ್| ತಮಪತಾನಕಿನಮಭ್ಯಙ್ಗ ಪರಿಷೇಕಾವಗಾಹಪಾನಭೋಜನಾನುವಾಸನನಾವನೇಷು ವಿದಧ್ಯಾತ್||೧೪||

Adhikarana svedanam (15) · Śloka 15

ಬಲೀಯಸಿ ಚ ವಾತೇ ಸುಖೋಷ್ಣಕರೀಷಪೂರ್ಣೇ ಕೂಪೇ ನಿಖನ್ಯಾ ದಾಮುಖಂ| ತಪ್ತಾಯಾಂ ವ ರಥಕಾರಚುಲ್ಯಾಂ ಶಿಲಾಯಾಂ ವಾ ಸುಪರಿಷಿಕ್ತಾಯಾಂ ಶಾಯಯೇತ್ ಪಲಾಲಾವಚ್ಛನ್ನಮ್| ಸ್ವೇದಯೇದ್ವಾ ಪಿಣ್ಡೇನ||೧೫||

Adhikarana abhya~ggaH (16) · Śloka 16

ಮೂಲಕೋರುಬೂಕಸ್ಫೂರ್ಜಾತಕಾರ್ಕಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಸ್ವರಸಸಿದ್ಧಂ ವಾ ತೈಲಮಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಶು ಯೋಜ್ಯಮ್| ಅಭುಕ್ತವತಾ ಚೈತತ್ ಪೀತ ಮಮ್ಲದಧಿಮರಿಚವಚಾಯುಕ್ತಮಾಕ್ಷೇಪಕಮಪಹನ್ತಿ||೧೬||

Adhikarana aNutailavidhAnam (17) · Śloka 17

ತಿಲಪೀಡನೋಪಕರಣದ್ರವ್ಯಾಣ್ಯನಲ್ಪಕಾಲತೈಲಪರಿಪೀತಾನ್ಯ ವಕ್ಷುದ್ಯ ಮಹತಿ ಕಟಾಹೇ ಪಾನೀಯೇನಾಧಾವ್ಯ ಕ್ವಾಥಯೇದಾಸ್ನೇಹೋ ಪಗಮಾತ್| ತತಸ್ತತ್ ಸ್ನೇಹಮಮ್ಭಸ ಉಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಪಾಣಿಶರಾವಯೋ ರನ್ಯತರೇಣಾದಾಯ ವಾತಘ್ನೌಷಧದತ್ತಪ್ರತೀವಾಪಂ ಸ್ನೇಹಪಾಕಕಲ್ಪೇನ ಪಚೇತ್| ಏತದಣುತೈಲಂ ಸರ್ವವಾತವಿಕಾರಹರಮ್| ಅಣುತೈಲದ್ರ ವ್ಯೇಭ್ಯೋ ನಿಷ್ಪದ್ಯತ ಇತ್ಯಣುತೈಲಮ್||೧೭||

Adhikarana vegAntareShvavapIDAni pradhamanAni ca (18) · Śloka 18

ವೇಗಾನ್ತರೇಷು ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನ್ಯವಪೀಡಾನಿ ಪ್ರಧಮನಾನಿ ವಾ ಸಕೃದ್ ದದ್ಯಾತ್| ತಥಾಸ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಪಗಮನೇನ ಶ್ವಸನವಿಮೋಕ್ಷಾತ್ ಸಂಜ್ಞಾ ಪುನಃ ಪುನರ್ನೋಪರುಧ್ಯತೇ| ಕುಕ್ಕುಟಕುಲೀರಶಿಂಶುಮಾರವರಾಹವಸಾಃ ಪಾಯಯೇತ್| ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಮೂಲಕದಧಿಘೃತತೈಲಸಿದ್ಧಾಂ ಚ ಯವಾಗೂಮ್| ಸರ್ವಾಕಾರಂ ಚ ಗತವೇಗಃ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಾಸ್ಥಾಪನಾ ನುವಾಸನಾನಿ ಸೇವೇತ||೧೮||

Adhikarana apatAnake snehavirecanArthaM tilvakaghRutam (19) · Śloka 19

ತ್ರಿವೃದ್ಧನ್ತೀಸುವರ್ಣಕ್ಷೀರೀಶಙ್ಕಿನೀವಿಡಙ್ಗತ್ರಿಫಲಾನಾಮಕ್ಷಸಮಾಃ ಕಲ್ಕಾಃ ಬಿಲ್ವಮಾತ್ರಕಂ ತಿಲ್ವಕಮೂಲಾನಾಂ ತ್ರಿಫಲಾರಸದಧಿ ಪಾತ್ರೇ ದ್ವೇ ಘೃತಪಾತ್ರಮೇಕಂ ಸರ್ವಮೈಕಧ್ಯಂ ಪ್ರತಿಸಂಸೃಜ್ಯ ವಿಪಚೇದೇತ ತ್ತಿಲ್ವಕಸರ್ಪಿಃ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಮನಿಲರೋಗೇಷು| ತಿಲ್ವಕವಿಧಿ ರೇವ ಚಾಶೋಕರಮ್ಯಕಯೋರ್ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ| ಶುದ್ಧವಾತಾಪತಾನಕವಿ ಧಾನಮೇತತ್| ಸಂಸೃಷ್ಟೇ ಯಥಾಸಂಸರ್ಗಮ್||೧೯||

Adhikarana kaphasaMsRuShTe visheShaH (20) · Śloka 20

ಸಕಫೇ ತು ವಾತೇ ತುಮ್ಬುರುಫಲಾಭಯಾಹಿಙ್ಗುಪುಷ್ಕರಮೂಲಲವಣ ತ್ರಯಚೂರ್ಣಂ ಯವಕ್ವಾಥೇನ ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಾರ್ತಿಹರಂ ಪಿಬೇತ್| ಹಿಙ್ಗುನಾಗ ರದಾಡಿಮಾಮ್ಲವೇತಸಸೌವರ್ಚಲಚೂರ್ಣಂ ವಾ| ಮುಸ್ತಪಿಪ್ಪಲೀನಾಗರಾ ತಿವಿಷಾಬಿಭೀತಕಭಾರ್ಙ್ಗೀಚೂರ್ಣಂ ವಾಗ್ ಮದ್ಯೇನೋಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ವಾಪ ತನ್ತ್ರಕಕಾಸಹೃದ್ರೋಗಹರಮ್| ಸೌವರ್ಚಲಾಭಯಾವ್ಯೋಷಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ| ರಾಸ್ನಾಮ್ಲವೇತಸಸೈನ್ಧವವಚಾಹರೀತಕೀಕಲ್ಕಶ್ಚ ಘೃತಭೃಷ್ಟೋ ಭಕ್ಷಿತಃ||೨೦||

Adhikarana antarbahirAyAmau (21) · Śloka 21

ಅನ್ತರ್ಬಹಿರಾಯಾಮಾವೇಕಾಯಾಮವತ್ ಸಾಧಯೇತ್| ತೈಲದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಚಾತ್ರ ಶಯನಮ್| ಅನ್ತರಾಯಾಮಶ್ಚೈತಯೋರ್ಘೋರತರಃ| ಅಪಿ ಚ ವಿವರ್ಣದನ್ತವದನಃ ಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗೋ ನಷ್ಟಚೇತನಃ| ಪ್ರಸ್ವಿದ್ಯಂಶ್ಚ ಧನುಷ್ಕಮ್ಪೀ ದಶರಾತ್ರಂ ನ ಜೀವತಿ| ವೇಗೇಷ್ವತೋಽನ್ಯಥಾ ಜೀವೇನ್ಮನ್ದೇಷು ವಿನತೋ ಜಡಃ| ಖಞ್ಜಃ ಕುಣಿಃ ಪಕ್ಷಹತಃ ಪಙ್ಗುಲೋ ವಿಕಲೋಽಥವಾ||೨೧||

Adhikarana hanustambhaH (22) · Śloka 22

ಹನುಸ್ತಮ್ಭಮಯ್ಯರ್ದಿತವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಚ ಹನೂ ಸ್ತಬ್ಧೌ ಸ್ರಸ್ತೌ ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾನೀಯ ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಪೀಡಯೇತ್| ವಿವೃತಾ ಸ್ಯೇ ಚಿಬುಕಂ ಚೋನ್ನಾಮಯೇತ್| ಸಂವೃತಾಸ್ಯೇ ಚ ನಾಮಯೇತ್||೨೨||

Adhikarana jihvAstambhArditayo kriyAkramaH (23) · Śloka 23

ಜಿಹ್ವಾಸ್ತಮ್ಭೇ ಸಾಮಾನ್ಯೋಕ್ತೋ ವಿಧಿರೇಕಾಯಾಮೇ ಚ| ತಥಾ ಮಹಾ ತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲವಿದಾರ್ಯಾದಿಜೀವನೀಯಾನಿ ಮೇದ್ಯಮಾಂಸಾನ್ಯೌದಕ ಕನ್ದಾಂಶ್ಚ ದ್ವಿಗುಣೋದಕೇ ಕ್ಷಿರದ್ರೋಣೇ ಕ್ಷೀರಶೇಷಂ ನಿಷ್ಕ್ವಾಥ್ಯ ಪರಿ ಸ್ರಾವ್ಯ ತೈಲಪ್ರಸ್ಥೇನೋನ್ಮಿಶ್ರಂ ಪುನರಧಿಶ್ರಯೇತ್| ಕ್ಷೀರಾನುಗಮೇ ಚಾವ ತಾರ್ಯ ಶೀತಂ ಮನ್ಥಯೇತ್| ತತಃ ಸ್ನೇಹಮಾದಾಯ ಪೂರ್ವವದ್ವಿಪಚೇತ್| ಏತತ್ ಕ್ಷೀರತೈಲಂ ಪಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಾದಿಷು ವಿಧೇಯಮ್| ತೈಲವಿಹೀನಗ್ ಮಿದಮೇವ ಕ್ಷೀರಘೃತಮಕ್ಷಿತರ್ಪಣಮ್||೨೩||

Adhikarana AhArakalpanAvisheShAH (24) · Śloka 24

ತಿಲ್ವಕಫಲಸಿದ್ಧಕ್ಷೀರದಧ್ನಾ ಚ ಸಹ ಮಾಂಸರಸಾನ್ ಕಲ್ಪ ಯೇತ್| ಯಥೋಕ್ತಾಶ್ಚ ಯವಾಗೂಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ಚ ನಸ್ಯಧೂಮಕವಲಗ್ರಹಾಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾಃ||೨೪||

Adhikarana aNutailam (25) · Śloka 25

ಕೃಷ್ಣಭೂಮಿಕೇದಾರಂ ರೋಹಿಣೀಕಾಷ್ಠೈರ್ನಾತಿಶುಷ್ಕೈರ್ದಾಹಯೇತ್| ಉಪ ಲಿಪ್ಯ ಚ ಗೋಮಯೇನ ಪುನಃ ಖದಿರಕಾಷ್ಠೈರ್ದಗ್ಧ್ವಾ ತದ್ಭಸ್ಮಾ ಪನೀಯ ತತ್ರ ಶೀತೀಭುತೇ ತೈಲಂ ನಿಷೇಚಯೇತ್| ಉಷಿತಂ ಚ ನಿಶಾಂ ಖಾನಯೇತ್| ತಾಮನುಗತತೈಲಾಂ ಮೃತ್ತಿಕಾಮಾದಾಯ ಪಞ್ಚಮೂಲೇನ ಸಹ ಕ್ವಾಥಯೇತ್| ತಮಪಿ ಕ್ವಾಥಂ ಪರಿಸ್ರುತಮಷ್ಟಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ತೈಲಾ ವಶೇಷಂ ಪಾಚಯೇತ್| ಏತದಪ್ಯಣುತೈಲಂ ನಾವನಾತ್ ಸರ್ವವಾತವ್ಯಾಧಿ ಹರಮ್||೨೫||

Adhikarana aNutailaM dvitIyam (26) · Śloka 26

ತದ್ವಚ್ಚ ಪಞ್ಚಮೂಲಕಾಷ್ಠೈರ್ದಧ್ವಾ ಭಸ್ಮಾಪನೀಯ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಸಿದ್ಧೇನ ತೈಲೇನ ಶತಶೋ ನಿಷಿಚ್ಯ ಪೂರ್ವವನ್ಮೃದಮಾದಾಯೋಷ್ಣೋಕವತಿ ಕಟಾಹೇಽಭ್ಯಾಸಿಚ್ಚ ತೈಲಂ ಪಾಣಿನಾ ಪಿಚುನಾ ವಾ ಗೃಹೀತ್ವ ವಾತ ಹರೌಷಧಕ್ವಾಥಮಾಂಸರಸಕ್ಷೀರಾಮ್ಲಭಾಗಸಹಸ್ರೇಣ ಸಹಸ್ರಪಾಕಂ ಸಾಧಯೇದ್ಯಾವತಾ ಕಾಲೇನ ಶಕ್ನುಯಾತ್ ಪಕ್ತುಂ ಪ್ರತಿವಾಪಶ್ಚಾತ್ರ ಹೈಮವತಾ ದಕ್ಷಿಣಾಪಥಗಾ ಚಾಶ್ವಗನ್ಧಾವಾತಘ್ನಾನಿ ಚ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ| ಸಿಧ್ಯತಿ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಶಙ್ಕಮಾಧ್ಮಪಯೇತ್| ದುನ್ದುಭೀನ್ ವಾದಯೇತ್| ಬ್ರಹ್ಮಣಾನಧ್ಯಾಪಯೇತ್ ಭೋಜಯೇತ್| ಛತ್ರಂ ಧಾರಯೇತ್| ಬಾಲವ್ಯ ಜನೈಶ್ಚ ಬೀಜಯೇತ್| ತತ್ಸಿದ್ಧಂ ನಸ್ಯಪಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಬಸ್ತಿಷು ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ| ಏತತ್ಸಹಸ್ರಪಾಕಮನಿವಾರ್ಯವೀರ್ಯಂ ತೈಲಮೇವಂ ಭಾಗಶತಪಕ್ವಂ ಶತ ಪಾಕಮ್| ಅಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚ ಸ್ವದಯೇತ್| ತತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಸ್ಯ ಮೃದುನಶ್ಚರ್ಮಣೋ ವಾಸಸೋ ವಾ ಚತುರಙ್ಗುಲವಿಸ್ತೃತಾ ಭಿಃ ಪಟ್ಟಿಕಾಭಿರ್ವಕ್ರೀಭೂತಪ್ರದೇಶಾವಗೃಹ್ಣ ಸರ್ವತೋ ವೇಷ್ಟಯೇತ್ ಬಧ್ನೀ ಯಾತ್| ನಿಶಿ ಬದ್ಧ್ವಾ ದಿವಾ ಮುಞ್ಚೇದ್ದಿವಾ ವಾ ನಿಶಿ| ಮೋಕ್ಷಾನ್ತೇ ಚೋತ್ಕಾರಿಕಾಭಿಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಾಭಿರ್ವಾತಘ್ನಪ್ರಕ್ಲೃಪ್ತಾಭಿಃ ಸ್ವೇದ ಯೇತ್| ಅವ್ಯಥಂ ಚ ಪ್ರತಿಲೋಮಂ ಪ್ರಮಾರ್ಜಯನ್ನೃಜುಕುರ್ವಂಶ್ಚ ಪುನರ್ಬಧ್ನೀ ಯಾತ್| ಏವಂ ಸಪ್ತರಾತ್ರಮ್| ಸಶೋಫೇ ತು ವಮನಮಾಚರೇತ್| ಸದಾ ಹರಾಗೇ ಬಲವತಃ ಸಿರಾವ್ಯಧಮ್| ಘೃತಕ್ಷೀರಬಸ್ತಿಸೇಕಾನ್ ವಾತ ಪಿತ್ತಘ್ನಕ್ರಿಯಾಂ ಚ||೨೬||

Adhikarana ekA~ggaroge (27) · Śloka 27

ಏಕಾಙ್ಗರೋಗಿಣಮಮ್ಲಾನಗಾತ್ರಂ ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೋಪಪನ್ನಂ ಮೃದುನಾ ಸಂಶೋ ಧನೇನ ಸಂಶೋಧ್ಯಾನುವಾಸ್ಯಾಸ್ಥಾಪ್ಯ ಚೋಕ್ಷೇಪಕವಿಧಾನೇನೋಪಚರೇತ್| ವಿಶೇಷತೋ ಬಲಾತೈಲಮನುವಾಸನಾರ್ಥೇ| ದೋಷಸಂಸರ್ಗೇ ಯಥಾಸಂಸರ್ಗಮ್| ಕುಕ್ಕುಟೀಂ ವಾ ರಸಾಯನವಿಧಾನೇನೋಪಯುಞ್ಜೀತ||೨೭||

Adhikarana apabAhukAdau (28) · Śloka 28

ಅಪಬಾಹುಕೇ ನಾವನಮೂರ್ಧ್ವಭಕ್ತಂ ಚ ನಿರಾಮೇ ಸ್ನೇಹಪಾನಮ್| ವಿಶ್ವ ಭೀಪ್ರಭೃತಿಷು ಪಾದದಾಹಾನ್ತೇಷು ಯಥೋಕ್ತಾಂ ಸಿರಾಂ ವಿದ್ಧ್ವಾ ವಾತ ವ್ಯಾಧಿವದುಪಾಚರೇತ್||೨೮||

Adhikarana Urustambhe kramaH (29) · Śloka 29

ಊರುಸ್ತಮ್ಭೇ ತು ಸ್ನೇಹಾಸೃಕ್ಸ್ರಾವವಮನವಿರೇಚನಬಸ್ತಿಕರ್ಮಾಣಿ ಪರಿಹರೇತ್| ಆಮಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಸಹ ತೇಷಾಂ ವಿರೋಧಾತ್| ಊರುಲೀನಾನಾಂ ವಾಯುನಾ ಸ್ತಬ್ಧಾನಾಂ ಚ ವಮನದಿಭಿರುರ್ಧ್ವಂ ನೇತುಮಮ್ಭಸಾಮಿವ ನಿಮ್ನಾತ್ ಸ್ಥಲಮಶಕ್ಯತ್ವಾತ್| ತತಸ್ತತ್ರ ತು ಬಹುಶಃ ಶಮನ ಶೋಷಣಾನಿ ಯುಕ್ತ್ಯಾವೇಕ್ಷ್ಯ ಯುಞ್ಜೀತ| ರೂಕ್ಷೋಪಚಾರಾನ್ ಯವ ಶ್ಯಾಮಾಕಕೋದ್ರವೋದ್ದಾಲಕಮಲವಣಮಲ್ಪತೈಲಸಿದ್ಧಂ ಶಾಕಂ ಕ್ಷಾರಾರಿಷ್ಟಮಧೂದಕಾನಿ ಚ ಶೀಲಯೇತ್||೨೯||

Adhikarana Urustambhe auShadham (30) · Śloka 30

ಸಸೈನ್ಧವಂ ವಚಾದಿಂ ಹರಿದ್ರಾದಿಂ ವತ್ಸಕಾದಿಂ ವಾ| ಷಡ್ಧಾರಣಂ ವಾ ಹರೀತಕೀಃ ಪಿಪ್ಪಲೀರ್ವಾ| ಶಾರ್ಙ್ಗಾಷ್ಠಾಮದನದನ್ತೀವತ್ಸಕಂ ವಾ| ಸ್ವಾದುಕಣ್ಟಕಾರಗ್ವಧದಾರ್ವೀಮದುಬಕಪಾಠಾಕರಞ್ಜಕೂಲ ಕಚೂರ್ಣಂ ವಾ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಮಸ್ತುನಾ ಪಿಬೇತ್| ಚಿತ್ರಕದೇವದಾರುಕು ಷ್ಠಪಾಠಾತಿಕ್ತಕರೋಹಿಣೀರ್ವಾ ಮಧುನಾ ಲಿಹ್ಯಾತ್| ತ್ರಿಫಲಾ ಪಿಪ್ಪಲೀಮುಸ್ತಚವಿಕಾಕಟುರೋಹಿಣೀರ್ವಾ| ಸ್ವೇದಾಂಶ್ಚ ರೂಕ್ಷಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್||೩೦||

Adhikarana atyapatRupte tarpaNam (31) · Śloka 31

ಅತ್ಯಪತೃಪ್ತಂ ತು ರೂಕ್ಷಂ ಕ್ಷಾಮಮನಿದ್ರಂ ಜಾಙ್ಗಲರಸೈಃ ಶಾಲಿ ಭಿಶ್ಚ ತರ್ಪಯೇತ್| ಸರ್ಷಪತೈಲಂ ವಾ ಸರಲಕುಷ್ಠಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಸುರ ದಾರುನಾಗಕೇಸರಾಜಗನ್ಧಾಸಿದ್ಧಂ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಿಬೇತ್||೩೧||

Adhikarana sasaindhavAditalam (32) · Śloka 32

ಸಸೈನ್ಧವಪಲಂ ಶುಣ್ಠೀಚಿತ್ರಕಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಾನಾಂ ಪೃಥಗ್ದ್ವಿಪಲಂ ದಶ ಭಲ್ಲಾತಕಾಸ್ಥೀನಿ ಕಲ್ಕೀಕೃತ್ಯೈಕಧ್ಯಮಾರನಾಲಾಢಕೇನ ಸಹ ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ಪಚೇತ್| ತತ್ಸರ್ವವಾತವಿಕಾರೇಶು ಪಥ್ಯಂ ವಿಶೇಷಾ ದೂರುಸ್ತಮ್ಭಾರ್ಶೋಗೃಧ್ರಸೀಘ್ನಮಪಥ್ಯದಞ್ಚ||೩೨||

Adhikarana bAhyopacArAH (33) · Śloka 33

ಬಹಿರಪಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕ್ಷಪಣಾಯ ಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಷಪರಕರಞ್ಜಫಲವಲ್ಮೀ ಕಮೃದ್ಗೋಮೂತ್ರೈರುಷ್ಣೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಸೌಭಾಞ್ಜನತಕ್ಕಾರೀದ್ವಯಸರಲಾ ರ್ಜುನಕರಞ್ಜಾಢಕೀಗೋಕ್ಷುರಕೈರ್ಲೇಪೋನ್ಮರ್ದನಸೇಕಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ವ್ಯಾ ಯಾಮೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈರ್ಮೇದಃ ಕ್ಷಪಯೇತ್| ಸ್ಥಾಲಾನ್ಯುಲ್ಲಙ್ಘಯೇತ್| ಪ್ರತಿ ಸ್ರೋತಃ ಸರಿತಮವ್ಯಾಲಾಂ ತರೇತ್| ಏವಮೂರುಸ್ತಮ್ಭೋ ಹಿ ಶುಷ್ಕೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಿ ಪ್ರಶಾಮ್ಯತೀತಿ||೩೩||

Adhikarana sAmAnyopacAraH sahacarAditailaM rAsnAdighRuta~jca (34) · Śloka 34

ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಸಹಚರಂ ಸುರದಾರು ಸನಾಗರಂ ಕ್ವಥಿತಮಮ್ಭಸಿ ತೈಲವಿಮಿಶ್ರಿತಮ್| ಪವನನೀಡಿತದೇಹಗತಿಃ ಪಿಬನ್ ದ್ರುತವಿಲಿಮ್ಭಿತಗೋ ಭವತೀಚ್ಛಯಾ| ರಾಸ್ನಾಮಹೌಷಧದ್ವೀಪಿ ಪಿಪ್ಪಲೀಷಠಿಪೌಷ್ಕರಮ್| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವಿಪಾಚಯೇತ್ಸರ್ಪಿರ್ವಾತರೋಗಹರಂ ಪರಮ್||೩೪||

Adhikarana pa~jcatiktaM ghRutam (35) · Śloka 36

ನಿಮ್ಬಾಮೃತಾವೃಷಪಟೋಲನಿದಗ್ಧಿಕಾನಾಂ ಭಾಗಾನ್ ಪೃಥಗ್ದಶಪಲಾನ್ ವಿಪಚೇದ್ ಘಟೇಽಪಾಮ್| ಅಷ್ಟಾಂಶಶೇಷಿತರಸೇನ ಪುನಶ್ಚ ತೇನ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಘೃತಸ್ಯ ವಿಪಚೇತ್ ಪಿಚುಭಾಗಕಲ್ಕೈಃ| ಪಾಠಾವಿಡಙ್ಗಸುರದಾರುಗಜೋಪಕುಲ್ಯಾ ದ್ವಿಕ್ಷಾರನಾಗರನಿಶಾಮಿಸಿಚವ್ಯ್ಗಕುಷ್ಠೈಃ| ತೇಜೋವತೀಮರಿಚವತ್ಸಕದೀಪ್ಯಕಾಗ್ನಿ ರೋಹಿಣ್ಯರುಷ್ಕರವಚಾಕಣಮೂಲಯುಕ್ತೈಃ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಯಾತಿವಿಷಯಾ ವಿಷಯಾ ಯವಾನ್ಯಾ ಸಂಶುದ್ಧಗುಗ್ಗುಲುಪಲೈರಪಿ ಪಞ್ಚಸಙ್ಖ್ಯೈಃ| ತತ್ ಸೇವಿತಂ ವಿಧಮತಿ ಪ್ರಬಲಂ ಸಮೀರಂ ಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಮಜ್ಜಗತಮಪ್ಯಥ ಕುಷ್ಠಮೀದೃಕ್| ನಾಡೀವ್ರಣಾರ್ಬುದಭಗನ್ದರಗಣ್ಡಮಾಲಾ ಜತ್ರೂರ್ಧ್ವಸರ್ವಗದಗುಲ್ಮಗುದೋತ್ಥಮೇಹಾನ್| ಯಕ್ಷ್ಮಾರುಚಿಶ್ವಸನಪೀನಸಕಾಸಶೋಷ ಹೃತ್ಪಾಣ್ಡುರೋಗಮದವಿದ್ರಧಿವಾತರಕ್ತಮ್||೩೫|| ಹ್|೩೬|

Adhikarana dashamUlaghRutam (36) · Śloka 36

ದ್ರೋಣೇಽಮ್ಭಸಃ ಪಚೇದ್ಭಾಗಾನ್ ದಶಮೂಲಚ್ಚತುಷ್ಪಲಾನ್| ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಾನಾಂ ಭಾಗೈಃ ಪ್ರಸ್ಥೋನ್ಮಿತೈಃ ಸಹ| ಪಾದಶೇಷೇ ರಸೇ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಜೀವನೀಯೈಃ ಸಶರ್ಕರೈಃ| ತದ್ವತ್ಖರ್ಜೂರಕಾಶ್ಮರ್ಯದ್ರಾಕ್ಷಾಬದರಫಲ್ಗುಭಿಃ| ಸಕ್ಷೀರೈಃ ಸರ್ಪಿಷಃ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸಿದ್ಧಂ ಕೇವಲವಾತನುತ್| ಯೋಜ್ಯೋ ನಿರತ್ಯಯಃ ಪಾನನಸ್ಯಾಭ್ಯಞ್ಜನಬಸ್ತಿಷು||೩೬||

Adhikarana nasyam (snehanasyam) (37) · Śloka 37

ಬಲಾವಿಲ್ವಶೃತೇ ಕ್ಷೀರೇ ಘೃತಮಣ್ಡಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ತಸ್ಯ ಶುಕ್ತಿಃ ಪ್ರಕುಞ್ಚೋ ವಾ ನಸ್ಯಂ ವಾತೇ ಶಿರೋಗತೇ| ತದ್ವತ್ಸಿದ್ಧಾ ವಸಾ ನಕ್ರಮತ್ಸ್ಯಕೂರ್ಮಬುಲೂಕಜಾ| ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಾ ವಿಧಿನಾನೇನ ನಸ್ಯಪಾನೇಶು ಯೋಜಯೇತ್||೩೭||

Adhikarana jIrNapiNyAkAditailam (38) · Śloka 38

ಜೀರ್ಣಂ ಪಿಣ್ಯಾಕಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಪೃಥಕ್ ಚ ಕ್ವಾಥಂ ಕ್ವಾಥಾಭ್ಯಾಮೇಕತಸ್ತೈಲಮಾಭ್ಯಾಮ್| ಕ್ಷೀರಾದಷ್ಟಾಂಶಂ ಪಾಯಚೇತ್ತೇನ ಪಾನಾ ದ್ವಾತಾ ನಶ್ಯೇಯುಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಯುಕ್ತಾ ವಿಶೇಷಾತ್||೩೮||

Adhikarana sahacarAditailamaparam (39) · Śloka 39

ಸಮೂಲಶಾಖಸ್ಯ ಸಹಾಚರಸ್ಯ ತುಲಾಂ ಸಮೇತಾಂ ದಶಮೂಲತಶ್ಚ| ಅಭೀರುಮೂಲಾಚ್ಚ ತುಲಾರ್ಧಮೇತದ ಷ್ಟಾಂಶಶೇಷಂ ವಿಪಚೇದ್ವಹೇಽಪಾಮ್| ತತ್ರ ಸೇವ್ಯನಖಕುಷ್ಠಹಿಮೈಲಾ ಸ್ಪೃಕ್ಪ್ರಯಙ್ಗುನಲಿಕಾಮ್ಬುಶಿಲಾಜೈಃ| ಲೋಹಿತಾನಲದಲೋಹಸುರಾಹ್ವೈಃ ಕೋಪನಾಮಿಸಿತುರುಷ್ಕನತೈಶ್ಚ| ತುಲ್ಯಕ್ಷೀರಂ ಪಾಲಿಕೈಸ್ತೈಲಪಾತ್ರಂ ಸಿದ್ಧಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್ ಶೀಲಿತಂ ಹನ್ತಿ ವಾತಾನ್| ಕಮ್ಪಾಕ್ಷೇಪಸ್ತಮ್ಭಶೇಷಾದಿಯುಕ್ತಾನ್ ಗುಲ್ಮೋನ್ಮಾದೌ ಪೀನಸಾನ್ ಯೋನಿರೋಗಾನ್|೩೯|

Adhikarana ketakimUlAditailam lashunAditailam (39) · Śloka 39

ಕೇತಕಿಮೂಲಬಲಾತಿಬಲಾನಾಂ ಯದ್ಬಹಲೇನ ರಸೇನ ವಿಪಕ್ವಮ್| ತೈಲಮನಲ್ಪತುಷೋದಕಯುಕ್ತಂ ಮಾರುತಮಸ್ಥಿಗತಂ ತದಪೋಹೇತ್| ತುಲಾಂ ಲಶುನಕನ್ದಸ್ಯ ತುಲಾರ್ಧಂ ಜಾಙ್ಗಲಾತ್ ಪಲಾತ್| ದಶಮೂಲಾಚ್ಚ ವಿಪಚೇದ್ಭಾಗಾನ್ ಪಞ್ಚಪಲಾನ್ ಪೃಥಕ್| ತೋಯಾರ್ಮಣೇನ ಪಾದಸ್ಥೇ ಸಮಂ ತೈಲಂ ಪಯೋ ದಧಿ| ತತ್ರ ದದ್ಯಾತ್ಪಲಾಂಶಾಂಶ್ಚ ರಾಸ್ನಾಮಧುಕಜೀವಕಾನ್| ಮಿಸಿಸ್ಥಿರಾಮಹಾಮೇದಾಚಪಲಾತಿವಿಷಾಬಲಾಃ| ಕಾಕೋಲೀಪೌಷ್ಕರಂ ಮೂಲಮಶ್ವಗನ್ಧಾ ಚ ಸಾಧಿತಮ್| ತತ್ಪರಂ ವಾತರೋಗಘ್ನಂ ಗುಲ್ಮಾನಾಹಾರ್ತಿಶೂಲನುತ್| ಭಗ್ನಜರ್ಜರಿತಾಙ್ಗಾನಾಂ ಪಥ್ಯಮಗ್ನೇಶ್ಚ ದೀಪನಮ್|೩೯|

Adhikarana prasAriNItailam (39) · Śloka 39

ಸಮೂಲಜಾಲಾಂ ವಿಪಚೇತ್ ಪ್ರಸಾರಿಣೀಂ ತುಲೋನ್ಮಿತಾಂ ಪಾದಧೃತೇ ಘಟೇಽಮ್ಭಸಃ| ಪೃಥಕ್ಸತೈಲಂ ದಧಿ ತತ್ಸಮಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್ ಸಮಂ ಚ ತಾಭ್ಯಾಂ ವಿಜಯಾಂ ತತಃ ಪಿಬೇತ್| ಪ್ರಸಾರಿಣೀಜೀವಕಸಿನ್ಧುಜನ್ಮ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಾಸ್ನಾಗ್ನಿಕಯಾವಶೂಕೈಃ| ಸಗ್ರನ್ಥಿಕಾಖ್ಯೈರ್ದ್ವಿಪಲೈಃ ಸುಪಿಷ್ಟೈಃ ಭಲ್ಲಾತಕಾನಾಂ ದಶಕೈಸ್ತ್ರಿಭಿಶ್ಚ| ಶುಣ್ಠೀಪಲತ್ರಯಯುತೈರ್ವಿನಿಹನ್ತಿ ಪಾನ ನಸ್ಯಾದಿಭಿಸ್ತದಖಿಲಾನ್ ಮರುತೋ ವಿಕಾರಾನ್| ಕುಷ್ಠಪ್ರಮೇಹಹತನಾಮಮನೋವಿಕಾರ ಶ್ವಾಸಾಸ್ಥಿಭಙ್ಗಜಠರಕ್ರಿಮಿಬೀಜದೋಷಾನ್||೩೯||

Adhikarana bhejasammataM sahacaratailam (40) · Śloka 40

ಪಚೇತ್ ಸಹಾಚರತುಲಾಂ ಜಲದ್ರೋಣಚತುಷ್ಟಯೇ| ದ್ರೋಣಶೇಶೇ ಸಮಕ್ಷೀರೇ ತತ್ರ ತೈಲಾಢಕಂ ಪಚೇತ್| ಸಹಾಚರಸ್ಯ ಮೂಲಾನಾಂ ಕಲ್ಕಿತೈರ್ದಶಭಿಃ ಪಲೈಃ| ಅಥವ ನಲಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಿಸ್ಥಿರಾಕುಷ್ಠಸುರಾಹ್ವಯಾತ್| ಸೈಲಾನಲದಶೈಲೇಯಶತಹ್ವಾರಕ್ತಚನ್ದನಾತ್| ಸಿದ್ಧೇಽಸ್ಮಿನ್ ಶರ್ಕರಾಚೂರ್ಣಾದಷ್ಠಾದಶಪಲಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಭೇಲಸ್ಯ ಸಮ್ಮತಂ ತೈಲಂ ತತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರಾನನಿಲಾಮಯಾನ್| ವಾತಕುಣ್ಡಲಿಕೋನ್ಮಾದಭೂತಾಪಸ್ಮಾರವರ್ಧ್ಮ ಚ| ಗುಲ್ಮಹೃದ್ರೋಗಗದುರ್ನಾಮಯೋನಿರೋಗಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್||೪೦||

Adhikarana shvadaMShTrakakaShAyaH (41) · Śloka 41

ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಕಕಷಾಯಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥೌ ದ್ವೌ ಪಯಸಾ ಸಮೌ| ಷಟ್ಪಲಂ ಶೃಙ್ಗಿವೇರಸ್ಯ ಗುಡಸ್ಯ ಚ ಪಲಾಷ್ಟಕಮ್| ತೈಲಪ್ರಸ್ಥಂ ವಿಪಕ್ವಂ ತದ್ದದ್ಯಾತ್ ಸರ್ವಾನಿಲಾರ್ತಿಷು||೪೧||

Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42

ಬಲಾಶತಂ ಛಿನ್ನರುಹಾಪಾದಂ ರಾಸ್ನಾಷ್ಟಭಾಗಿಕಮ್| ಜಲಾಢಕಶತೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ಶತಭಾಗಸ್ಥಿತೇ ರಸೇ| ದಧಿಮಸ್ತ್ವಿಕ್ಷುನಿರ್ಯಾಸಶುಕ್ತೈಸ್ತೈಲಾಢಕಂ ಸಮೈಃ| ಪಚೇತ್ಸಜಪಯೋರ್ಧಾಂಶಂ ಕಲ್ಕೈರೇಭಿಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ| ಶಠೀಸರಲದಾರ್ವೇಲಾಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಗರುಚನ್ದನೈಃ| ಪದ್ಮಕಾತಿಬಲಾಮುಸ್ತಾಸೂಪ್ಯಪರ್ಣಿಹರೇಣುಭಿಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸುರಸವ್ಯಾಘ್ರನಖರ್ಷಭಕಜೀವಕೈಃ| ಪಲಾಶರಸಕಸ್ತೂರೀನಲಿಕಾಜಾತಿಕೋಷಕೈಃ| ಸ್ಪೃಕ್ಕಾಕುಙ್ಕುಮಶೈಲೇಯಜಾತೀಕಟುಫಲಾಮ್ಬುಭಿಃ| ತ್ವಕ್ಕುನ್ದುರುಷ್ಕಕರ್ಪೂರತುರುಷ್ಕಶ್ರೀನಿವಾಸಕೈಃ| ಲವಙ್ಗನಖತಕ್ಕೋಲಕುಷ್ಠಮಾಂಸೀಪ್ರಿಯಙ್ಗುಭಿಃ| ಸ್ಥೌಣೇಯತಗರಧ್ಯಾಮವಚಾಮದನಕಧವೈಃ| ಸನಾಗಕೇಸರೈಃ ಸಿದ್ಧೇ ದರ್ದ್ಯಾಚ್ಚಾತ್ರಾವತಾರಿತೇ| ಪನ್ನಕಲ್ಕಂ ತತಃ ಪೂತಂ ವಿಧಿನಾ ತತ್ಪ್ರಯೋಜಿತಮ್| ಶ್ವಾಸಂ ಕಾಸಂ ಜ್ವರಂ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಛರ್ದಿಂ ತೃಷ್ಣಾಂ ಕ್ಷತಂ ಕ್ಷಯಮ್| ಪ್ಲೀಹಶೋಷಾಪಸ್ಮಾರಮಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಚ ಪ್ರಣಾಶಯೇತ್| ಬಲಾತೈಲಮಿದಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ವಾತವ್ಯಾಧಿವಿನಾಶನಮ್||೪೨||

Adhikarana amRutAhvaM tailam (43) · Śloka 43

ಅಮೃತಾಯಾಸ್ತುಲಾಃ ಪಞ್ಚ ಪಚೇತ್ತೋಯವಹದ್ವಯೇ| ಪಾದಶೇಷೇ ಸಮಕ್ಷೀರಂ ತೈಲಸ್ಯ ದ್ವ್ಯಾಢಕಂ ಪಚೇತ್| ಏಲಾಮಾಂಸೀನತೋಶೀರಸಾರಿವಾಕುಷ್ಠಚನ್ದನೈಃ| ಶತಪುಷ್ಪಾಬಲಾಮೇದಾಮಹಾಮೇದರ್ಧಿಜೀವಕೈಃ| ಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಶ್ರಾವಣ್ಯತಿಬಲಾನಖೈಃ| ಮಹಾಶ್ರಾವಣಿಜೀವನ್ತೀವಿದಾರೀಕಪಿಕಚ್ಛುಭಿಃ| ಶತಾವರೀತಾಮಲಕೀಕರ್ಕಟಹ್ವಾಹರೇಣುಭಿಃ| ವಚಾಗೋಕ್ಷುರಕೈರಣ್ಡರಾಸ್ನಾಕಾಲಾಸಹಾಚರೈಃ| ವೀರಾಮಹೈಲರ್ಷಭಕತ್ರಿದಶಾಹ್ವೈಶ್ಚ ಕಾರ್ಷಿಕೈಃ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಯಾಸ್ತ್ರಿಕರ್ಷೇಣ ಮಧುಕಾಷ್ಟಪಲೇನ ಚ| ಕಲ್ಕೈಸ್ತತ್ಕ್ಷೀಣವೀರ್ಯಾಗ್ನಿಬಲಸಮ್ಮೂಢಚೇತಸಃ| ಉನ್ಮಾದಾರತ್ಯಪಸ್ಮಾರೈರಾರ್ತಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಕೃತಿಂ ನಯೇತ್| ವಾತವ್ಯಾಧಿಹರಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತೈಲಾಗ್ರ್ಯಮಮೃತಾಹವಮ್||೪೩||

Adhikarana rAsnAditailAni (44) · Śloka 44

ರಾಸ್ನಾಸಹಸ್ರನಿರ್ಯೂಹೇ ತೈಲದ್ರೋಣಂ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಗನ್ಧೈರ್ಹೈಮವತೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರೇಲಾದ್ಯೈರಶ್ಚಾನಿಲಾರ್ತಿನುತ್| ಏಷ ಕಲ್ಪೋಽಶ್ವಗನ್ಧಾಯಾ ಬಲಾತಿಬಲಯೋರಪಿ||೪೪||

Adhikarana tailAntarANi (45) · Śloka 45

ಕ್ವಾಥಕಲ್ಕಪಯೋರ್ಭಿರ್ವಾ ಬಲಾದೀನಾಂ ಪೃಥಕ್ಪಚೇತ್| ಯವಕೋಲಕುಲತ್ಥಾನಾಂ ಮತ್ಸ್ಯಾನಾಂ ಶಿಗ್ರುಬಿಲ್ವಯೋಃ| ರಸೇನ ಮೂಲಕಾನಾಂ ಚ ತೈಲಂ ದಧಿಪಯೋನ್ವಿತಮ್| ಸಾಧಯೇತ್ತತ್ ಪರಂ ಸರ್ವಪವನವ್ಯಾಧಿಭೇಷಜಮ್| ಯಚ್ಚ ಶೀತಜ್ವರೇ ತೈಲಮಗುರ್ವಾದ್ಯಮುದಾಹೃತಮ್| ಸಹಸ್ರಶತಶಃ ಪಕ್ತ್ವಾ ಸಿದ್ಧಂ ವಾತಾಮಯಾಪಹಮ್||೪೫||

Adhikarana phalatrikAdimahAsnehaH (46) · Śloka 46

ಫಲತ್ರಿಕಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಂ ಸ್ಯಾತ್ಕುಲತ್ಥಂ ಕುಡವದ್ವಯಮ್| ಕೃಷ್ಣಗನ್ಧಾತ್ವಗಾಢಕ್ಯೋಃ ಪೃಥಕ್ಪಞ್ಚಪಲಾನಿ ತು| ರಾಸ್ನಾಚಿತ್ರಕಯೋರ್ದ್ವೇ ದ್ವೇ ದಶಮೂಲಾತ್ ಪಲಂ ಪಲಮ್| ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್ ಪಾದಶೇಷೇ ಪ್ರಸ್ಥೋನ್ಮಿತಂ ಪೃಥಕ್| ಸುರಾರನಾಲದಧ್ಯಮ್ಲಸೌವೀರಕತುಷೋದಕಮ್| ಕೋಲದಾಡಿಮವೃಕ್ಷಾಮ್ಲರಸಂ ಕ್ಷೀರಂ ವಸಾಂ ನವಾಮ್| ಮಜ್ಜಾನಂ ತೈಲಮಾಜ್ಯಂ ಚ ಜೀವನೀಯಪಲಾನಿ ಷಟ್| ಕಲ್ಕಮೇಕತ್ರ ತತ್ಸಿದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶುದ್ಧಾನಿಲಾಮಯೇ| ಸಿರಾಪರ್ವಾಸ್ಥಿಗೇ ವಾತೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗೈಕಾಙ್ಗರೋಗಿಷು| ವೇಪನಾಕ್ಷೇಪಶೂಲೇಷು ತಮಭ್ಯಙ್ಗಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್||೪೬||

Adhikarana AnUpajAdyasthisiddhaM tailam (47) · Śloka 47

ಆನೂಪಜಾಙ್ಗಲೋತ್ಥಾನಾಮಸ್ಥೀನಿ ವಿಪಚೇಜ್ಜಲೇ| ತತ್ಸ್ನೇಹಂ ದಶಮೂಲಸ್ಯ ಕಶಾಯೇಣ ಪುನಃ ಪಚೇತ್| ಜೀವಕರ್ಷಭಕಾಸ್ಫೋತವಿದಾರೀಕಪಿಕಚ್ಛುಭಿಃ| ವಾತಘ್ನೈರ್ದೀಪನೀಯೈಶ್ಚ ಕಲ್ಕೈರ್ದ್ವಿಕ್ಷೀರಭಾಗಿಕೈಃ| ಸಿರಾಪರ್ವಾಸ್ಥಿಕೋಷ್ಠಸ್ಥಂ ಪಾನಾದ್ಯೈರ್ಹನ್ತಿ ತಚ್ಚಲಮ್| ಕ್ಷೀಣೌಜೋಮಜ್ಜಶುಕ್ರಾಣಾಮೇತತ್ ಸ್ಯಾದಮೃತೋಪಮಮ್||೪೭||

Adhikarana snehapAnaprashaMsA (48) · Śloka 48

ಪಾನೇ ನಸ್ಯೇಽನ್ವಾಸನೇಽಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಚ ಸ್ನೇಹಾಃ ಕಾಲೇ ಸಮ್ಯಗೇತೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಾಃ| ದುಷ್ಟಾನ್ ವಾತಾನಾಶು ಶಾನ್ತಿಂ ನಯೇಯು ರ್ವನ್ಧ್ಯಾ ನಾರೀ ಪುತ್ರಭಾಜಶ್ಚ ಕುರ್ಯುಃ||೪೮||

Adhikarana bastikAlanirdeshaH (49-50) · Śloka 50

ಸ್ನೇಹಸ್ವೇದೈರ್ದುತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಯದಾ ಪಕ್ವಾಶಯೇ ಸ್ಥಿತಃ| ಪಿತ್ತಂ ವಾ ದರ್ಶಯದ್ರೂಪಂ ಬಸ್ತಿಭಿಸ್ತಂ ವಿನಿರ್ಜಯೇತ್||೪೯|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವ ಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ವಾತ ವ್ಯಾಧಿಚಿಕಿತ್ಸಿತನ್ನಾಮ ತ್ರಯೋವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೫೦||