Adhikarana aShTA~ggasaMgraha-shArIrasthAne-caturtho~adhyAyaH atha garbhavyApannAma caturtho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോ ഗര്ഭവ്യാപദം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो गर्भव्यापदं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH sashUle puShpadarshane cikitsAkramaH (2) · Śloka 2
സ്ത്രീ ചേദാപന്നഗര്ഭാ പരിഹാര്യ്യാണ്യാസേവേത| തതശ്ച യസ്യാഃ ബസ്തിപാര്ശ്വശ്രോണിയോനിമുഖേഷു ശൂലം പുഷ്പദര്ശനം ച സ്യാത് താം മൃദുസുഖശിശിരാസ്തരണശയനസ്ഥാമീഷദവനതശിരസം ശീതപ്രദേഹപരിഷേകാദിഭിരുപാചരേത്||൨||
स्त्री चेदापन्नगर्भा परिहार्य्याण्यासेवेत| ततश्च यस्याः बस्तिपार्श्वश्रोणियोनिमुखेषु शूलं पुष्पदर्शनं च स्यात् तां मृदुसुखशिशिरास्तरणशयनस्थामीषदवनतशिरसं शीतप्रदेहपरिषेकादिभिरुपाचरेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cikitsAvisheShAH (3) · Śloka 3
തദ്യഥാ-സഹസ്രധൌതേന സര്പിഷാऽധോനാഭേഃ സര്വതഃ പ്രദിഹ്യാത്| മധുകസിദ്ധസര്പിഷാ സുശീതേന പിചുമാപ്ലാവ്യ യോനിസമീപേ സ്ഥാപയേത്| ഗവ്യേന പയസാ മധുകാമ്ബുനാ ന്യഗ്രോധാദികഷായേണ വ പരിഷേചയേത്| പരിപീതതത്സ്വരസാനി ച തൈലാനി യോനൌ നിധാപയേത്| തച്ഛൃങ്ഗസിദ്ധസ്യ വാ ക്ഷീരസര്പിഷഃ പിചുമ്||൩||
तद्यथा-सहस्रधौतेन सर्पिषाऽधोनाभेः सर्वतः प्रदिह्यात्| मधुकसिद्धसर्पिषा सुशीतेन पिचुमाप्लाव्य योनिसमीपे स्थापयेत्| गव्येन पयसा मधुकाम्बुना न्यग्रोधादिकषायेण व परिषेचयेत्| परिपीततत्स्वरसानि च तैलानि योनौ निधापयेत्| तच्छृङ्गसिद्धस्य वा क्षीरसर्पिषः पिचुम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhiNyAH raktAtisrAve cikitsA (4) · Śloka 4
അതിസ്രവതി തു രക്തേ തത ഏവ അക്ഷമാത്രം പ്രാശയേത്| കേവ ലാദേവ വാ ക്ഷീരസര്പിഷഃ| പദ്മോത്പലകുമുദകിഞ്ജല്കം ച സമധുശര്കരം ലേഹയേത്| ധാതകീഗൈരികിസര്ജരസാഞ്ജനചൂര്ണം വാ മധുനാ| ന്യഗ്രോധാ ദിത്വക്പ്രവാലകല്കം വാ| ശശൈണഹരിണരുധിരം വാ സക്ഷൌദ്രം പായയേത്| ഋദ്ധിവിദാരീജീവന്തീര്വാ പയസാ| നീലോത്പല സിതാപക്വലോഷ്ഠചന്ദനാദി വാ| തണ്ഡുലാമ്ബുവാസാരസാന്യ തരേണ| ഗന്ധപ്രിയങ്ഗുസിതോത്പലശാലൂകോദുമ്ബരശലാടുന്യ ഗ്രോധശൃങ്ഗാനി വാऽऽജേന പയസാ| കശേരുകമൃണാലകശൃങ്ഗാടകകാശ്മര്യപരുഷകദ്രാക്ഷാസാരി വാപ്രപൌണ്ഡരീകാനന്തോത്പലകദമ്ബബീജക്വാഥേന വാ ശര്ക രാമധുമധുരേണ ശാലിചൂര്ണമ്| ജീവനീയശൃതം വാ ക്ഷീരമ്| ബലാതിബലാശാലിഷഷ്ടികേക്ഷുമൂലകാകോലീശൃതേന പയസാ സമധുശര്കരേണ രക്തശാല്യോദനം സുശീതം ഭോജയേത്| ശീത വീര്യ്യജാങ്ഗലരസേന വാ| രക്തപിത്തക്രിയാശ്ച ശോധനവര്ജ്യാഃ പ്രയുഞ്ജീത| സൌമ്യാശ്ച മനോऽനുകൂലാഃ കഥാഃ||൪||
अतिस्रवति तु रक्ते तत एव अक्षमात्रं प्राशयेत्| केव लादेव वा क्षीरसर्पिषः| पद्मोत्पलकुमुदकिञ्जल्कं च समधुशर्करं लेहयेत्| धातकीगैरिकिसर्जरसाञ्जनचूर्णं वा मधुना| न्यग्रोधा दित्वक्प्रवालकल्कं वा| शशैणहरिणरुधिरं वा सक्षौद्रं पाययेत्| ऋद्धिविदारीजीवन्तीर्वा पयसा| नीलोत्पल सितापक्वलोष्ठचन्दनादि वा| तण्डुलाम्बुवासारसान्य तरेण| गन्धप्रियङ्गुसितोत्पलशालूकोदुम्बरशलाटुन्य ग्रोधशृङ्गानि वाऽऽजेन पयसा| कशेरुकमृणालकशृङ्गाटककाश्मर्यपरुषकद्राक्षासारि वाप्रपौण्डरीकानन्तोत्पलकदम्बबीजक्वाथेन वा शर्क रामधुमधुरेण शालिचूर्णम्| जीवनीयशृतं वा क्षीरम्| बलातिबलाशालिषष्टिकेक्षुमूलकाकोलीशृतेन पयसा समधुशर्करेण रक्तशाल्योदनं सुशीतं भोजयेत्| शीत वीर्य्यजाङ्गलरसेन वा| रक्तपित्तक्रियाश्च शोधनवर्ज्याः प्रयुञ्जीत| सौम्याश्च मनोऽनुकूलाः कथाः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shoNitasrAvaM vinA bastyAdi shUle cikitsA (5) · Śloka 5
അദൃഷ്ടശോണിതാം തു മധുകപയസ്യാസുരദാരുഭിഃ സിദ്ധം പയഃ പായയേത്| താമ്രവല്യശ്മന്തകശതാവരീപയസ്യാഭിര്വാ| വിദാര്യ്യാദിഗണേന വാ| ശ്വദംഷ്ട്രാസ്വരസക്ഷീരസിദ്ധം വാ സര്പിഃ| പലാണ്ഡുരസസിദ്ധം വാ സക്ഷൌദ്രമ്||൫||
अदृष्टशोणितां तु मधुकपयस्यासुरदारुभिः सिद्धं पयः पाययेत्| ताम्रवल्यश्मन्तकशतावरीपयस्याभिर्वा| विदार्य्यादिगणेन वा| श्वदंष्ट्रास्वरसक्षीरसिद्धं वा सर्पिः| पलाण्डुरससिद्धं वा सक्षौद्रम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trimAsaM yAvadasrasrutau garbhasyAsAdhyatvam (6) · Śloka 6
അസമ്പൂര്ണത്രിമാസായാസ്തു പുഷ്പദര്ശനേ ഗര്ഭഃ പ്രായോ ന തിഷ്ഠ ത്യസഞ്ജാതസാരത്വാത്||൬||
असम्पूर्णत्रिमासायास्तु पुष्पदर्शने गर्भः प्रायो न तिष्ठ त्यसञ्जातसारत्वात्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAnvaye puShpadarshane cikitsopakramaH (7) · Śloka 7
ആമാന്വയേ ചോര്ധ്വമപി വിരുദ്ധോപക്രമത്വാത്| തത്ര രൂക്ഷശീ താനി പ്രയുഞ്ജീത||൭||
आमान्वये चोर्ध्वमपि विरुद्धोपक्रमत्वात्| तत्र रूक्षशी तानि प्रयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra cikitsAvidhiH (8) · Śloka 8
തദ്യഥാ-പ്രാഗുപവാസം തതോ ദുരാലഭാമൃതോശീരപര്പടക ഘനചന്ദനാതിവിഷാബലാകട്വങ്ഗധാന്യാകക്വാഥപാനമ്| തൃണധാന്യശാലിഷഷ്ടികപേയാമശനം ച മുദ്ഗാദിയൂഷൈഃ| ജിതേ ത്വാമേ സ്നിഗ്ധശീതാനി പൂര്വവത്||൮||
तद्यथा-प्रागुपवासं ततो दुरालभामृतोशीरपर्पटक घनचन्दनातिविषाबलाकट्वङ्गधान्याकक्वाथपानम्| तृणधान्यशालिषष्टिकपेयामशनं च मुद्गादियूषैः| जिते त्वामे स्निग्धशीतानि पूर्ववत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhapAte cikitsA (9) · Śloka 9
ആമഗര്ഭേ തു പതിതേ മദ്യാനാമന്യതമം സാമര്ഥ്യതഃ പായയേത്| ഗര്ഭകോഷ്ഠവിശുദ്ധ്യര്ഥമര്തിവിസ്മരണാര്ഥഞ്ച| അമദ്യപാം പാച നീയദ്രവ്യോപഹിതാഭിഃ സ്നേഹലവണവര്ജ്യാഭിഃ സതിലാഭി രുദ്ദാലകാദിയവാഗൂഭിരുപാചരേദ് യാവന്തോ മാസാസ്താവന്ത്യ ഹാനീതി| തതഃ പ്രീണനൈര്ബലാനുരക്ഷിഭിരസ്നേഹൈരാഹാരൈരാദോഷധാതുക്ലേദ ശുദ്ധേഃ| ആമഗര്ഭശേഷേണ ഹി പുനഃ പുനരകുശലമനുഷജ്യേത| തസ്മാത് തീക്ഷ്ണൈരനവശേഷയന്നുപാചരേത്| തതഃ പരം സ്നേഹപാനൈ ര്ബസ്തിഭിരാഹാരൈശ്ച ദീപനീയപാചനീയജീവനീയബൃംഹണീയ മധുരവാതഹരൈരിതി||൯||
आमगर्भे तु पतिते मद्यानामन्यतमं सामर्थ्यतः पाययेत्| गर्भकोष्ठविशुद्ध्यर्थमर्तिविस्मरणार्थञ्च| अमद्यपां पाच नीयद्रव्योपहिताभिः स्नेहलवणवर्ज्याभिः सतिलाभि रुद्दालकादियवागूभिरुपाचरेद् यावन्तो मासास्तावन्त्य हानीति| ततः प्रीणनैर्बलानुरक्षिभिरस्नेहैराहारैरादोषधातुक्लेद शुद्धेः| आमगर्भशेषेण हि पुनः पुनरकुशलमनुषज्येत| तस्मात् तीक्ष्णैरनवशेषयन्नुपाचरेत्| ततः परं स्नेहपानै र्बस्तिभिराहारैश्च दीपनीयपाचनीयजीवनीयबृंहणीय मधुरवातहरैरिति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasyopaviShTakopashuShkakasambhavahetuH (10) · Śloka 10
യസ്യാഃ പുനര്മഹതി ജാതസാരേ ഗര്ഭേ വര്ജ്യാനാമവര്ജനാത് പുഷ്പ ദര്ശനം സ്യാദന്യദ്വാ യോനിസ്രവണമ്| തസ്യാസ്തന്നിമിത്തം വായുഃ പ്രകുപിതഃ പിത്തശ്ലേഷ്മാണൌ പരിഗൃഹ്യ ഗര്ഭസ്യ രസവഹാം നാഡീം പ്രതിപീഡ്യാവതിഷ്ഠതേ| തതോ നാഡ്യാം ദോഷൈഃ കുല്യായാമിവ വഹനാദ്ഗര്ഭോ വൃദ്ധിമനാപ്നുവന്നുപവിശത്യുപശുഷ്യതി വാ||൧൦||
यस्याः पुनर्महति जातसारे गर्भे वर्ज्यानामवर्जनात् पुष्प दर्शनं स्यादन्यद्वा योनिस्रवणम्| तस्यास्तन्निमित्तं वायुः प्रकुपितः पित्तश्लेष्माणौ परिगृह्य गर्भस्य रसवहां नाडीं प्रतिपीड्यावतिष्ठते| ततो नाड्यां दोषैः कुल्यायामिव वहनाद्गर्भो वृद्धिमनाप्नुवन्नुपविशत्युपशुष्यति वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakagarbhalakShaNam (11) · Śloka 11
തത്ര യസ്യാഃ കാദാചിത്കാര്ത്തവപരിസ്രാവാവല്പൌ ച ദൃശ്യേതേ സതതം ച ഗര്ഭഃ പ്രാപ്താത് പരിമാണാദപരിഹീയമാന ഏവ സ്ഫുരതി| ന ച കുക്ഷിര്വിവര്ധതേ, തമുപവിഷ്ടകമിത്യാ ചക്ഷതേ||൧൧||
तत्र यस्याः कादाचित्कार्त्तवपरिस्रावावल्पौ च दृश्येते सततं च गर्भः प्राप्तात् परिमाणादपरिहीयमान एव स्फुरति| न च कुक्षिर्विवर्धते, तमुपविष्टकमित्या चक्षते||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upashuShkakagarbhalakShaNam (12) · Śloka 12
യദാ തു പ്രതിമാസമാര്ത്തവം പ്രത്യഹം വാ പരിസ്രവണം നാത്യല്പം ച തഥാ പരിഹീയമാണോ ഗര്ഭശ്ചിരാത് കിഞ്ചിത് സ്പന്ദതേ| കുക്ഷിശ്ച വൃദ്ധോऽപി പരിഹീയതേ| തദുപശുഷ്കകം നാഗോദരം ച||൧൨||
यदा तु प्रतिमासमार्त्तवं प्रत्यहं वा परिस्रवणं नात्यल्पं च तथा परिहीयमाणो गर्भश्चिरात् किञ्चित् स्पन्दते| कुक्षिश्च वृद्धोऽपि परिहीयते| तदुपशुष्ककं नागोदरं च||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH prasavakAlanishcayaH (13) · Śloka 13
തൌ തു മാതുരാഹാരതേജസാऽല്പേനാപ്യായ്യമാനൌ യദാ പുഷ്ടൌ സ്യാതാം കേശദശനാദിയുക്തൌ| തദാ വര്ഷഗണൈരപി പ്രമദാ പ്രസൂയേത ഏവ||൧൩||
तौ तु मातुराहारतेजसाऽल्पेनाप्याय्यमानौ यदा पुष्टौ स्यातां केशदशनादियुक्तौ| तदा वर्षगणैरपि प्रमदा प्रसूयेत एव||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (14) · Śloka 14
തത്ര വാതേനോപവിഷ്ടകോപശുഷ്കകയോര്വായുഃ പ്രതിഹന്യതേ| സ ശബ്ദം ഫേനിലം വിച്ഛിന്നം ശകൃദുപവേശ്യതേ| മൂത്രമുപരുധ്യതേ| കടീപൃഷ്ഠഹൃദയേഷു വേദനാ| ജൃമ്ഭാ, നിദ്രാനാശോऽഭീക്ഷ്ണം പ്രതി ശ്യായഃ, ശുഷ്കകാസഃ, സാദഃ, ക്ഷ്വേഡേതേ ഇവ കര്ണൌ, തുദ്യേതേ ഇവ ശങ്ഖൌ| പിപീലികാഭിരിവ സംസൃജ്യതേ ശരീരം പരി കൃന്തന്നിവ വായുര്ഭ്രമതി കുക്ഷൌ തമ ഇവ പ്രവേശ്യതേ| ദുഃഖേ നാന്നസ്യ ജരണമ്| അഹരഹഃ പരിഹാനിഃ| സ്ഫുടിതവിവര്ണ പരുഷത്വക്ത്വം ച ഭവതി||൧൪||
तत्र वातेनोपविष्टकोपशुष्ककयोर्वायुः प्रतिहन्यते| स शब्दं फेनिलं विच्छिन्नं शकृदुपवेश्यते| मूत्रमुपरुध्यते| कटीपृष्ठहृदयेषु वेदना| जृम्भा, निद्रानाशोऽभीक्ष्णं प्रति श्यायः, शुष्ककासः, सादः, क्ष्वेडेते इव कर्णौ, तुद्येते इव शङ्खौ| पिपीलिकाभिरिव संसृज्यते शरीरं परि कृन्तन्निव वायुर्भ्रमति कुक्षौ तम इव प्रवेश्यते| दुःखे नान्नस्य जरणम्| अहरहः परिहानिः| स्फुटितविवर्ण परुषत्वक्त्वं च भवति||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodararyorlakShaNAni (15) · Śloka 15
പിത്തേന താമ്രഹരിതമുപവേശ്യതേ| ധൂമകോऽമ്ലകശ്ഛര്ദിമൂര്ച്ഛാ ക്ഷിഹൃദയദാഹഃ| പീതരക്തഗോമൂത്രാഭനേത്രമൂത്രനഖത്വക്ത്വം കാ ലീ ദുര്ബലാ നിത്യശൂനാ ച നാരീ ഭവതി||൧൫||
पित्तेन ताम्रहरितमुपवेश्यते| धूमकोऽम्लकश्छर्दिमूर्च्छा क्षिहृदयदाहः| पीतरक्तगोमूत्राभनेत्रमूत्रनखत्वक्त्वं का ली दुर्बला नित्यशूना च नारी भवति||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanAgodarayorlakShaNAni (16) · Śloka 16
ശ്ലേഷ്മണാ മധുരാസ്യത്വമുത്ക്ലേശഃ ശ്ലേഷ്മോദ്വമനം ഭക്തദ്വേഷഃ ശ്വേതഹസ്തപാദനേത്രതാ കാസഃ ശ്വാസശ്ച||൧൬||
श्लेष्मणा मधुरास्यत्वमुत्क्लेशः श्लेष्मोद्वमनं भक्तद्वेषः श्वेतहस्तपादनेत्रता कासः श्वासश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana upaviShTakanAgodarayoH sAmAnyA cikitsA (17) · Śloka 17
തയോര്ജീവനീയബൃംഹണീയമധുരൌഷസിദ്ധാനാം സര്പിഷാമുപയോഗഃ| തഥാ പയസാം രസാനാമാമഗര്ഭാണാം ച ഗര്ഭവൃദ്ധികരഃ| തഥാ സമ്ഭോജനമേതൈരേവ ച ഘൃതാദിഭിഃ| സുഭിക്ഷായാ അഭീക്ഷ്ണം യാനവാഹനാപവര്ജ്ജനബൃംഹണൈരുപപാദനമ്||൧൭||
तयोर्जीवनीयबृंहणीयमधुरौषसिद्धानां सर्पिषामुपयोगः| तथा पयसां रसानामामगर्भाणां च गर्भवृद्धिकरः| तथा सम्भोजनमेतैरेव च घृतादिभिः| सुभिक्षाया अभीक्ष्णं यानवाहनापवर्ज्जनबृंहणैरुपपादनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikopaviShTakanAgodara yoshcikitsA (18) · Śloka 18
അഥ വിശേഷേണ വാതേ പൂര്വമേവ സൈന്ധവോപഹിതം ക്ഷീരബസ്തിം ദത്ത്വാ ശീതോദകസ്നാതാം മൃദു ശാല്യോദനം ഭോജയേത്| തതോ വിദാര്യ്യാദിഗണസാധിതേന സര്പിഷാऽനുവാസയേത്| നിവാതം ച സേവേത||൧൮||
अथ विशेषेण वाते पूर्वमेव सैन्धवोपहितं क्षीरबस्तिं दत्त्वा शीतोदकस्नातां मृदु शाल्योदनं भोजयेत्| ततो विदार्य्यादिगणसाधितेन सर्पिषाऽनुवासयेत्| निवातं च सेवेत||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikopaviShTakanAgodarayoshcikitsA (19) · Śloka 19
പിത്തേ മധുകവിദാരീനിര്യ്യൂഹസിദ്ധം പയഃ പിബേത്| തിസ്രഃ സ്ഥൂലകുക്കുടീര്നിസ്തുഷമാഷാഢകം ച ക്ഷീരോദകേനോലൂഖലേ സംക്ഷുദ്യ തദ്രസേന സര്പിഷാ ച തിത്തിരികപിഞ്ജലാന്യതരരസം സാധയിത്വാ പായയേദുപവിഷ്ടകവിവര്ധനാര്ഥമുപശുഷ്കകബൃംഹ ണാര്ഥം ച| അജാസര്പിഷാ ക്ഷീരേണ ജീവനീയൈശ്ച സംസ്കൃതാം യവാഗൂം പിബേത്| പയസ്യാ കാകോലീദ്വയസുനിഷണ്ഡകകല്കേന പയസാ ച സര്പിര്വിപാചയേത്| തത്കാല്യം ക്ഷീരാനുപാനമുപയുഞ്ജീത| ആമ- ഗര്ഭരസേന ചാശ്നീയാത്| താനേവ ച തത്ര ഭൃഷ്ടാന് ഭക്ഷയേത്| ജലചരമാംസാനി ച||൧൯||
पित्ते मधुकविदारीनिर्य्यूहसिद्धं पयः पिबेत्| तिस्रः स्थूलकुक्कुटीर्निस्तुषमाषाढकं च क्षीरोदकेनोलूख़ले संक्षुद्य तद्रसेन सर्पिषा च तित्तिरिकपिञ्जलान्यतररसं साधयित्वा पाययेदुपविष्टकविवर्धनार्थमुपशुष्ककबृंह णार्थं च| अजासर्पिषा क्षीरेण जीवनीयैश्च संस्कृतां यवागूं पिबेत्| पयस्या काकोलीद्वयसुनिषण्डककल्केन पयसा च सर्पिर्विपाचयेत्| तत्काल्यं क्षीरानुपानमुपयुञ्जीत| आम- गर्भरसेन चाश्नीयात्| तानेव च तत्र भृष्टान् भक्षयेत्| जलचरमांसानि च||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikopaviShTakanA godarayoshcikitsA (20) · Śloka 20
കഫേ ത്വാനൂപൌദകപിശിതോപദംശാമച്ഛസുരാം ത്രിരാത്രം പഞ്ചരാത്രം സപ്തരാത്രം വാ പിബേത്| തിലമുദ്ഗമാഷലവണബില്വപാത്രൈഃ| പഞ്ചഭിര്ഘൃതപാത്രം സംയോജ്യ സ്വനുഗുപ്തം നിധാപയേത്| തതഃ പ്രാതഃ പിണ്ഡം ബില്വമാത്രം ശൃതശീതച്ഛാഗദുഗ്ധനുപാനം വാऽശ്നീയാത്| അത്രൈവ വാ ബദര ചൂര്ണപാത്രമപി നിദധ്യാത്||൨൦||
कफे त्वानूपौदकपिशितोपदंशामच्छसुरां त्रिरात्रं पञ्चरात्रं सप्तरात्रं वा पिबेत्| तिलमुद्गमाषलवणबिल्वपात्रैः| पञ्चभिर्घृतपात्रं संयोज्य स्वनुगुप्तं निधापयेत्| ततः प्रातः पिण्डं बिल्वमात्रं शृतशीतच्छागदुग्धनुपानं वाऽश्नीयात्| अत्रैव वा बदर चूर्णपात्रमपि निदध्यात्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasya sarvathA avRuddhau tatpAtanam (21) · Śloka 21
ഏവമവൃദ്ധൌ തീക്ഷ്ണൈര്വിരേചയേദപരാപാതനീയൈശ്ച പാതയേത്||൨൧||
एवमवृद्धौ तीक्ष्णैर्विरेचयेदपरापातनीयैश्च पातयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhalakShaNam (22) · Śloka 22
യസ്യാഃ പുനര്വാതോപസൃഷ്ടസ്രോതസി ലീനോ ഗര്ഭഃ പ്രസുപ്തോ ന സ്പന്ദതേ തം ലീനമിത്യാഹുഃ||൨൨||
यस्याः पुनर्वातोपसृष्टस्रोतसि लीनो गर्भः प्रसुप्तो न स्पन्दते तं लीनमित्याहुः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lInagarbhacikitsA (23) · Śloka 23
തത്ര ശ്യേനോത്ക്രോശഗോമത്സ്യഗോധാശിഖികുക്കുടതിത്തിരീണാ മന്യതമസ്യ രസേന ഭൂരിസര്പിഷ്കേണ മാഷയൂഷേണ വാ ഘൃതാ ഢ്യേന രക്തശാല്യോദനം ഭോജയേത്| സക്തൂന് വാ തിലമാ ഷബില്വശലാടുയുക്താന് പയസ പായയേത് മേദ്യമാംസോപദംശം വാ മാര്ദ്വീകമ്| തൈലേന ചാഭീക്ഷ്ണമുദരവങ്ക്ഷണോരുകടീ പാര്ശ്വപൃഷ്ഠാന്യഭ്യജ്യാത്| മുഹുര്മുഹുശ്ചൈനാം ഹര്ഷയേത്| പൂര്വോക്തം ചേക്ഷേത||൨൩||
तत्र श्येनोत्क्रोशगोमत्स्यगोधाशिखिकुक्कुटतित्तिरीणा मन्यतमस्य रसेन भूरिसर्पिष्केण माषयूषेण वा घृता ढ्येन रक्तशाल्योदनं भोजयेत्| सक्तून् वा तिलमा षबिल्वशलाटुयुक्तान् पयस पाययेत् मेद्यमांसोपदंशं वा मार्द्वीकम्| तैलेन चाभीक्ष्णमुदरवङ्क्षणोरुकटी पार्श्वपृष्ठान्यभ्यज्यात्| मुहुर्मुहुश्चैनां हर्षयेत्| पूर्वोक्तं चेक्षेत||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartacikitsA (24) · Śloka 24
യസ്യാഃ പുനരുദാവര്തവിബന്ധഃ സ്യാത്താം വാതഹരസ്നിഗ്ധാന്ന പാനൈരുപാചരേത്| അഷ്ടമേ തു മാസേ മധുകസിദ്ധേന തൈലേനാനുവാസയേത്| തദസിദ്ധൌ വീരണശാലികുശകാശേക്ഷുബാലികാവേതസപരിവ്യാധമൂലാനാം ഭൂതീകാനന്താകാശ്മര്യപരൂഷകമധൂകമധുകമൃദ്വീകാനാം ച പയസാऽര്ധോദകേനോദ്ഗൃഹ്യ രസം തേന പ്രിയാലബിഭീതകമജ്ജ തിലകല്കയുക്തേനേഷല്ലവണോഷ്ണേന നിരൂഹയേത്| വിഗത വിബന്ധാം ച സ്നാതാശിതാം സായം തേനൈവ തൈലേനാനുവാസയേത്||൨൪||
यस्याः पुनरुदावर्तविबन्धः स्यात्तां वातहरस्निग्धान्न पानैरुपाचरेत्| अष्टमे तु मासे मधुकसिद्धेन तैलेनानुवासयेत्| तदसिद्धौ वीरणशालिकुशकाशेक्षुबालिकावेतसपरिव्याधमूलानां भूतीकानन्ताकाश्मर्यपरूषकमधूकमधुकमृद्वीकानां च पयसाऽर्धोदकेनोद्गृह्य रसं तेन प्रियालबिभीतकमज्ज तिलकल्कयुक्तेनेषल्लवणोष्णेन निरूहयेत्| विगत विबन्धां च स्नाताशितां सायं तेनैव तैलेनानुवासयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udAvartepekShAyAM vyApat (25) · Śloka 25
ഉദാവര്തോ ഹി സമുപേക്ഷിതഃ സഹസാ സഗര്ഭാം ഗര്ഭിണീമതി പാതയേത്||൨൫||
उदावर्तो हि समुपेक्षितः सहसा सगर्भां गर्भिणीमति पातयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmagarbhasrAvahetavaH (26) · Śloka 26
യസ്യാഃ പുനരതിമാത്രദോഷോപചയാദ്യഥോക്തൈര്വാ വ്യവാ യാദിഭിരന്യൈര്വാ വ്യാധിഭിഃ പൂര്വോപചിതേന വാ ജനന്യപ ത്യയോഃ കര്മണാ ബന്ധനാന്മുച്യതേ ഗര്ഭഃ ഫലമിവ വൃന്താ ത്സമുക്തബന്ധനോ ഗര്ഭശയ്യാമതിക്രമ്യ കൃതപ്ലീഹാന്ത്രവി വരൈരവസ്രംസമാനഃ കോഷ്ഠസംക്ഷോഭമാപാദയതി| തതഃ കോഷ്ഠ സംക്ഷോഭാദ്വായുരപാനോ മൂഢഃ കുക്ഷിബസ്തിപാര്ശ്വോദരയോനിശൂലാ നാഹവിണ്മൂത്രസങ്ഗാനാപാദ്യ ഗര്ഭം ച്യാവയതി തരുണം ശോണിത ഭാവേന| സോऽഭിഹിതഃ പ്രാക്||൨൬||
यस्याः पुनरतिमात्रदोषोपचयाद्यथोक्तैर्वा व्यवा यादिभिरन्यैर्वा व्याधिभिः पूर्वोपचितेन वा जनन्यप त्ययोः कर्मणा बन्धनान्मुच्यते गर्भः फलमिव वृन्ता त्समुक्तबन्धनो गर्भशय्यामतिक्रम्य कृतप्लीहान्त्रवि वरैरवस्रंसमानः कोष्ठसंक्षोभमापादयति| ततः कोष्ठ संक्षोभाद्वायुरपानो मूढः कुक्षिबस्तिपार्श्वोदरयोनिशूला नाहविण्मूत्रसङ्गानापाद्य गर्भं च्यावयति तरुणं शोणित भावेन| सोऽभिहितः प्राक्||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhAyA lakShaNam (27) · Śloka 27
വിവൃദ്ധേ തു ഗര്ഭേ സ്തബ്ധം സ്തിമിതം ശീതമശ്മഗര്ഭമിവോദര മാഭാതി| ശൂലമധികമുപജായതേ| ന ച സ്പന്ദതേ ഗര്ഭോ നാऽऽവ്യഃ പ്രാദുര്ഭവന്തി| ന സ്രവതി യോനിരക്ഷിണീ ചാസ്യാഃ സ്രംസ്യേതേ| തഥാ ഭൃശമരതിപരീതാ വ്യഥതേऽന്യഥാ ചേഷ്ടതേ താമ്യതി ഭ്രാമ്യതി രോദിത്യഹര്നിശമ്| ന സ്വപിതി| പൂത്യു ച്ഛ്വാസാ കൃച്ഛ്രാച്ഛ്വസിത്യതികഷ്ടം പ്രാണിതി| ജക്ഷിതീ ത്യേവംവിധാം സ്ത്രിയം മൃതഗര്ഭാം വിദ്യാത്||൨൭||
विवृद्धे तु गर्भे स्तब्धं स्तिमितं शीतमश्मगर्भमिवोदर माभाति| शूलमधिकमुपजायते| न च स्पन्दते गर्भो नाऽऽव्यः प्रादुर्भवन्ति| न स्रवति योनिरक्षिणी चास्याः स्रंस्येते| तथा भृशमरतिपरीता व्यथतेऽन्यथा चेष्टते ताम्यति भ्राम्यति रोदित्यहर्निशम्| न स्वपिति| पूत्यु च्छ्वासा कृच्छ्राच्छ्वसित्यतिकष्टं प्राणिति| जक्षिती त्येवंविधां स्त्रियं मृतगर्भां विद्यात्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhalakShaNam (28) · Śloka 28
തം തു ഗര്ഭം കദാചിദസമ്യഗപത്യപഥമനേകധാ പ്രതിപന്നം വിഗുണേനേവ വായുനാ പീഡിതം മോഹിതം ച മൂഢഗര്ഭമിത്യാഹുഃ| വിഗുണാനിലപ്രതിപീഡനവൈചിത്ര്യാദസങ്ഖ്യഗതിം ച||൨൮||
तं तु गर्भं कदाचिदसम्यगपत्यपथमनेकधा प्रतिपन्नं विगुणेनेव वायुना पीडितं मोहितं च मूढगर्भमित्याहुः| विगुणानिलप्रतिपीडनवैचित्र्यादसङ्ख्यगतिं च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhagatayaH sthAnAni ca (29) · Śloka 29
സമാസതസ്തു ത്രിവിധാ ഗതിരുര്ധ്വാ, തിര്യ്യങ്, ന്യുബ്ജാ ച| സംസ്ഥാനാനി പുനരഷ്ടൌ| താന്യത്രൈവോത്തരത്ര വക്ഷ്യന്തേ||൨൯||
समासतस्तु त्रिविधा गतिरुर्ध्वा, तिर्य्यङ्, न्युब्जा च| संस्थानानि पुनरष्टौ| तान्यत्रैवोत्तरत्र वक्ष्यन्ते||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asAdhyamUDhagarbhAlakShaNam (30) · Śloka 30
തേഷു സര്വേഷ്വപി വിപരീതേന്ദ്രിയാര്ഥാമാക്ഷേപയോനിഭ്രംശസംവരണ മക്കലശ്വാസഭ്രമാഭിപന്നാം ശീതഗാത്രാം പൂത്യുദ്ഗാരാം ച വര്ജ യേത്||൩൦||
तेषु सर्वेष्वपि विपरीतेन्द्रियार्थामाक्षेपयोनिभ्रंशसंवरण मक्कलश्वासभ्रमाभिपन्नां शीतगात्रां पूत्युद्गारां च वर्ज येत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhashalyopekShAyAM vyApat (31) · Śloka 31
ന തു ക്ഷണമപ്യുപേക്ഷേത ഗര്ഭശല്യമ്| തദ്വിനിരുച്ഛവാസീ കൃത്യാऽऽശു ജനനീം ഹന്യാത്||൩൧||
न तु क्षणमप्युपेक्षेत गर्भशल्यम्| तद्विनिरुच्छवासी कृत्याऽऽशु जननीं हन्यात्||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sacetanamUDhagarbhasya chedane vyApattatrAnuShTheya~jca (32) · Śloka 32
സചേതനശ്ച ഗര്ഭഃ ശസ്ത്രേണ വിദാര്യ്യമാണോ വിഷയമങ്ഗാനി വിക്ഷിപേത്| തസ്മാത് തത്സങ്ഗേ സൂത്യഃ പ്രയതേരന് പുര്വോക്താനി ച മന്ത്രൌഷധാനി പ്രയുഞ്ജീത||൩൨||
सचेतनश्च गर्भः शस्त्रेण विदार्य्यमाणो विषयमङ्गानि विक्षिपेत्| तस्मात् तत्सङ्गे सूत्यः प्रयतेरन् पुर्वोक्तानि च मन्त्रौषधानि प्रयुञ्जीत||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasa~ggasya traividhyam (33) · Śloka 33
ത്രിവിധസ്തു സങ്ഗോ ഭവതി| ശിരസ്യംസേ ജഘനേ വാ|൩൩|
त्रिविधस्तु सङ्गो भवति| शिरस्यंसे जघने वा|३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhanirharaNantatra matAntarANi (33) · Śloka 33
മൂഢഗര്ഭസ്യ തു ജരായുപാതനസാമാന്യം കര്മേത്യേകേ| മന്ത്രാദിക ര്മാഥര്വവേദവിഹിതമിത്യേകേ| ദൃഷ്ടകര്മണാ ശല്യഹര്ത്രാ ശല്യാ ഹരണമിത്യേകേ||൩൩||
मूढगर्भस्य तु जरायुपातनसामान्यं कर्मेत्येके| मन्त्रादिक र्माथर्ववेदविहितमित्येके| दृष्टकर्मणा शल्यहर्त्रा शल्या हरणमित्येके||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhashastrakarmaNaH kaShTatamatvam (34) · Śloka 34
ന ത്വതഃ കഷ്ടതമമസ്തി ശസ്ത്രകര്മ| യതോ യോനിയകൃത്പ്ലീ ഹാന്ത്രഗര്ഭാശയാദീനാം മധ്യേ താനനുപഹിംസതാऽസ്പര്ശവതാ ശസ്ത്ര മവചാര്യ്യമുത്കര്ഷണവ്യാവര്തനോത്കര്തനച്ഛേദനഭേദനപീഡന ര്ജൂകരണാനി ചൈകേന പാണിനാ കാര്യ്യാണി||൩൪||
न त्वतः कष्टतममस्ति शस्त्रकर्म| यतो योनियकृत्प्ली हान्त्रगर्भाशयादीनां मध्ये ताननुपहिंसताऽस्पर्शवता शस्त्र मवचार्य्यमुत्कर्षणव्यावर्तनोत्कर्तनच्छेदनभेदनपीडन र्जूकरणानि चैकेन पाणिना कार्य्याणि||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhe prANasaMshayerAshu shastramavacAryam (35) · Śloka 35
തസ്മാദീശ്വരമാപൃച്ഛ്യ പരം ച യത്നമാസ്ഥായ തദ്വിദ്യസഹിത സ്തമുപക്രമേത്| അക്രിയായാം ധ്രുവം മരണമ്| ഉപക്രമേ സംശയഃ| തഥോദരാऽശ്മരീപ്രഭൃതീനപി||൩൫||
तस्मादीश्वरमापृच्छ्य परं च यत्नमास्थाय तद्विद्यसहित स्तमुपक्रमेत्| अक्रियायां ध्रुवं मरणम्| उपक्रमे संशयः| तथोदराऽश्मरीप्रभृतीनपि||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUDhagarbhAharaNavidhiH (36) · Śloka 36
അഥോത്താനായാ വ്യാഭുഗ്നസക്ഥ്യാ വസ്ത്രചുമ്ബലാന്നമിതകടി പ്രദേശായാശ്ച ധന്വനാഗവൃന്തികാശാല്മലീപിച്ഛാഘൃതൈരഭ്യജ്യ ഹസ്തം യോനിം ച ഗര്ഭമാഹരേത്||൩൬||
अथोत्तानाया व्याभुग्नसक्थ्या वस्त्रचुम्बलान्नमितकटि प्रदेशायाश्च धन्वनागवृन्तिकाशाल्मलीपिच्छाघृतैरभ्यज्य हस्तं योनिं च गर्भमाहरेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra prakArAntaranirdeshaH (37) · Śloka 37
തത്ര സക്ഥിഭ്യാമാഗതസ്യാനുലോമമാഞ്ഛനമേവ| ഏകസക്ഥി പ്രപന്നസ്യേതരം സക്ഥിം പ്രസാര്യ്യ| സ്ഫിഗ്ദേശാഗതസ്യ സ്ഫിഗ്ദേശം പ്രതിഷിധ്യോര്ധ്വമുത്ക്ഷിപ്യ സക്ഥിനീ പ്രസാര്യ്യ| തിര്യ്യഗാഗതസ്യ പരിഘസ്യേവാപരാര്ധമുത്ക്ഷിപ്യ പൂര്വാര്ധമപത്യപഥം പ്രത്യാര്ജവ മാനീയ| പാര്ശ്വാപവൃത്തശിരസോംऽസം പ്രതിപീഡ്യോര്ധ്വമുത്ക്ഷിപ്യ ശിരോऽപത്യപഥമാനീയ| ബാഹുദ്വയപ്രപന്നസ്യോര്ധ്വമുത്പീഡ്യാ ऽസൌ ശിരോമൂലമാനീയ നിര്ഹരേത്||൩൭||
तत्र सक्थिभ्यामागतस्यानुलोममाञ्छनमेव| एकसक्थि प्रपन्नस्येतरं सक्थिं प्रसार्य्य| स्फिग्देशागतस्य स्फिग्देशं प्रतिषिध्योर्ध्वमुत्क्षिप्य सक्थिनी प्रसार्य्य| तिर्य्यगागतस्य परिघस्येवापरार्धमुत्क्षिप्य पूर्वार्धमपत्यपथं प्रत्यार्जव मानीय| पार्श्वापवृत्तशिरसोंऽसं प्रतिपीड्योर्ध्वमुत्क्षिप्य शिरोऽपत्यपथमानीय| बाहुद्वयप्रपन्नस्योर्ध्वमुत्पीड्या ऽसौ शिरोमूलमानीय निर्हरेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shastradAraNArhamUDhagarbhalakShaNam (38) · Śloka 38
യസ്ത്വാഭുഗ്നമധ്യഃ പാണിപാദശിരോഭിര്യോനിം പ്രതിപദ്യതേ| യശ്ചാഭുഗ്ന ഏകേന പാദേന യോനിം ദ്വിതീയേന പായുമ്| തൌ മൂഢൌ ഹസ്തേനാഹര്തുമശക്യാവിതി ശസ്ത്രമവചാരയേത്||൩൮||
यस्त्वाभुग्नमध्यः पाणिपादशिरोभिर्योनिं प्रतिपद्यते| यश्चाभुग्न एकेन पादेन योनिं द्वितीयेन पायुम्| तौ मूढौ हस्तेनाहर्तुमशक्याविति शस्त्रमवचारयेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra shastrAvadAraNavidhiH (39) · Śloka 39
അഥ സ്ത്രിയമാശ്വാസ്യ മണ്ഡലാഗ്രേണാങ്ഗുലിശസ്ത്രേണ വാ (ശിരോ) വിദാര്യ്യ ശിരാഃ കപാലാന്യാഹൃത്യ ഗര്ഭശങ്കുനാ ഗൃഹീത്വാ ചിബുകേ താലുന്യുരസി കക്ഷ്യായാം വാऽപഹരേത്| അഭിന്നശിരസം ചാക്ഷികൂടേ ഗണ്ഡേ വാ| തഥാസംസക്തസ്യാംസദേശേ ബാഹും ഛിത്വാ| ദൃതേരിവാധ്മാതസ്യ വാതപൂര്ണമുദരമവദാര്യ്യ നിരസ്യാന്ത്രാണി ശിഥിലീഭൂതമാഹരേത്| ജഘനസക്തസ്യ ജഘനകപാലാനി ദാരയിത്വേതി||൩൯||
अथ स्त्रियमाश्वास्य मण्डलाग्रेणाङ्गुलिशस्त्रेण वा (शिरो) विदार्य्य शिराः कपालान्याहृत्य गर्भशङ्कुना गृहीत्वा चिबुके तालुन्युरसि कक्ष्यायां वाऽपहरेत्| अभिन्नशिरसं चाक्षिकूटे गण्डे वा| तथासंसक्तस्यांसदेशे बाहुं छित्वा| दृतेरिवाध्मातस्य वातपूर्णमुदरमवदार्य्य निरस्यान्त्राणि शिथिलीभूतमाहरेत्| जघनसक्तस्य जघनकपालानि दारयित्वेति||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana (40) · Śloka 40
അപി ച- യദ്യദ്വായുവശാദങ്ഗം സജ്ജേദ്ഗര്ഭസ്യ ഖണ്ഡശഃ| തത്തച്ഛിത്വാ ഹരേത്സമ്യഗ്രക്ഷേത്രാരീം ച യത്നതഃ||൪൦||
अपि च- यद्यद्वायुवशादङ्गं सज्जेद्गर्भस्य खण्डशः| तत्तच्छित्वा हरेत्सम्यग्रक्षेत्रारीं च यत्नतः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vyapagatagarbhashalyAyA upacArAH (41) · Śloka 41
അഥാപതന്തീമപരാം പാതയേത്പൂര്വവദ്ഭിഷക്| ഏവം നിര്ഹൃതശല്യാന്തു സിഞ്ചേദുഷ്ണേന വാരിണാ| ദദ്യാദഭ്യക്തദേഹായൈ യോനൌ സ്നേഹപിചും തതഃ| യോനിര്മൃദുര്ഭവത്തേന ശൂലം ചാസ്യാഃ പ്രശാമ്യതി| ദീപ്യകാതിവിഷാരാസ്നാഹിംഗ്വേലാപഞ്ചകോലകാത്| ചൂര്ണം സ്നേഹേന കല്കം വാ ക്വാഥം വാ പായയേത്തഃ| കടുകാതിവിഷാപാഠാശാകത്വഘിങ്ഗുതൈജനീഃ| തദ്വച്ച ദോഷസ്യന്ദാര്ഥം വേദനോപശമായ ച| ത്രിരാത്രമേവം സപ്താഹം സ്നേഹമേവ തതഃ പിബേത്| സായം പിബേദരിഷ്ടം ച തഥാ സുകൃതമാസവമ്| ശിരീഷകകുഭക്വാഥപിചൂന്യോനൌ ച നിക്ഷിപേത്| ഉപദ്രവാശ്ച യേऽന്യേ സ്യുസ്താന്യഥാസ്വമുപാചരേത്| പയോ വാതഹരൈഃ സിദ്ധം ദശാഹം ഭോജനേ ഹിതമ്| രസോ ദശാഹം ച പരം ലഘുപഥ്യാല്പഭോജനാ| സ്നേഹാഭ്യങ്ഗപരാ സ്നേഹാന് ബലാതൈലാദികാന് ഭജേത്| ഊര്ധ്വഞ്ചതുര്ഭ്യോ മാസേഭ്യഃ സ ക്രമേണ സുഖാനി ച||൪൧||
अथापतन्तीमपरां पातयेत्पूर्ववद्भिषक्| एवं निर्हृतशल्यान्तु सिञ्चेदुष्णेन वारिणा| दद्यादभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः| योनिर्मृदुर्भवत्तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति| दीप्यकातिविषारास्नाहिंग्वेलापञ्चकोलकात्| चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा पाययेत्तः| कटुकातिविषापाठाशाकत्वघिङ्गुतैजनीः| तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च| त्रिरात्रमेवं सप्ताहं स्नेहमेव ततः पिबेत्| सायं पिबेदरिष्टं च तथा सुकृतमासवम्| शिरीषककुभक्वाथपिचून्योनौ च निक्षिपेत्| उपद्रवाश्च येऽन्ये स्युस्तान्यथास्वमुपाचरेत्| पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम्| रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना| स्नेहाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत्| ऊर्ध्वञ्चतुर्भ्यो मासेभ्यः स क्रमेण सुखानि च||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana balAtailam (42) · Śloka 42
അഥ ബലാതൈലമുപദേക്ഷ്യാമഃ| ബലാമൂലാകഷായസ്യ ഭാഗാഃ ഷട്| താവന്ത ഏവ പയസോ യവകോലകുലത്ഥദശമൂലക ഷായസ്യ ഭാഗോ ഭാഗശ്ചതുര്ദശസ്തൈലസ്യ| തത്സര്വമൈകധ്യം കൃത്വ ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടാനി ചാവാപ്യ കാകോലീക്ഷീരകാകോലീ ജീവകര്ഷഭകമുദ്ഗപര്ണീമാഷപര്ണീമേദാക്ഷീരശുക്ലാമധു കദേവദാരുമഞ്ജിഷ്ഠാചന്ദനശാരിവാതഗരകുഷ്ഠശതാവര്യ്യശ്വ ഗന്ധാപുനര്നവാശതപുഷ്പാവരാപത്രരസസരലശൈലേയൈലാവചാ ऽഗരുകാലാനുസാരിസൈന്ധവാനി ശനൈര്മൃദ്വഗ്നിനാ സാധയിത്വാ സുഭാജനേऽനുഗുപ്തം നിദധ്യാത്| ഏഷ ഭഗവതോ ധന്വന്തരേ രഭിമതസ്തൈലരാജോ രാജ്ഞാം രാജമാത്രാണാം സൂതികാനാം കൃശാനാം ശിശൂനാമതീതവയസാം സുകുമാരാണാം ശൂലിനാം മഹാഗ്രഹ ഗൃഹീതാനാം ദീര്ഘരോഗക്ഷപിതവപുഷാം മര്മവിദ്ധപതിതാഭിഹത ഭഗ്നവിശ്ലിഷ്ടദേഹാനാം ദൈവോപഘാതാതഭിശപ്തമനോജ്വരപരീ താനാം പാനനാവനാഭ്യങ്ഗബസ്തിഷു പ്രയോജ്യഃ| തേന ബല പൌരുഷസ്മൃതിമതിമേധാഗ്നിവീര്യ്യൌജാംസി വിവര്ധന്തേ| പക്ഷാ ഘാതാക്ഷേപകാര്ദ്ദിതാദിവിവിധവാതവികാരഗുല്മഹിക്കാശ്വാസ കാസാ നിവര്തന്തേ| അഹരഹശ്ചോപയുജ്യമാനേ ഷണ്മാസാദന്ത്ര വൃദ്ധിഃ പ്രശാമ്യതി ച| വന്ധ്യാ ച പുത്രം ഗുണവന്തമിച്ഛയാ ലഭത ഇതി||൪൨||
अथ बलातैलमुपदेक्ष्यामः| बलामूलाकषायस्य भागाः षट्| तावन्त एव पयसो यवकोलकुलत्थदशमूलक षायस्य भागो भागश्चतुर्दशस्तैलस्य| तत्सर्वमैकध्यं कृत्व श्लक्ष्णपिष्टानि चावाप्य काकोलीक्षीरकाकोली जीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदाक्षीरशुक्लामधु कदेवदारुमञ्जिष्ठाचन्दनशारिवातगरकुष्ठशतावर्य्यश्व गन्धापुनर्नवाशतपुष्पावरापत्ररससरलशैलेयैलावचा ऽगरुकालानुसारिसैन्धवानि शनैर्मृद्वग्निना साधयित्वा सुभाजनेऽनुगुप्तं निदध्यात्| एष भगवतो धन्वन्तरे रभिमतस्तैलराजो राज्ञां राजमात्राणां सूतिकानां कृशानां शिशूनामतीतवयसां सुकुमाराणां शूलिनां महाग्रह गृहीतानां दीर्घरोगक्षपितवपुषां मर्मविद्धपतिताभिहत भग्नविश्लिष्टदेहानां दैवोपघातातभिशप्तमनोज्वरपरी तानां पाननावनाभ्यङ्गबस्तिषु प्रयोज्यः| तेन बल पौरुषस्मृतिमतिमेधाग्निवीर्य्यौजांसि विवर्धन्ते| पक्षा घाताक्षेपकार्द्दितादिविविधवातविकारगुल्महिक्काश्वास कासा निवर्तन्ते| अहरहश्चोपयुज्यमाने षण्मासादन्त्र वृद्धिः प्रशाम्यति च| वन्ध्या च पुत्रं गुणवन्तमिच्छया लभत इति||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRutagarbhiNyA jIvadgarbhaniShkAsanam (43) · Śloka 43
ഭവന്തി ചാത്ര- ബസ്തിദ്വാരേ വിപന്നായാഃ കുക്ഷിഃ പ്രസ്പന്ദതേ യദി| ജന്മകാലേ തതഃ ശീഘ്രം പാടയിത്വോദ്ധരേച്ഛിശുമ്||൪൩||
भवन्ति चात्र- बस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि| जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garbhasrAve mAsAnusAraM garbhasthA- pakAH yogAH (44) · Śloka 44
മധുകം ശാകബീജം ച പയസ്യാ സുരദാരു ച| അശ്മന്തകഃ കൃഷ്ണതിലാസ്താമ്രവല്ലീ ശതാവരീ| വൃക്ഷാദനീ പയസ്യാ ച ലതാ ചോത്പലശാരിവാ| അനന്താ ശാരിവാ രാസ്നാ പദ്മാ ച മധുയഷ്ടികാ| ബൃഹതീദ്വയകാശ്മര്യ്യക്ഷീരിശൃങ്ഗത്വചോ ഘൃതമ്| പൃശ്നിപര്ണീബലാശിഗ്രുഃ ശ്വദംഷ്ട്രാമധുപര്ണികാ| ശൃങ്ഗാടകം ബിസം ദ്രാക്ഷാ കശേരുമധുകം ബലാ| സപ്തൈതാന് പയസ യോഗാനര്ധശ്ലോകസമാപനാന്| ക്രമാത് സപ്തസു മാസേഷു ഗര്ഭേ സ്രവതി യോജയേത്||൪൪||
मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च| अश्मन्तकः कृष्णतिलास्ताम्रवल्ली शतावरी| वृक्षादनी पयस्या च लता चोत्पलशारिवा| अनन्ता शारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका| बृहतीद्वयकाश्मर्य्यक्षीरिशृङ्गत्वचो घृतम्| पृश्निपर्णीबलाशिग्रुः श्वदंष्ट्रामधुपर्णिका| शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कशेरुमधुकं बला| सप्तैतान् पयस योगानर्धश्लोकसमापनान्| क्रमात् सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShTamamAsAtprabhRutigarbhasyApyAyanAyogAH (45-4) · Śloka 4
കപിത്ഥബില്വബൃഹതീപടോലേക്ഷുനിദിഗ്ധകാത്| മൂലൈഃ ശൃതം പ്രയുഞ്ജീത ക്ഷീരം മാസേ തഥാऽഷ്ടമേ| നവമേ സാരിവാനന്താപയസ്യാമധുയഷ്ടിഭിഃ| യോജയേദ്ദശമേ മാസി സിദ്ധം ക്ഷീരം പയസ്യയാ| അഥവാ യഷ്ടിമധുകനാഗരാമരദാരുഭിഃ||൪൫|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം ശാരീരസ്ഥാനേ ഗര്ഭ വ്യാപന്നാമ ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ||൪||
कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धकात्| मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाऽष्टमे| नवमे सारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः| योजयेद्दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया| अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः||४५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने गर्भ व्यापन्नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon