Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

9. mūtrāghātanidānam

Adhikarana atha mUtrAghAtanidAnaM nAma navamo~adhyAyaH | pratij~jA (1) · Śloka 1

അഥാതോ മൂത്രാഘാതനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||

View original

अथातो मूत्राघातनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरत्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrAghAtaprabhedAH (2) · Śloka 2

വിംശതിര്മൂത്രാഘാതാ ഭവന്തി| തദ്യഥാ വാതാപിത്തകഫസന്നി- പാതകൃച്ഛ്രാണി| വാതപിത്തശ്ലേഷ്മശുക്രാശ്മര്യ്യഃ| വാത- ബസ്ത്യഷ്ഠീലാകുണ്ഡലികാമൂത്രാതീതജഠരോത്സങ്ഗഗ്രന്ഥിശുക്ര- വിഡ്വിഘാതോഷ്ണവാതമൂത്രക്ഷയാവസാദാശ്ചേതി||൨||

View original

विंशतिर्मूत्राघाता भवन्ति| तद्यथा वातापित्तकफ़सन्नि- पातकृच्छ्राणि| वातपित्तश्लेष्मशुक्राश्मर्य्यः| वात- बस्त्यष्ठीलाकुण्डलिकामूत्रातीतजठरोत्सङ्गग्रन्थिशुक्र- विड्विघातोष्णवातमूत्रक्षयावसादाश्चेति||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtottarA mUtrAghAtAH (3) · Śloka 3

തത്ര വാതബസ്ത്യാദയോ നവ വാതോല്ബണാഃ||൩||

View original

तत्र वातबस्त्यादयो नव वातोल्बणाः||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtapittolbaNAvuShNavAtamUtrakShayau (4) · Śloka 4

തതോ ദ്വൌ വാതപിത്തോല്ബണൌ||൪||

View original

ततो द्वौ वातपित्तोल्बणौ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphapittolbaNo mUtrAvasAdaH (5) · Śloka 5

അന്ത്യഃ കഫപിത്തോല്ബണഃ||൫||

View original

अन्त्यः कफपित्तोल्बणः||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrarogA~adhiShThAnasya basteH rogajananaprakriyA (6) · Śloka 6

സര്വേഷാം പുനര്മൂത്രരോഗാണാമധിഷ്ഠിനം ബസ്തിഃ| സ മര്മസ്വഭിഹിതഃ പ്രാക്| സ ചാऽധോമുഖോऽപി മൂത്രവഹാസു നാഡീഷു സൂക്ഷ്മമുഖസഹസ്രനിഷ്യന്ദേന മൂത്രാഖ്യേനാവിരതം നവോ ഘട ഇവാപ്സു നിമഗ്നമുഖോऽപി പാര്ശ്വേഭ്യോऽമ്ഭസാ പൂര്യ്യതേ| തൈരേവ ച സ്ത്രോതോഭിര്വാതാദയോऽപി ദുഷ്ടാഃ പ്രവിശ്യ ബസ്തിം യഥാ- സ്വമാഘാതാന് പ്രമേഹാ~ംശ്ച ജനയന്തി||൬||

View original

सर्वेषां पुनर्मूत्ररोगाणामधिष्ठिनं बस्तिः| स मर्मस्वभिहितः प्राक्| स चाऽधोमुखोऽपि मूत्रवहासु नाडीषु सूक्ष्ममुख़सहस्रनिष्यन्देन मूत्राख़्येनाविरतं नवो ग़ट इवाप्सु निमग्नमुखोऽपि पार्श्वेभ्योऽम्भसा पूर्य्यते| तैरेव च स्त्रोतोभिर्वातादयोऽपि दुष्टाः प्रविश्य बस्तिं यथा- स्वमाघातान् प्रमेहा~ंश्च जनयन्ति||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrakRucchranidAnam, vAtajamUtrakRucchralakShaNam (7) · Śloka 7

തത്രാല്പശോ മുഹുര്മുഹുര്ബസ്തിമേഢ്രവംക്ഷണേഷു തീവ്രശൂലഃ കൃച്ഛ്രാ- ന്മൂത്രയതി വാതകൃച്ഛ്രേ||൭||

View original

तत्राल्पशो मुहुर्मुहुर्बस्तिमेढ्रवंक्षणेषु तीव्रशूलः कृच्छ्रा- न्मूत्रयति वातकृच्छ्रे||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajamUtrakRucchralakShaNam (8) · Śloka 8

സദാഹം സരുജം രക്തം പീതം കൃഷ്ണം വാ പിത്തകൃച്ഛ്രേ||൮||

View original

सदाहं सरुजं रक्तं पीतं कृष्णं वा पित्तकृच्छ्रे||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphamUtrakRucchralakShaNam (9) · Śloka 9

ബസ്തിമേഢ്രയോര്ഗൌരവം ശോഫോ മൂത്രം ച സപിച്ഛം മേഹതി കഫകൃച്ഛ്രേ||൯||

View original

बस्तिमेढ्रयोर्गौरवं शोफो मूत्रं च सपिच्छं मेहति कफकृच्छ्रे||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtajamUtrakRucchralakShaNam, tasya kRucchratamatva~jca (10) · Śloka 10

സര്വലക്ഷണം സന്നിപാതേന സന്നിപാതകൃച്ഛ്രേ| സ ച കൃച്ഛ്രതമഃ||൧൦||

View original

सर्वलक्षणं सन्निपातेन सन्निपातकृच्छ्रे| स च कृच्छ्रतमः||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ashmarInidAnam, ashmaryyAH nidAnasamprAptyAdi (11) · Śloka 11

യദാ തു വായുര്ബസ്തിമുഖമാവൃത്യ സപിത്തം സകഫം സശക്രം വാ മൂത്രം പരിശോഷയതി തദാ ക്രമേണ ഗോരിവ പിത്താദ്രോചനാ മണീകസ്യേവ സ്വഛാദപി ജലാത് പങ്കസ്തദ്വദശ്മര്യ്യഭിനിര്വര്ത്തതേ| സര്വാ ച സാ ശ്ലേഷ്മാശ്രയാ||൧൧||

View original

यदा तु वायुर्बस्तिमुखमावृत्य सपित्तं सकफ़ं सशक्रं वा मूत्रं परिशोषयति तदा क्रमेण गोरिव पित्ताद्रोचना मणीकस्येव स्वछादपि जलात् पङ्कस्तद्वदश्मर्य्यभिनिर्वर्त्तते| सर्वा च सा श्लेष्माश्रया||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ashmarIpUrvarUpam (12) · Śloka 12

അഥാऽസ്യാഃ പൂര്വരൂപാണി ജ്വരോ ബസ്ത്യാऽധ്മാനമരുചിര്മൂത്ര- കൃച്ഛ്രം ബസ്തിശിരോമുഷ്കശേഫസാം വേദനാ ബസ്തഗന്ധിത്വം മൂത്രസ്യേതി||൧൨||

View original

अथाऽस्याः पूर्वरूपाणि ज्वरो बस्त्याऽध्मानमरुचिर्मूत्र- कृच्छ्रं बस्तिशिरोमुष्कशेफ़सां वेदना बस्तगन्धित्वं मूत्रस्येति||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ashmarIsAmAnyalakShaNam (13) · Śloka 13

സാമാന്യലിങ്ഗാനി തു നാഭിബസ്തിസേവനീഷുമേഹതസ്തയാ മാര്ഗ- നിരോധനേ വേദനാ മൂത്രാധാരാസങ്ഗസ്തദ്വയാപായേ ച ഗോമേദക- പ്രകാശമനാവിലമസിക്തം സുസുഖം മൂത്രം വിസൃജതി| തത്സംക്ഷോ- ഭണാച്ച സരുധിരമ്| ധാവനലങ്ഘനാദിഭിശ്ചാസ്യ വിവിധാ വേദനാ ഭവന്തി| യഥൈവ ച പക്വാശയാത്സ്ത്രസ്തേന ശകൃതാ- ധിഷ്ഠിതേബസ്തൌ മൂത്രം ന പ്രവര്തേതേ തഥാऽശ്മര്യ്യാऽപി||൧൩||

View original

सामान्यलिङ्गानि तु नाभिबस्तिसेवनीषुमेहतस्तया मार्ग- निरोधने वेदना मूत्राधारासङ्गस्तद्वयापाये च गोमेदक- प्रकाशमनाविलमसिक्तं सुसुखं मूत्रं विसृजति| तत्संक्षो- भणाच्च सरुधिरम्| धावनलङ्घनादिभिश्चास्य विविधा वेदना भवन्ति| यथैव च पक्वाशयात्स्त्रस्तेन शकृता- धिष्ठितेबस्तौ मूत्रं न प्रवर्तेते तथाऽश्मर्य्याऽपि||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajA~ashmarIlakShaNam (14) · Śloka 14

തത്ര വായുനാ ബസ്തിസേവനീമേഹനേഷു തീവ്രവേദനാര്ദിതോദന്താന് ഖാദതി| നാഭിം പ്രപീഡയതി| മേഢ്രം മൃദ്നാതി| മുഹുര്മുഹുവേപഥു- മാന്കൃച്ഛ്രാത് സവാതം ശകൃദ് വിമുഞ്ചതി| വിശീര്ണധാരം ച മൂത്രയത്യശ്മരീ ചാസ്യ ശ്യാവാ പരുഷാ വിഷമാ കദമ്ബപുഷ്പവത് കണ്ടകാചിതാ ഭവതി||൧൪||

View original

तत्र वायुना बस्तिसेवनीमेहनेषु तीव्रवेदनार्दितोदन्तान् खादति| नाभिं प्रपीडयति| मेढ्रं मृद्नाति| मुहुर्मुहुवेपथु- मान्कृच्छ्रात् सवातं शकृद् विमुञ्चति| विशीर्णधारं च मूत्रयत्यश्मरी चास्य श्यावा परुषा विषमा कदम्बपुष्पवत् कण्टकाचिता भवति||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajAshmarIlakShaNam (15) · Śloka 15

പിത്തേന പച്യമാന ഇവ ദഹ്യതേ ബസ്തിഃ| അശ്മരീ ച രക്താ പീതാവഭാസാ കൃഷ്ണാ ഭല്ലാതകാസ്ഥിസംസ്ഥാനാ||൧൫||

View original

पित्तेन पच्यमान इव दह्यते बस्तिः| अश्मरी च रक्ता पीतावभासा कृष्णा भल्लातकास्थिसंस्थाना||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajAshmarIlakShaNam (16) · Śloka 16

ശ്ലേഷ്മണാ ഭിദ്യതേ നിസ്തുദ്യത ഇവ ഗുരുഃ ശീതശ്ച ബസ്തിരശ്മരീ ച ശ്വേതാ മഹതീ കുക്കുടാണ്ഡപ്രതിമാ മധുവര്ണാ വാ ഭവതി||൧൬||

View original

श्लेष्मणा भिद्यते निस्तुद्यत इव गुरुः शीतश्च बस्तिरश्मरी च श्वेता महती कुक्कुटाण्डप्रतिमा मधुवर्णा वा भवति||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ashmarINAM bAlasulabhatvaM, sukhasAdhyatva~jca (17) · Śloka 17

പ്രായേണൈതാസ്തിസ്ത്രോऽശ്മര്യ്യോ ബാലാനാം ജായന്തേ| തേഷാമേവ ചാऽല്പബസ്തിത്വാദല്പമാംസോപചയത്വാച്ച സുഖഗ്രഹണാഹരണാ ഭവന്തി||൧൭||

View original

प्रायेणैतास्तिस्त्रोऽश्मर्य्यो बालानां जायन्ते| तेषामेव चाऽल्पबस्तित्वादल्पमांसोपचयत्वाच्च सुखग्रहणाहरणा भवन्ति||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shukrAshmarInidAnAdi (18) · Śloka 18

മഹതാം തു ശുക്രാശ്മരീക്രനിമിത്താ ഭവതി| മൈഥുനവിഘാ- താച്ഛുക്രമുപസ്ഥിതമനിരസ്യമാനം വിമാര്ഗഗമനിലോ വിഗൃഹ്യ വൃഷണതോരന്തരേ സംഹരതി| സംഹൃത്യോപശോഷയതി| തതഃ ശുഷ്ക- മശ്മരീ ഭവതി| സാ ശുക്രമാര്ഗമാവൃണോതി| മുത്രകൃച്ഛ്രം ബസ്തിവേദനാം വൃഷണയോശ്ച ശ്വയഥുമാപാദയതി| ഉത്പന്നമാ- ത്രായ ച ശുക്രം നിരോതി| പ്രപീഡിതമാത്രേ ച തസ്മിന്നേവാവകാശേ വിലീയത ഇതി||൧൮||

View original

महतां तु शुक्राश्मरीक्रनिमित्ता भवति| मैथुनविघा- ताच्छुक्रमुपस्थितमनिरस्यमानं विमार्गगमनिलो विगृह्य वृषणतोरन्तरे संहरति| संहृत्योपशोषयति| ततः शुष्क- मश्मरी भवति| सा शुक्रमार्गमावृणोति| मुत्रकृच्छ्रं बस्तिवेदनां वृषणयोश्च श्वयथुमापादयति| उत्पन्नमा- त्राय च शुक्रं निरोति| प्रपीडितमात्रे च तस्मिन्नेवावकाशे विलीयत इति||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sharkarAnidAnam, sharkarAlakShaNam (19) · Śloka 19

അശ്മര്യ്യേവ തു വായുനാऽണുശോ വിഭിന്നാ ശര്കരേത്യുച്യതേ| അനുലോമേച മാരുതേ സാ സികതേവ മൂത്രേണ സഹ ച്യവതേ||൧൯||

View original

अश्मर्य्येव तु वायुनाऽणुशो विभिन्ना शर्करेत्युच्यते| अनुलोमेच मारुते सा सिकतेव मूत्रेण सह च्यवते||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtabastilakShaNam (20) · Śloka 20

വായുസ്തു നൂത്രവേഗരോധാദ്ബസ്തിമുഖമാവൃണോതി| തതോ മൂത്രസങ്ഗം വേദനാം കണ്ഡൂം ച കരോതി||൨൦||

View original

वायुस्तु नूत्रवेगरोधाद्बस्तिमुखमावृणोति| ततो मूत्रसङ्गं वेदनां कण्डूं च करोति||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana adhikavAyukopajanyavAtabastilakShaNam (21) · Śloka 21

കദാചിച്ച ബസ്തിം സ്വസ്ഥാനാത് പ്രച്യാവ്യ ഗര്ഭമിവോദ്വൃന്തം സ്ഥലം പരിപ്ലുതം ച കുരുതേ| തത്ര ശൂലസ്പന്ദനദാഹോദ്വേഷ്ടനാനി ബിന്ദുശശ്ച മൂത്രസ്ത്രാവണമ്| പീഡിതേ ച ബസ്തൌ ധാരായാ പ്രവൃത്തിഃ||൨൧||

View original

कदाचिच्च बस्तिं स्वस्थानात् प्रच्याव्य गर्भमिवोद्वृन्तं स्थलं परिप्लुतं च कुरुते| तत्र शूलस्पन्दनदाहोद्वेष्टनानि बिन्दुशश्च मूत्रस्त्रावणम्| पीडिते च बस्तौ धाराया प्रवृत्तिः||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtabastilakShaNam, vAtabasteH kRucchrasAdhyatvam (22) · Śloka 22

അയം ദ്വിവിധോऽപി വാതബസ്തിഃ കൃച്ഛ്രസാധ്യഃ| തയോരപി ദ്വിതീയോऽനിലപ്രബലഃ കൃച്ഛ്രസാധ്യതരഃ||൨൨||

View original

अयं द्विविधोऽपि वातबस्तिः कृच्छ्रसाध्यः| तयोरपि द्वितीयोऽनिलप्रबलः कृच्छ्रसाध्यतरः||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtAShThIlAnidAnAdi, vAtAShThIlAnidAnAdisamprAptirlakShaNa~jca (23) · Śloka 23

ബസ്തിവിണ്മാര്ഗാന്തരേ വായുര്ഘനോന്നതം തീവ്രരുജമചലമഷ്ഠീ- ലാഭം ഗ്രന്ഥിം കരോതി| തേനാऽനിലവിണ്മൂത്രസങ്ഗോ ഭവത്യാ- ऽऽധ്മാനഞ്ച| സാ വാതാഷ്ഠീലാ||൨൩||

View original

बस्तिविण्मार्गान्तरे वायुर्घनोन्नतं तीव्ररुजमचलमष्ठी- लाभं ग्रन्थिं करोति| तेनाऽनिलविण्मूत्रसङ्गो भवत्या- ऽऽध्मानञ्च| सा वाताष्ठीला||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtakuNDalikAnidAnam, vAtakuNDalikAnidAnAdi (24) · Śloka 24

വിഗുണോ വായുര്ബസ്തൌ കുണ്ഡലീഭൂതസ്തീവ്രശൂലസ്തമ്ഭഗൌരവാ- ന്വിതോ മൂത്രമാവിധ്യാऽല്പശോ വാ പ്രവര്ത്തയന് ഭ്രമതി| സാ വാതകുണ്ഡലികാ||൨൪||

View original

विगुणो वायुर्बस्तौ कुण्डलीभूतस्तीव्रशूलस्तम्भगौरवा- न्वितो मूत्रमाविध्याऽल्पशो वा प्रवर्त्तयन् भ्रमति| सा वातकुण्डलिका||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrAtItanidAnAdi (25) · Śloka 25

മൂത്രമതിവേലം വിധാര്യ്യവിമുച്യമാനം ന പ്രവര്ത്തതേ| വാഹമാനസ്യ തു കൃച്ഛ്രാദല്പം പ്രവര്ത്തതേ| തന്മൂത്രാതീതമ്||൨൫||

View original

मूत्रमतिवेलं विधार्य्यविमुच्यमानं न प्रवर्त्तते| वाहमानस्य तु कृच्छ्रादल्पं प्रवर्त्तते| तन्मूत्रातीतम्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrajaTharanidAnam, mUtrajaTharanidAnAdi (26) · Śloka 26

മൂത്രരോധപാനോ വായുര്നാഭേരധസ്താത് തീവ്രരുജാമാധ്മാനം മല- സങ്ഗഞ്ച കുര്വന്നുദരമഭിപൂരയേത്| തന്മൂത്രജഠരമ്||൨൬||

View original

मूत्ररोधपानो वायुर्नाभेरधस्तात् तीव्ररुजामाध्मानं मल- सङ्गञ्च कुर्वन्नुदरमभिपूरयेत्| तन्मूत्रजठरम्||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrotsa~gganidAnAdi (27) · Śloka 17

മാരുതേനാക്ഷിപ്തം ഛിദ്രവൈഗുണ്യേന വാ മൂത്രയതോ മൂത്രമല്പം ബസ്തൌ നാലേ മണൌ വാ സ്ഥിത്വാ തച്ഛേഷഗുരുമേഢ്രസ്യ സരുജമരുജം വാ ശനൈഃ സ്ത്രവേത്| സ മൂത്രോത്സങ്ഗഃ||൧൭||

View original

मारुतेनाक्षिप्तं छिद्रवैगुण्येन वा मूत्रयतो मूत्रमल्पं बस्तौ नाले मणौ वा स्थित्वा तच्छेषगुरुमेढ्रस्य सरुजमरुजं वा शनैः स्त्रवेत्| स मूत्रोत्सङ्गः||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mutragranthiH (28) · Śloka 28

ബസ്തിദ്വാരേऽല്പോ വൃത്തഃ ശീഘ്രസമ്ഭവോऽശ്മരീതുല്യലിങ്ഗോ മൂത്ര- ഗ്രന്ഥിഃ||൨൮||

View original

बस्तिद्वारेऽल्पो वृत्तः शीघ्रसम्भवोऽश्मरीतुल्यलिङ्गो मूत्र- ग्रन्थिः||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrashukranidAnAdi (29) · Śloka 29

മൂത്രിതസ്യ വ്യവായഗമനാദ്വാതോദ്ഭതം സ്വസ്ഥാനാച്ച്യുതം ശുക്രം മേഹതോ മൂത്രസ്യ പ്രാക്പശ്ചാദ്വാ ഭസ്മോദകസങ്കാശം പ്രവൃര്ത്തതേ| തന്മൂത്രശുക്രമ്||൨൯||

View original

मूत्रितस्य व्यवायगमनाद्वातोद्भतं स्वस्थानाच्च्युतं शुक्रं मेहतो मूत्रस्य प्राक्पश्चाद्वा भस्मोदकसङ्काशं प्रवृर्त्तते| तन्मूत्रशुक्रम्||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana viDvighAtanidAnAdi (30) · Śloka 30

വായുനാ പീഡിതം ശകൃന്മൂത്രസ്ത്രോതഃ പ്രപദ്യതേ| തതോ വിഡ്ഗന്ധി- വിട്സംസൃഷ്ടഞ്ച കൃച്ഛ്രാന്മൂത്രയതി| സ വിഡ്വിധാതഃ||൩൦||

View original

वायुना पीडितं शकृन्मूत्रस्त्रोतः प्रपद्यते| ततो विड्गन्धि- विट्संसृष्टञ्च कृच्छ्रान्मूत्रयति| स विड्विधातः||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana uShNavAtanidAnAdi (31) · Śloka 31

അത്യധ്വാ ऽऽ തപോഷ്ണഭോജനാദിഭിഃ പിത്തം പ്രവൃദ്ധമനിലേരിതം ബസ്തിമേഢ്രഗുദദാഹം കുര്വദ്ധരിതഹാരിദ്രരക്തം സരസ്തം വാ മൂത്രം കൃച്ഛ്രാത്പ്രവര്ത്തയേത്സ തൂഷ്ണവാതഃ||൩൧||

View original

अत्यध्वा ऽऽ तपोष्णभोजनादिभिः पित्तं प्रवृद्धमनिलेरितं बस्तिमेढ्रगुददाहं कुर्वद्धरितहारिद्ररक्तं सरस्तं वा मूत्रं कृच्छ्रात्प्रवर्त्तयेत्स तूष्णवातः||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrakShayanidAnAdi samprAptirlakShaNa~jca (32) · Śloka 32

വാതപിത്തം ബസ്തിമാശ്രിത്യ മൂത്രം സശൂലദാഹം ക്ഷപയതി| സ മൂത്രക്ഷയഃ||൩൨||

View original

वातपित्तं बस्तिमाश्रित्य मूत्रं सशूलदाहं क्षपयति| स मूत्रक्षयः||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mUtrAvasAdanidAnAdi (33) · Śloka 33

പിത്തം ശ്ലേഷ്മോഭയമപി വാ വാതേന ബസ്തൌ സംഹന്യതേ| തതോ മൂത്രം സദാഹം സരക്തം പീതം ശ്വേതം സാന്ദ്രം കൃച്ഛ്രപ്രവൃത്തിഃ ശുഷ്കം ച ശങ്കരോചനനാന്യതരചൂര്ണം വാ സര്വവര്ണയുക്തം വാ ഭവതി||൩൩||

View original

पित्तं श्लेष्मोभयमपि वा वातेन बस्तौ संहन्यते| ततो मूत्रं सदाहं सरक्तं पीतं श्वेतं सान्द्रं कृच्छ्रप्रवृत्तिः शुष्कं च शङ्करोचननान्यतरचूर्णं वा सर्ववर्णयुक्तं वा भवति||३३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana prakaraNopasaMhAraH prakaraNAntaraprastAvashca (34-9) · Śloka 9

ഇതി വിസ്തരതഃ പ്രോക്താ രോഗാ മൂത്രാപ്രവൃത്തിജാഃ| നിദാനലക്ഷണൈരൂര്ധ്വം വക്ഷ്യന്തേऽതിപ്രവൃത്തിജാഃ||൩൪|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം നിദാനസ്ഥാനേ നവമോധ്യായഃ||൯||

View original

इति विस्तरतः प्रोक्ता रोगा मूत्राप्रवृत्तिजाः| निदानलक्षणैरूर्ध्वं वक्ष्यन्तेऽतिप्रवृत्तिजाः||३४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां निदानस्थाने नवमोध्यायः||९||

🔊 Audio coming soon

9. mūtrāghātanidānam — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi