Adhikarana aShTA~ggasaMgraha-shArIrasthAne-caturtho~adhyAyaH atha garbhavyApannAma caturtho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ਅਥਾਤੋ ਗਰ੍ਭਵ੍ਯਾਪਦਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ||੧||
अथातो गर्भव्यापदं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sashUle puShpadarshane cikitsAkramaH (2) · Śloka 2
ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚੇਦਾਪਨ੍ਨਗਰ੍ਭਾ ਪਰਿਹਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣ੍ਯਾਸੇਵੇਤ| ਤਤਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯਾਃ ਬਸ੍ਤਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੋਣਿਯੋਨਿਮੁਖੇਸੁ ਸ਼ੂਲਂ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਾਂ ਮਦੁਸੁਖਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਰਣਸ਼ਯਨਸ੍ਥਾਮੀਸਦਵਨਤਸ਼ਿਰਸਂ ਸ਼ੀਤਪ੍ਰਦੇਹਪਰਿਸੇਕਾਦਿਭਿਰੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨||
स्त्री चेदापन्नगर्भा परिहार्य्याण्यासेवेत| ततश्च यस्याः बस्तिपार्श्वश्रोणियोनिमुखेषु शूलं पुष्पदर्शनं च स्यात् तां मृदुसुखशिशिरास्तरणशयनस्थामीषदवनतशिरसं शीतप्रदेहपरिषेकादिभिरुपाचरेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAvisheShAH (3) · Śloka 3
ਤਦ੍ਯਥਾ-ਸਹਸ੍ਰਧੌਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾਧੋਨਾਭੇਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਦਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਮਧੁਕਸਿਦ੍ਧਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸੁਸ਼ੀਤੇਨ ਪਿਚੁਮਾਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਯੋਨਿਸਮੀਪੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍| ਗਵ੍ਯੇਨ ਪਯਸਾ ਮਧੁਕਾਮ੍ਬੁਨਾ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਕਸਾਯੇਣ ਵ ਪਰਿਸੇਚਯੇਤ੍| ਪਰਿਪੀਤਤਤ੍ਸ੍ਵਰਸਾਨਿ ਚ ਤੈਲਾਨਿ ਯੋਨੌ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਚ੍ਛਙ੍ਗਸਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸਃ ਪਿਚੁਮ੍||੩||
तद्यथा-सहस्रधौतेन सर्पिषाऽधोनाभेः सर्वतः प्रदिह्यात्| मधुकसिद्धसर्पिषा सुशीतेन पिचुमाप्लाव्य योनिसमीपे स्थापयेत्| गव्येन पयसा मधुकाम्बुना न्यग्रोधादिकषायेण व परिषेचयेत्| परिपीततत्स्वरसानि च तैलानि योनौ निधापयेत्| तच्छृङ्गसिद्धस्य वा क्षीरसर्पिषः पिचुम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH raktAtisrAve cikitsA (4) · Śloka 4
ਅਤਿਸ੍ਰਵਤਿ ਤੁ ਰਕ੍ਤੇ ਤਤ ਏਵ ਅਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਤ੍| ਕੇਵ ਲਾਦੇਵ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਸਰ੍ਪਿਸਃ| ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਕੁਮੁਦਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਂ ਚ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਲੇਹਯੇਤ੍| ਧਾਤਕੀਗੈਰਿਕਿਸਰ੍ਜਰਸਾਞ੍ਜਨਚੂਰ੍ਣਂ ਵਾ ਮਧੁਨਾ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾ ਦਿਤ੍ਵਕ੍ਪ੍ਰਵਾਲਕਲ੍ਕਂ ਵਾ| ਸ਼ਸ਼ੈਣਹਰਿਣਰੁਧਿਰਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਦ੍ਧਿਵਿਦਾਰੀਜੀਵਨ੍ਤੀਰ੍ਵਾ ਪਯਸਾ| ਨੀਲੋਤ੍ਪਲ ਸਿਤਾਪਕ੍ਵਲੋਸ੍ਠਚਨ੍ਦਨਾਦਿ ਵਾ| ਤਣ੍ਡੁਲਾਮ੍ਬੁਵਾਸਾਰਸਾਨ੍ਯ ਤਰੇਣ| ਗਨ੍ਧਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸਿਤੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਲੂਕੋਦੁਮ੍ਬਰਸ਼ਲਾਟੁਨ੍ਯ ਗ੍ਰੋਧਸ਼ਙ੍ਗਾਨਿ ਵਾਜੇਨ ਪਯਸਾ| ਕਸ਼ੇਰੁਕਮਣਾਲਕਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਪਰੁਸਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਸਾਰਿ ਵਾਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਨਨ੍ਤੋਤ੍ਪਲਕਦਮ੍ਬਬੀਜਕ੍ਵਾਥੇਨ ਵਾ ਸ਼ਰ੍ਕ ਰਾਮਧੁਮਧੁਰੇਣ ਸ਼ਾਲਿਚੂਰ੍ਣਮ੍| ਜੀਵਨੀਯਸ਼ਤਂ ਵਾ ਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਬਲਾਤਿਬਲਾਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕੇਕ੍ਸੁਮੂਲਕਾਕੋਲੀਸ਼ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਸਮਧੁਸ਼ਰ੍ਕਰੇਣ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਸੁਸ਼ੀਤਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਸ਼ੀਤ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਜਾਙ੍ਗਲਰਸੇਨ ਵਾ| ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧਨਵਰ੍ਜ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਸੌਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਨੋਨੁਕੂਲਾਃ ਕਥਾਃ||੪||
अतिस्रवति तु रक्ते तत एव अक्षमात्रं प्राशयेत्| केव लादेव वा क्षीरसर्पिषः| पद्मोत्पलकुमुदकिञ्जल्कं च समधुशर्करं लेहयेत्| धातकीगैरिकिसर्जरसाञ्जनचूर्णं वा मधुना| न्यग्रोधा दित्वक्प्रवालकल्कं वा| शशैणहरिणरुधिरं वा सक्षौद्रं पाययेत्| ऋद्धिविदारीजीवन्तीर्वा पयसा| नीलोत्पल सितापक्वलोष्ठचन्दनादि वा| तण्डुलाम्बुवासारसान्य तरेण| गन्धप्रियङ्गुसितोत्पलशालूकोदुम्बरशलाटुन्य ग्रोधशृङ्गानि वाऽऽजेन पयसा| कशेरुकमृणालकशृङ्गाटककाश्मर्यपरुषकद्राक्षासारि वाप्रपौण्डरीकानन्तोत्पलकदम्बबीजक्वाथेन वा शर्क रामधुमधुरेण शालिचूर्णम्| जीवनीयशृतं वा क्षीरम्| बलातिबलाशालिषष्टिकेक्षुमूलकाकोलीशृतेन पयसा समधुशर्करेण रक्तशाल्योदनं सुशीतं भोजयेत्| शीत वीर्य्यजाङ्गलरसेन वा| रक्तपित्तक्रियाश्च शोधनवर्ज्याः प्रयुञ्जीत| सौम्याश्च मनोऽनुकूलाः कथाः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitasrAvaM vinA bastyAdi shUle cikitsA (5) · Śloka 5
ਅਦਸ੍ਟਸ਼ੋਣਿਤਾਂ ਤੁ ਮਧੁਕਪਯਸ੍ਯਾਸੁਰਦਾਰੁਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਤਾਮ੍ਰਵਲ੍ਯਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਸ਼ਤਾਵਰੀਪਯਸ੍ਯਾਭਿਰ੍ਵਾ| ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਗਣੇਨ ਵਾ| ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਵਰਸਕ੍ਸੀਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਃ| ਪਲਾਣ੍ਡੁਰਸਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਮ੍||੫||
अदृष्टशोणितां तु मधुकपयस्यासुरदारुभिः सिद्धं पयः पाययेत्| ताम्रवल्यश्मन्तकशतावरीपयस्याभिर्वा| विदार्य्यादिगणेन वा| श्वदंष्ट्रास्वरसक्षीरसिद्धं वा सर्पिः| पलाण्डुरससिद्धं वा सक्षौद्रम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trimAsaM yAvadasrasrutau garbhasyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6
ਅਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਰਿਮਾਸਾਯਾਸ੍ਤੁ ਪੁਸ੍ਪਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨ ਤਿਸ੍ਠ ਤ੍ਯਸਞ੍ਜਾਤਸਾਰਤ੍ਵਾਤ੍||੬||
असम्पूर्णत्रिमासायास्तु पुष्पदर्शने गर्भः प्रायो न तिष्ठ त्यसञ्जातसारत्वात्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAnvaye puShpadarshane cikitsopakramaH (7) · Śloka 7
ਆਮਾਨ੍ਵਯੇ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਮਪਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋਪਕ੍ਰਮਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਰੂਕ੍ਸਸ਼ੀ ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੭||
आमान्वये चोर्ध्वमपि विरुद्धोपक्रमत्वात्| तत्र रूक्षशी तानि प्रयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra cikitsAvidhiH (8) · Śloka 8
ਤਦ੍ਯਥਾ-ਪ੍ਰਾਗੁਪਵਾਸਂ ਤਤੋ ਦੁਰਾਲਭਾਮਤੋਸ਼ੀਰਪਰ੍ਪਟਕ ਘਨਚਨ੍ਦਨਾਤਿਵਿਸਾਬਲਾਕਟ੍ਵਙ੍ਗਧਾਨ੍ਯਾਕਕ੍ਵਾਥਪਾਨਮ੍| ਤਣਧਾਨ੍ਯਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਪੇਯਾਮਸ਼ਨਂ ਚ ਮੁਦ੍ਗਾਦਿਯੂਸੈਃ| ਜਿਤੇ ਤ੍ਵਾਮੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੀਤਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍||੮||
तद्यथा-प्रागुपवासं ततो दुरालभामृतोशीरपर्पटक घनचन्दनातिविषाबलाकट्वङ्गधान्याकक्वाथपानम्| तृणधान्यशालिषष्टिकपेयामशनं च मुद्गादियूषैः| जिते त्वामे स्निग्धशीतानि पूर्ववत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhapAte cikitsA (9) · Śloka 9
ਆਮਗਰ੍ਭੇ ਤੁ ਪਤਿਤੇ ਮਦ੍ਯਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਤਃ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਗਰ੍ਭਕੋਸ੍ਠਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮਰ੍ਤਿਵਿਸ੍ਮਰਣਾਰ੍ਥਞ੍ਚ| ਅਮਦ੍ਯਪਾਂ ਪਾਚ ਨੀਯਦ੍ਰਵ੍ਯੋਪਹਿਤਾਭਿਃ ਸ੍ਨੇਹਲਵਣਵਰ੍ਜ੍ਯਾਭਿਃ ਸਤਿਲਾਭਿ ਰੁਦ੍ਦਾਲਕਾਦਿਯਵਾਗੂਭਿਰੁਪਾਚਰੇਦ੍ ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਮਾਸਾਸ੍ਤਾਵਨ੍ਤ੍ਯ ਹਾਨੀਤਿ| ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਣਨੈਰ੍ਬਲਾਨੁਰਕ੍ਸਿਭਿਰਸ੍ਨੇਹੈਰਾਹਾਰੈਰਾਦੋਸਧਾਤੁਕ੍ਲੇਦ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਃ| ਆਮਗਰ੍ਭਸ਼ੇਸੇਣ ਹਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਕੁਸ਼ਲਮਨੁਸਜ੍ਯੇਤ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰਨਵਸ਼ੇਸਯਨ੍ਨੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਤਤਃ ਪਰਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨੈ ਰ੍ਬਸ੍ਤਿਭਿਰਾਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਦੀਪਨੀਯਪਾਚਨੀਯਜੀਵਨੀਯਬਂਹਣੀਯ ਮਧੁਰਵਾਤਹਰੈਰਿਤਿ||੯||
आमगर्भे तु पतिते मद्यानामन्यतमं सामर्थ्यतः पाययेत्| गर्भकोष्ठविशुद्ध्यर्थमर्तिविस्मरणार्थञ्च| अमद्यपां पाच नीयद्रव्योपहिताभिः स्नेहलवणवर्ज्याभिः सतिलाभि रुद्दालकादियवागूभिरुपाचरेद् यावन्तो मासास्तावन्त्य हानीति| ततः प्रीणनैर्बलानुरक्षिभिरस्नेहैराहारैरादोषधातुक्लेद शुद्धेः| आमगर्भशेषेण हि पुनः पुनरकुशलमनुषज्येत| तस्मात् तीक्ष्णैरनवशेषयन्नुपाचरेत्| ततः परं स्नेहपानै र्बस्तिभिराहारैश्च दीपनीयपाचनीयजीवनीयबृंहणीय मधुरवातहरैरिति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyopaviShTakopashuShkakasambhavahetuH (10) · Śloka 10
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਮਹਤਿ ਜਾਤਸਾਰੇ ਗਰ੍ਭੇ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਾਮਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ ਪੁਸ੍ਪ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਦ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸ੍ਰਵਣਮ੍| ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਣੌ ਪਰਿਗਹ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਰਸਵਹਾਂ ਨਾਡੀਂ ਪ੍ਰਤਿਪੀਡ੍ਯਾਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਤਤੋ ਨਾਡ੍ਯਾਂ ਦੋਸੈਃ ਕੁਲ੍ਯਾਯਾਮਿਵ ਵਹਨਾਦ੍ਗਰ੍ਭੋ ਵਦ੍ਧਿਮਨਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਨੁਪਵਿਸ਼ਤ੍ਯੁਪਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਵਾ||੧੦||
यस्याः पुनर्महति जातसारे गर्भे वर्ज्यानामवर्जनात् पुष्प दर्शनं स्यादन्यद्वा योनिस्रवणम्| तस्यास्तन्निमित्तं वायुः प्रकुपितः पित्तश्लेष्माणौ परिगृह्य गर्भस्य रसवहां नाडीं प्रतिपीड्यावतिष्ठते| ततो नाड्यां दोषैः कुल्यायामिव वहनाद्गर्भो वृद्धिमनाप्नुवन्नुपविशत्युपशुष्यति वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakagarbhalakShaNam (11) · Śloka 11
ਤਤ੍ਰ ਯਸ੍ਯਾਃ ਕਾਦਾਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵਪਰਿਸ੍ਰਾਵਾਵਲ੍ਪੌ ਚ ਦਸ਼੍ਯੇਤੇ ਸਤਤਂ ਚ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਮਾਣਾਦਪਰਿਹੀਯਮਾਨ ਏਵ ਸ੍ਫੁਰਤਿ| ਨ ਚ ਕੁਕ੍ਸਿਰ੍ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ, ਤਮੁਪਵਿਸ੍ਟਕਮਿਤ੍ਯਾ ਚਕ੍ਸਤੇ||੧੧||
तत्र यस्याः कादाचित्कार्त्तवपरिस्रावावल्पौ च दृश्येते सततं च गर्भः प्राप्तात् परिमाणादपरिहीयमान एव स्फुरति| न च कुक्षिर्विवर्धते, तमुपविष्टकमित्या चक्षते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upashuShkakagarbhalakShaNam (12) · Śloka 12
ਯਦਾ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਮਾਰ੍ਤ੍ਤਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਰਵਣਂ ਨਾਤ੍ਯਲ੍ਪਂ ਚ ਤਥਾ ਪਰਿਹੀਯਮਾਣੋ ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚਿਰਾਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ| ਕੁਕ੍ਸਿਸ਼੍ਚ ਵਦ੍ਧੋਪਿ ਪਰਿਹੀਯਤੇ| ਤਦੁਪਸ਼ੁਸ੍ਕਕਂ ਨਾਗੋਦਰਂ ਚ||੧੨||
यदा तु प्रतिमासमार्त्तवं प्रत्यहं वा परिस्रवणं नात्यल्पं च तथा परिहीयमाणो गर्भश्चिरात् किञ्चित् स्पन्दते| कुक्षिश्च वृद्धोऽपि परिहीयते| तदुपशुष्ककं नागोदरं च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH prasavakAlanishcayaH (13) · Śloka 13
ਤੌ ਤੁ ਮਾਤੁਰਾਹਾਰਤੇਜਸਾਲ੍ਪੇਨਾਪ੍ਯਾਯ੍ਯਮਾਨੌ ਯਦਾ ਪੁਸ੍ਟੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਕੇਸ਼ਦਸ਼ਨਾਦਿਯੁਕ੍ਤੌ| ਤਦਾ ਵਰ੍ਸਗਣੈਰਪਿ ਪ੍ਰਮਦਾ ਪ੍ਰਸੂਯੇਤ ਏਵ||੧੩||
तौ तु मातुराहारतेजसाऽल्पेनाप्याय्यमानौ यदा पुष्टौ स्यातां केशदशनादियुक्तौ| तदा वर्षगणैरपि प्रमदा प्रसूयेत एव||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (14) · Śloka 14
ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੇਨੋਪਵਿਸ੍ਟਕੋਪਸ਼ੁਸ੍ਕਕਯੋਰ੍ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ| ਸ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਫੇਨਿਲਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ਕਦੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਮੂਤ੍ਰਮੁਪਰੁਧ੍ਯਤੇ| ਕਟੀਪਸ੍ਠਹਦਯੇਸੁ ਵੇਦਨਾ| ਜਮ੍ਭਾ, ਨਿਦ੍ਰਾਨਾਸ਼ੋਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼੍ਯਾਯਃ, ਸ਼ੁਸ੍ਕਕਾਸਃ, ਸਾਦਃ, ਕ੍ਸ੍ਵੇਡੇਤੇ ਇਵ ਕਰ੍ਣੌ, ਤੁਦ੍ਯੇਤੇ ਇਵ ਸ਼ਙ੍ਖੌ| ਪਿਪੀਲਿਕਾਭਿਰਿਵ ਸਂਸਜ੍ਯਤੇ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪਰਿ ਕਨ੍ਤਨ੍ਨਿਵ ਵਾਯੁਰ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਕੁਕ੍ਸੌ ਤਮ ਇਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਦੁਃਖੇ ਨਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਜਰਣਮ੍| ਅਹਰਹਃ ਪਰਿਹਾਨਿਃ| ਸ੍ਫੁਟਿਤਵਿਵਰ੍ਣ ਪਰੁਸਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਭਵਤਿ||੧੪||
तत्र वातेनोपविष्टकोपशुष्ककयोर्वायुः प्रतिहन्यते| स शब्दं फेनिलं विच्छिन्नं शकृदुपवेश्यते| मूत्रमुपरुध्यते| कटीपृष्ठहृदयेषु वेदना| जृम्भा, निद्रानाशोऽभीक्ष्णं प्रति श्यायः, शुष्ककासः, सादः, क्ष्वेडेते इव कर्णौ, तुद्येते इव शङ्खौ| पिपीलिकाभिरिव संसृज्यते शरीरं परि कृन्तन्निव वायुर्भ्रमति कुक्षौ तम इव प्रवेश्यते| दुःखे नान्नस्य जरणम्| अहरहः परिहानिः| स्फुटितविवर्ण परुषत्वक्त्वं च भवति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodararyorlakShaNAni (15) · Śloka 15
ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਤਾਮ੍ਰਹਰਿਤਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਧੂਮਕੋਮ੍ਲਕਸ਼੍ਛਰ੍ਦਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਕ੍ਸਿਹਦਯਦਾਹਃ| ਪੀਤਰਕ੍ਤਗੋਮੂਤ੍ਰਾਭਨੇਤ੍ਰਮੂਤ੍ਰਨਖਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾ ਲੀ ਦੁਰ੍ਬਲਾ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ੂਨਾ ਚ ਨਾਰੀ ਭਵਤਿ||੧੫||
पित्तेन ताम्रहरितमुपवेश्यते| धूमकोऽम्लकश्छर्दिमूर्च्छा क्षिहृदयदाहः| पीतरक्तगोमूत्राभनेत्रमूत्रनखत्वक्त्वं का ली दुर्बला नित्यशूना च नारी भवति||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (16) · Śloka 16
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਮਧੁਰਾਸ੍ਯਤ੍ਵਮੁਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਦ੍ਵਮਨਂ ਭਕ੍ਤਦ੍ਵੇਸਃ ਸ਼੍ਵੇਤਹਸ੍ਤਪਾਦਨੇਤ੍ਰਤਾ ਕਾਸਃ ਸ਼੍ਵਾਸਸ਼੍ਚ||੧੬||
श्लेष्मणा मधुरास्यत्वमुत्क्लेशः श्लेष्मोद्वमनं भक्तद्वेषः श्वेतहस्तपादनेत्रता कासः श्वासश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH sAmAnyA cikitsA (17) · Śloka 17
ਤਯੋਰ੍ਜੀਵਨੀਯਬਂਹਣੀਯਮਧੁਰੌਸਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾਮੁਪਯੋਗਃ| ਤਥਾ ਪਯਸਾਂ ਰਸਾਨਾਮਾਮਗਰ੍ਭਾਣਾਂ ਚ ਗਰ੍ਭਵਦ੍ਧਿਕਰਃ| ਤਥਾ ਸਮ੍ਭੋਜਨਮੇਤੈਰੇਵ ਚ ਘਤਾਦਿਭਿਃ| ਸੁਭਿਕ੍ਸਾਯਾ ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯਾਨਵਾਹਨਾਪਵਰ੍ਜ੍ਜਨਬਂਹਣੈਰੁਪਪਾਦਨਮ੍||੧੭||
तयोर्जीवनीयबृंहणीयमधुरौषसिद्धानां सर्पिषामुपयोगः| तथा पयसां रसानामामगर्भाणां च गर्भवृद्धिकरः| तथा सम्भोजनमेतैरेव च घृतादिभिः| सुभिक्षाया अभीक्ष्णं यानवाहनापवर्ज्जनबृंहणैरुपपादनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodara yoshcikitsA (18) · Śloka 18
ਅਥ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਾਤੇ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਸੈਨ੍ਧਵੋਪਹਿਤਂ ਕ੍ਸੀਰਬਸ੍ਤਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਤੋਦਕਸ੍ਨਾਤਾਂ ਮਦੁ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਤਤੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯਾਦਿਗਣਸਾਧਿਤੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| ਨਿਵਾਤਂ ਚ ਸੇਵੇਤ||੧੮||
अथ विशेषेण वाते पूर्वमेव सैन्धवोपहितं क्षीरबस्तिं दत्त्वा शीतोदकस्नातां मृदु शाल्योदनं भोजयेत्| ततो विदार्य्यादिगणसाधितेन सर्पिषाऽनुवासयेत्| निवातं च सेवेत||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodarayoshcikitsA (19) · Śloka 19
ਪਿਤ੍ਤੇ ਮਧੁਕਵਿਦਾਰੀਨਿਰ੍ਯ੍ਯੂਹਸਿਦ੍ਧਂ ਪਯਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਿਸ੍ਰਃ ਸ੍ਥੂਲਕੁਕ੍ਕੁਟੀਰ੍ਨਿਸ੍ਤੁਸਮਾਸਾਢਕਂ ਚ ਕ੍ਸੀਰੋਦਕੇਨੋਲੂਖ਼ਲੇ ਸਂਕ੍ਸੁਦ੍ਯ ਤਦ੍ਰਸੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਚ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਕਪਿਞ੍ਜਲਾਨ੍ਯਤਰਰਸਂ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਯਯੇਦੁਪਵਿਸ੍ਟਕਵਿਵਰ੍ਧਨਾਰ੍ਥਮੁਪਸ਼ੁਸ੍ਕਕਬਂਹ ਣਾਰ੍ਥਂ ਚ| ਅਜਾਸਰ੍ਪਿਸਾ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਜੀਵਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਕਤਾਂ ਯਵਾਗੂਂ ਪਿਬੇਤ੍| ਪਯਸ੍ਯਾ ਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਸੁਨਿਸਣ੍ਡਕਕਲ੍ਕੇਨ ਪਯਸਾ ਚ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਿਪਾਚਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਕਾਲ੍ਯਂ ਕ੍ਸੀਰਾਨੁਪਾਨਮੁਪਯੁਞ੍ਜੀਤ| ਆਮ- ਗਰ੍ਭਰਸੇਨ ਚਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤਾਨੇਵ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭਸ੍ਟਾਨ੍ ਭਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਜਲਚਰਮਾਂਸਾਨਿ ਚ||੧੯||
पित्ते मधुकविदारीनिर्य्यूहसिद्धं पयः पिबेत्| तिस्रः स्थूलकुक्कुटीर्निस्तुषमाषाढकं च क्षीरोदकेनोलूख़ले संक्षुद्य तद्रसेन सर्पिषा च तित्तिरिकपिञ्जलान्यतररसं साधयित्वा पाययेदुपविष्टकविवर्धनार्थमुपशुष्ककबृंह णार्थं च| अजासर्पिषा क्षीरेण जीवनीयैश्च संस्कृतां यवागूं पिबेत्| पयस्या काकोलीद्वयसुनिषण्डककल्केन पयसा च सर्पिर्विपाचयेत्| तत्काल्यं क्षीरानुपानमुपयुञ्जीत| आम- गर्भरसेन चाश्नीयात्| तानेव च तत्र भृष्टान् भक्षयेत्| जलचरमांसानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanA godarayoshcikitsA (20) · Śloka 20
ਕਫੇ ਤ੍ਵਾਨੂਪੌਦਕਪਿਸ਼ਿਤੋਪਦਂਸ਼ਾਮਚ੍ਛਸੁਰਾਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਤਿਲਮੁਦ੍ਗਮਾਸਲਵਣਬਿਲ੍ਵਪਾਤ੍ਰੈਃ| ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਘਤਪਾਤ੍ਰਂ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਸ੍ਵਨੁਗੁਪ੍ਤਂ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਿਣ੍ਡਂ ਬਿਲ੍ਵਮਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ਤਸ਼ੀਤਚ੍ਛਾਗਦੁਗ੍ਧਨੁਪਾਨਂ ਵਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਅਤ੍ਰੈਵ ਵਾ ਬਦਰ ਚੂਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰਮਪਿ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੨੦||
कफे त्वानूपौदकपिशितोपदंशामच्छसुरां त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वा पिबेत्| तिलमुद्गमाषलवणबिल्वपात्रैः| पञ्चभिर्घृतपात्रं संयोज्य स्वनुगुप्तं निधापयेत्| ततः प्रातः पिण्डं बिल्वमात्रं शृतशीतच्छागदुग्धनुपानं वाऽश्नीयात्| अत्रैव वा बदर चूर्णपात्रमपि निदध्यात्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasya sarvathA avRuddhau tatpAtanam (21) · Śloka 21
ਏਵਮਵਦ੍ਧੌ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਵਿਰੇਚਯੇਦਪਰਾਪਾਤਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਪਾਤਯੇਤ੍||੨੧||
एवमवृद्धौ तीक्ष्णैर्विरेचयेदपरापातनीयैश्च पातयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhalakShaNam (22) · Śloka 22
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਵਾਤੋਪਸਸ੍ਟਸ੍ਰੋਤਸਿ ਲੀਨੋ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੋ ਨ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਤਂ ਲੀਨਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ||੨੨||
यस्याः पुनर्वातोपसृष्टस्रोतसि लीनो गर्भः प्रसुप्तो न स्पन्दते तं लीनमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhacikitsA (23) · Śloka 23
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਯੇਨੋਤ੍ਕ੍ਰੋਸ਼ਗੋਮਤ੍ਸ੍ਯਗੋਧਾਸ਼ਿਖਿਕੁਕ੍ਕੁਟਤਿਤ੍ਤਿਰੀਣਾ ਮਨ੍ਯਤਮਸ੍ਯ ਰਸੇਨ ਭੂਰਿਸਰ੍ਪਿਸ੍ਕੇਣ ਮਾਸਯੂਸੇਣ ਵਾ ਘਤਾ ਢ੍ਯੇਨ ਰਕ੍ਤਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਭੋਜਯੇਤ੍| ਸਕ੍ਤੂਨ੍ ਵਾ ਤਿਲਮਾ ਸਬਿਲ੍ਵਸ਼ਲਾਟੁਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਪਯਸ ਪਾਯਯੇਤ੍ ਮੇਦ੍ਯਮਾਂਸੋਪਦਂਸ਼ਂ ਵਾ ਮਾਰ੍ਦ੍ਵੀਕਮ੍| ਤੈਲੇਨ ਚਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਮੁਦਰਵਙ੍ਕ੍ਸਣੋਰੁਕਟੀ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਾਨ੍ਯਭ੍ਯਜ੍ਯਾਤ੍| ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ਼੍ਚੈਨਾਂ ਹਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਚੇਕ੍ਸੇਤ||੨੩||
तत्र श्येनोत्क्रोशगोमत्स्यगोधाशिखिकुक्कुटतित्तिरीणा मन्यतमस्य रसेन भूरिसर्पिष्केण माषयूषेण वा घृता ढ्येन रक्तशाल्योदनं भोजयेत्| सक्तून् वा तिलमा षबिल्वशलाटुयुक्तान् पयस पाययेत् मेद्यमांसोपदंशं वा मार्द्वीकम्| तैलेन चाभीक्ष्णमुदरवङ्क्षणोरुकटी पार्श्वपृष्ठान्यभ्यज्यात्| मुहुर्मुहुश्चैनां हर्षयेत्| पूर्वोक्तं चेक्षेत||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartacikitsA (24) · Śloka 24
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰੁਦਾਵਰ੍ਤਵਿਬਨ੍ਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਂ ਵਾਤਹਰਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਨ੍ਨ ਪਾਨੈਰੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਅਸ੍ਟਮੇ ਤੁ ਮਾਸੇ ਮਧੁਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਤੈਲੇਨਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍| ਤਦਸਿਦ੍ਧੌ ਵੀਰਣਸ਼ਾਲਿਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ੇਕ੍ਸੁਬਾਲਿਕਾਵੇਤਸਪਰਿਵ੍ਯਾਧਮੂਲਾਨਾਂ ਭੂਤੀਕਾਨਨ੍ਤਾਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਪਰੂਸਕਮਧੂਕਮਧੁਕਮਦ੍ਵੀਕਾਨਾਂ ਚ ਪਯਸਾਰ੍ਧੋਦਕੇਨੋਦ੍ਗਹ੍ਯ ਰਸਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਿਯਾਲਬਿਭੀਤਕਮਜ੍ਜ ਤਿਲਕਲ੍ਕਯੁਕ੍ਤੇਨੇਸਲ੍ਲਵਣੋਸ੍ਣੇਨ ਨਿਰੂਹਯੇਤ੍| ਵਿਗਤ ਵਿਬਨ੍ਧਾਂ ਚ ਸ੍ਨਾਤਾਸ਼ਿਤਾਂ ਸਾਯਂ ਤੇਨੈਵ ਤੈਲੇਨਾਨੁਵਾਸਯੇਤ੍||੨੪||
यस्याः पुनरुदावर्तविबन्धः स्यात्तां वातहरस्निग्धान्न पानैरुपाचरेत्| अष्टमे तु मासे मधुकसिद्धेन तैलेनानुवासयेत्| तदसिद्धौ वीरणशालिकुशकाशेक्षुबालिकावेतसपरिव्याधमूलानां भूतीकानन्ताकाश्मर्यपरूषकमधूकमधुकमृद्वीकानां च पयसाऽर्धोदकेनोद्गृह्य रसं तेन प्रियालबिभीतकमज्ज तिलकल्कयुक्तेनेषल्लवणोष्णेन निरूहयेत्| विगत विबन्धां च स्नाताशितां सायं तेनैव तैलेनानुवासयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartepekShAyAM vyApat (25) · Śloka 25
ਉਦਾਵਰ੍ਤੋ ਹਿ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸਿਤਃ ਸਹਸਾ ਸਗਰ੍ਭਾਂ ਗਰ੍ਭਿਣੀਮਤਿ ਪਾਤਯੇਤ੍||੨੫||
उदावर्तो हि समुपेक्षितः सहसा सगर्भां गर्भिणीमति पातयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhasrAvahetavaH (26) · Śloka 26
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰਤਿਮਾਤ੍ਰਦੋਸੋਪਚਯਾਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਵ੍ਯਵਾ ਯਾਦਿਭਿਰਨ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਃ ਪੂਰ੍ਵੋਪਚਿਤੇਨ ਵਾ ਜਨਨ੍ਯਪ ਤ੍ਯਯੋਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਬਨ੍ਧਨਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਗਰ੍ਭਃ ਫਲਮਿਵ ਵਨ੍ਤਾ ਤ੍ਸਮੁਕ੍ਤਬਨ੍ਧਨੋ ਗਰ੍ਭਸ਼ਯ੍ਯਾਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਤਪ੍ਲੀਹਾਨ੍ਤ੍ਰਵਿ ਵਰੈਰਵਸ੍ਰਂਸਮਾਨਃ ਕੋਸ੍ਠਸਂਕ੍ਸੋਭਮਾਪਾਦਯਤਿ| ਤਤਃ ਕੋਸ੍ਠ ਸਂਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਵਾਯੁਰਪਾਨੋ ਮੂਢਃ ਕੁਕ੍ਸਿਬਸ੍ਤਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਦਰਯੋਨਿਸ਼ੂਲਾ ਨਾਹਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸਙ੍ਗਾਨਾਪਾਦ੍ਯ ਗਰ੍ਭਂ ਚ੍ਯਾਵਯਤਿ ਤਰੁਣਂ ਸ਼ੋਣਿਤ ਭਾਵੇਨ| ਸੋਭਿਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਕ੍||੨੬||
यस्याः पुनरतिमात्रदोषोपचयाद्यथोक्तैर्वा व्यवा यादिभिरन्यैर्वा व्याधिभिः पूर्वोपचितेन वा जनन्यप त्ययोः कर्मणा बन्धनान्मुच्यते गर्भः फलमिव वृन्ता त्समुक्तबन्धनो गर्भशय्यामतिक्रम्य कृतप्लीहान्त्रवि वरैरवस्रंसमानः कोष्ठसंक्षोभमापादयति| ततः कोष्ठ संक्षोभाद्वायुरपानो मूढः कुक्षिबस्तिपार्श्वोदरयोनिशूला नाहविण्मूत्रसङ्गानापाद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणित भावेन| सोऽभिहितः प्राक्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhAyA lakShaNam (27) · Śloka 27
ਵਿਵਦ੍ਧੇ ਤੁ ਗਰ੍ਭੇ ਸ੍ਤਬ੍ਧਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ ਸ਼ੀਤਮਸ਼੍ਮਗਰ੍ਭਮਿਵੋਦਰ ਮਾਭਾਤਿ| ਸ਼ੂਲਮਧਿਕਮੁਪਜਾਯਤੇ| ਨ ਚ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਗਰ੍ਭੋ ਨਾਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਨ੍ਤਿ| ਨ ਸ੍ਰਵਤਿ ਯੋਨਿਰਕ੍ਸਿਣੀ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਰਂਸ੍ਯੇਤੇ| ਤਥਾ ਭਸ਼ਮਰਤਿਪਰੀਤਾ ਵ੍ਯਥਤੇਨ੍ਯਥਾ ਚੇਸ੍ਟਤੇ ਤਾਮ੍ਯਤਿ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਿ ਰੋਦਿਤ੍ਯਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍| ਨ ਸ੍ਵਪਿਤਿ| ਪੂਤ੍ਯੁ ਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤ੍ਯਤਿਕਸ੍ਟਂ ਪ੍ਰਾਣਿਤਿ| ਜਕ੍ਸਿਤੀ ਤ੍ਯੇਵਂਵਿਧਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਮਤਗਰ੍ਭਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍||੨੭||
विवृद्धे तु गर्भे स्तब्धं स्तिमितं शीतमश्मगर्भमिवोदर माभाति| शूलमधिकमुपजायते| न च स्पन्दते गर्भो नाऽऽव्यः प्रादुर्भवन्ति| न स्रवति योनिरक्षिणी चास्याः स्रंस्येते| तथा भृशमरतिपरीता व्यथतेऽन्यथा चेष्टते ताम्यति भ्राम्यति रोदित्यहर्निशम्| न स्वपिति| पूत्यु च्छ्वासा कृच्छ्राच्छ्वसित्यतिकष्टं प्राणिति| जक्षिती त्येवंविधां स्त्रियं मृतगर्भां विद्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhalakShaNam (28) · Śloka 28
ਤਂ ਤੁ ਗਰ੍ਭਂ ਕਦਾਚਿਦਸਮ੍ਯਗਪਤ੍ਯਪਥਮਨੇਕਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਂ ਵਿਗੁਣੇਨੇਵ ਵਾਯੁਨਾ ਪੀਡਿਤਂ ਮੋਹਿਤਂ ਚ ਮੂਢਗਰ੍ਭਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਵਿਗੁਣਾਨਿਲਪ੍ਰਤਿਪੀਡਨਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਾਦਸਙ੍ਖ੍ਯਗਤਿਂ ਚ||੨੮||
तं तु गर्भं कदाचिदसम्यगपत्यपथमनेकधा प्रतिपन्नं विगुणेनेव वायुना पीडितं मोहितं च मूढगर्भमित्याहुः| विगुणानिलप्रतिपीडनवैचित्र्यादसङ्ख्यगतिं च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhagatayaH sthAnAni ca (29) · Śloka 29
ਸਮਾਸਤਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਗਤਿਰੁਰ੍ਧ੍ਵਾ, ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਙ੍, ਨ੍ਯੁਬ੍ਜਾ ਚ| ਸਂਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਪੁਨਰਸ੍ਟੌ| ਤਾਨ੍ਯਤ੍ਰੈਵੋਤ੍ਤਰਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ||੨੯||
समासतस्तु त्रिविधा गतिरुर्ध्वा, तिर्य्यङ्, न्युब्जा च| संस्थानानि पुनरष्टौ| तान्यत्रैवोत्तरत्र वक्ष्यन्ते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyamUDhagarbhAlakShaNam (30) · Śloka 30
ਤੇਸੁ ਸਰ੍ਵੇਸ੍ਵਪਿ ਵਿਪਰੀਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਮਾਕ੍ਸੇਪਯੋਨਿਭ੍ਰਂਸ਼ਸਂਵਰਣ ਮਕ੍ਕਲਸ਼੍ਵਾਸਭ੍ਰਮਾਭਿਪਨ੍ਨਾਂ ਸ਼ੀਤਗਾਤ੍ਰਾਂ ਪੂਤ੍ਯੁਦ੍ਗਾਰਾਂ ਚ ਵਰ੍ਜ ਯੇਤ੍||੩੦||
तेषु सर्वेष्वपि विपरीतेन्द्रियार्थामाक्षेपयोनिभ्रंशसंवरण मक्कलश्वासभ्रमाभिपन्नां शीतगात्रां पूत्युद्गारां च वर्ज येत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhashalyopekShAyAM vyApat (31) · Śloka 31
ਨ ਤੁ ਕ੍ਸਣਮਪ੍ਯੁਪੇਕ੍ਸੇਤ ਗਰ੍ਭਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਤਦ੍ਵਿਨਿਰੁਚ੍ਛਵਾਸੀ ਕਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਨਨੀਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍||੩੧||
न तु क्षणमप्युपेक्षेत गर्भशल्यम्| तद्विनिरुच्छवासी कृत्याऽऽशु जननीं हन्यात्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sacetanamUDhagarbhasya chedane vyApattatrAnuShTheya~jca (32) · Śloka 32
ਸਚੇਤਨਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਭਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯਮਾਣੋ ਵਿਸਯਮਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ਸਙ੍ਗੇ ਸੂਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤੇਰਨ੍ ਪੁਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਨਿ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੌਸਧਾਨਿ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ||੩੨||
सचेतनश्च गर्भः शस्त्रेण विदार्य्यमाणो विषयमङ्गानि विक्षिपेत्| तस्मात् तत्सङ्गे सूत्यः प्रयतेरन् पुर्वोक्तानि च मन्त्रौषधानि प्रयुञ्जीत||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~ggasya traividhyam (33) · Śloka 33
ਤ੍ਰਿਵਿਧਸ੍ਤੁ ਸਙ੍ਗੋ ਭਵਤਿ| ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਂਸੇ ਜਘਨੇ ਵਾ|੩੩|
त्रिविधस्तु सङ्गो भवति| शिरस्यंसे जघने वा|३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhanirharaNantatra matAntarANi (33) · Śloka 33
ਮੂਢਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਤੁ ਜਰਾਯੁਪਾਤਨਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮੇਤ੍ਯੇਕੇ| ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕ ਰ੍ਮਾਥਰ੍ਵਵੇਦਵਿਹਿਤਮਿਤ੍ਯੇਕੇ| ਦਸ੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ਲ੍ਯਹਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸ਼ਲ੍ਯਾ ਹਰਣਮਿਤ੍ਯੇਕੇ||੩੩||
मूढगर्भस्य तु जरायुपातनसामान्यं कर्मेत्येके| मन्त्रादिक र्माथर्ववेदविहितमित्येके| दृष्टकर्मणा शल्यहर्त्रा शल्या हरणमित्येके||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhashastrakarmaNaH kaShTatamatvam (34) · Śloka 34
ਨ ਤ੍ਵਤਃ ਕਸ੍ਟਤਮਮਸ੍ਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮ| ਯਤੋ ਯੋਨਿਯਕਤ੍ਪ੍ਲੀ ਹਾਨ੍ਤ੍ਰਗਰ੍ਭਾਸ਼ਯਾਦੀਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਾਨਨੁਪਹਿਂਸਤਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਤਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰ ਮਵਚਾਰ੍ਯ੍ਯਮੁਤ੍ਕਰ੍ਸਣਵ੍ਯਾਵਰ੍ਤਨੋਤ੍ਕਰ੍ਤਨਚ੍ਛੇਦਨਭੇਦਨਪੀਡਨ ਰ੍ਜੂਕਰਣਾਨਿ ਚੈਕੇਨ ਪਾਣਿਨਾ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣਿ||੩੪||
न त्वतः कष्टतममस्ति शस्त्रकर्म| यतो योनियकृत्प्ली हान्त्रगर्भाशयादीनां मध्ये ताननुपहिंसताऽस्पर्शवता शस्त्र मवचार्य्यमुत्कर्षणव्यावर्तनोत्कर्तनच्छेदनभेदनपीडन र्जूकरणानि चैकेन पाणिना कार्य्याणि||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhe prANasaMshayerAshu shastramavacAryam (35) · Śloka 35
ਤਸ੍ਮਾਦੀਸ਼੍ਵਰਮਾਪਚ੍ਛ੍ਯ ਪਰਂ ਚ ਯਤ੍ਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਸਹਿਤ ਸ੍ਤਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ੍| ਅਕ੍ਰਿਯਾਯਾਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮਰਣਮ੍| ਉਪਕ੍ਰਮੇ ਸਂਸ਼ਯਃ| ਤਥੋਦਰਾਸ਼੍ਮਰੀਪ੍ਰਭਤੀਨਪਿ||੩੫||
तस्मादीश्वरमापृच्छ्य परं च यत्नमास्थाय तद्विद्यसहित स्तमुपक्रमेत्| अक्रियायां ध्रुवं मरणम्| उपक्रमे संशयः| तथोदराऽश्मरीप्रभृतीनपि||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhAharaNavidhiH (36) · Śloka 36
ਅਥੋਤ੍ਤਾਨਾਯਾ ਵ੍ਯਾਭੁਗ੍ਨਸਕ੍ਥ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਚੁਮ੍ਬਲਾਨ੍ਨਮਿਤਕਟਿ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਯਾਸ਼੍ਚ ਧਨ੍ਵਨਾਗਵਨ੍ਤਿਕਾਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਪਿਚ੍ਛਾਘਤੈਰਭ੍ਯਜ੍ਯ ਹਸ੍ਤਂ ਯੋਨਿਂ ਚ ਗਰ੍ਭਮਾਹਰੇਤ੍||੩੬||
अथोत्तानाया व्याभुग्नसक्थ्या वस्त्रचुम्बलान्नमितकटि प्रदेशायाश्च धन्वनागवृन्तिकाशाल्मलीपिच्छाघृतैरभ्यज्य हस्तं योनिं च गर्भमाहरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra prakArAntaranirdeshaH (37) · Śloka 37
ਤਤ੍ਰ ਸਕ੍ਥਿਭ੍ਯਾਮਾਗਤਸ੍ਯਾਨੁਲੋਮਮਾਞ੍ਛਨਮੇਵ| ਏਕਸਕ੍ਥਿ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਸ੍ਯੇਤਰਂ ਸਕ੍ਥਿਂ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ੍ਯ| ਸ੍ਫਿਗ੍ਦੇਸ਼ਾਗਤਸ੍ਯ ਸ੍ਫਿਗ੍ਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿਸਿਧ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਮੁਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਸਕ੍ਥਿਨੀ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ੍ਯ| ਤਿਰ੍ਯ੍ਯਗਾਗਤਸ੍ਯ ਪਰਿਘਸ੍ਯੇਵਾਪਰਾਰ੍ਧਮੁਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧਮਪਤ੍ਯਪਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਰ੍ਜਵ ਮਾਨੀਯ| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਪਵਤ੍ਤਸ਼ਿਰਸੋਂਸਂ ਪ੍ਰਤਿਪੀਡ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਮੁਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋਪਤ੍ਯਪਥਮਾਨੀਯ| ਬਾਹੁਦ੍ਵਯਪ੍ਰਪਨ੍ਨਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਮੁਤ੍ਪੀਡ੍ਯਾ ਸੌ ਸ਼ਿਰੋਮੂਲਮਾਨੀਯ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍||੩੭||
तत्र सक्थिभ्यामागतस्यानुलोममाञ्छनमेव| एकसक्थि प्रपन्नस्येतरं सक्थिं प्रसार्य्य| स्फिग्देशागतस्य स्फिग्देशं प्रतिषिध्योर्ध्वमुत्क्षिप्य सक्थिनी प्रसार्य्य| तिर्य्यगागतस्य परिघस्येवापरार्धमुत्क्षिप्य पूर्वार्धमपत्यपथं प्रत्यार्जव मानीय| पार्श्वापवृत्तशिरसोंऽसं प्रतिपीड्योर्ध्वमुत्क्षिप्य शिरोऽपत्यपथमानीय| बाहुद्वयप्रपन्नस्योर्ध्वमुत्पीड्या ऽसौ शिरोमूलमानीय निर्हरेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastradAraNArhamUDhagarbhalakShaNam (38) · Śloka 38
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਭੁਗ੍ਨਮਧ੍ਯਃ ਪਾਣਿਪਾਦਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ| ਯਸ਼੍ਚਾਭੁਗ੍ਨ ਏਕੇਨ ਪਾਦੇਨ ਯੋਨਿਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਪਾਯੁਮ੍| ਤੌ ਮੂਢੌ ਹਸ੍ਤੇਨਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਾਵਿਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰਯੇਤ੍||੩੮||
यस्त्वाभुग्नमध्यः पाणिपादशिरोभिर्योनिं प्रतिपद्यते| यश्चाभुग्न एकेन पादेन योनिं द्वितीयेन पायुम्| तौ मूढौ हस्तेनाहर्तुमशक्याविति शस्त्रमवचारयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra shastrAvadAraNavidhiH (39) · Śloka 39
ਅਥ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲਾਗ੍ਰੇਣਾਙ੍ਗੁਲਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ (ਸ਼ਿਰੋ) ਵਿਦਾਰ੍ਯ੍ਯ ਸ਼ਿਰਾਃ ਕਪਾਲਾਨ੍ਯਾਹਤ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ਼ਙ੍ਕੁਨਾ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਚਿਬੁਕੇ ਤਾਲੁਨ੍ਯੁਰਸਿ ਕਕ੍ਸ੍ਯਾਯਾਂ ਵਾਪਹਰੇਤ੍| ਅਭਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਂ ਚਾਕ੍ਸਿਕੂਟੇ ਗਣ੍ਡੇ ਵਾ| ਤਥਾਸਂਸਕ੍ਤਸ੍ਯਾਂਸਦੇਸ਼ੇ ਬਾਹੁਂ ਛਿਤ੍ਵਾ| ਦਤੇਰਿਵਾਧ੍ਮਾਤਸ੍ਯ ਵਾਤਪੂਰ੍ਣਮੁਦਰਮਵਦਾਰ੍ਯ੍ਯ ਨਿਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਮਾਹਰੇਤ੍| ਜਘਨਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜਘਨਕਪਾਲਾਨਿ ਦਾਰਯਿਤ੍ਵੇਤਿ||੩੯||
अथ स्त्रियमाश्वास्य मण्डलाग्रेणाङ्गुलिशस्त्रेण वा (शिरो) विदार्य्य शिराः कपालान्याहृत्य गर्भशङ्कुना गृहीत्वा चिबुके तालुन्युरसि कक्ष्यायां वाऽपहरेत्| अभिन्नशिरसं चाक्षिकूटे गण्डे वा| तथासंसक्तस्यांसदेशे बाहुं छित्वा| दृतेरिवाध्मातस्य वातपूर्णमुदरमवदार्य्य निरस्यान्त्राणि शिथिलीभूतमाहरेत्| जघनसक्तस्य जघनकपालानि दारयित्वेति||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (40) · Śloka 40
ਅਪਿ ਚ- ਯਦ੍ਯਦ੍ਵਾਯੁਵਸ਼ਾਦਙ੍ਗਂ ਸਜ੍ਜੇਦ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਖਣ੍ਡਸ਼ਃ| ਤਤ੍ਤਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਹਰੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਰਕ੍ਸੇਤ੍ਰਾਰੀਂ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ||੪੦||
अपि च- यद्यद्वायुवशादङ्गं सज्जेद्गर्भस्य खण्डशः| तत्तच्छित्वा हरेत्सम्यग्रक्षेत्रारीं च यत्नतः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyapagatagarbhashalyAyA upacArAH (41) · Śloka 41
ਅਥਾਪਤਨ੍ਤੀਮਪਰਾਂ ਪਾਤਯੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਭਿਸਕ੍| ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਹਤਸ਼ਲ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਸਿਞ੍ਚੇਦੁਸ੍ਣੇਨ ਵਾਰਿਣਾ| ਦਦ੍ਯਾਦਭ੍ਯਕ੍ਤਦੇਹਾਯੈ ਯੋਨੌ ਸ੍ਨੇਹਪਿਚੁਂ ਤਤਃ| ਯੋਨਿਰ੍ਮਦੁਰ੍ਭਵਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੂਲਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ| ਦੀਪ੍ਯਕਾਤਿਵਿਸਾਰਾਸ੍ਨਾਹਿਂਗ੍ਵੇਲਾਪਞ੍ਚਕੋਲਕਾਤ੍| ਚੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਕਲ੍ਕਂ ਵਾ ਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾ ਪਾਯਯੇਤ੍ਤਃ| ਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾਪਾਠਾਸ਼ਾਕਤ੍ਵਘਿਙ੍ਗੁਤੈਜਨੀਃ| ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਦੋਸਸ੍ਯਨ੍ਦਾਰ੍ਥਂ ਵੇਦਨੋਪਸ਼ਮਾਯ ਚ| ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮੇਵਂ ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਨੇਹਮੇਵ ਤਤਃ ਪਿਬੇਤ੍| ਸਾਯਂ ਪਿਬੇਦਰਿਸ੍ਟਂ ਚ ਤਥਾ ਸੁਕਤਮਾਸਵਮ੍| ਸ਼ਿਰੀਸਕਕੁਭਕ੍ਵਾਥਪਿਚੂਨ੍ਯੋਨੌ ਚ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਉਪਦ੍ਰਵਾਸ਼੍ਚ ਯੇਨ੍ਯੇ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਾਨ੍ਯਥਾਸ੍ਵਮੁਪਾਚਰੇਤ੍| ਪਯੋ ਵਾਤਹਰੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਸ਼ਾਹਂ ਭੋਜਨੇ ਹਿਤਮ੍| ਰਸੋ ਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਪਰਂ ਲਘੁਪਥ੍ਯਾਲ੍ਪਭੋਜਨਾ| ਸ੍ਨੇਹਾਭ੍ਯਙ੍ਗਪਰਾ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ ਬਲਾਤੈਲਾਦਿਕਾਨ੍ ਭਜੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਞ੍ਚਤੁਰ੍ਭ੍ਯੋ ਮਾਸੇਭ੍ਯਃ ਸ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸੁਖਾਨਿ ਚ||੪੧||
अथापतन्तीमपरां पातयेत्पूर्ववद्भिषक्| एवं निर्हृतशल्यान्तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा| दद्यादभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः| योनिर्मृदुर्भवत्तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति| दीप्यकातिविषारास्नाहिंग्वेलापञ्चकोलकात्| चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा पाययेत्तः| कटुकातिविषापाठाशाकत्वघिङ्गुतैजनीः| तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च| त्रिरात्रमेवं सप्ताहं स्नेहमेव ततः पिबेत्| सायं पिबेदरिष्टं च तथा सुकृतमासवम्| शिरीषककुभक्वाथपिचून्योनौ च निक्षिपेत्| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान्यथास्वमुपाचरेत्| पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम्| रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना| स्नेहाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत्| ऊर्ध्वञ्चतुर्भ्यो मासेभ्यः स क्रमेण सुखानि च||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42
ਅਥ ਬਲਾਤੈਲਮੁਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ| ਬਲਾਮੂਲਾਕਸਾਯਸ੍ਯ ਭਾਗਾਃ ਸਟ੍| ਤਾਵਨ੍ਤ ਏਵ ਪਯਸੋ ਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਥਦਸ਼ਮੂਲਕ ਸਾਯਸ੍ਯ ਭਾਗੋ ਭਾਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸ੍ਤੈਲਸ੍ਯ| ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੈਕਧ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਾਨਿ ਚਾਵਾਪ੍ਯ ਕਾਕੋਲੀਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀ ਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀਮਾਸਪਰ੍ਣੀਮੇਦਾਕ੍ਸੀਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮਧੁ ਕਦੇਵਦਾਰੁਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਚਨ੍ਦਨਸ਼ਾਰਿਵਾਤਗਰਕੁਸ੍ਠਸ਼ਤਾਵਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਵ ਗਨ੍ਧਾਪੁਨਰ੍ਨਵਾਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਵਰਾਪਤ੍ਰਰਸਸਰਲਸ਼ੈਲੇਯੈਲਾਵਚਾ ਗਰੁਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਸੈਨ੍ਧਵਾਨਿ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮਦ੍ਵਗ੍ਨਿਨਾ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਭਾਜਨੇਨੁਗੁਪ੍ਤਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਤ੍| ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਰਭਿਮਤਸ੍ਤੈਲਰਾਜੋ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਰਾਜਮਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸੂਤਿਕਾਨਾਂ ਕਸ਼ਾਨਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੂਨਾਮਤੀਤਵਯਸਾਂ ਸੁਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਸ਼ੂਲਿਨਾਂ ਮਹਾਗ੍ਰਹ ਗਹੀਤਾਨਾਂ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗਕ੍ਸਪਿਤਵਪੁਸਾਂ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧਪਤਿਤਾਭਿਹਤ ਭਗ੍ਨਵਿਸ਼੍ਲਿਸ੍ਟਦੇਹਾਨਾਂ ਦੈਵੋਪਘਾਤਾਤਭਿਸ਼ਪ੍ਤਮਨੋਜ੍ਵਰਪਰੀ ਤਾਨਾਂ ਪਾਨਨਾਵਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਬਸ੍ਤਿਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਃ| ਤੇਨ ਬਲ ਪੌਰੁਸਸ੍ਮਤਿਮਤਿਮੇਧਾਗ੍ਨਿਵੀਰ੍ਯ੍ਯੌਜਾਂਸਿ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ| ਪਕ੍ਸਾ ਘਾਤਾਕ੍ਸੇਪਕਾਰ੍ਦ੍ਦਿਤਾਦਿਵਿਵਿਧਵਾਤਵਿਕਾਰਗੁਲ੍ਮਹਿਕ੍ਕਾਸ਼੍ਵਾਸ ਕਾਸਾ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ| ਅਹਰਹਸ਼੍ਚੋਪਯੁਜ੍ਯਮਾਨੇ ਸਣ੍ਮਾਸਾਦਨ੍ਤ੍ਰ ਵਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਚ| ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਂ ਗੁਣਵਨ੍ਤਮਿਚ੍ਛਯਾ ਲਭਤ ਇਤਿ||੪੨||
अथ बलातैलमुपदेक्ष्यामः| बलामूलाकषायस्य भागाः षट्| तावन्त एव पयसो यवकोलकुलत्थदशमूलक षायस्य भागो भागश्चतुर्दशस्तैलस्य| तत्सर्वमैकध्यं कृत्व श्लक्ष्णपिष्टानि चावाप्य काकोलीक्षीरकाकोली जीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदाक्षीरशुक्लामधु कदेवदारुमञ्जिष्ठाचन्दनशारिवातगरकुष्ठशतावर्य्यश्व गन्धापुनर्नवाशतपुष्पावरापत्ररससरलशैलेयैलावचा ऽगरुकालानुसारिसैन्धवानि शनैर्मृद्वग्निना साधयित्वा सुभाजनेऽनुगुप्तं निदध्यात्| एष भगवतो धन्वन्तरे रभिमतस्तैलराजो राज्ञां राजमात्राणां सूतिकानां कृशानां शिशूनामतीतवयसां सुकुमाराणां शूलिनां महाग्रह गृहीतानां दीर्घरोगक्षपितवपुषां मर्मविद्धपतिताभिहत भग्नविश्लिष्टदेहानां दैवोपघातातभिशप्तमनोज्वरपरी तानां पाननावनाभ्यङ्गबस्तिषु प्रयोज्यः| तेन बल पौरुषस्मृतिमतिमेधाग्निवीर्य्यौजांसि विवर्धन्ते| पक्षा घाताक्षेपकार्द्दितादिविविधवातविकारगुल्महिक्काश्वास कासा निवर्तन्ते| अहरहश्चोपयुज्यमाने षण्मासादन्त्र वृद्धिः प्रशाम्यति च| वन्ध्या च पुत्रं गुणवन्तमिच्छया लभत इति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhiNyA jIvadgarbhaniShkAsanam (43) · Śloka 43
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਬਸ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਪਨ੍ਨਾਯਾਃ ਕੁਕ੍ਸਿਃ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਯਦਿ| ਜਨ੍ਮਕਾਲੇ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵੋਦ੍ਧਰੇਚ੍ਛਿਸ਼ੁਮ੍||੪੩||
भवन्ति चात्र- बस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि| जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasrAve mAsAnusAraM garbhasthA- pakAH yogAH (44) · Śloka 44
ਮਧੁਕਂ ਸ਼ਾਕਬੀਜਂ ਚ ਪਯਸ੍ਯਾ ਸੁਰਦਾਰੁ ਚ| ਅਸ਼੍ਮਨ੍ਤਕਃ ਕਸ੍ਣਤਿਲਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਵਲ੍ਲੀ ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ ਪਯਸ੍ਯਾ ਚ ਲਤਾ ਚੋਤ੍ਪਲਸ਼ਾਰਿਵਾ| ਅਨਨ੍ਤਾ ਸ਼ਾਰਿਵਾ ਰਾਸ੍ਨਾ ਪਦ੍ਮਾ ਚ ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ੍ਯਕ੍ਸੀਰਿਸ਼ਙ੍ਗਤ੍ਵਚੋ ਘਤਮ੍| ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਬਲਾਸ਼ਿਗ੍ਰੁਃ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਮਧੁਪਰ੍ਣਿਕਾ| ਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਂ ਬਿਸਂ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਕਸ਼ੇਰੁਮਧੁਕਂ ਬਲਾ| ਸਪ੍ਤੈਤਾਨ੍ ਪਯਸ ਯੋਗਾਨਰ੍ਧਸ਼੍ਲੋਕਸਮਾਪਨਾਨ੍| ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਗਰ੍ਭੇ ਸ੍ਰਵਤਿ ਯੋਜਯੇਤ੍||੪੪||
मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च| अश्मन्तकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी| वृक्षादनी पयस्या च लता चोत्पलशारिवा| अनन्ता शारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका| बृहतीद्वयकाश्मर्य्यक्षीरिशृङ्गत्वचो घृतम्| पृश्निपर्णीबलाशिग्रुः श्वदंष्ट्रामधुपर्णिका| शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कशेरुमधुकं बला| सप्तैतान् पयस योगानर्धश्लोकसमापनान्| क्रमात् सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamamAsAtprabhRutigarbhasyApyAyanAyogAH (45-4) · Śloka 4
ਕਪਿਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਬਹਤੀਪਟੋਲੇਕ੍ਸੁਨਿਦਿਗ੍ਧਕਾਤ੍| ਮੂਲੈਃ ਸ਼ਤਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਕ੍ਸੀਰਂ ਮਾਸੇ ਤਥਾਸ੍ਟਮੇ| ਨਵਮੇ ਸਾਰਿਵਾਨਨ੍ਤਾਪਯਸ੍ਯਾਮਧੁਯਸ੍ਟਿਭਿਃ| ਯੋਜਯੇਦ੍ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਪਯਸ੍ਯਯਾ| ਅਥਵਾ ਯਸ੍ਟਿਮਧੁਕਨਾਗਰਾਮਰਦਾਰੁਭਿਃ||੪੫|| ਇਤਿ ਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਸੂਨੋਰ੍ਵਾਗ੍ਭਟਸ੍ਯ ਕਤੌ ਅਸ੍ਟਾਙ੍ਗਸਂਗ੍ਰਹਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸ਼ਾਰੀਰਸ੍ਥਾਨੇ ਗਰ੍ਭ ਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋਧ੍ਯਾਯਃ||੪||
कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धकात्| मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाऽष्टमे| नवमे सारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः| योजयेद्दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया| अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः||४५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भ व्यापन्नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon