5. siddhabastikalpaḥ

Adhikarana atha siddhabastikalpo nAma pa~jcamo~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ ஸித்தபஸ்திகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராऽऽத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana siddhabastisvarUpam (2) · Śloka 2

ஸித்தபஸ்தீந் ப்ரயுஞ்ஜீத ஸர்வதா ஸர்வதேஹிநாம்| நிர்வ்யாபதோ பஹுபலாந் பலபுஷ்டிகராந் ஸுகாந்||௨||

Adhikarana mAdhutailiko bastiH (3) · Śloka 3

மதுதைலே ஸமே கர்ஷஃ ஸைந்தவாத் த்விபிசுர்மிஸஃ| ஏரண்டமூலக்வாதேந நிரூஹோ மாதுதைலிகஃ| ரஸாயநஂ ப்ரமேஹாऽர்ஶஃ கமிகுல்மாऽந்த்ரவத்திநுத்| ஸயஷ்டிமதுகஶ்சைஷ சக்ஷுஷ்யோ ரக்தபித்தஜித்||௩||

Adhikarana yApanAkhyo bastI (4) · Śloka 4

யாபநோ கநகல்கேந மதுதைலரஸாஜ்யவாந்| பாயுஜாநூரூபஷணபஸ்திமேஹநஶூலஜித்| ப்ரஸதாஂஶைர்கதக்ஷௌத்ரவஸா தைலைஃ ப்ரகல்பயேத்| யாபநஂ ஸைந்தவார்தாக்ஷஹபுஷாऽர்தபலாந்விதம்||௪||

Adhikarana yuktarathAkhyo bastiH (5) · Śloka 5

ஏரண்டமூலநிஷ்க்வாதோ மதுதைலஂ ஸஸைந்தவம்| ஏஷ யுக்தரதோ பஸ்திஃ ஸவசாபிப்பலீபலஃ||௫||

Adhikarana doShaharaH bastiH (6) · Śloka 6

ஸக்வாதோ மதுஷட்க்ரந்தா ஶதாஹ்வா ஹிங்குஸைந்தவஃ| ஸுரதாரு ச ராஸ்நா ச பஸ்திர்தோஷஹரஃ ஶிவஃ||௬||

Adhikarana siddhabastiH (7) · Śloka 7

பஞ்சமூலஸ்ய நிஷ்க்வாதஸ்தைலஂ மாகதிகா மது| ஸஸைந்தவஃ ஸமதுகஃ ஸித்தபஸ்திரிதி ஸ்மதஃ||௭||

Adhikarana kaphavyAdhyAdiharo bastiH (8) · Śloka 8

த்விபஞ்சமூலத்ரிபலாபலபில்வாநி பாசயேத்| கோமூத்ரே தேந பிஷ்டைஶ்ச பாடாதோயதவத்ஸகைஃ| ஸபலைஃ க்ஷௌத்ரதைலாப்யாஂ க்ஷாரேண லவணேந ச| யுக்தோ பஸ்திஃ கபவ்யாதிபாண்டுரோகவிஷூசிஷு| ஶுக்ராऽநிலவிபந்தேஷு பஸ்த்யாடோபே ச பூஜிதஃ||௮||

Adhikarana shreShTho yApano bastiH (9) · Śloka 9

முஸ்தாபாடாऽமதைரண்டபலாராஸ்நாபுநர்நவம்| மஞ்ஜிஷ்டாऽऽரக்வதோஶீரத்ராயமாணாऽக்ஷரோஹிணீஃ| கநீயஃ பஞ்சமூலஞ்ச பாலிகஂ மதநாऽஷ்டகம்| ஜலாடகே பசேத்தச்ச பாதஶேஷஂ பரிஸ்ருதம்| க்ஷீரத்விப்ரஸ்தஸஂயுக்தஂ க்ஷீரஶேஷஂ புநஃ பசேத்| ஸபாதஜாங்கலரஸஃ ஸஸர்பிர்மதுஸைந்தவஃ| பிஷ்டைர்யஷ்டீமிஸிஶ்யாமாகலிங்ககரஸாஞ்ஜநைஃ| பஸ்திஃ ஸுகோஷ்ணோ மாஂஸாக்நிபலஶுக்ரவிவர்த்தநஃ| வாதாऽஸங்மோஹமேஹாऽர்ஶோகுல்மவிண்மூத்ரஸஂக்ரஹம்| விஷமஜ்வரவீஸர்பவர்த்மாऽऽத்மாநப்ரவாஹிகாஃ| வங்க்ஷணோரூகடீகுக்ஷிமந்யாஶ்ரோத்ரஶிரோருஜஃ| ஹந்யாதஸக்தரோந்மாதஶோபகாஸாऽஶ்மகுண்டலாந்| சக்ஷுஷ்யஃ புத்ரதோ ராஜா யாபநாநாஂ ரஸாயநம்||௯||

Adhikarana sukumArAdInAM hito basti (10) · Śloka 10

பதக் பலாஂஶஂ விபசேத் பஞ்சமூலமகோக்ஷுரம்| க்ஷீராடகே சதுர்தஸ்தஂ பிஷ்டைர்யஷ்ட்யாதிபிர்யுதம்| க்ஷௌத்ரதைலாऽஜ்யஸிந்தூத்தயுக்தஂ பஸ்திஃ ஸுபூஜிதஃ| விஶேஷாத் பாலவத்தஸ்த்ரீஸுகுமாரஸுகாத்மநாம்| தத்வத் ஸஹாசரபலாஸாரிவாதர்பஸாதிதம்| க்ஷீரஂ பஸ்திஸ்தாऽபீரூ குடூசீபஹதீத்வயைஃ| ஸித்தஂ பயோ மாகதிகாயஷ்டீமதுககல்கவத்||௧௦||

Adhikarana vRuShyAH bastayaH vidhishca (11) · Śloka 11

பஞ்சமூலஂ பஹத்யாதி ப்ரதித்ரவ்யஂ பலோந்மிதம்| த்விபலஂ ஶாலிகோதூமயவமாஷஂ ஸயஷ்டிகம்| தைஃ ஸித்தஂ சாகலஂ க்ஷீரஂ குக்குடாண்டரஸஃ ஸிதா| ஸாऽऽஜ்யக்ஷௌத்ரத்விலவணஸ்தைர்பஸ்திஃ ஶுக்ரகத் பரம்| கல்போऽயஂ ஶிகிகோநர்தமத்ஸ்யாத்யண்டரஸேஷ்வபி| ரஸஃ குலீரமாஂஸஸ்ய சடகாऽண்டரஸாந்விதஃ| ஸஶர்கராகதமதுர்பஸ்த்ரிர்வஷ்யதமோ மதஃ| பஸ்தஸூகரஜைர்முஷ்கைஃ குலீரசடகாऽऽமிஷைஃ| ஸித்தஂ பயோபஸ்தஶுக்ரமுச்சடேக்ஷுரகஂ மது| தைர்கதாட்யோऽல்பலவணோ பஸ்திர்வஷ்யதமஃ பரம்| ஸித்தேந பயஸா போஜ்யமாத்மகுப்தோச்சடேக்ஷுரைஃ| அதோ தஶதஶாऽஹேந யஸ்து பஸ்தீந் நிஷேவதே| வாஜீவ புஷ்டஃ ஸ வஷோ கச்சதி ப்ரமதாஶதம்| ஏதே மாக்ஷிகஸஂயுக்தாஃ குர்வந்த்யதிVவஷஂ நரம்| நாऽதியோகஂ ந சாऽயோகஂ ஸ்தம்பிநஸ்தே ச குர்வதே||௧௧||

Adhikarana yApaneShvanuvAsanasyA~anA~a ~avashyakatA (12) · Śloka 12

நிரூஹா லேகநாஃ ப்ராயோ பஂஹணாஃ ஸ்நேஹபஸ்தயஃ| யாபநேஷூபயஂ தஸ்மாந்நேஷ்டஂ தேஷ்வநுவாஸநம்||௧௨||

Adhikarana yApanAnAM vyApatpratikArAshca (13) · Śloka 13

மதுத்வாந்ந நிவர்த்தந்தே யஸ்ய த்வேதே ப்ரயோஜிதாஃ| ஸமூத்ரைர்பஸ்திபிஸ்தீக்ஷ்ணைராऽऽஸ்தாப்யஃ க்ஷிப்ரமேவ ஸஃ| ஶோபऽக்நிநாஶபாண்டுத்வஶூலாऽர்ஶஃபரிகர்த்திகாஃ| ஸ்யுர்ஜ்வராஶ்சாऽதிஸாராஶ்ச யாபநாத்யர்தஸேவநாத்| அரிஷ்டக்ஷாரஶீத்வாத்யைஸ்தத்ரேஷ்டா தீபநீ க்ரியா| யுக்த்ய தஸ்மாந்நிஷேவேத யாபநாந்ந ப்ரஸங்கதஃ||௧௩||

Adhikarana yApaneShu niShparihAryatvam (14) · Śloka 14

மத்வல்பௌஷதஸஂயோகாத் பாதஹீநப்ரமாணதஃ| அல்பகாலோபயோகாச்ச தேஷு நிஷ்பரிஹாரதா| த்ரவ்யேஷு யாபநீயேஷு ஸித்தாந் ஸ்நேஹாந் பதக்பதக்| பஸ்தீந் ஸர்வேஷு வா யுஞ்ஜ்யாத் பரிஹாரவிவர்ஜிதாந்||௧௪||

Adhikarana putrado rasAyanashca bastiH (15) · Śloka 15

ஸஹாசராऽபீருபலாராஸ்நாகோக்ஷுரகாத் பதக்| துலாஂ ஜலத்ரோணஶதே பசேத் த்ரோணாऽவஶேஷிதே| பூதஶீதே விஸத்ராக்ஷாதவக்ஷீரீநிதிக்திகாஃ| மஹாஸஹாக்ஷுத்ரஸஹாயஷ்டீமதுமதூலிகாஃ| ஜீவகர்ஷபகோதீச்யமணாலோத்பலசந்தநம்| கர்ஜூரதாலமஜ்ஜாத்மகுப்தாதாமலகீகணாஃ| படோலமேதாத்வக்பத்ரஶீதபாக்யோதநாஹ்வயாஃ| கல்கீகத்ய க்ஷிபேத்தஸ்மிந் பதக்ச ப்ரஸ்தஸம்மிதம்| ரஸஂ வராஹமஹிஷபஸ்தமுஷ்கோத்பவஂ ததா| ஶிகிகுக்குடஹஂஸாண்டஸம்பவஂ தைலஸர்பிஷீ| தாத்ரீபிதாரீஸ்வரஸஂ கவ்யக்ஷீராऽऽடகத்வயம்| ப்ரஹ்மபேரீமதங்காதிநிநாதைஃ ஸாதிதஂ ச தத்| ஸிதச்சத்ரகதச்சாயஂ ஸிதவஸ்த்ராவகுண்டிதம்| ஆரோபிதஂ கஜஸ்கந்தே பூஜயித்வா வஷத்வஜம்| கத்வா ஸ்வஸ்த்யயநஂ தத்யாத்ஸ்நேஹபஸ்திமயந்த்ரணம்| ப்ராப்தஸ்தேநாऽதிவஷதாஂ ஶ்ரமயேத்வநிதாஶதம்| நிர்வலீபலிதஃ காந்தஶ்சிரஞ்ஜீவீ பவேத்ஸ ச| நஷ்டஶுக்ரக்ஷதக்ஷீணவிஷமஜ்வரிணாஂ ஹிதஃ| வ்யாபந்நார்த்தவஶுக்ராணாஂ புத்ரதாதா ரஸாயநம்||௧௫||

Adhikarana atideshenA~anuktanirdeshaH (16) · Śloka 16

ஏவஂ ச பஸ்தயோऽந்யேऽபி கல்ப்யாஃ பாக்யாஶ்ச நைகஶஃ| ஶதஂ வாராந் ஸஹஸ்ரஂ வா பாசயேத் ஸம்பவே ஸதி||௧௬||

Adhikarana saparihArAH snehabastayaH vAtaghnAH snehabastayaH| (17) · Śloka 17

தோஷக்நாஃ ஸபரீஹாரா வக்ஷ்யந்தே ஸ்நேஹபஸ்தயஃ| தஶமூலஂ பலாஂ ராஸ்நாமஶ்வகந்தாஂ புநர்நவாம்| குடூச்யைரண்டபூதீகபார்ங்ஹ்கீவஷகரோஹிஷம்| ஶதாவரீஂ ஸஹசரஂ காகநாஸாஂ பலாஂஶகம்| யவமாஷாதஸீகோலகுலத்தாந் ப்ரஸதோந்மிதாந்| வஹே விபாச்ய தோயஸ்ய த்ரோணஶேஷேண தேந ச| பசேத்தைலாடகஂ பேஷ்யைர்ஜீவநீயைஃ பலோந்மிதைஃ| அநுவாஸநமித்யேதத் ஸர்வவாதவிகாரநுத்| ஆநூபாநாஂ வஸா தத்வஜ்ஜீவநீயோபஸாதிதா| ஶதாஹ்வாயவபில்வாம்லைஸ்தைலஂ ஸித்தஂ ஸமீரணே| ஸைந்தவேநாऽக்நிவர்ணேந தப்தஂ சாऽநிலஜித்கதம்||௧௭||

Adhikarana bRuMhaNatvAdiguNamanuvAsanam (18) · Śloka 18

ஜீவந்தீஂ மதநஂ மேதாஂ ஶ்ராவணீஂ மதுகஂ பலாம்| ஶதாஹ்வர்ஷபகௌ கஷ்ணாஂ காகநாஸாஂ ஶதாவரீம்| ஸ்வகுப்தாஂ க்ஷீரகாகோலீஂ கர்கடாக்யாஂ ஶடீஂ வசாம்| பிஷ்ட்வா தைலஂ கதஂ க்ஷீரே ஸாதயேத சதுர்குணே| பஂஹணஂ வாதபித்தக்நஂ பலஶுக்ராக்நிவர்த்தநம்| ரஜஃஶுக்ராऽऽமயஹரஂ புத்ரீயஂ சாऽநுவாஸநம்||௧௮||

Adhikarana pittaghnamanuvAsanam (19) · Śloka 19

ஶிஶிரஸ்பர்ஶவீர்யைஶ்ச பிஷ்டைஃ க்ஷீரே சதுர்குணே| தைலபாதஂ கதஂ ஸித்தஂ பித்தக்நமநுவாஸநம்||௧௯||

Adhikarana kaphaghnAnyanuvAsanAni (20) · Śloka 20

ஸைந்தவஂ மதநஂ குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா நிசுலோ வசா| ஹ்நீபேரஂ மதுகஂ பார்ங்கீ தேவதாரு ஸகட்பலம்| நாகரஂ புஷ்கரஂ மேதா சவிகா சித்ரகஃ ஶடீ| விடங்காऽதிவிஷே ஶ்யாமா ஹரேணுர்நீலிநீ ஸ்திரா| பில்வாऽऽஜமோதசபலா தந்தீ ராஸ்நா ச தைஃ ஸமைஃ| ஸாத்யமேரண்டதைலஂ வா தைலஂ வா கபரோகநுத்| வர்த்மோதாவர்தகுல்மாऽர்ஶஃ ப்லீஹமேஹாऽऽத்யமாருதாந்| ஆநாஹமஶ்மரீஂ சாऽऽஶு ஹந்யாத் ததநுவாஸநம்| ஸாதிதஂ பஞ்சமூலேந தைலஂ பில்வாதிநாऽதவா| அந்வாஸநஂ ஶ்லேஷ்மஹரஂ த்ரவ்யைர்வா கபகாதிபிஃ| பலைரஷ்டகுணே சாऽம்லே ஸித்தமந்வாஸநஂ கபே||௨௦||

Adhikarana sakaPAdiShu nirUhaH (21) · Śloka 21

ஶூலாऽऽநாஹே து தத்யுக்தோ நிரூஹஃ படுமூத்ரவாந்||௨௧||

Adhikarana bastyupayogiPalAnAmadhikAravisheShaH (22) · Śloka 22

பச்சதிஸ்ம முநிமித்யத தீமா- நக்நிவேஶ இஹ கிந்து பலாநாம்| பஸ்திகர்மணி ஹிதஂ ஸததஂ ஸ்யா- த்தஂ புநர்வஸுரிதி ப்ரஶஶாஸ| இஹ குஷ்டஹிதா கராகரீ ஹிதமிக்ஷ்வாகுபலஂ ப்ரமேஹிணாம்| குடஜஸ்ய பலஂ ஹதாமயே ப்ரவரஂ கோஶபலஂ து பாண்டுஷு| உதரே கதவேதநஂ ஹிதஂ மதநஂ ஸர்வகதாऽவிரோதி ச| மதுரஂ ஸகஷாயதிக்தகஂ ததரூக்ஷஂ ஸகடூஷ்ணாபிச்சிலம்| கபபித்தஹதாऽऽஶுகாரி ய- ந்நிரபாயஂ பவநாऽநுலோமி ச| ப்ரவரஂ தததஃ பலாதிஷு ஸ்மதமாஸ்தாபநயோஜநாஸ்விதி||௨௨||

Adhikarana cikitsAyAM basteH prAdhAnyam (23) · Śloka 23

அத முநிவஷபே நிகத்ய வாக்யஂ ஸ்திதவதி விஜ்ஞபயாம்பபூவ பூயஃ| இதமதிகஹநஂ ஸஹாந்யஶிஷ்யை- ரவநிகதோऽஞ்ஜலிமக்ரதோ நிதாய| சித்ரகர்மகுணகத் குருணோக்தோ பஸ்திரூர்த்வமத சைதி ந நாபேஃ| ஶீக்ரமாபததி சாऽநு ஸ தேஹாத் ஸர்வதஃ கதமபோஹதி தோஷாந்| ஊசே குருஸ்திமிதமாருதவஶ்யமேதத் தேஹஸ்ய யத்பஹிருபாஶ்ரிதமந்தரே வா| துஷ்டஸ்ய தஸ்ய ஜநயந்நநுலோமதாஂ து பஸ்திர்ஹிநஸ்தி விஷமாநபி ரோகபூகாந்| ஶாகாகதாஃ கோஷ்டகதாஶ்ச ரோகா மர்மோர்த்வஸர்வாऽவயவாங்கஜாஶ்ச| யே ஸந்தி தேஷாஂ ந து கஶ்சிதந்யோ வாயோஃ பரஂ ஜந்மநி ஹேதுரஸ்தி| விட்ஶ்லேஷ்மபித்தாதிமலாசயாநாஂ விக்ஷேபஸஂஹாரகரோ ஹி வாயுஃ| தஸ்யாऽதிவத்தஸ்ய ஶமாய நாந்ய- த்பஸ்தேஃ ஸமஂ பேஷஜமஸ்தி யஸ்மாத்| ஶாம்யந்தி யத்நேந ஜிதேऽநிலே ச ததீரிதாஃ பித்தகபாதயோऽபி| தஸ்மாச்சிகித்ஸாऽர்தமிதி ப்ருவந்தி ஸர்வாஂ சிகித்ஸாமபி பஸ்திமேகே||௨௩||

Adhikarana prAdhanye yuktayaH (24) · Śloka 24

யச்ச பக்வாஶயஸ்தோऽபி தோஷாநாபாதமஸ்தகம்| வீர்யேண பஸ்திராதத்தே ஸ்வஸ்தோऽர்கோ பூரஸாநிவ| யத்தத்ரௌஷதவீர்யஂ ஹி ததபாநேந வாயுநா| பர்யாப்தமசிராதேவ ஸமாநஃ ப்ரதிபத்யதே| ஸமாநாதுத்தரஂ சைவஂ வ்யாநாத்யாஃ பவநாஃ க்ரமாத்| தே தப்தாஃ ப்ரகதிஂ யாதாஃ ஶரீராநுக்ரஹே ஸ்திதாஃ| ப்ரஸஹ்ய பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ யதாஸ்தாநஂ நிவேஶ்ய ச| ஸந்தர்பயந்தி பரிதஃ ஸ்வாந் ஸ்வாந் பூதகுணாஂஸ்தநௌ| வ்யாநஸ்திர்யகபாநோऽதஃ ப்ராணஶ்சோர்த்வஂ ப்ரகர்ஷதி| யதாஸ்வமேவ நாடீபிர்ஹாரிணீபரிவோதகம்| ஏவஂ வாதைஃ ஸிராபிஶ்ச வபுர்பஸ்திஃ ஸுயோஜிதஃ| வ்யாப்நுவத்ப்ரஸபஂ ஹந்தி ஸகச்சாநபி யக்ஷ்மணஃ||௨௪||

Adhikarana bastiguNasaMgrahaH (25-26) · Śloka 26

பஸ்திஸ்தஸ்மாத் ஸர்வகர்மப்ரதாநஂ ஸர்வாதங்காந் ஹந்தி நிஃஶேஷதஶ்ச| ஸ்ரோதாஂஸ்யந்தஃ ஶோதயித்வா ச குர்யா- தோஜஸ்தேஜஃ ஶுக்ரமேதாக்நிதீப்திம்||௨௫|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ கல்பஸ்தாநே ஸித்தபஸ்திகல்போநாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௨௬||