Adhikarana aShTA~ggasaMgraha-shArIrasthAne-caturtho~adhyAyaH atha garbhavyApannAma caturtho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
অথাতো গর্ভব্যাপদং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ||১||
अथातो गर्भव्यापदं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sashUle puShpadarshane cikitsAkramaH (2) · Śloka 2
স্ত্রী চেদাপন্নগর্ভা পরিহার্য্যাণ্যাসেবেত| ততশ্চ যস্যাঃ বস্তিপার্শ্বশ্রোণিযোনিমুখেষু শূলং পুষ্পদর্শনং চ স্যাত্ তাং মৃদুসুখশিশিরাস্তরণশযনস্থামীষদবনতশিরসং শীতপ্রদেহপরিষেকাদিভিরুপাচরেত্||২||
स्त्री चेदापन्नगर्भा परिहार्य्याण्यासेवेत| ततश्च यस्याः बस्तिपार्श्वश्रोणियोनिमुखेषु शूलं पुष्पदर्शनं च स्यात् तां मृदुसुखशिशिरास्तरणशयनस्थामीषदवनतशिरसं शीतप्रदेहपरिषेकादिभिरुपाचरेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAvisheShAH (3) · Śloka 3
তদ্যথা-সহস্রধৌতেন সর্পিষাঽধোনাভেঃ সর্বতঃ প্রদিহ্যাত্| মধুকসিদ্ধসর্পিষা সুশীতেন পিচুমাপ্লাব্য যোনিসমীপে স্থাপযেত্| গব্যেন পযসা মধুকাম্বুনা ন্যগ্রোধাদিকষাযেণ ব পরিষেচযেত্| পরিপীততত্স্বরসানি চ তৈলানি যোনৌ নিধাপযেত্| তচ্ছৃঙ্গসিদ্ধস্য বা ক্ষীরসর্পিষঃ পিচুম্||৩||
तद्यथा-सहस्रधौतेन सर्पिषाऽधोनाभेः सर्वतः प्रदिह्यात्| मधुकसिद्धसर्पिषा सुशीतेन पिचुमाप्लाव्य योनिसमीपे स्थापयेत्| गव्येन पयसा मधुकाम्बुना न्यग्रोधादिकषायेण व परिषेचयेत्| परिपीततत्स्वरसानि च तैलानि योनौ निधापयेत्| तच्छृङ्गसिद्धस्य वा क्षीरसर्पिषः पिचुम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH raktAtisrAve cikitsA (4) · Śloka 4
অতিস্রবতি তু রক্তে তত এব অক্ষমাত্রং প্রাশযেত্| কেব লাদেব বা ক্ষীরসর্পিষঃ| পদ্মোত্পলকুমুদকিঞ্জল্কং চ সমধুশর্করং লেহযেত্| ধাতকীগৈরিকিসর্জরসাঞ্জনচূর্ণং বা মধুনা| ন্যগ্রোধা দিত্বক্প্রবালকল্কং বা| শশৈণহরিণরুধিরং বা সক্ষৌদ্রং পাযযেত্| ঋদ্ধিবিদারীজীবন্তীর্বা পযসা| নীলোত্পল সিতাপক্বলোষ্ঠচন্দনাদি বা| তণ্ডুলাম্বুবাসারসান্য তরেণ| গন্ধপ্রিযঙ্গুসিতোত্পলশালূকোদুম্বরশলাটুন্য গ্রোধশৃঙ্গানি বাঽঽজেন পযসা| কশেরুকমৃণালকশৃঙ্গাটককাশ্মর্যপরুষকদ্রাক্ষাসারি বাপ্রপৌণ্ডরীকানন্তোত্পলকদম্ববীজক্বাথেন বা শর্ক রামধুমধুরেণ শালিচূর্ণম্| জীবনীযশৃতং বা ক্ষীরম্| বলাতিবলাশালিষষ্টিকেক্ষুমূলকাকোলীশৃতেন পযসা সমধুশর্করেণ রক্তশাল্যোদনং সুশীতং ভোজযেত্| শীত বীর্য্যজাঙ্গলরসেন বা| রক্তপিত্তক্রিযাশ্চ শোধনবর্জ্যাঃ প্রযুঞ্জীত| সৌম্যাশ্চ মনোঽনুকূলাঃ কথাঃ||৪||
अतिस्रवति तु रक्ते तत एव अक्षमात्रं प्राशयेत्| केव लादेव वा क्षीरसर्पिषः| पद्मोत्पलकुमुदकिञ्जल्कं च समधुशर्करं लेहयेत्| धातकीगैरिकिसर्जरसाञ्जनचूर्णं वा मधुना| न्यग्रोधा दित्वक्प्रवालकल्कं वा| शशैणहरिणरुधिरं वा सक्षौद्रं पाययेत्| ऋद्धिविदारीजीवन्तीर्वा पयसा| नीलोत्पल सितापक्वलोष्ठचन्दनादि वा| तण्डुलाम्बुवासारसान्य तरेण| गन्धप्रियङ्गुसितोत्पलशालूकोदुम्बरशलाटुन्य ग्रोधशृङ्गानि वाऽऽजेन पयसा| कशेरुकमृणालकशृङ्गाटककाश्मर्यपरुषकद्राक्षासारि वाप्रपौण्डरीकानन्तोत्पलकदम्बबीजक्वाथेन वा शर्क रामधुमधुरेण शालिचूर्णम्| जीवनीयशृतं वा क्षीरम्| बलातिबलाशालिषष्टिकेक्षुमूलकाकोलीशृतेन पयसा समधुशर्करेण रक्तशाल्योदनं सुशीतं भोजयेत्| शीत वीर्य्यजाङ्गलरसेन वा| रक्तपित्तक्रियाश्च शोधनवर्ज्याः प्रयुञ्जीत| सौम्याश्च मनोऽनुकूलाः कथाः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitasrAvaM vinA bastyAdi shUle cikitsA (5) · Śloka 5
অদৃষ্টশোণিতাং তু মধুকপযস্যাসুরদারুভিঃ সিদ্ধং পযঃ পাযযেত্| তাম্রবল্যশ্মন্তকশতাবরীপযস্যাভির্বা| বিদার্য্যাদিগণেন বা| শ্বদংষ্ট্রাস্বরসক্ষীরসিদ্ধং বা সর্পিঃ| পলাণ্ডুরসসিদ্ধং বা সক্ষৌদ্রম্||৫||
अदृष्टशोणितां तु मधुकपयस्यासुरदारुभिः सिद्धं पयः पाययेत्| ताम्रवल्यश्मन्तकशतावरीपयस्याभिर्वा| विदार्य्यादिगणेन वा| श्वदंष्ट्रास्वरसक्षीरसिद्धं वा सर्पिः| पलाण्डुरससिद्धं वा सक्षौद्रम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trimAsaM yAvadasrasrutau garbhasyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6
অসম্পূর্ণত্রিমাসাযাস্তু পুষ্পদর্শনে গর্ভঃ প্রাযো ন তিষ্ঠ ত্যসঞ্জাতসারত্বাত্||৬||
असम्पूर्णत्रिमासायास्तु पुष्पदर्शने गर्भः प्रायो न तिष्ठ त्यसञ्जातसारत्वात्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAnvaye puShpadarshane cikitsopakramaH (7) · Śloka 7
আমান্বযে চোর্ধ্বমপি বিরুদ্ধোপক্রমত্বাত্| তত্র রূক্ষশী তানি প্রযুঞ্জীত||৭||
आमान्वये चोर्ध्वमपि विरुद्धोपक्रमत्वात्| तत्र रूक्षशी तानि प्रयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra cikitsAvidhiH (8) · Śloka 8
তদ্যথা-প্রাগুপবাসং ততো দুরালভামৃতোশীরপর্পটক ঘনচন্দনাতিবিষাবলাকট্বঙ্গধান্যাকক্বাথপানম্| তৃণধান্যশালিষষ্টিকপেযামশনং চ মুদ্গাদিযূষৈঃ| জিতে ত্বামে স্নিগ্ধশীতানি পূর্ববত্||৮||
तद्यथा-प्रागुपवासं ततो दुरालभामृतोशीरपर्पटक घनचन्दनातिविषाबलाकट्वङ्गधान्याकक्वाथपानम्| तृणधान्यशालिषष्टिकपेयामशनं च मुद्गादियूषैः| जिते त्वामे स्निग्धशीतानि पूर्ववत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhapAte cikitsA (9) · Śloka 9
আমগর্ভে তু পতিতে মদ্যানামন্যতমং সামর্থ্যতঃ পাযযেত্| গর্ভকোষ্ঠবিশুদ্ধ্যর্থমর্তিবিস্মরণার্থঞ্চ| অমদ্যপাং পাচ নীযদ্রব্যোপহিতাভিঃ স্নেহলবণবর্জ্যাভিঃ সতিলাভি রুদ্দালকাদিযবাগূভিরুপাচরেদ্ যাবন্তো মাসাস্তাবন্ত্য হানীতি| ততঃ প্রীণনৈর্বলানুরক্ষিভিরস্নেহৈরাহারৈরাদোষধাতুক্লেদ শুদ্ধেঃ| আমগর্ভশেষেণ হি পুনঃ পুনরকুশলমনুষজ্যেত| তস্মাত্ তীক্ষ্ণৈরনবশেষযন্নুপাচরেত্| ততঃ পরং স্নেহপানৈ র্বস্তিভিরাহারৈশ্চ দীপনীযপাচনীযজীবনীযবৃংহণীয মধুরবাতহরৈরিতি||৯||
आमगर्भे तु पतिते मद्यानामन्यतमं सामर्थ्यतः पाययेत्| गर्भकोष्ठविशुद्ध्यर्थमर्तिविस्मरणार्थञ्च| अमद्यपां पाच नीयद्रव्योपहिताभिः स्नेहलवणवर्ज्याभिः सतिलाभि रुद्दालकादियवागूभिरुपाचरेद् यावन्तो मासास्तावन्त्य हानीति| ततः प्रीणनैर्बलानुरक्षिभिरस्नेहैराहारैरादोषधातुक्लेद शुद्धेः| आमगर्भशेषेण हि पुनः पुनरकुशलमनुषज्येत| तस्मात् तीक्ष्णैरनवशेषयन्नुपाचरेत्| ततः परं स्नेहपानै र्बस्तिभिराहारैश्च दीपनीयपाचनीयजीवनीयबृंहणीय मधुरवातहरैरिति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyopaviShTakopashuShkakasambhavahetuH (10) · Śloka 10
যস্যাঃ পুনর্মহতি জাতসারে গর্ভে বর্জ্যানামবর্জনাত্ পুষ্প দর্শনং স্যাদন্যদ্বা যোনিস্রবণম্| তস্যাস্তন্নিমিত্তং বাযুঃ প্রকুপিতঃ পিত্তশ্লেষ্মাণৌ পরিগৃহ্য গর্ভস্য রসবহাং নাডীং প্রতিপীড্যাবতিষ্ঠতে| ততো নাড্যাং দোষৈঃ কুল্যাযামিব বহনাদ্গর্ভো বৃদ্ধিমনাপ্নুবন্নুপবিশত্যুপশুষ্যতি বা||১০||
यस्याः पुनर्महति जातसारे गर्भे वर्ज्यानामवर्जनात् पुष्प दर्शनं स्यादन्यद्वा योनिस्रवणम्| तस्यास्तन्निमित्तं वायुः प्रकुपितः पित्तश्लेष्माणौ परिगृह्य गर्भस्य रसवहां नाडीं प्रतिपीड्यावतिष्ठते| ततो नाड्यां दोषैः कुल्यायामिव वहनाद्गर्भो वृद्धिमनाप्नुवन्नुपविशत्युपशुष्यति वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakagarbhalakShaNam (11) · Śloka 11
তত্র যস্যাঃ কাদাচিত্কার্ত্তবপরিস্রাবাবল্পৌ চ দৃশ্যেতে সততং চ গর্ভঃ প্রাপ্তাত্ পরিমাণাদপরিহীযমান এব স্ফুরতি| ন চ কুক্ষির্বিবর্ধতে, তমুপবিষ্টকমিত্যা চক্ষতে||১১||
तत्र यस्याः कादाचित्कार्त्तवपरिस्रावावल्पौ च दृश्येते सततं च गर्भः प्राप्तात् परिमाणादपरिहीयमान एव स्फुरति| न च कुक्षिर्विवर्धते, तमुपविष्टकमित्या चक्षते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upashuShkakagarbhalakShaNam (12) · Śloka 12
যদা তু প্রতিমাসমার্ত্তবং প্রত্যহং বা পরিস্রবণং নাত্যল্পং চ তথা পরিহীযমাণো গর্ভশ্চিরাত্ কিঞ্চিত্ স্পন্দতে| কুক্ষিশ্চ বৃদ্ধোঽপি পরিহীযতে| তদুপশুষ্ককং নাগোদরং চ||১২||
यदा तु प्रतिमासमार्त्तवं प्रत्यहं वा परिस्रवणं नात्यल्पं च तथा परिहीयमाणो गर्भश्चिरात् किञ्चित् स्पन्दते| कुक्षिश्च वृद्धोऽपि परिहीयते| तदुपशुष्ककं नागोदरं च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH prasavakAlanishcayaH (13) · Śloka 13
তৌ তু মাতুরাহারতেজসাঽল্পেনাপ্যায্যমানৌ যদা পুষ্টৌ স্যাতাং কেশদশনাদিযুক্তৌ| তদা বর্ষগণৈরপি প্রমদা প্রসূযেত এব||১৩||
तौ तु मातुराहारतेजसाऽल्पेनाप्याय्यमानौ यदा पुष्टौ स्यातां केशदशनादियुक्तौ| तदा वर्षगणैरपि प्रमदा प्रसूयेत एव||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (14) · Śloka 14
তত্র বাতেনোপবিষ্টকোপশুষ্ককযোর্বাযুঃ প্রতিহন্যতে| স শব্দং ফেনিলং বিচ্ছিন্নং শকৃদুপবেশ্যতে| মূত্রমুপরুধ্যতে| কটীপৃষ্ঠহৃদযেষু বেদনা| জৃম্ভা, নিদ্রানাশোঽভীক্ষ্ণং প্রতি শ্যাযঃ, শুষ্ককাসঃ, সাদঃ, ক্ষ্বেডেতে ইব কর্ণৌ, তুদ্যেতে ইব শঙ্খৌ| পিপীলিকাভিরিব সংসৃজ্যতে শরীরং পরি কৃন্তন্নিব বাযুর্ভ্রমতি কুক্ষৌ তম ইব প্রবেশ্যতে| দুঃখে নান্নস্য জরণম্| অহরহঃ পরিহানিঃ| স্ফুটিতবিবর্ণ পরুষত্বক্ত্বং চ ভবতি||১৪||
तत्र वातेनोपविष्टकोपशुष्ककयोर्वायुः प्रतिहन्यते| स शब्दं फेनिलं विच्छिन्नं शकृदुपवेश्यते| मूत्रमुपरुध्यते| कटीपृष्ठहृदयेषु वेदना| जृम्भा, निद्रानाशोऽभीक्ष्णं प्रति श्यायः, शुष्ककासः, सादः, क्ष्वेडेते इव कर्णौ, तुद्येते इव शङ्खौ| पिपीलिकाभिरिव संसृज्यते शरीरं परि कृन्तन्निव वायुर्भ्रमति कुक्षौ तम इव प्रवेश्यते| दुःखे नान्नस्य जरणम्| अहरहः परिहानिः| स्फुटितविवर्ण परुषत्वक्त्वं च भवति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodararyorlakShaNAni (15) · Śloka 15
পিত্তেন তাম্রহরিতমুপবেশ্যতে| ধূমকোঽম্লকশ্ছর্দিমূর্চ্ছা ক্ষিহৃদযদাহঃ| পীতরক্তগোমূত্রাভনেত্রমূত্রনখত্বক্ত্বং কা লী দুর্বলা নিত্যশূনা চ নারী ভবতি||১৫||
पित्तेन ताम्रहरितमुपवेश्यते| धूमकोऽम्लकश्छर्दिमूर्च्छा क्षिहृदयदाहः| पीतरक्तगोमूत्राभनेत्रमूत्रनखत्वक्त्वं का ली दुर्बला नित्यशूना च नारी भवति||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (16) · Śloka 16
শ্লেষ্মণা মধুরাস্যত্বমুত্ক্লেশঃ শ্লেষ্মোদ্বমনং ভক্তদ্বেষঃ শ্বেতহস্তপাদনেত্রতা কাসঃ শ্বাসশ্চ||১৬||
श्लेष्मणा मधुरास्यत्वमुत्क्लेशः श्लेष्मोद्वमनं भक्तद्वेषः श्वेतहस्तपादनेत्रता कासः श्वासश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH sAmAnyA cikitsA (17) · Śloka 17
তযোর্জীবনীযবৃংহণীযমধুরৌষসিদ্ধানাং সর্পিষামুপযোগঃ| তথা পযসাং রসানামামগর্ভাণাং চ গর্ভবৃদ্ধিকরঃ| তথা সম্ভোজনমেতৈরেব চ ঘৃতাদিভিঃ| সুভিক্ষাযা অভীক্ষ্ণং যানবাহনাপবর্জ্জনবৃংহণৈরুপপাদনম্||১৭||
तयोर्जीवनीयबृंहणीयमधुरौषसिद्धानां सर्पिषामुपयोगः| तथा पयसां रसानामामगर्भाणां च गर्भवृद्धिकरः| तथा सम्भोजनमेतैरेव च घृतादिभिः| सुभिक्षाया अभीक्ष्णं यानवाहनापवर्ज्जनबृंहणैरुपपादनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodara yoshcikitsA (18) · Śloka 18
অথ বিশেষেণ বাতে পূর্বমেব সৈন্ধবোপহিতং ক্ষীরবস্তিং দত্ত্বা শীতোদকস্নাতাং মৃদু শাল্যোদনং ভোজযেত্| ততো বিদার্য্যাদিগণসাধিতেন সর্পিষাঽনুবাসযেত্| নিবাতং চ সেবেত||১৮||
अथ विशेषेण वाते पूर्वमेव सैन्धवोपहितं क्षीरबस्तिं दत्त्वा शीतोदकस्नातां मृदु शाल्योदनं भोजयेत्| ततो विदार्य्यादिगणसाधितेन सर्पिषाऽनुवासयेत्| निवातं च सेवेत||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodarayoshcikitsA (19) · Śloka 19
পিত্তে মধুকবিদারীনির্য্যূহসিদ্ধং পযঃ পিবেত্| তিস্রঃ স্থূলকুক্কুটীর্নিস্তুষমাষাঢকং চ ক্ষীরোদকেনোলূখলে সংক্ষুদ্য তদ্রসেন সর্পিষা চ তিত্তিরিকপিঞ্জলান্যতররসং সাধযিত্বা পাযযেদুপবিষ্টকবিবর্ধনার্থমুপশুষ্ককবৃংহ ণার্থং চ| অজাসর্পিষা ক্ষীরেণ জীবনীযৈশ্চ সংস্কৃতাং যবাগূং পিবেত্| পযস্যা কাকোলীদ্বযসুনিষণ্ডককল্কেন পযসা চ সর্পির্বিপাচযেত্| তত্কাল্যং ক্ষীরানুপানমুপযুঞ্জীত| আম- গর্ভরসেন চাশ্নীযাত্| তানেব চ তত্র ভৃষ্টান্ ভক্ষযেত্| জলচরমাংসানি চ||১৯||
पित्ते मधुकविदारीनिर्य्यूहसिद्धं पयः पिबेत्| तिस्रः स्थूलकुक्कुटीर्निस्तुषमाषाढकं च क्षीरोदकेनोलूख़ले संक्षुद्य तद्रसेन सर्पिषा च तित्तिरिकपिञ्जलान्यतररसं साधयित्वा पाययेदुपविष्टकविवर्धनार्थमुपशुष्ककबृंह णार्थं च| अजासर्पिषा क्षीरेण जीवनीयैश्च संस्कृतां यवागूं पिबेत्| पयस्या काकोलीद्वयसुनिषण्डककल्केन पयसा च सर्पिर्विपाचयेत्| तत्काल्यं क्षीरानुपानमुपयुञ्जीत| आम- गर्भरसेन चाश्नीयात्| तानेव च तत्र भृष्टान् भक्षयेत्| जलचरमांसानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanA godarayoshcikitsA (20) · Śloka 20
কফে ত্বানূপৌদকপিশিতোপদংশামচ্ছসুরাং ত্রিরাত্রং পঞ্চরাত্রং সপ্তরাত্রং বা পিবেত্| তিলমুদ্গমাষলবণবিল্বপাত্রৈঃ| পঞ্চভির্ঘৃতপাত্রং সংযোজ্য স্বনুগুপ্তং নিধাপযেত্| ততঃ প্রাতঃ পিণ্ডং বিল্বমাত্রং শৃতশীতচ্ছাগদুগ্ধনুপানং বাঽশ্নীযাত্| অত্রৈব বা বদর চূর্ণপাত্রমপি নিদধ্যাত্||২০||
कफे त्वानूपौदकपिशितोपदंशामच्छसुरां त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वा पिबेत्| तिलमुद्गमाषलवणबिल्वपात्रैः| पञ्चभिर्घृतपात्रं संयोज्य स्वनुगुप्तं निधापयेत्| ततः प्रातः पिण्डं बिल्वमात्रं शृतशीतच्छागदुग्धनुपानं वाऽश्नीयात्| अत्रैव वा बदर चूर्णपात्रमपि निदध्यात्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasya sarvathA avRuddhau tatpAtanam (21) · Śloka 21
এবমবৃদ্ধৌ তীক্ষ্ণৈর্বিরেচযেদপরাপাতনীযৈশ্চ পাতযেত্||২১||
एवमवृद्धौ तीक्ष्णैर्विरेचयेदपरापातनीयैश्च पातयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhalakShaNam (22) · Śloka 22
যস্যাঃ পুনর্বাতোপসৃষ্টস্রোতসি লীনো গর্ভঃ প্রসুপ্তো ন স্পন্দতে তং লীনমিত্যাহুঃ||২২||
यस्याः पुनर्वातोपसृष्टस्रोतसि लीनो गर्भः प्रसुप्तो न स्पन्दते तं लीनमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhacikitsA (23) · Śloka 23
তত্র শ্যেনোত্ক্রোশগোমত্স্যগোধাশিখিকুক্কুটতিত্তিরীণা মন্যতমস্য রসেন ভূরিসর্পিষ্কেণ মাষযূষেণ বা ঘৃতা ঢ্যেন রক্তশাল্যোদনং ভোজযেত্| সক্তূন্ বা তিলমা ষবিল্বশলাটুযুক্তান্ পযস পাযযেত্ মেদ্যমাংসোপদংশং বা মার্দ্বীকম্| তৈলেন চাভীক্ষ্ণমুদরবঙ্ক্ষণোরুকটী পার্শ্বপৃষ্ঠান্যভ্যজ্যাত্| মুহুর্মুহুশ্চৈনাং হর্ষযেত্| পূর্বোক্তং চেক্ষেত||২৩||
तत्र श्येनोत्क्रोशगोमत्स्यगोधाशिखिकुक्कुटतित्तिरीणा मन्यतमस्य रसेन भूरिसर्पिष्केण माषयूषेण वा घृता ढ्येन रक्तशाल्योदनं भोजयेत्| सक्तून् वा तिलमा षबिल्वशलाटुयुक्तान् पयस पाययेत् मेद्यमांसोपदंशं वा मार्द्वीकम्| तैलेन चाभीक्ष्णमुदरवङ्क्षणोरुकटी पार्श्वपृष्ठान्यभ्यज्यात्| मुहुर्मुहुश्चैनां हर्षयेत्| पूर्वोक्तं चेक्षेत||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartacikitsA (24) · Śloka 24
যস্যাঃ পুনরুদাবর্তবিবন্ধঃ স্যাত্তাং বাতহরস্নিগ্ধান্ন পানৈরুপাচরেত্| অষ্টমে তু মাসে মধুকসিদ্ধেন তৈলেনানুবাসযেত্| তদসিদ্ধৌ বীরণশালিকুশকাশেক্ষুবালিকাবেতসপরিব্যাধমূলানাং ভূতীকানন্তাকাশ্মর্যপরূষকমধূকমধুকমৃদ্বীকানাং চ পযসাঽর্ধোদকেনোদ্গৃহ্য রসং তেন প্রিযালবিভীতকমজ্জ তিলকল্কযুক্তেনেষল্লবণোষ্ণেন নিরূহযেত্| বিগত বিবন্ধাং চ স্নাতাশিতাং সাযং তেনৈব তৈলেনানুবাসযেত্||২৪||
यस्याः पुनरुदावर्तविबन्धः स्यात्तां वातहरस्निग्धान्न पानैरुपाचरेत्| अष्टमे तु मासे मधुकसिद्धेन तैलेनानुवासयेत्| तदसिद्धौ वीरणशालिकुशकाशेक्षुबालिकावेतसपरिव्याधमूलानां भूतीकानन्ताकाश्मर्यपरूषकमधूकमधुकमृद्वीकानां च पयसाऽर्धोदकेनोद्गृह्य रसं तेन प्रियालबिभीतकमज्ज तिलकल्कयुक्तेनेषल्लवणोष्णेन निरूहयेत्| विगत विबन्धां च स्नाताशितां सायं तेनैव तैलेनानुवासयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartepekShAyAM vyApat (25) · Śloka 25
উদাবর্তো হি সমুপেক্ষিতঃ সহসা সগর্ভাং গর্ভিণীমতি পাতযেত্||২৫||
उदावर्तो हि समुपेक्षितः सहसा सगर्भां गर्भिणीमति पातयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhasrAvahetavaH (26) · Śloka 26
যস্যাঃ পুনরতিমাত্রদোষোপচযাদ্যথোক্তৈর্বা ব্যবা যাদিভিরন্যৈর্বা ব্যাধিভিঃ পূর্বোপচিতেন বা জনন্যপ ত্যযোঃ কর্মণা বন্ধনান্মুচ্যতে গর্ভঃ ফলমিব বৃন্তা ত্সমুক্তবন্ধনো গর্ভশয্যামতিক্রম্য কৃতপ্লীহান্ত্রবি বরৈরবস্রংসমানঃ কোষ্ঠসংক্ষোভমাপাদযতি| ততঃ কোষ্ঠ সংক্ষোভাদ্বাযুরপানো মূঢঃ কুক্ষিবস্তিপার্শ্বোদরযোনিশূলা নাহবিণ্মূত্রসঙ্গানাপাদ্য গর্ভং চ্যাবযতি তরুণং শোণিত ভাবেন| সোঽভিহিতঃ প্রাক্||২৬||
यस्याः पुनरतिमात्रदोषोपचयाद्यथोक्तैर्वा व्यवा यादिभिरन्यैर्वा व्याधिभिः पूर्वोपचितेन वा जनन्यप त्ययोः कर्मणा बन्धनान्मुच्यते गर्भः फलमिव वृन्ता त्समुक्तबन्धनो गर्भशय्यामतिक्रम्य कृतप्लीहान्त्रवि वरैरवस्रंसमानः कोष्ठसंक्षोभमापादयति| ततः कोष्ठ संक्षोभाद्वायुरपानो मूढः कुक्षिबस्तिपार्श्वोदरयोनिशूला नाहविण्मूत्रसङ्गानापाद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणित भावेन| सोऽभिहितः प्राक्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhAyA lakShaNam (27) · Śloka 27
বিবৃদ্ধে তু গর্ভে স্তব্ধং স্তিমিতং শীতমশ্মগর্ভমিবোদর মাভাতি| শূলমধিকমুপজাযতে| ন চ স্পন্দতে গর্ভো নাঽঽব্যঃ প্রাদুর্ভবন্তি| ন স্রবতি যোনিরক্ষিণী চাস্যাঃ স্রংস্যেতে| তথা ভৃশমরতিপরীতা ব্যথতেঽন্যথা চেষ্টতে তাম্যতি ভ্রাম্যতি রোদিত্যহর্নিশম্| ন স্বপিতি| পূত্যু চ্ছ্বাসা কৃচ্ছ্রাচ্ছ্বসিত্যতিকষ্টং প্রাণিতি| জক্ষিতী ত্যেবংবিধাং স্ত্রিযং মৃতগর্ভাং বিদ্যাত্||২৭||
विवृद्धे तु गर्भे स्तब्धं स्तिमितं शीतमश्मगर्भमिवोदर माभाति| शूलमधिकमुपजायते| न च स्पन्दते गर्भो नाऽऽव्यः प्रादुर्भवन्ति| न स्रवति योनिरक्षिणी चास्याः स्रंस्येते| तथा भृशमरतिपरीता व्यथतेऽन्यथा चेष्टते ताम्यति भ्राम्यति रोदित्यहर्निशम्| न स्वपिति| पूत्यु च्छ्वासा कृच्छ्राच्छ्वसित्यतिकष्टं प्राणिति| जक्षिती त्येवंविधां स्त्रियं मृतगर्भां विद्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhalakShaNam (28) · Śloka 28
তং তু গর্ভং কদাচিদসম্যগপত্যপথমনেকধা প্রতিপন্নং বিগুণেনেব বাযুনা পীডিতং মোহিতং চ মূঢগর্ভমিত্যাহুঃ| বিগুণানিলপ্রতিপীডনবৈচিত্র্যাদসঙ্খ্যগতিং চ||২৮||
तं तु गर्भं कदाचिदसम्यगपत्यपथमनेकधा प्रतिपन्नं विगुणेनेव वायुना पीडितं मोहितं च मूढगर्भमित्याहुः| विगुणानिलप्रतिपीडनवैचित्र्यादसङ्ख्यगतिं च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhagatayaH sthAnAni ca (29) · Śloka 29
সমাসতস্তু ত্রিবিধা গতিরুর্ধ্বা, তির্য্যঙ্, ন্যুব্জা চ| সংস্থানানি পুনরষ্টৌ| তান্যত্রৈবোত্তরত্র বক্ষ্যন্তে||২৯||
समासतस्तु त्रिविधा गतिरुर्ध्वा, तिर्य्यङ्, न्युब्जा च| संस्थानानि पुनरष्टौ| तान्यत्रैवोत्तरत्र वक्ष्यन्ते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyamUDhagarbhAlakShaNam (30) · Śloka 30
তেষু সর্বেষ্বপি বিপরীতেন্দ্রিযার্থামাক্ষেপযোনিভ্রংশসংবরণ মক্কলশ্বাসভ্রমাভিপন্নাং শীতগাত্রাং পূত্যুদ্গারাং চ বর্জ যেত্||৩০||
तेषु सर्वेष्वपि विपरीतेन्द्रियार्थामाक्षेपयोनिभ्रंशसंवरण मक्कलश्वासभ्रमाभिपन्नां शीतगात्रां पूत्युद्गारां च वर्ज येत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhashalyopekShAyAM vyApat (31) · Śloka 31
ন তু ক্ষণমপ্যুপেক্ষেত গর্ভশল্যম্| তদ্বিনিরুচ্ছবাসী কৃত্যাঽঽশু জননীং হন্যাত্||৩১||
न तु क्षणमप्युपेक्षेत गर्भशल्यम्| तद्विनिरुच्छवासी कृत्याऽऽशु जननीं हन्यात्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sacetanamUDhagarbhasya chedane vyApattatrAnuShTheya~jca (32) · Śloka 32
সচেতনশ্চ গর্ভঃ শস্ত্রেণ বিদার্য্যমাণো বিষযমঙ্গানি বিক্ষিপেত্| তস্মাত্ তত্সঙ্গে সূত্যঃ প্রযতেরন্ পুর্বোক্তানি চ মন্ত্রৌষধানি প্রযুঞ্জীত||৩২||
सचेतनश्च गर्भः शस्त्रेण विदार्य्यमाणो विषयमङ्गानि विक्षिपेत्| तस्मात् तत्सङ्गे सूत्यः प्रयतेरन् पुर्वोक्तानि च मन्त्रौषधानि प्रयुञ्जीत||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~ggasya traividhyam (33) · Śloka 33
ত্রিবিধস্তু সঙ্গো ভবতি| শিরস্যংসে জঘনে বা|৩৩|
त्रिविधस्तु सङ्गो भवति| शिरस्यंसे जघने वा|३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhanirharaNantatra matAntarANi (33) · Śloka 33
মূঢগর্ভস্য তু জরাযুপাতনসামান্যং কর্মেত্যেকে| মন্ত্রাদিক র্মাথর্ববেদবিহিতমিত্যেকে| দৃষ্টকর্মণা শল্যহর্ত্রা শল্যা হরণমিত্যেকে||৩৩||
मूढगर्भस्य तु जरायुपातनसामान्यं कर्मेत्येके| मन्त्रादिक र्माथर्ववेदविहितमित्येके| दृष्टकर्मणा शल्यहर्त्रा शल्या हरणमित्येके||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhashastrakarmaNaH kaShTatamatvam (34) · Śloka 34
ন ত্বতঃ কষ্টতমমস্তি শস্ত্রকর্ম| যতো যোনিযকৃত্প্লী হান্ত্রগর্ভাশযাদীনাং মধ্যে তাননুপহিংসতাঽস্পর্শবতা শস্ত্র মবচার্য্যমুত্কর্ষণব্যাবর্তনোত্কর্তনচ্ছেদনভেদনপীডন র্জূকরণানি চৈকেন পাণিনা কার্য্যাণি||৩৪||
न त्वतः कष्टतममस्ति शस्त्रकर्म| यतो योनियकृत्प्ली हान्त्रगर्भाशयादीनां मध्ये ताननुपहिंसताऽस्पर्शवता शस्त्र मवचार्य्यमुत्कर्षणव्यावर्तनोत्कर्तनच्छेदनभेदनपीडन र्जूकरणानि चैकेन पाणिना कार्य्याणि||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhe prANasaMshayerAshu shastramavacAryam (35) · Śloka 35
তস্মাদীশ্বরমাপৃচ্ছ্য পরং চ যত্নমাস্থায তদ্বিদ্যসহিত স্তমুপক্রমেত্| অক্রিযাযাং ধ্রুবং মরণম্| উপক্রমে সংশযঃ| তথোদরাঽশ্মরীপ্রভৃতীনপি||৩৫||
तस्मादीश्वरमापृच्छ्य परं च यत्नमास्थाय तद्विद्यसहित स्तमुपक्रमेत्| अक्रियायां ध्रुवं मरणम्| उपक्रमे संशयः| तथोदराऽश्मरीप्रभृतीनपि||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhAharaNavidhiH (36) · Śloka 36
অথোত্তানাযা ব্যাভুগ্নসক্থ্যা বস্ত্রচুম্বলান্নমিতকটি প্রদেশাযাশ্চ ধন্বনাগবৃন্তিকাশাল্মলীপিচ্ছাঘৃতৈরভ্যজ্য হস্তং যোনিং চ গর্ভমাহরেত্||৩৬||
अथोत्तानाया व्याभुग्नसक्थ्या वस्त्रचुम्बलान्नमितकटि प्रदेशायाश्च धन्वनागवृन्तिकाशाल्मलीपिच्छाघृतैरभ्यज्य हस्तं योनिं च गर्भमाहरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra prakArAntaranirdeshaH (37) · Śloka 37
তত্র সক্থিভ্যামাগতস্যানুলোমমাঞ্ছনমেব| একসক্থি প্রপন্নস্যেতরং সক্থিং প্রসার্য্য| স্ফিগ্দেশাগতস্য স্ফিগ্দেশং প্রতিষিধ্যোর্ধ্বমুত্ক্ষিপ্য সক্থিনী প্রসার্য্য| তির্য্যগাগতস্য পরিঘস্যেবাপরার্ধমুত্ক্ষিপ্য পূর্বার্ধমপত্যপথং প্রত্যার্জব মানীয| পার্শ্বাপবৃত্তশিরসোংঽসং প্রতিপীড্যোর্ধ্বমুত্ক্ষিপ্য শিরোঽপত্যপথমানীয| বাহুদ্বযপ্রপন্নস্যোর্ধ্বমুত্পীড্যা ঽসৌ শিরোমূলমানীয নির্হরেত্||৩৭||
तत्र सक्थिभ्यामागतस्यानुलोममाञ्छनमेव| एकसक्थि प्रपन्नस्येतरं सक्थिं प्रसार्य्य| स्फिग्देशागतस्य स्फिग्देशं प्रतिषिध्योर्ध्वमुत्क्षिप्य सक्थिनी प्रसार्य्य| तिर्य्यगागतस्य परिघस्येवापरार्धमुत्क्षिप्य पूर्वार्धमपत्यपथं प्रत्यार्जव मानीय| पार्श्वापवृत्तशिरसोंऽसं प्रतिपीड्योर्ध्वमुत्क्षिप्य शिरोऽपत्यपथमानीय| बाहुद्वयप्रपन्नस्योर्ध्वमुत्पीड्या ऽसौ शिरोमूलमानीय निर्हरेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastradAraNArhamUDhagarbhalakShaNam (38) · Śloka 38
যস্ত্বাভুগ্নমধ্যঃ পাণিপাদশিরোভির্যোনিং প্রতিপদ্যতে| যশ্চাভুগ্ন একেন পাদেন যোনিং দ্বিতীযেন পাযুম্| তৌ মূঢৌ হস্তেনাহর্তুমশক্যাবিতি শস্ত্রমবচারযেত্||৩৮||
यस्त्वाभुग्नमध्यः पाणिपादशिरोभिर्योनिं प्रतिपद्यते| यश्चाभुग्न एकेन पादेन योनिं द्वितीयेन पायुम्| तौ मूढौ हस्तेनाहर्तुमशक्याविति शस्त्रमवचारयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra shastrAvadAraNavidhiH (39) · Śloka 39
অথ স্ত্রিযমাশ্বাস্য মণ্ডলাগ্রেণাঙ্গুলিশস্ত্রেণ বা (শিরো) বিদার্য্য শিরাঃ কপালান্যাহৃত্য গর্ভশঙ্কুনা গৃহীত্বা চিবুকে তালুন্যুরসি কক্ষ্যাযাং বাঽপহরেত্| অভিন্নশিরসং চাক্ষিকূটে গণ্ডে বা| তথাসংসক্তস্যাংসদেশে বাহুং ছিত্বা| দৃতেরিবাধ্মাতস্য বাতপূর্ণমুদরমবদার্য্য নিরস্যান্ত্রাণি শিথিলীভূতমাহরেত্| জঘনসক্তস্য জঘনকপালানি দারযিত্বেতি||৩৯||
अथ स्त्रियमाश्वास्य मण्डलाग्रेणाङ्गुलिशस्त्रेण वा (शिरो) विदार्य्य शिराः कपालान्याहृत्य गर्भशङ्कुना गृहीत्वा चिबुके तालुन्युरसि कक्ष्यायां वाऽपहरेत्| अभिन्नशिरसं चाक्षिकूटे गण्डे वा| तथासंसक्तस्यांसदेशे बाहुं छित्वा| दृतेरिवाध्मातस्य वातपूर्णमुदरमवदार्य्य निरस्यान्त्राणि शिथिलीभूतमाहरेत्| जघनसक्तस्य जघनकपालानि दारयित्वेति||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (40) · Śloka 40
অপি চ- যদ্যদ্বাযুবশাদঙ্গং সজ্জেদ্গর্ভস্য খণ্ডশঃ| তত্তচ্ছিত্বা হরেত্সম্যগ্রক্ষেত্রারীং চ যত্নতঃ||৪০||
अपि च- यद्यद्वायुवशादङ्गं सज्जेद्गर्भस्य खण्डशः| तत्तच्छित्वा हरेत्सम्यग्रक्षेत्रारीं च यत्नतः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyapagatagarbhashalyAyA upacArAH (41) · Śloka 41
অথাপতন্তীমপরাং পাতযেত্পূর্ববদ্ভিষক্| এবং নির্হৃতশল্যান্তু সিঞ্চেদুষ্ণেন বারিণা| দদ্যাদভ্যক্তদেহাযৈ যোনৌ স্নেহপিচুং ততঃ| যোনির্মৃদুর্ভবত্তেন শূলং চাস্যাঃ প্রশাম্যতি| দীপ্যকাতিবিষারাস্নাহিংগ্বেলাপঞ্চকোলকাত্| চূর্ণং স্নেহেন কল্কং বা ক্বাথং বা পাযযেত্তঃ| কটুকাতিবিষাপাঠাশাকত্বঘিঙ্গুতৈজনীঃ| তদ্বচ্চ দোষস্যন্দার্থং বেদনোপশমায চ| ত্রিরাত্রমেবং সপ্তাহং স্নেহমেব ততঃ পিবেত্| সাযং পিবেদরিষ্টং চ তথা সুকৃতমাসবম্| শিরীষককুভক্বাথপিচূন্যোনৌ চ নিক্ষিপেত্| উপদ্রবাশ্চ যেঽন্যে স্যুস্তান্যথাস্বমুপাচরেত্| পযো বাতহরৈঃ সিদ্ধং দশাহং ভোজনে হিতম্| রসো দশাহং চ পরং লঘুপথ্যাল্পভোজনা| স্নেহাভ্যঙ্গপরা স্নেহান্ বলাতৈলাদিকান্ ভজেত্| ঊর্ধ্বঞ্চতুর্ভ্যো মাসেভ্যঃ স ক্রমেণ সুখানি চ||৪১||
अथापतन्तीमपरां पातयेत्पूर्ववद्भिषक्| एवं निर्हृतशल्यान्तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा| दद्यादभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः| योनिर्मृदुर्भवत्तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति| दीप्यकातिविषारास्नाहिंग्वेलापञ्चकोलकात्| चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा पाययेत्तः| कटुकातिविषापाठाशाकत्वघिङ्गुतैजनीः| तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च| त्रिरात्रमेवं सप्ताहं स्नेहमेव ततः पिबेत्| सायं पिबेदरिष्टं च तथा सुकृतमासवम्| शिरीषककुभक्वाथपिचून्योनौ च निक्षिपेत्| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान्यथास्वमुपाचरेत्| पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम्| रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना| स्नेहाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत्| ऊर्ध्वञ्चतुर्भ्यो मासेभ्यः स क्रमेण सुखानि च||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42
অথ বলাতৈলমুপদেক্ষ্যামঃ| বলামূলাকষাযস্য ভাগাঃ ষট্| তাবন্ত এব পযসো যবকোলকুলত্থদশমূলক ষাযস্য ভাগো ভাগশ্চতুর্দশস্তৈলস্য| তত্সর্বমৈকধ্যং কৃত্ব শ্লক্ষ্ণপিষ্টানি চাবাপ্য কাকোলীক্ষীরকাকোলী জীবকর্ষভকমুদ্গপর্ণীমাষপর্ণীমেদাক্ষীরশুক্লামধু কদেবদারুমঞ্জিষ্ঠাচন্দনশারিবাতগরকুষ্ঠশতাবর্য্যশ্ব গন্ধাপুনর্নবাশতপুষ্পাবরাপত্ররসসরলশৈলেযৈলাবচা ঽগরুকালানুসারিসৈন্ধবানি শনৈর্মৃদ্বগ্নিনা সাধযিত্বা সুভাজনেঽনুগুপ্তং নিদধ্যাত্| এষ ভগবতো ধন্বন্তরে রভিমতস্তৈলরাজো রাজ্ঞাং রাজমাত্রাণাং সূতিকানাং কৃশানাং শিশূনামতীতবযসাং সুকুমারাণাং শূলিনাং মহাগ্রহ গৃহীতানাং দীর্ঘরোগক্ষপিতবপুষাং মর্মবিদ্ধপতিতাভিহত ভগ্নবিশ্লিষ্টদেহানাং দৈবোপঘাতাতভিশপ্তমনোজ্বরপরী তানাং পাননাবনাভ্যঙ্গবস্তিষু প্রযোজ্যঃ| তেন বল পৌরুষস্মৃতিমতিমেধাগ্নিবীর্য্যৌজাংসি বিবর্ধন্তে| পক্ষা ঘাতাক্ষেপকার্দ্দিতাদিবিবিধবাতবিকারগুল্মহিক্কাশ্বাস কাসা নিবর্তন্তে| অহরহশ্চোপযুজ্যমানে ষণ্মাসাদন্ত্র বৃদ্ধিঃ প্রশাম্যতি চ| বন্ধ্যা চ পুত্রং গুণবন্তমিচ্ছযা লভত ইতি||৪২||
अथ बलातैलमुपदेक्ष्यामः| बलामूलाकषायस्य भागाः षट्| तावन्त एव पयसो यवकोलकुलत्थदशमूलक षायस्य भागो भागश्चतुर्दशस्तैलस्य| तत्सर्वमैकध्यं कृत्व श्लक्ष्णपिष्टानि चावाप्य काकोलीक्षीरकाकोली जीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदाक्षीरशुक्लामधु कदेवदारुमञ्जिष्ठाचन्दनशारिवातगरकुष्ठशतावर्य्यश्व गन्धापुनर्नवाशतपुष्पावरापत्ररससरलशैलेयैलावचा ऽगरुकालानुसारिसैन्धवानि शनैर्मृद्वग्निना साधयित्वा सुभाजनेऽनुगुप्तं निदध्यात्| एष भगवतो धन्वन्तरे रभिमतस्तैलराजो राज्ञां राजमात्राणां सूतिकानां कृशानां शिशूनामतीतवयसां सुकुमाराणां शूलिनां महाग्रह गृहीतानां दीर्घरोगक्षपितवपुषां मर्मविद्धपतिताभिहत भग्नविश्लिष्टदेहानां दैवोपघातातभिशप्तमनोज्वरपरी तानां पाननावनाभ्यङ्गबस्तिषु प्रयोज्यः| तेन बल पौरुषस्मृतिमतिमेधाग्निवीर्य्यौजांसि विवर्धन्ते| पक्षा घाताक्षेपकार्द्दितादिविविधवातविकारगुल्महिक्काश्वास कासा निवर्तन्ते| अहरहश्चोपयुज्यमाने षण्मासादन्त्र वृद्धिः प्रशाम्यति च| वन्ध्या च पुत्रं गुणवन्तमिच्छया लभत इति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhiNyA jIvadgarbhaniShkAsanam (43) · Śloka 43
ভবন্তি চাত্র- বস্তিদ্বারে বিপন্নাযাঃ কুক্ষিঃ প্রস্পন্দতে যদি| জন্মকালে ততঃ শীঘ্রং পাটযিত্বোদ্ধরেচ্ছিশুম্||৪৩||
भवन्ति चात्र- बस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि| जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasrAve mAsAnusAraM garbhasthA- pakAH yogAH (44) · Śloka 44
মধুকং শাকবীজং চ পযস্যা সুরদারু চ| অশ্মন্তকঃ কৃষ্ণতিলাস্তাম্রবল্লী শতাবরী| বৃক্ষাদনী পযস্যা চ লতা চোত্পলশারিবা| অনন্তা শারিবা রাস্না পদ্মা চ মধুযষ্টিকা| বৃহতীদ্বযকাশ্মর্য্যক্ষীরিশৃঙ্গত্বচো ঘৃতম্| পৃশ্নিপর্ণীবলাশিগ্রুঃ শ্বদংষ্ট্রামধুপর্ণিকা| শৃঙ্গাটকং বিসং দ্রাক্ষা কশেরুমধুকং বলা| সপ্তৈতান্ পযস যোগানর্ধশ্লোকসমাপনান্| ক্রমাত্ সপ্তসু মাসেষু গর্ভে স্রবতি যোজযেত্||৪৪||
मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च| अश्मन्तकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी| वृक्षादनी पयस्या च लता चोत्पलशारिवा| अनन्ता शारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका| बृहतीद्वयकाश्मर्य्यक्षीरिशृङ्गत्वचो घृतम्| पृश्निपर्णीबलाशिग्रुः श्वदंष्ट्रामधुपर्णिका| शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कशेरुमधुकं बला| सप्तैतान् पयस योगानर्धश्लोकसमापनान्| क्रमात् सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamamAsAtprabhRutigarbhasyApyAyanAyogAH (45-4) · Śloka 4
কপিত্থবিল্ববৃহতীপটোলেক্ষুনিদিগ্ধকাত্| মূলৈঃ শৃতং প্রযুঞ্জীত ক্ষীরং মাসে তথাঽষ্টমে| নবমে সারিবানন্তাপযস্যামধুযষ্টিভিঃ| যোজযেদ্দশমে মাসি সিদ্ধং ক্ষীরং পযস্যযা| অথবা যষ্টিমধুকনাগরামরদারুভিঃ||৪৫|| ইতি বৈদ্যপতিসিংহগুপ্তস্য সূনোর্বাগ্ভটস্য কৃতৌ অষ্টাঙ্গসংগ্রহসংহিতাযাং শারীরস্থানে গর্ভ ব্যাপন্নাম চতুর্থোঽধ্যাযঃ||৪||
कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धकात्| मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाऽष्टमे| नवमे सारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः| योजयेद्दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया| अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः||४५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भ व्यापन्नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon